II OSK 2343/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-20
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Roman Ciąglewicz, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego (zbiornika na nieczystości ciekłe) została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (w szczególności dotyczących podstawy prawnej i uzasadnienia decyzji) oraz prawa materialnego (w zakresie wykładni i zastosowania § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych)?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe została wydana zgodnie z prawem. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał i wyjaśnił podstawę prawną decyzji, powołując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Sąd uznał również, że wykładnia i zastosowanie § 34 rozporządzenia, zgodnie z którym zbiorniki na nieczystości ciekłe nie mogą być stosowane na działkach z możliwością przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, było prawidłowe, co skutkowało koniecznością nakazania rozbiórki obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego – zbiornika na nieczystości ciekłe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. P.M. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 107, 145, 151 P.p.s.a., art. 138 K.p.a.) oraz prawa materialnego (m.in. § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 września 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Paweł Groński /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Po 190/16 w sprawie ze skargi P.M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [..] znak [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Po 190/16 oddalił skargę P.M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] znak: [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powołanego wyroku, zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. w zw. z:
a. art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 9 i art. 11 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie uzasadnionej skargi wskutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że decyzja organu drugiej instancji zawierała wskazanie oraz wyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ drugiej instancji w sentencji decyzji przywołał wyłącznie przepisy formalnoprawne upoważniające do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a nie powołał się na żaden przepis materialnoprawny
– również w uzasadnieniu decyzji nie wskazano konkretnych przepisów materialnoprawnych zastosowanych przez organ drugiej instancji;
b. art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 9 i art. 11 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie uzasadnionej skargi wskutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji w sposób dostateczny wyjaśniało motywy rozstrzygnięcia, pomimo faktu braku przeanalizowania przez organy administracji możliwości wykonania rozbiórki przedmiotowej budowli oraz wpływu ewentualnej rozbiórki na budynek, z którym ta budowla jest powiązana;
c. art. 7, art. 9 i art. 77 K.p.a. poprzez brak rozważania interesów stron, a w szczególności pominięcie interesu skarżącego oraz brak wyczerpującego rozważenia zabranego materiału dowodowego skutkujący ustaleniem błędnego stanu faktycznego;
2. art. 135 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych oraz w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez brak rozpoznania wszystkich zarzutów stawianych w skardze, w szczególności poprzez brak odniesienia do zarzutu niewskazania przez organ drugiej instancji materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia oraz do zarzutu niezbadania przez organy administracji możliwości wykonania rozbiórki bez konieczności dokonania rozbiórki reszty budowli, wobec czego zaskarżony wyrok nie prowadzi do usunięcia naruszeń powstałych w toku postępowania administracyjnego, nie kontroluje działalności administracji publicznej w zaskarżonym zakresie, nie prowadzi do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a nadto uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie wyjaśnia dostatecznie podstaw wydanego rozstrzygnięcia;
3. art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez przekroczenie granicy sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne polegające na rozszerzeniu i uzupełnieniu decyzji organu drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zamiast dokonania kontroli zgodności z prawem decyzji faktycznie sporządzonej przez organ drugiej instancji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a P.M. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
4. § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten może stanowić samodzielną i wyłączną podstawę rozstrzygnięcia kwestii legalności zbiornika na nieczystości ciekłe.
Podnosząc powyższe zarzuty, P.M. wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, co do istoty sprawy;
ewentualnie – w przypadku uznania, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego:
2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] znak: [..] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Poznańskiego z dnia [..] znak: [..];
3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;
4. zasądzenie kosztów postępowania, wraz kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Ponieważ postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej powoływana również jako "P.p.s.a."). Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływana również jako K.p.a.) decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne. Stosownie z kolei do treści art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Wynikający z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. obowiązek podania w decyzji podstawy prawnej i zawarcie w jej uzasadnieniu wyjaśnienia tej podstawy stanowi rozwinięcie zasady przekonywania, nakładającej na organ administracji obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 K.p.a.).
Powołanie podstawy prawnej decyzji to wskazanie przepisów prawa, na których organ administracji publicznej oparł swoje rozstrzygnięcie. Wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa, polega natomiast nie tylko na obowiązku przytoczenia obowiązującego prawa, ale także na wyjaśnieniu, dlaczego właściwy organ administracji zastosował określony przepis, rozstrzygając sprawę, względnie, dlaczego przyjął określoną wykładnię normy prawnej.
Wbrew stanowisku wnoszącego skargę kasacyjną w zaskarżonej decyzji nie zabrakło żadnego w wyżej wymienionych elementów.
Po pierwsze, organ odwoławczy wskazał w decyzji z dnia 22 stycznia 2016 r. prawnoprocesową podstawę wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, czyli art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 K.p.a. Po drugie, przywołał w decyzji przepisy prawa, które stanowiły materialnoprawną podstawę nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, to jest art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływana również jako P.b.) oraz § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływane również jako r.w.t.). Po trzecie natomiast wyjaśnił, że z uwagi na brak możliwości dorowadzenia obiektu budowlanego (zbiornika bezodpływowego zrealizowanego na nieruchomości należącej do wnoszącego skargę kasacyjną) do stanu zgodnego z prawem (z uwagi na wynikający z § 34 r.w.t. zakaz zastosowania takiego zbiornika na działce wnoszącego skargę kasacyjną), konieczne było wydanie (zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.) decyzji nakazującej rozbiórką tego obiektu.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawarł w decyzji z dnia 22 stycznia 2016 r. podstawę prawną jej wydania, jak i wyjaśnienie tej podstawy z przytoczeniem przepisów prawa. Wyliczenie przepisów postępowania we wstępnej części decyzji, a w jej uzasadnieniu przywołanie przepisów prawa materialnego i wyjaśnienie, dlaczego znalazły w sprawie zastosowanie, należy ocenić jako prawidłowe, spełniające wymogi wynikające z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.
Sąd pierwszej instancji trafnie zatem skonstatował, że podstawa prawna wydanej decyzji nie budzi zastrzeżeń.
Wbrew stanowisku wnoszącego skargę kasacyjną Sąd pierwszej instancji w wystarczającym stopniu odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii wykonalności nałożonego nakazu. Po pierwsze, trafnie zauważył, odwołując się do znajdujących się w aktach sprawy (karta nr 52 akt organu odwoławczego) warunków technicznych podłączenia kanalizacji sanitarnej, że wykonanie nakazu nie będzie skutkować pozbawieniem możliwości korzystania z infrastruktury sanitarnej. Po drugie, zasadnie stwierdził brak podstaw do badania wykonalności nakazu rozbiórki w kontekście powiązania z przylegającym budynkiem.
Jakkolwiek wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że w skardze zarzucił m.in. niezbadanie przez organ administracji kwestii wykonalności decyzji w kontekście powiązanego ze zbiornikiem budynku, to w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji nie przedstawił jakichkolwiek rzeczowych argumentów, ani nie powołał dowodów, które mogłyby wskazywać, że rozbiórka przedmiotowego zbiornika nie będzie możliwa bez istotnej ingerencji w znajdujący się na tej samej nieruchomości budynek mieszkalny. Na stronach 6, 7 i 8 skargi P.M. przywołał wyłącznie fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych, w których wskazywano na konieczność rozważenia przez organy nadzoru budowlanego, czy możliwa jest bezpieczna rozbiórka nielegalnie wybudowanej części obiektu budowlanego bez uszkodzenia pozostałej, legalnie zrealizowanej części. Nakaz rozbiórki wydany w postępowaniu zakończonym decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] nie dotyczył jednak części obiektu budowlanego, lecz zbiornika bezodpływowego stanowiącego samodzielny obiekt budowlany, odrębny od znajdującego się na tej samej nieruchomości budynku mieszkalnego.
Jak wskazano, wnoszący skargę kasacyjną nie przedstawił jakichkolwiek konkretnych argumentów, które mogłyby świadczyć o braku możliwości rozbiórki przedmiotowego zbiornika bez uszkodzenia i zagrożenia zniszczeniem budynku mieszkalnego. Znajdująca się natomiast w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna wskazuje na to, że w czasie, gdy realizowano zbiornik bezodpływowy objęty nakazem rozbiórki, budynek mieszkalny na przedmiotowej nieruchomości był już zrealizowany. Nie było więc jakichkolwiek przesłanek, by zakładać, że wykonanie nakazu rozbiórki spowoduje istotną, zagrażającą zniszczeniem, ingerencję w znajdujący się na tej samej nieruchomości budynek mieszkalny. Prawidłowo więc stwierdził Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że brak było podstaw do badania wykonalności decyzji w kontekście powiązania przedmiotowego zbiornika z przylegającym budynkiem.
Sąd właściwie też zidentyfikował istotę sprawy, wskazując, że kluczowe dla jej rozstrzygnięcia było ustalenie, czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Wobec potwierdzenia, że taka możliwość nie istnieje, Sąd zasadnie uznał rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki za prawidłowe. Wobec prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla wydania trafnego rozstrzygnięcia w sprawie nie było podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie. Wnoszący skargę kasacyjną, zarzucając brak wyczerpującego rozważenia zebranego materiału dowodowego, nie wskazał zaś jakichkolwiek istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, których nie uwzględnił organ administracji lub Sąd pierwszej instancji. Trzeba przy tym podkreślić, że organy nadzoru budowanego nie działały w przedmiotowej sprawie w ramach uznania administracyjnego. Decyzja wydawana w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. ma bowiem charakter związany. Wobec stwierdzenia, że nie ma możliwości doprowadzenia samowolnie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był zatem do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
W świetle powyższego za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 9 i art. 11 K.p.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 9 i art. 77 K.p.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzją z perspektywy wymogów wynikających z wymienionych przepisów postępowania administracyjnego. Trafnie uznał, że zawarta w tej decyzji podstawa prawna nie budzi zastrzeżeń, podobnie, jak jej wyjaśnienie. Zasadnie stwierdził, że organ administracji prawidłowo zebrał materiał dowodowy i należycie ocenił wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a następnie odpowiednio uzasadnił wydane rozstrzygnięcie.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo odniósł się do zarzutów skargi, w tym do zarzutu braku wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji oraz nierozważania wykonalności zaskarżonej decyzji. W szczególności trafnie skonkludował, że nie było podstaw do badania wykonalności decyzji w kontekście powiązania z budynkiem mieszkalnym.
Nie doszło więc również do naruszenia art. 135 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez brak rozpoznania wszystkich zarzutów skargi, w tym odnoszących się do niewskazania przez organ drugiej instancji materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz do możliwości wykonania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który wskazano jako samodzielną podstawę ostatniego z zarzutów naruszenia przepisów postępowania, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Powołany przepis ma charakter ustrojowy i normuje zakres oraz kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Do jego naruszenia mogłoby dojść, gdyby Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności, bądź orzekł w sprawie, która nie podlegała rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Do takiej sytuacji z pewnością jednak nie doszło. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi na decyzję wydaną przez organ administracji i ocenił ją wyłącznie pod kątem zgodności z prawem. Analiza zaskarżonego orzeczenia nie potwierdza zaś stanowiska wnoszącego skargę kasacyjną, że Sąd rozszerzył i uzupełnił zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie wyroku uprawnia bowiem do konstatacji, że działanie Sądu pierwszej instancji polegało wyłącznie na kontroli zaskarżonego aktu pod kątem jego legalności. Bynajmniej nie doszło więc do naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Okoliczność, że wnoszący skargę kasacyjną nie zgadza się z wynikiem kontroli zaskarżonej decyzji, twierdząc, że wnioski Sądu nie mogą wynikać z decyzji organu drugiej instancji, nie oznacza automatycznie, że doszło do naruszenia zakresu lub kryterium tej kontroli. Jak natomiast wyżej wywiedziono, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, co do prawidłowości powołania podstawy prawnej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 stycznia 2016 r. i jej wyjaśnienia. Jednoznaczne stanowisko, organu odwoławczego, dlaczego należało utrzymać w mocy nakaz rozbiórki wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Poznańskiego, znajduje się na ostatniej stronie zaskarżonej decyzji. Nie budzi żadnych wątpliwości, że organ drugiej instancji uznał, że ponieważ przedmiotowa działka ma możliwość przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, to zgodnie z § 34 r.w.t., nie może być na niej stosowany zbiornik na nieczystości ciekłe, co skutkuje koniecznością jego rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.
Nie budzi także zastrzeżeń prawidłowość wykładni i zastosowania w przedmiotowej sprawie § 34 r.w.t. Zgodnie nim zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich stosowania na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na powodzie oraz zalewanie wodami opadowymi.
Treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że zastosowanie zbiornika na nieczystości ciekłe jest niedopuszczalne nie tylko w sytuacji, gdy działka budowlana jest przyłączona do sieci kanalizacyjnej, ale także wtedy, gdy wprawdzie nie jest podłączona do takiej sieci, jednak ma taką możliwość.
W realiach sprawy rozpoznanej przez Sąd pierwszej instancji możliwość przyłączenia działki wnoszącego skargę kasacyjną do sieci kanalizacji sanitarnej jednoznacznie wynika z akt postępowania administracyjnego, w tym ze wzmiankowanych wyżej warunków technicznych podłączenia wydanych przez Aquanet S.A. w dniu 10 listopada 2015 r. Wnoszący skargę kasacyjną podjął natomiast kroki zmierzające do przyłączenia jego nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej (wniosek P.M. z dnia 15 października 2015 r. o zawieszenie postępowania administracyjnego). Nie ulega zatem wątpliwości, że działka budowlana, na której zrealizowano przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe, nie jest działką, która nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Tym samym Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie zastosował § 34 r.w.t., a Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Brak możliwości doprowadzenia samowolnie zrealizowanego zbiornika na nieczystości ciekłe do stanu zgodnego z tym przepisem musiał skutkować wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.
Także zatem postawiony przez P.M. zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się niezasadny.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło