II SA/Wa 23/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-20
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Danuta Kania, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ma podstawy do wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji wobec beneficjentki renty rodzinnej, jeśli zmarły funkcjonariusz pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, ale zmarł przed 12 września 1989 r. i nie można zbadać rzetelności jego służby po tej dacie?Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zasadnie odmówił wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji wobec skarżącej, ponieważ nie zostały spełnione łącznie przesłanki określone w art. 8a ust. 1 tej ustawy. Kluczową przesłanką, która nie została spełniona, jest wymóg rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., co nie mogło zostać zbadane, gdyż funkcjonariusz zmarł przed tą datą.Stan faktyczny
Skarżąca K. K., beneficjentka renty rodzinnej po zmarłym mężu J. K., wystąpiła o wyłączenie stosowania wobec niej przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, wskazując, że choć J. K. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, zmarł przed 12 września 1989 r., co uniemożliwiało zbadanie rzetelności jego służby po tej dacie, a tym samym nie zostały spełnione łącznie przesłanki z art. 8a ustawy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP, w tym zasady ochrony praw nabytych, sprawiedliwości społecznej i prawa do zabezpieczenia społecznego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów – oddala skargę –
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016r., poz. 708 ze zm.), dalej jako: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...)", odmówił wyłączenia stosowania wobec K. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że K. K. - beneficjentka renty rodzinnej po zmarłym mężu J. K., reprezentowana przez adwokata A. K., wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...).
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wymienionej wskazał, że J. K.pracę w Służbie [...] rozpoczął w 1953 r., a zakończył w 1973 r. W opinii pełnomocnika, krótki epizod pracy J. K. na rzecz totalitarnego państwa, jak również sytuacja życiowa wnioskodawczyni, uzasadniają wyłączenie przez Ministra stosowania wobec niej art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Uwarunkowane jest to w szczególności krótkotrwałą - w porównaniu do łącznego, dwudziestoletniego okresu pracy w Służbie [...] - służbą J. K., o której mowa w art. 13b ww. ustawy, przed dniem 31 lipca 1990 r.
Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że K. K. ma przyznane - przez Dyrektora Biura Emerytalnego Służby [...] - prawo do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu J. K., której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu uznał służbę J. K. w okresie od dnia [...] listopada 1953 r. do dnia [...] grudnia 1954 r. za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy ww. ustawy.
Analizując niniejszą sprawę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powołał treść art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz stwierdził, że J. K. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 1 roku, 1 miesiąca i 13 dni. Wymieniony zmarł w dniu [...] kwietnia 1975 r. Z uwagi na to, że J. K. nie pełnił służby po dniu 12 września 1989 r., w sprawie nie zostały spełnione wymogi przewidziane w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), bowiem organ nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Powyższe, w ocenie organu, wyklucza możliwość zastosowania w stosunku do strony - beneficjentki renty rodzinnej po ww. funkcjonariuszu - wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.
Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy w sposób zgodny z wnioskiem strony.
Pismem z dnia 11 grudnia 2017 r. K. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. zarzucając naruszenie:
1) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art 22a i art 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) pomimo, że na podstawie ww. przepisów arbitralnie obniżono przysługującą skarżącej rentę rodzinną, co narusza zasadę ochrony praw nabytych i zasadę sprawiedliwości społecznej, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz niedziałania prawa wstecz, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego,
2) art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP polegające na odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art 22a i art 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) pomimo, że na podstawie powyższych przepisów arbitralnie obniżono przysługujące skarżącej świadczenia, co stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione naruszenie przysługującego jej prawa do zabezpieczenia społecznego,
3) art. 45 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez odmowę wyłączenia stosowania art. 15c, art 22a i art 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, pomimo że na podstawie powyższych przepisów zastosowano wobec skarżącej represję bez wykazania winy indywidualnej, zastąpiono w tym zakresie władzę sądowniczą władzą ustawodawczą i odwrócono w ten sposób zasadę domniemania niewinności przez uznanie wszystkich funkcjonariuszy będących w służbie przed 31 lipca 1990 r. za winnych działań zasługujących na penalizację.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie w wyroku uprawnienia skarżącej do świadczenia rentowego w nieobniżonej wysokości.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja narusza zasadę ochrony praw nabytych i zasadę sprawiedliwości społecznej, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego, określonej w art. 2 Konstytucji. Obniżenie wobec skarżącej przysługującego jej świadczenia, a następnie odmówienie wyłączenia stosowania wobec niej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) ma charakter arbitralny i stanowi formę represji, a nawet formę zbiorowej kary wobec osób, które pełniły służbę w formacjach wymienionych w art. 13b ww. ustawy oraz najbliższych członków ich rodzin pobierających rentę rodzinną. Przepisy nowelizacji ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym z dnia 16 grudnia 2016 r. przesądzają ex lege i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie, że wszystkie osoby, które pełniły służbę w formacjach i instytucjach wymienionych w art. 13b ustawy, działały na rzecz niezdefiniowanego w ustawie "państwa totalitarnego".
Obniżenie przysługującego skarżącej świadczenia z mocy decyzji organu emerytalnego, a następnie odmówienie wyłączenia stosowania wobec niej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) przez Ministra stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione naruszenie przysługującego jej prawa do zabezpieczenia społecznego gwarantowanego przez art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Naruszenie tego prawa nie jest również uzasadnione ochroną żadnych wartości, jakie mogą uzasadniać ograniczenie konstytucyjnych praw i wolności jednostki, wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Arbitralne obniżenie przysługującego skarżącej świadczenia rentowego z mocy decyzji organu emerytalnego oraz zaniechanie wyłączenia stosowania przepisów je obniżających w zaskarżonej decyzji, odczytywać trzeba jako formę nieuzasadnionej represji, a nawet formę wymierzenia jej kary za rzekome winy jej zmarłego męża. Wydanie wobec skarżącej decyzji o obniżeniu wysokości renty rodzinnej nastąpiło bez przeprowadzenia przez organ postępowania sprawdzającego i weryfikującego zasadność, adekwatność, legalność, słuszność i proporcjonalność obniżenia przysługującego jej świadczenia rentowego. Takie postępowania organów władzy publicznej, w sferze stosowania środków represyjnych wobec jednostki, narusza prawo skarżącej do obrony i zasadę domniemania niewinności.
Zaznaczono również, że w realiach niniejszej sprawy, podczas gdy mąż skarżącej - J. K. zmarł w dniu [...] kwietnia 1975 r., nie jest nawet możliwe, na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), wyłączenie stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Rozwiązanie ustawowe w tym zakresie jest całkowicie niezrozumiałe i sprzeczne z wszelkimi zasadami sprawiedliwości społecznej. Ustawodawca bezpodstawnie przyjął, że osoby podlegające ustawie, które zmarły przed 12 września 1989 r. nie mogą w ogóle ubiegać się o wyłączenie stosowania tych przepisów. J. K. bardzo krótko związany był ze służbami bezpieczeństwa publicznego, a wiązało się to z faktem, którego nie wzięto pod uwagę, a mianowicie, że służba [...], a więc wszyscy jej pracownicy, podlegała do lat 1950 w całości Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. J. K. bardzo krótko pracował w okresie objętym tym zwierzchnictwem i tylko przyjęcie, że zmarł przed dniem 12 września 1989 r. uniemożliwia zastosowanie wyłączenia ww. przepisów, co jest niezrozumiałe i bezpodstawne.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniem przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3).
Sytuacja określona w art. 52 § 3 p.p.s.a. miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem K. K. wniosła do Sądu skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r., od której przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarga na ww. decyzję w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz. U. z 2016 r., poz. 2270), jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
Podkreślić również należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie ww. decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r., nie zaś decyzja Dyrektora Biura Emerytalnego Służby [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. o ponownym ustaleniu wobec K. K. wysokości renty rodzinnej Służby [...], od której - jak wynika z akt sprawy - zostało wniesione odwołanie do Sądu [...] w [...] (k. 21 akt admin.). Zatem wszelka argumentacja skargi, która dotyczy ww. decyzji oraz przepisów prawa stanowiących podstawę jej wydania, wykracza poza zakres rozpatrywanej sprawy i nie może podlegać ocenie Sądu.
Następnie, wobec zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów art. 2, art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzić należy, że Sąd w tej sprawie nie dokonuje oceny zgodności ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) z Konstytucją, bowiem art. 188 ust. 1 Konstytucji zastrzega tę materię do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, przy czym domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją, co wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny oraz Sąd Najwyższy, może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (v. wyrok TK z dnia 31 stycznia 2001 r. sygn. akt P 4/99, publ. OTK ZU nr 1/2001, poz. 5; wyrok SN z dnia 25 sierpnia 1994 r. sygn. akt I PRN 53/94, publ. OSNAPiUS 1994, z. 11, poz. 179).
Sąd w składzie orzekającym z urzędu posiada wiedzę o tym, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. (sygn. akt [...]) Sąd [...] w [...] zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15c, art. 22a, art. 13 ust. 1 lit. 1c, w związku z art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym jej przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt [...]).
Sąd nie stwierdził jednak podstaw do zawieszenia z urzędu przedmiotowego postępowania w świetle powyższych okoliczności. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że związek tych postępowań musi być bezpośredni, a rozstrzygnięcie spraw w innych postępowaniach mieć charakter zagadnienia wstępnego. Takiego charakteru nie można przypisać rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt [...]
Zaznaczyć należy, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być ponadto uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej. Sensem fakultatywnego zawieszenia procesu sądowoadministracyjnego jest wskazanie racjonalnej podstawy dla przerwania jego biegu, gdyż tylko w takich okolicznościach może być zrealizowana jedna z podstawowych wartości, jaką jest rzetelne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, dla realizacji tej wartości w przedmiotowej sprawie nie jest celowe ani usprawiedliwione wprowadzenie elementu zwłoki w jej rozpatrzeniu poprzez zawieszenie postępowania.
Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.
Zgodnie z art. 22a ust. 1 powołanej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4). Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Stosownie zaś do art. 24a. 1 omawianej ustawy w przypadku renty rodzinnej przysługującej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, iż wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a. Wysokość renty rodzinnej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty rodzinnej wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 2). W celu ustalenia wysokości renty rodzinnej, zgodnie z ust. 1 i 2, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 3). Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli osoba uprawniona do renty rodzinnej udowodni, że osoba, o której mowa w tych przepisach, przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 4).
W myśl art. 8a ust. 1 ww. ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Przesłanki wskazane w art. 8a ust. 1 ww. ustawy muszą być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione.
Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Z materiału aktowego - obejmującego m.in. informację Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] o przebiegu służby wynika, że J. K. w okresie od [...] listopada 1953 r. do dnia [...] grudnia 1954 r., tj. przez okres 1 roku, 1 miesiąca i 13 dni, pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Z dokumentacji wynika również że wymieniony zmarł w dniu [...] kwietnia 1975 r.
Zważywszy, że J. K. nie pełnił służby po dniu 12 września 1989 r., należy zgodzić się z organem, że nie ma on możliwości zbadania przesłanki rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia lub zdrowia. Tym samym nie został spełniony jeden z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), ponieważ wskazane w tym przepisie przesłanki powinny być spełnione łącznie.
Zatem organ zasadnie stwierdził, że wobec skarżącej - pobierającej rentę rodzinną po zmarłym mężu - nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają podnoszone w toku postępowania argumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącej oraz konieczność ponoszenia przez nią kosztów leczenia i utrzymania, w tym zakupu leków. W przedmiotowej sprawie Sąd oceniał wyłącznie zaskarżoną decyzję w świetle przepisu art. 8a ustawy o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i nie stwierdził podstaw do jej eliminacji z obrotu prawnego.
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2017 r. odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło