II SA/Wr 530/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-09-19
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus, Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeniesieniu praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnej na nowy podmiot może zostać wydana po upływie terminu wykonania rekultywacji określonego w pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o przeniesieniu praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnej na nowy podmiot może zostać wydana nawet po upływie terminu wykonania rekultywacji, ponieważ pierwotna decyzja pozostaje w obrocie prawnym i powinna być wykonana. Upływ terminu nie skutkuje wygaśnięciem decyzji ani jej niewykonalnością, a jedynie może prowadzić do zastosowania środków przymusu administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Starosty o przeniesieniu z urzędu praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnej z przedsiębiorcy P. C. na spółkę Z. masę sanacyjną T. sp. z o.o. w restrukturyzacji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym wydanie decyzji po upływie terminu wykonania rekultywacji oraz niewłaściwość rzeczową organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant referent Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2018 r. sprawy ze skargi Z. masy sanacyjnej T. sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania praw i obowiązków wynikających z decyzji w sprawie rekultywacji gruntów zdewastowanych w wyniku eksploatacji złoża kruszywa oddala skargę w całości.
Decyzją z dnia [..] r. (znak: [..]) Starosta [..] działając na podstawie art. 104 i art. 163 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1161), orzekł o przeniesieniu z urzędu wszystkich praw i obowiązków wynikających z decyzji Starosty [..] z dnia [..] r. (znak: [..]) określającej:
- osobę zobowiązaną do rekultywacji gruntów o powierzchni 2,5000 ha, zdewastowanych w wyniku eksploatacji kruszywa naturalnego, położonych w granicach działki nr [..], obręb [..], gmina [..],
- kierunek rekultywacji,
- termin jej wykonania
z przedsiębiorcy P. C. prowadzącego Przedsiębiorstwo [..] z siedzibą w [..] przy ul. [..] na przedsiębiorcę [..] Sp. z o.o. w [...] ul. [..].
Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że decyzją z dnia [..] r. (znak: [..]) Starosta [..] określił przedsiębiorcę P. C., prowadzącego Przedsiębiorstwo [..] z siedzibą w [..] przy ul. [..], jako osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów o powierzchni 2,5000 ha, zdewastowanych w wyniku eksploatacji złoża kruszywa naturalnego, położonych w granicach działki nr [..] obręb [..], gmina [..], określając w przedmiotowej decyzji także kierunek rekultywacji oraz termin jej wykonania.
Natomiast aktem notarialnym Repertorium A numer [..] z dnia [..] roku [..] Sp. z o. o. z siedzibą w [..] - nabyła od P. C. opisaną powyżej nieruchomość wraz z ruchomościami niezbędnymi do prowadzenia działalności wydobywczej i produkcyjnej na terenie kopalni kruszywa naturalnego [..] i uzyskała – na swój wniosek – wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa [..] decyzję Nr [..] z dnia [..] r. – dokonującą zmiany koncesji nr [..] z dnia [..] roku i stała się koncesjonariuszem. Jednocześnie zasoby kruszywa naturalnego możliwe do wydobycia na danym terenie zostały zwiększone.
Następnie Starosta [..] wyjaśnił w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 20 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązki wynikające z decyzji rekultywacyjnej przechodzą na nowy podmiot, inny niż pierwotnie w niej wskazany. Warunkiem takiej podmiotowej zmiany jest przejęcie przez nowy podmiot działalności, a w szczególności działalności przemysłowej, z którą związana była degradacja lub dewastacja gruntów. Przejście praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnej potwierdza deklaratoryjnie decyzja zmieniająca jej adresata wydana na podstawie art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 20 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis art. 163 kpa dopuszcza przeniesienie praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych, w tym przypadku z decyzji w sprawie rekultywacji, na inny podmiot niż pierwotnie w niej wskazany, o ile przewiduje to przepis szczególny. Takim przepisem szczególnym w niniejszej sprawie jest art. 20 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w myśl, którego w przypadku zmiany osoby obowiązanej do rekultywacji gruntów, w drodze decyzji właściwego organu wymienionego w art. 5, następuje przekazanie praw i obowiązków wynikających z wcześniej wydanych decyzji.
Organ orzekający zwrócił też uwagę, że obowiązek rekultywacji gruntów nie jest indywidualnym uprawnieniem podmiotu korzystającego ze środowiska, którym może rozporządzać. Wydając decyzje dotyczące rekultywacji gruntów organy administracji chronią interes publiczny, leżący u podstaw ustawowej regulacji ochrony gruntów rolnych. W decyzjach nakładane są obowiązki prawne na osoby, które ponoszą administracyjną odpowiedzialność za utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntów. W interesie publicznym jest potwierdzenie przeniesienia obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnych na nowy podmiot tak, aby było wiadomym kto odpowiada za ich wykonanie, dlatego postępowanie w sprawie przeniesienia praw i obowiązków wynikających decyzji z dnia [..] roku zostało wszczęte z urzędu.
Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez [..] Spółkę z o.o., reprezentowaną przez pełnomocnika, który w odwołaniu zarzucił tej decyzji naruszenie: art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 22 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wcześniej powoływanej, poprzez naruszenie zasady praworządności, która nie zezwala organowi administracji publicznej na przeniesienie na inny podmiot decyzji niewykonalnej, art. 22 ust. 1 i ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 163 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przeniesienie obowiązków związanych z rekultywacją gruntów na osobę niezobowiązaną w świetle prawa do ich rekultywacji oraz art. 19 i art. 20 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji przez organ niewłaściwy rzeczowo.
Jednocześnie pełnomocnik odwołującej się Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [..] decyzją z dnia [..] r. Nr [..] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 20 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając podjęte orzeczenie Kolegium opisało szczegółowo istotne w sprawie okoliczności faktyczne, wyjaśniając przy tym na wstępie, że eksploatację złoża kruszywa naturalnego "[..]" prowadziły od 2006 roku różne podmioty tj. kolejno: P. C. – od czerwca 2006 r. do sierpnia 2010 r., [..] Sp. z o.o. – od sierpnia 2010 r. do lipca 2011 r. oraz [..] Sp. z o.o. obecny koncesjonariusz tego złoża – od lipca 2011 r.
Kolegium wskazało ponadto w uzasadnieniu, że P. C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą P. C. – Przedsiębiorstwo [..] "[..]" z siedzibą w [..] Marszałek Województwa [..] udzielił koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża [..] decyzją z dnia [..] r. ([..]).
Następnie P. C. w decyzji wydanej na jego wniosek z upoważnienia Starosty [..] w dniu [..] r. (Nr [..]) wskazany został jako osoba obowiązana do rekultywacji gruntów o powierzchni 2,5000 ha, zdewastowanych w wyniku eksploatacji złoża kruszywa naturalnego, położonych w granicach działki nr [..], obręb [..], gmina [..]e (por. pkt 1 osnowy tej decyzji). W pkt. 2 osnowy wskazany został kierunek rekultywacji jako rekreacyjny, z przyrodniczą funkcją użytku ekologicznego, a w pkt 3, termin wykonania rekultywacji, tj. do 5 lat od zaprzestania działalności przemysłowej na wyżej wymienionej powierzchni, jednak nie dłużej niż do dnia 10 października 2012 r.
Następnie, koncesja z dnia [..] r. (Nr [..]) została przeniesiona na [..] Spółkę z o.o. decyzją z dnia [..] r. (Nr [..]).
Natomiast decyzją z dnia [..] r. (Nr [..]) wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa [..] na podstawie art. 155 kpa, koncesja z dnia [..] r. (Nr [..]) została zmieniona poprzez nadanie pkt. 1 tej koncesji nowego brzmienia o treści: "udzielić: [..]Sp. z o.o. (...) koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[..]".
Jednocześnie decyzją tą zwiększono zasoby kruszywa możliwe do wydobycia przez odwołującą się Spółkę (dowód: decyzja z dnia [..]r.). Kolejną zaś decyzją, z dnia [..]r. (Nr [..] organ koncesyjny zmienił koncesję z dnia [..] r. (Nr [..]) w zakresie powierzchni, granic i nazwy obszaru i terenu górniczego oraz wielkości zasobów możliwych do wydobycia (dowód: decyzja z dnia [..] r.). Decyzje te zakładały kontynuowanie prowadzenia działalności górniczej przez odwołującą się Spółkę także po dniu 10 października 2012 r., czyli po dniu wskazanym w decyzji z dnia [..] r. ([..]) jako maksymalny termin zakończenia rekultywacji.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium przedstawiło stan prawny istniejący w sprawie, wyjaśniając w tym zakresie, że zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy w razie niezakończenia rekultywacji gruntów zdewastowanych w okresie, o którym mowa w art. 20 ust. 4, stosuje się opłatę roczną podwyższoną o 200% od dnia, w którym rekultywacja gruntów powinna zostać zakończona. W przypadku zmiany osoby zobowiązanej do rekultywacji gruntów, w drodze decyzji właściwego organu wymienionego w art. 5, następuje przekazanie praw i obowiązków wynikających z wcześniej wydanych decyzji (art. 20 ust. 6 ustawy).
Ponadto zwróciło uwagę, że w dniu wydania decyzji Dyrektora Wydziału Geologii w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [..] z dnia [..] r. (Nr [..]) przenoszącej koncesję na Spółkę z o. o. [..], obowiązywała ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. poz. 1947, z późn. zm.). Według art. 26a ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego jeżeli nie sprzeciwia się temu interes publiczny związany z ochroną środowiska, zwłaszcza z racjonalną gospodarką złożami kopalin, bądź szczególnie ważny interes gospodarki narodowej, organ koncesyjny jest obowiązany, za zgodą przedsiębiorcy, na rzecz którego koncesja została wydana, do przeniesienia tej koncesji na rzecz podmiotu, który: 1) wyraża zgodę na wszystkie wynikające z niej warunki; 2) w zakresie niezbędnym do wykonywania zamierzonej działalności wykaże się prawem do informacji geologicznej, prawem do nieruchomości gruntowej, prawem użytkowania górniczego bądź przyrzeczeniem ich uzyskania, z zastrzeżeniem art. 20 ust. 3; 3) wykaże, iż jest w stanie spełnić wymagania związane z wykonywaniem zamierzonej działalności (ust. 1). Przeniesienie koncesji, o której mowa w ust. 1, powoduje również przeniesienie praw i obowiązków wynikających z innych decyzji podjętych na podstawie ustawy (ust. 2).
Kolegium wskazało też, że zgodnie z art. 163 kpa organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.
W ocenie Kolegium cytowany wyżej art. 20 ust. 6 ustawy przewiduje przejście ("przekazanie") praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnych na nowy podmiot, inny niż pierwotnie w niej wskazany. Warunkiem takiej podmiotowej zmiany jest "zmiana osoby zobowiązanej do rekultywacji gruntów", czyli przejęcie przez nowy podmiot działalności (w szczególności działalności przemysłowej), z którą związana jest degradacja lub dewastacja gruntów. Przejście praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnych, potwierdza deklaratoryjnie decyzja, wydana na samodzielnej podstawie prawnej, tj. art. 20 ust. 6 ustawy.
Dopuszczalność sukcesji praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnych oraz wydawania deklaratoryjnych decyzji potwierdzających ten fakt, wynika także z treści cytowanych wyżej art. 26a ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego, czy też art. 163 kpa. Dopuszczały one bowiem tego rodzaju podmiotowe zmiany, o ile przewidywał to szczególny przepis prawa powszechnie obowiązującego (tu: art. 20 ust. 6 ustawy).
Obowiązek rekultywacji gruntów nie jest indywidualnym uprawnieniem podmiotu korzystającego ze środowiska, którym może rozporządzać. Wydając decyzje dotyczące rekultywacji gruntów organy administracji chronią interes publiczny, leżący u podstaw ustawowej regulacji ochrony gruntów rolnych i leśnych. W decyzjach nakłada się obowiązki prawne na osoby, które ponoszą administracyjną odpowiedzialność za utratę, albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów. Jest to zgodne z ogólną zasadą prawa ochrony środowiska - korzystający ze środowiska płaci za to (por. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2017 r. poz. 519, z późn. zm.). W interesie publicznym jest potwierdzenie przeniesienia obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnych na nowy podmiot, tak aby było wiadomym, kto odpowiada za ich wykonanie. Dlatego organy ochrony gruntów rolnych i leśnych takie decyzje wydają z urzędu.
Wstąpienie w obowiązki wynikające z decyzji rekultywacyjnych, przewidywały także cytowane ww. przepisy Prawa geologicznego i górniczego. W razie bowiem przeniesienia koncesji przedsiębiorca wstępował nie tylko w prawa z niej wynikające, ale również w obowiązki wynikające z innych decyzji, które są związane z tą koncesjonowaną działalnością, a więc także w obowiązki z decyzji rekultywacyjnych.
Dzięki opisanym regulacjom prawnym, procesowi rekultywacji gruntów nie grozi przerwanie z powodu zmian po stronie podmiotu prowadzącego na nim działalność, z którą związana jest degradacja lub dewastacja gruntów.
Odnosząc przedstawiony powyżej stan prawny do okoliczności istniejących w rozpoznawanej sprawie Kolegium wyjaśniło, że po wydaniu decyzji z dnia [..] r. ([..]), P. C. sprzedał w maju 2011 r. nieruchomość oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr [..], obręb [..], gmina [..], na której była położona kopalnia [..], wraz z ruchomościami niezbędnymi do prowadzenia działalności wydobywczej i produkcyjnej. W tym samym roku, w lipcu, na nowego właściciela, tj. odwołującą się spółkę [..] na jej wniosek, została przeniesiona koncesja na eksploatację złoża kruszywa naturalnego "[..]". W wyniku powyższego odwołująca się [..] Spółka z o. o. rozpoczęła korzystanie ze środowiska - eksploatację złoża kruszywa naturalnego w [..], na działce nr [..]. Nastąpiła więc "zmiana osoby zobowiązanej do rekultywacji gruntów", czyli przejęcie przez odwołującą się Spółkę, działalności górniczej, z którą związana jest degradacja lub dewastacja gruntów. W konsekwencji należało stwierdzić decyzją administracyjną, że prawa i obowiązki z decyzji rekultywacyjnej z dnia [..] r. ([..]) przeszły na odwołującą się spółkę [..]. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji wydał kwestionowaną odwołaniem decyzję.
W zakończeniu uzasadnienia Kolegium – odnosząc się do zarzutów odwołania – wskazało, że w rozstrzyganej sprawie okolicznością prawnie obojętną jest to, że [..]Sp. z o. o. nie spowodowała utraty lub ograniczenia wartości użytkowej gruntów w okresie, w którym nie eksploatowała złoża kruszywa naturalnego w [..]. Istotna jest "zmiana osoby zobowiązanej do rekultywacji gruntów", czyli przejęcie przez odwołującą się Spółkę, w 2011 r., działalności górniczej, z którą związana jest degradacja lub dewastacja gruntów.
Wskazany w decyzji z dnia [..] r. ([..]) maksymalny termin zakończenia rekultywacji, tj. [..] r., nie jest terminem ważności tej decyzji. Jego upływ nie skutkuje wygaśnięciem decyzji, ale przymusowym jej wykonaniem i stosownymi sankcjami administracyjnymi.
Jeśli jednak termin ten jest - jak twierdzi Spółka - niewykonalny (bo np. odwołująca się Spółka faktycznie nie zakończyła jeszcze koncesjonowanej działalności górniczej na całości lub na jakieś części działki nr [..] to jest to kwestia być może uzasadniająca wzruszenie ww. decyzji, ale w odrębnym, właściwym trybie, z inicjatywy odwołującej się Spółki. Jest też oczywistym, że w państwie prawa nie można zaakceptować sytuacji, w której jeden organ (organ koncesyjny) pozwala przedsiębiorcy wydobywać kopaliny, a inny organ (organ ochrony gruntów rolnych i leśnych) wymusza na nim rekultywację terenu, choć nie zaprzestał on na nim działalności górniczej. Kolegium przypomina, że rekultywację gruntów prowadzi się dopiero wtedy kiedy grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności.
Podstawą prawną wydanej decyzji w sprawie przekazania praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnej na nowy podmiot jest art. 20 ust. 6 ustawy. Powołanie się na art. 163 kpa ma charakter tylko pomocniczy.
Kolegium rozstrzygało w granicach sprawy administracyjnej, czyli w sprawie przekazania praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnej na nowy podmiot, inny niż pierwotnie w niej wskazany. Kolegium w tym postępowaniu nie mogło zatem oceniać legalności decyzji z dnia [..] r. (Nr [..]) w kontekście właściwości organu, który ją wydał.
Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował Zarządca masy sanacyjnej [..] Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w [..] poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi działająca imieniem skarżącego pełnomocnik zarzuciła zaskarżonej w całości decyzji:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 163 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 20 ust. 4 i ust. 6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. z dnia 26 maja 2017 r. /Dz.U. z 2017 r. poz. 1161/, ze zm.) i art. 26a ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tj. z dnia 14 listopada 2005 r. /Dz.U. Nr 228, poz. 1947/, ze zm.) wskutek uznania przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnej z zaprzeszłym terminem jej wykonania (której termin wykonania minął), określonym przy tym niezgodnie z obowiązującym prawem, skutkującym groźbą zastosowania środków przymusu i sankcji administracyjnych, za dopuszczalne;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 19 i art. 20 kodeksu postępowania administracyjnego wskutek przyjęcia, że Starosta był rzeczowo właściwy do wydania decyzji o przeniesieniu praw i obowiązków wynikających z decyzji w przedmiocie rekultywacji poeksploatacyjnego wyrobiska;
3) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to jest art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 311 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne wskutek niezapewnienia stronie - zarządcy masy sanacyjnej [..] Sp. z o.o. w restrukturyzacji czynnego udziału w sprawie.
Powołując się na przedstawione w skardze zarzuty pełnomocnik Zarządcy masy sanacyjnej wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [..] do wydania w określonym terminie decyzji o uchyleniu w całości decyzji Starosty [..] z dnia [..] r. (znak: [..]) oraz o umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w całości oraz przyznanie skarżącemu od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wyjaśniła m.in., że postanowieniem z dnia [..] marca 2018 r. sygn. akt [..], [..] Sąd Rejonowy dla [..] we [..] Wydział [..] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych otworzył postępowanie sanacyjne spółki – [..] Sp. z o.o. z/s w [..] i wyznaczył zarządcę w osobie P. M.
Zgodnie z art. 288 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne uwzględniając wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego, sąd wydaje postanowienie o otwarciu postępowania sanacyjnego, przy czym sąd odbiera zarząd własny dłużnikowi i wyznacza zarządcę, jeżeli jednak skuteczne przeprowadzenie postępowania sanacyjnego wymaga osobistego udziału dłużnika lub jego reprezentantów, a jednocześnie dają oni gwarancję należytego sprawowania zarządu, sąd może zezwolić dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu. Na podstawie art. 294 w/w ustawy z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika stają się masą sanacyjną.
W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik strony skarżącej przedstawiła argumentację odnoszącą się do zarzutów skargi i stanowiącą ich rozwinięcie. Wyjaśniła m.in., że w dacie przeniesienia koncesji na [..] Sp. z o.o. na podstawie art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2005 r. poz. 1947 ze zm.) decyzja rekultywacyjna była sprzeczna z warunkami koncesji i przepisami prawa. Obowiązujący w tej dacie przepis art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. z dnia 2 kwietnia 2004 r. /Dz.U. Nr 121, poz. 1266/, ze zm.) miał takie samo brzmienie, co aktualnie i stanowił, że rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności.
Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem, że o przeniesieniu decyzji rekultywacyjnej miałby stanowić art. 26a ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze. Zgodnie z tym przepisem przeniesienie koncesji na wydobycie powodowało również przeniesienie praw i obowiązków wynikających z innych decyzji podjętych na podstawie ustawy, czyli przyjąć należy, że tej ustawy, w której przywołany przepis się znajduje. Mowa jest zatem w tej regulacji o innych decyzjach podjętych na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, a nie na podstawie innych ustaw, jak ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przekazanie praw i obowiązków wynikających z wcześniej wydanej decyzji rekultywacyjnej mogło nastąpić jedynie na gruncie art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych i tylko w drodze decyzji właściwego organu, czyli że w przypadku zmiany osoby zobowiązanej do rekultywacji gruntów - właściwy organ mógł wydać decyzję przenoszącą te prawa i obowiązki na inny podmiot, co też oznacza, że nie przechodziły one z mocy prawa, ale że właściwy organ miał je w drodze decyzji "przekazać", czyli dla przeniesienia tych praw i obowiązków wymagana była decyzja, ponadto przy tym "przekazaniu" uwzględnić należało ograniczenia wynikające z art. 163 kpa, jaki stanowił podstawę proceduralną do zmiany decyzji, czyli że - mogło ono nastąpić jedynie w celu ochrony praw nabytych, czyli w interesie strony, na którą te prawa i obowiązki były przenoszone. Stwierdzić zaś należy, że nie jest żadnym przysporzeniem praw dla strony przenoszenie na nią decyzji rekultywacyjnej, która zakłada przeprowadzenie rekultywacji i jej zakończenie na długo przed upływem okresu dopuszczalnego prowadzenia działalności wydobywczej, a zatem decyzji niewykonalnej.
Pełnomocnik wskazała ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdza, iż w państwie prawa nie można zaakceptować sytuacji, kiedy jeden organ pozwala przedsiębiorcy prowadzić działalność gospodarczą (polegającą na wydobyciu kopalin), zaś inny nakazuje mu jej zaprzestać - nakłada obowiązek rekultywacji gruntu. Zwróciła też należy uwagę, po jak długim czasie od daty przeniesienia koncesji na wydobycie, czyli według Samorządowego Kolegium Odwoławczego - zmiany osoby zobowiązanej do rekultywacji, wydana została decyzja o przeniesieniu praw i obowiązków z decyzji rekultywacyjnej. Koncesja została przeniesiona dnia [..] r., zaś decyzja rekultywacyjna dnia [..]r. Nie można powiedzieć, aby w dacie 5 lutego 2018 r. działaniem prawnym było przenoszenie decyzji z zaprzeszłym terminem jej wykonania, określonym przy tym niezgodnie z obowiązującym prawem, skutkującym groźbą zastosowania środków przymusu i sankcji administracyjnych. Takie działanie narusza zasadę praworządności określoną przepisem art. 6 kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej działać winny na podstawie przepisów prawa. W związku z tą zasadą, każde działanie organu niezgodne z przepisami jest nielegalne.
Z uzasadnienia skargi wynika również, że – w ocenie pełnomocnika strony skarżącej – Starosta [..] nie był organem właściwym do orzekania o zmianie decyzji nakładającej obowiązki rekultywacyjne wyrobiska poeksploatacyjnego. Ponadto pełnomocnik wskazała, że poczynając od dnia [..] marca 2018 r. tj. od dnia, w którym Sąd Rejonowy dla [..] we [..] Wydział [..] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych postanowieniem (sygn. akt [..], [..]) otworzył postępowanie sanacyjne spółki [..] Sp. z o.o. z siedzibą w [..] i wyznaczył zarządcę, stroną postępowania prowadzonego w tej sprawie powinien być zarządca masy sanacyjnej [..] Sp. z o.o. w restrukturyzacji.
W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu 13 lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [..] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze Kolegium wyjaśniło m.in., że żaden z powołanych w skardze przepisów nie wyklucza wydania decyzji administracyjnej przenoszącej decyzję rekultywacyjną po upływie wyznaczonego w niej terminu zakończenia rekultywacji. Ponadto termin zakończenia rekultywacji, tj. 10 października 2012 r., nie był terminem ważności decyzji rekultywacyjnej. Jego upływ nie skutkował wygaśnięciem decyzji, jej niewykonalnością, czy bezprzedmiotowością. Nałożone w niej prawa i obowiązki mogły być wykonane także po upływie tego terminu, tak dobrowolnie, jak i przymusowo (w trybie egzekucji administracyjnej).
Decyzji Starosty [..] z dnia [..] r. ([..]) jako decyzji ostatecznej, przysługuje domniemanie ważności. Jej wzruszenie może być dokonane przez organ administracji publicznej tylko w trybie nadzwyczajnym (por. art. 16 kpa). Jeśli po wydaniu tej decyzji zamierzenia inwestycyjne skarżącego uległy zmianie (bo postanowił jednak kontynuować działalność górniczą także po dniu 10 października 2012 r.), to powinien wystąpić o przeniesienie decyzji Starosty [..] z dnia [..] r. ([..]) na swoją rzecz, a następnie wzruszyć tę decyzję w odrębnym, właściwym, nadzwyczajnym trybie (być może o zmianę decyzji rekultywacyjnej w zakresie terminu zakończenia rekultywacji, na podstawie art. 155 kpa). Powinien to uczynić już w lipcu 2011 r., kiedy to przeniósł koncesję na swoją rzecz.
Ponadto Kolegium wskazało, że żaden z przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie nie wymaga, aby przeniesienie decyzji rekultywacyjnej było możliwe - jak twierdzi skarżący - tylko wtedy, kiedy wiąże się to z "przysporzeniem praw dla strony", z przeniesieniem praw nabytych w jego subiektywnym odczuciu. Subiektywna ocena strony, że przeniesienie nie leży w jej interesie, że nie jest przysporzeniem praw na jej rzecz, nie ma znaczenia prawnego dla dopuszczalności przeniesienia. W drodze decyzji administracyjnej bowiem "następuje przekazanie prawa i obowiązków" (por. art. 20 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) w znaczeniu obiektywnym, czyli także takich, które w subiektywnym odczuciu skarżącego nie są przysporzeniem.
Ponadto decyzja rekultywacyjna jest też decyzją "na mocy której strona nabyła prawo", w rozumieniu art. 163 kpa. Decyzja rekultywacyjna nakładająca obowiązki jest jednocześnie decyzją, z której strona nabywa prawo. Zmiana takiej decyzji może bowiem powodować nałożenie obowiązku w większym wymiarze, bądź na mniej korzystnych warunkach, np. zmianę terminu wykonania obowiązku.
Upływ czasu nie jest negatywną przesłanką wydania decyzji przenoszącej decyzję rekultywacyjną. Nie ma on znaczenia prawnego.
Kolegium rozstrzygało w granicach sprawy administracyjnej, czyli w sprawie przekazania praw i obowiązków wynikających z decyzji rekultywacyjnej na nowy podmiot, inny niż pierwotnie w niej wskazany i nie mogło zatem oceniać legalności decyzji pierwotnej Starosty [..] z dnia [..]r. ([..]), także co do właściwości organu ją wydającego.
Odnośnie zarzutu że stroną postępowania winien być - Zarządca masy sanacyjnej Spółki z o. o. [..] w restrukturyzacji, a pominięcie go przez Kolegium stanowiło naruszenie art. 10 kpa, Kolegium zauważyło, że odwołanie od decyzji pierwszoinstacyjnej wniósł pełnomocnik Spółki z o. o. [..], podaniem nadanym na poczcie w dniu 27 lutego 2018 r., czyli jeszcze przed otwarciem postępowania sanacyjnego. Czynnościom dokonywanym przez organy administracji publicznej do dnia 8 marca 2018 r. nie można więc czynić zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa.
Podkreśliło też, że pełnomocnik Spółki z o. o. [..], pomimo otwarcia w dniu
8 marca 2018 r. postępowania sanacyjnego wobec Spółki i wyznaczenia Zarządcy masy sanacyjnej [..] Sp. z o. o. w restrukturyzacji, nie zawiadomił Kolegium o tym fakcie. Kolegium nie wiedziało o ww. postanowieniu i z tego powodu nie zawiadomiło Zarządcy masy sanacyjnej o zamiarze wydania decyzji i nie doręczyło mu tej decyzji.
Po dniu 8 marca 2018 r., Kolegium nie dokonywało już żadnych czynności procesowych poza wydaniem i doręczeniem decyzji administracyjnej. Kolegium wydało decyzję w dniu [..] r. i doręczyło ją w dniu 11 maja 2018 r., na adres pełnomocnika Spółki z o. o. [..]o. Zdaniem Kolegium istotne też jest, że w załączonym do skargi postanowieniu Sądu Rejonowego dla [..] z dnia [..] r., w pkt IV, na podstawie art. 288 ust. 3 Prawa restrukturyzacyjnego, sąd zezwolił dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu, co może oznaczać, że po dniu 8 marca 2018 r. dłużnik – [..] Sp. z o.o. nie utracił swojej legitymacji procesowej w postępowaniu prowadzonym przed Kolegium, dotyczącym masy sanacyjnej, skoro mógł wykonywać zarząd.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 11 września 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczyła, że podtrzymuje stanowisko przedstawione w skardze, natomiast pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2/ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1066) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto, poprzedzając przedstawienie przesłanek podjętego orzeczenia, Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że wobec treści rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji oraz argumentacji zastosowanej w jej uzasadnieniu ocenił powołanie w podstawie prawnej tej decyzji przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego za oczywistą omyłkę, a nie sprzeczność merytoryczną powodującą wątpliwości, co do stanowiska organu przyjętego przy orzekaniu.
Przedmiotem skargi była decyzja orzekająca o przeniesieniu z urzędu wszystkich praw i obowiązków wynikających z decyzji Starosty [..] z dnia [..] roku (znak:[..] określającej osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów o powierzchni 2,5000 ha zdewastowanych w wyniku eksploatacji złoża kruszywa naturalnego, położonych w granicach działki nr [...], obręb [..], gmina [..], kierunek rekultywacji oraz termin jej wykonania z przedsiębiorcy P. C. , prowadzącego Przedsiębiorstwo [..] z siedzibą w [..] przy ul. [..] na przedsiębiorcę – [..] Sp. z o.o. w [..] ul.[..].
Decyzja została podjęta przy zastosowaniu przepisu art. 163 kodeksu postępowania administracyjnego, a jej materialnoprawną podstawę stanowił przepis art. 20 ust. 6 powoływanej wcześniej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Wskazany powyżej przepis procesowy uprawnia organ administracji publicznej do uchylenia lub zmiany decyzji na mocy której strona nabyła prawo w przypadkach innych niż określone w przepisach regulujących nadzwyczajne tryby weryfikacyjne albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, o ile przewidują to przepisy szczególne. W uzupełnieniu należy wskazać, że określenie nabycia praw oznacza, że w sferze prawnej danego podmiotu – w wyniku załatwienia jego sprawy decyzją administracyjną – nastąpiło przysporzenie (np. J. Borkowski, Zmiana i uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967; wyrok NSA z 22 września 1981 r., sygn. akt II SA 442/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 89).
Ponadto istotne jest, że treścią prawa nabytego będzie również rozstrzygnięcie o obowiązkach.
Natomiast stosownie do powołanego powyżej przepisu materialnoprawnego w przypadku zmiany osoby obowiązanej do rekultywacji gruntów, w drodze decyzji właściwego organu wymienionego w art. 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych następuje przekazanie praw i obowiązków wynikających z wcześniej wydanych decyzji.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy właściwe instancyjnie w sposób prawidłowy skorzystały z kompetencji reformacyjnej uwzględnionej w art. 163 kpa z jednoczesnym odwołaniem się do przepisu art. 20 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt, przy czym przez utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntów rozumie się całkowity zanik albo zmniejszenie zdolności produkcyjnej gruntów (art. 4 pkt 15 powoływanej ustawy). Natomiast pojęcie "rekultywacja gruntów" ustawodawca wyjaśnił jako nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości chemicznych i fizycznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg (art. 4 pkt 18 ustawy).
Do wykonania rekultywacji gruntów stanowiących tereny poeksploatacyjne kopalni kruszywa naturalnego "[..]" – i będących częścią działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [..] obręb [..], gmina [..] o łącznej powierzchni 2,5000 ha zobowiązany został decyzją Starosty [..] z dnia [..]r. Nr [..] wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych P. C. – właściciel Przedsiębiorstwa [..] z siedzibą w [..].
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że jej adresat korzysta z koncesji udzielonej decyzją Marszałka Województwa [..] z dnia [..]r. Nr [..] na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża [..] i w związku z tym został określony jako osoba obowiązana do wykonania rekultywacji.
Potwierdza to treść znajdującej się w aktach sprawy decyzji koncesyjnej Nr [..], w której jako podmiot, któremu udziela się koncesji wskazany został "C. P. Przedsiębiorstwo [..], [..] ul. [..] ..." (pkt 1 decyzji). Jednocześnie organ orzekający o koncesji (Marszałek Województwa [..]) w uzasadnieniu stwierdził, że przedsiębiorca zobowiązany jest do zrekultywowania terenu poeksploatacyjnego zgodnie z kierunkiem rekultywacji ustalonym decyzją Starosty [..] w terminie 5 lat od zakończenia działalności.
(Starosta określił rekreacyjny kierunek rekultywacji z przyrodniczą funkcją użytku ekologicznego po uzyskaniu pozytywnych opinii Burmistrza [..] oraz Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we [..] wydanych w trybie art. 106 § 5 kpa. Organy współdziałające pozytywnie zaopiniowały również ustalenie osoby zobowiązanej do rekultywacji działki nr [..] w [..] tj. P. C. jako osobę powodującą utratę wartości użytkowej gruntów na podstawie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego – decyzja Nr [..].
Materiał sprawy wskazuje ponadto, że decyzją Marszałka Województwa [..] z dnia [..] r. Nr [..], powołującą w podstawie prawnej przepis art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2005 r. poz. 1947), prawa i obowiązki wynikające z opisanej powyżej decyzji koncesyjnej zostały przeniesione na [..] Sp. z o.o. w [..].
W uzasadnieniu decyzji zmieniającej stwierdzono, że "przedsiębiorca jest w stanie spełnić wymagania związane z wykonywaniem zamierzonej działalności", a ponadto, że "[..] Sp. z o.o. w [..] przejęła na siebie prawa i obowiązki wynikające z koncesji i wszystkich innych decyzji podjętych na podstawie w/w ustawy i przedmiotowo z nią związanych".
Okolicznością nie kwestionowaną w sprawie i wykazaną w materiale sprawy jest to, że na podstawie wydanej w trybie art. 155 kpa z upoważnienia Marszałka Województwa [..] decyzji z dnia [..]r. Nr [..] [..] Sp. z o.o. w [..] ul. [..] stała się beneficjentem koncesji udzielonej przez ten organ decyzją Nr [..] z dnia [..] r.
Wskazaną powyżej decyzją Nr [..] orzeczono bowiem o zmianie koncesji Nr [..] z dnia [..]r. na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[..]" w brzmieniu ustalonym decyzją Marszałka Województwa [..] Nr [..] z dnia [..] r. poprzez nadanie punktowi 1 koncesji nowego brzmienia wskazującego jako koncesjonariusza [..] Sp. z o.o. w [..] ul. [..] oraz nadanie nowego brzmienia punktowi 4 określającemu możliwe do wydobycia zasoby kopaliny i minimalny stopień wykorzystania złoża.
Zmiana nie dotyczyła ani obowiązku rekultywacyjnego stwierdzonego w decyzji koncesyjnej Nr [..] ani klauzuli o przejęciu przez przedsiębiorcę praw i obowiązków wynikających z koncesji i wszystkich innych decyzji przedmiotowo z nią związanych.
Zdaniem Sądu w tych okolicznościach i w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie Starosta [.. – jako organ wskazany w art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych był zobowiązany do przeniesienia wszystkich praw i obowiązków wynikających z własnej decyzji rekultywacyjnej z dnia [..] r. Nr [..] określającej jako osobę obowiązaną do rekultywacji przedmiotowych gruntów P. C. , prowadzącego Przedsiębiorstwo [..] "[...]" z siedzibą w [..] ul. [..] na przedsiębiorcę [..] Sp. z o.o. [..] ul. [..].
Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela stanowisko organu odwoławczego, uznającego że przeniesienie obowiązków rekultywacyjnych mimo upływu terminu wskazanego w pierwotnej decyzji do ich wykonania jest prawidłowe, bowiem decyzja pozostaje w obrocie prawnym i powinna być wykonana przez zobowiązany podmiot.
Zważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 88 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie pogorszenie stanu środowiska, a zasady tej odpowiedzialności określa ustawa.
Tereny eksploatowane stanowią element środowiska.
Zdaniem Sądu zasadnie również Kolegium uznało, że zarzuty formułowane w skardze w odniesieniu do decyzji rekultywacyjnej (z dnia [..] r. Nr [..]), która dysponuje walorem prawomocności i korzysta z domniemania prawidłowości mogły być wykorzystane w działaniach zmierzających do zweryfikowania tej decyzji w nadzwyczajnym trybie i nie mogły być rozważone w postępowaniu prowadzonym w rozpoznawanej sprawie ani nie mogły determinować oceny dokonywanej wobec decyzji Starosty [..] z dnia [..] r. zaskarżonej odwołaniem.
W uznaniu Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa w związku z ast. 311 ust. 1 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne wyprowadzony z faktu niezapewnienia zarządcy masy sanacyjnej [..] Sp. z o.o. w restrukturyzacji czynnego udziału w sprawie.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie kwestionuje skutków prawnych wynikających z wcześniej opisywanego postanowienia Sądu Rejonowego dla [..], Wydział [..] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [..] marca 2018 r. (sygn. akt [..], [..] otwierającego postępowanie sanacyjne wobec [..] Sp. z o.o. i wyznaczającego zarządcę, uznaje jednak, że postanowienie to nie pozbawia zaskarżonej skargą decyzji waloru prawidłowości.
Zdaniem Sądu powoływany przez skarżącego przepis art. 311 ust. 1 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne ma zastosowanie do spraw wszczętych po wydaniu postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego.
Należy też zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 66 powołanej powyżej ustawy otwarcie tego postępowania nie ma wpływu na zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych dłużnika (ust. 1), a po wydaniu przez sąd postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego przedsiębiorca występuje w obrocie pod dotychczasową firmą z dodaniem oznaczenia "w restrukturyzacji" (ust. 2), a jedynie mienie należące do dłużnika i mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa staje się masą sanacyjną (art. 294 powoływanej ustawy).
Ponadto niezależnie od przedstawionej przez Kolegium w odpowiedzi na skargę argumentacji, dotyczącej udzielenia przez Sąd orzekający o otwarciu postępowania sanacyjnego wobec [..] Sp. z o.o., zezwolenia dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu (pkt IV postanowienia), którą Sąd orzekający w tej sprawie akceptuje, istotne jest, że w art. 292 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne dłużnik wykonujący zarząd przedsiębiorstwem zobowiązany został do udzielenia sędziemu – komisarzowi i zarządcy wszelkich potrzebnych wyjaśnień, udostępniania dokumentów dotyczących jego przedsiębiorstwa i majątku oraz do umożliwienia zarządcy zapoznania się z przedsiębiorstwem dłużnika, w szczególności z jego księgami rachunkowymi.
W uznaniu Sądu – tak sformułowany nakaz ustawodawcy uprawnia do stwierdzenia, że wobec otwarcia postępowania sanacyjnego w toku przedmiotowego postępowania odwoławczego, dłużnik był zobowiązanych do poinformowania zarządcy o tym fakcie tj. o wniesieniu odwołania.
Zdaniem Sądu w sprawach dotyczących przedsiębiorstwa – w rozumieniu art. 551 powoływanej ustawy – od przedsiębiorcy oczekiwać należy starannego działania, przynajmniej w celu ochrony własnych interesów.
Wskazać też należy, że skuteczne wykorzystanie zarzutu naruszenia w postępowaniu administracyjnym zasady czynnego udziału stron, wymaga wykazania uszczerbku w sytuacji prawnej strony, którą bezprawnie pozbawiono możliwości uczestniczenia w tym postępowaniu.
W ocenie Sądu taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała, a zarządca masy sanacyjnej skorzystał w ustawowym terminie z możliwości zaskarżenia decyzji wydanej przez organ odwoławczy.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa – stosownie do przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło