IV SAB/Wa 95/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia del. SO Aleksandra Westra (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi T. K., J. K., K. M., M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewody [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. W dniu 2 marca 2017r. T. i J. małżonkowie K. oraz K. i M. małżonkowie M. reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym złożyli skargę na przewlekłość Wojewody [...] w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2016r. ustalającej odszkodowanie za grunt położony w [...] dzielnicy [...] w wysokości [...] zł., oznaczony jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, stanowiący obecnie własność [...] i przyznającej odszkodowanie na rzecz K. M., M. M., T. K. i J. K. Pełnomocnik skarżących wniósł o: 1) stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12, 35 § 1 i 2, 36 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Pozostałych Wolności z dnia 4.11.1950r., że organ ten dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2) stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) przyznanie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł., 4) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, że pismem z dnia 24 października 2016r. Prezydent [...] przekazał odwołanie Z. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2016r. Dopiero pismem z dnia 28 grudnia 2016r. zawiadomiono pełnomocnika skarżących, że nie było możliwości rozpoznania sprawy w terminie z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i zasadę rozpoznawania spraw wg kolejności ich wpływu. Pismem z dnia 9 stycznia 2017r. pełnomocnik skarżących złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie. W dniu [...] lutego 2017r. Wojewoda [...] wydał decyzję, którą uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 26.10.2016r. do Kancelarii [...] wpłynęło odwołanie pełnomocnika Marszałka Województwa od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] r. Pismem z dnia 28.12.2016r. Wojewoda [...] zawiadomił strony, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy nie było możliwe jej rozpatrzenie w terminie określonym w art. 35 k.p.a. i jednocześnie wskazano dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2017r. Po przeanalizowaniu wniesionego odwołania oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego i zbadaniu całości materiału dowodowego Wojewoda [...] w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 w/wym. art. 3 i w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z § 1a art. 149 p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie § 2 art. 149 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu przewlekłości organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania zgodnie z art. 52 § 1 tej ustawy jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Skarżący uczynili zadość temu wymogowi, bowiem w rozpatrywanej sprawie pismem z dnia 9 stycznia 2017r. (wpływ do Ministerstwa 11.01.2017r.) złożyli zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 przez Wojewodę [...] do Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Należy podkreślić, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). Pojęcie postępowania przewlekle prowadzonego obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest nieskutecznością i opieszałością oraz niesprawnością, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie. Kognicja sądu administracyjnego w ramach skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania obejmuje brak należytego zaangażowania organu w załatwienie indywidualnej sprawy na etapie poprzedzającym formalny upływ terminu do jej załatwienia, szczególnie w związku z niezasadnym wykorzystaniem instrumentów wydłużających termin albo go wstrzymujących. Dla stwierdzenia stanu przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta został spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw by uznać, że po stronie organu wystąpiły przesłanki przewlekłości postępowania. Do wniosku takiego prowadzi analiza podejmowanych przez organ czynności. W dniu 26 października 2016r. do Wojewody [...] wpłynęło datowane na dzień 7.10.2016r. odwołanie Marszałka Województwa [...] od decyzji Prezydenta [...]. W dniu 10.11.2016r. wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących zawierające stanowisko co do wniesionego odwołania. Pismem z dnia 28.12.2016r. Wojewoda [...] poinformował strony, że nie było możliwe rozpoznania odwołania w terminie wskazanym w art. 35 K.p.a. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz zasadę rozpoznawania spraw wg. kolejności wpływu. Jednocześnie organ działając na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2017r. W dniu 19.01.2017r. do organu wpłynęło pismo Ministra Infrastruktury i Budownictwa o udzielenie informacji, na jakim etapie znajduje się postepowanie w sprawie, wraz z załączoną kopią zażalenia. W dniu [...] r. została wydana przez Wojewodę [...] decyzja merytoryczna w sprawie. Od momentu wpływu odwołania do dnia wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie upłynęły 3 miesiące i 11 dni. W międzyczasie organ pismem z dnia 28.12.2016r. zawiadomił strony o przyczynach nierozpoznania odwołania i wyznaczył dodatkowy termin dla załatwienia sprawy do dnia 31.03.2017r. Co prawda organ rozpoznając odwołanie przekroczył ustawowy termin do rozpoznania sprawy, ale nie można zgodzić się z twierdzeniami pełnomocnika skarżących o nieskomplikowanym charakterze sprawy, w kontekście konieczności badania zarzutów wskazanych w odwołaniu oraz konieczności weryfikacji prawidłowości przeprowadzonego postępowania przez organ I instancji. Przedmiotem postępowania była bowiem kwestia ustalenia odszkodowania oraz rozstrzygnięcia związane z podmiotem właściwym do wypłaty ustalonego odszkodowania za przejęty grunt, co wymagało do jej rozpoznania dłuższego okresu czasu. Ponadto zachodziła konieczność również weryfikacji stanowiska skarżących, którzy ustosunkowali się do wniesionego odwołania, wnosząc o jego częściowe uwzględnienie. Ponadto, po otrzymaniu pisma od organu nadrzędnego, organ wydał decyzję w sprawie w dniu [...] r. rozpoznając wniesione odwołanie. W tej sytuacji nie można organowi zarzucić opieszałego, niesprawnego i nieskutecznego działania, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. O przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. W wyroku z 26 października 2012 r. w sprawie II OSK 1956/12 (publ. cbois) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Tym samym Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do postawienia organowi zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania. Podkreślić także należy, że organ mając świadomość przekroczenia terminu niezałatwienia sprawy informował stronę o tym fakcie i wyznaczał nowy termin, zgodnie z art. 36 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., w zw. z art. 120 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.