II SA/Rz 611/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-09-20

Skład orzekający: Piotr Popek, Kazimierz Włoch, Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna przekształcona w spółkę jawną może być stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych, jeśli naruszenie miało miejsce przed przekształceniem?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że spółka cywilna, ze względu na brak zdolności prawnej na gruncie prawa administracyjnego, nie mogła być stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Kara została prawidłowo nałożona na wspólników jako osoby fizyczne. Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie miało wpływu na stronę procesową w tej sprawie, ponieważ odpowiedzialność administracyjna ma charakter zobiektywizowany i nie uwzględnia błędów co do karalności czynu, w przeciwieństwie do odpowiedzialności karnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł wspólnikom spółki cywilnej "A" za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Organy administracji ustaliły, że automat umożliwiał uzyskanie wygranych pieniężnych i rzeczowych, a jego działanie miało charakter losowy. Skarżący twierdzili, że nie byli "urządzającymi" gry, a jedynie świadczyli usługi serwisowe na zlecenie. Kluczowym zarzutem w skardze było przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną przed wydaniem decyzji, co miało oznaczać, że stroną postępowania powinna być spółka jawna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędzia WSA Kazimierz Włoch Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./ Protokolant ref. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi M.W oraz P.P na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. i P. P. (zwanych dalej skarżącymi) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celnego-Skarbowego w z [...] lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia solidarnie skarżącym – wspólnikom spółki cywilnej: "A" s.c.- kary pieniężnej, w wysokości 12 000 zł, z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie APOLLO GAMES nr [...], poza kasynem gry, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy funkcjonariusze Urzędu Celnego, w dniu 15 października 2015 r., przeprowadzili kontrolę w sklepie [...] w K., prowadzonym przez P. P. W trakcie tych czynności stwierdzili, że w lokalu znajdują się dwa automaty do gier, w tym jeden o nazwie APOLLO GAMES nr [...]. W następstwie przeprowadzonego eksperymentu stwierdzono, że wskazany wyżej automat jest urządzeniem elektronicznym, umożliwiającym rozgrywanie gier, w wyniku których grający ma możliwość uzyskania wygranych pieniężnych oraz rzeczowych, w postaci punktów umożliwiających przedłużenie gry. Przebieg tych gier ma zaś charakter losowy, a uzyskiwane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od grających. Powyższe ustalenia potwierdziło badanie urządzenia APOLLO GAMES nr [...], przeprowadzone przez Laboratorium Izby Celnej w [....] Właścicielem wyżej wskazanego urządzenia była firma "B" sp. z o.o., z siedzibą w [...], która wydzierżawiła cześć powierzchni lokalu P. P. i wstawiła tam przedmiotowe urządzenie. Obsługą urządzenia zajmowała się "C" sp. z o.o., z siedzibą w [...] (dalej "C"). W dniu 2 stycznia 2015 r. spółka cywilna "A" (dalej: spółka cywilna), działając jako zleceniobiorca, zwarła z "C" umowę w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych, w której zleceniodawca oświadczył, że przedmiotem jego działalności są usługi świadczone na rzecz przedsiębiorców eksploatujących urządzenia do gier rozrywkowych w miejscach ich instalacji, tj. w tzw. punktach gier. W ramach tej umowy spółka cywilna skarżących zobowiązała się na rzecz zleceniodawcy do dostarczenia urządzeń do gier rozrywkowych do punktu gier, zwrotu tych urządzeń do magazynu po zakończeniu eksploatacji, pobierania gotówki z tych urządzeń i przekazywania jej zleceniodawcy oraz sporządzania protokołu wyjęcia gotówki dla każdego punktu gier, prowadzenia stałego serwisu urządzeń, zapewniającego utrzymanie urządzeń w dobrym stanie technicznym zapewniającym stałe i nieprzerwane ich działanie bez limitu pojedynczych użyć oraz bez względu na warunki techniczne lokalu, w którym urządzenia są eksploatowane. Ponadto zleceniobiorca zobowiązał się do przyjmowania faktur obejmujących czynsz dzierżawny od kontrahentów zleceniodawcy, sprawdzenia ich poprawności i dostarczenia zleceniodawcy oraz dokonania wpłaty należnego czynszu władającemu lokalem, w którym urządzany jest punkt gier, z gotówki pobranej z urządzeń do gier. Z tytułu świadczonych usług zleceniobiorcy przysługiwało wynagrodzenie ryczałtowe, liczone od każdego aktywnego w danym miesiącu automatu, w kwocie 200 zł brutto. W związku z powyższymi ustaleniami, Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu wobec skarżących - wspólników spółki cywilnej "A", postępowanie w sprawie wymierzenia im kary pieniężnej, w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry i następnie decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. wymierzył solidarnie skarżącym - jako wspólnikom spółki cywilnej - karę pieniężne w 12 000 zł, z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na ww. automatach. Od decyzji organu I instancji skarżący wnieśli odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, decyzją z [...] kwietnia 2018 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołując się na przepisy art. 2 ust 3, art. 6 ust 1, art. 14 ust. 1, art. 23a ust 1, art. 89 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 165 z późn. zm., zwanej dalej: u.g.h.), wskazał, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry, a urządzanie takich gier dozwolone jest wyłącznie w kasynach. Automaty i urządzenia do gier, z wyjątkiem terminali w kolekturach gier liczbowych, służących wyłącznie do urządzania gier liczbowych, mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celnego, natomiast urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlegają karze pieniężnej w wysokości 12 000 zł od każdego automatu, wymierzanej w drodze decyzji przez naczelnika urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Organ II instancji podkreślił, że każda z gier hazardowych musi być nacechowana losowością przynajmniej w minimalnym stopniu, przy czym stosownie do art. 2 u.g.h. można wskazać dwa typy losowości, tj. względną - gdy przebieg gry zależy nie tylko od przypadku, ale może wynikać również z określonych umiejętności, wiedzy, obserwacji lub doświadczenia uczestnika - oraz bezwzględną - gdy przebieg gry jest zależny wyłącznie od okoliczności, na które uczestnik nie ma wpływu. Dodał także, że dane urządzenie, aby mogło być uznane za automat do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., musi umożliwiać uzyskanie wygranej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że urządzenia, o których mowa w okolicznościach przedmiotowej sprawy umożliwiało prowadzenie gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 5 u.g.h., gdyż jest to urządzenia elektroniczne, a urządzone na nich gry mają charakter losowy, przy czym grający mają możliwość uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej (mającej postać punktów, umożliwiających przedłużenie gry lub rozpoczęcie nowej, bez zakredytowania urządzenia). Przebieg gier ma charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gry są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, hazardowy charakter spornych urządzeń potwierdza w pełni zebrany w trakcie postępowania materiał dowodowy, w tym przede wszystkim przeprowadzony eksperyment procesowy oraz opinia – sprawozdania z badań sporządzone przez Laboratorium Celne Izby Celnej, które pozwalają w sposób jednoznaczny na uznanie, że gry na spornym automacie są grami hazardowymi, w rozumieniu u.g.h. W kwestii przesłanki urządzania gier na automatach, posiłkując się definicją ze Słownika Języka Polskiego, z której wynika, że urządzanie oznacza zapewnienie, stworzenie, zorganizowanie komuś dobrych, odpowiednich, niezbędnych warunków do czegoś, biorąc pod uwagę kontekst ustawowy, organ II instancji uznał, że urządzającym gry na automatach poza kasynem, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., będzie osoba stwarzająca komuś odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że skarżący wypełnili swym zachowaniem znamiona urządzania gier na automacie już choćby przez samo udostępnienie ich do eksploatacji. Łącząca skarżących ze spółką "C" umowa z dnia 2 stycznia 2015 r. była elementem szerszego przedsięwzięcia, w ramach którego właściciel automatów – "B" udostępnił graczom automaty do gier, a "C" odpowiedzialna była za logistyczną stronę tego przedsięwzięcia, korzystając przy tym z usług skarżących. Zdaniem organu II instancji, bez wątpienia skarżący stanowili istotny element mechanizmu polegającego na organizowaniu gier na automatach, gdyż świadczone przez nich usługi miały zapewniać prawidłowe jego funkcjonowanie. W ocenie tego organu, skarżący mieli świadomość nielegalności przedsięwzięcia, na co wskazuje załącznik nr 4 do umowy z dnia 2 stycznia 2015 r., zawierający instrukcję postępowania podczas kontroli. W postępowaniu ustalono, że właściciel automatu nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry w lokalach, do których zostały one wstawione, a automaty nie posiadały wymaganej prawem rejestracji. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, powyższe okoliczności wskazują jednoznacznie, że skarżących należy uznać za urządzających gry w przedmiotowych lokalach, tj. poza kasynem i bez zezwolenia, a więc wbrew przepisom u.g.h. Organ II instancji przeanalizował też charakter przepisów u.g.h., w szczególności dotyczących nakładania kar, w związku z prowadzeniem gier poza kasynem, w kontekście regulacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.204 z 21.07.1998r., str. 37, ze zm. - dalej: Dyrektywa 98/34/WE), a także wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r. C-213/11, C-214/11 i C 217/11. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że TSUE stanął na stanowisku, iż przepisy u.g.h. stanowią jedynie potencjalnie przepisy techniczne, w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Zdaniem organu odwoławczego, podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. jest niezasadny. Na poparcie swego stanowiska Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016r. (sygn. akt II GPS 1/16 – dost. CBOiS – www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Organ odwoławczy uznał za prawidłowe przyjęcie przez organ I instancji, że sankcje za naruszenia przepisów u.g.h. powinni ponieść skarżący, jako wspólnicy spółki cywilnej, nie zaś spółka cywilna, która nie była stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Stronami w tego postępowania byli skarżący - wspólnicy spółki cywilnej i to ich dotyczyły sankcje za naruszenia przepisów u.g.h., określone decyzją organu I instancji. Tym samym przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie miało znaczenia dla prowadzonego postępowania. W ocenie organu odwoławczego, słusznie zastosowano zasadę odpowiedzialności solidarnej wspólników spółki cywilnej. Powiązanie umową spółki cywilnej i realizacja wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, rozumiana jako wspólne działanie wszystkich wspólników, oznaczała konieczność nałożenia kary solidarnie na wspólników spółki cywilnej, którzy – zgodnie z art. 864 Kodeksu cywilnego (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 z późn. zm.) – odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że w postępowaniach przed organem I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa unijnego, ani krajowego. Na decyzję organu odwoławczego skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie, a także umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 133 § 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. – dalej: O.p.), przez błędne przyjęcie, że stroną postępowania pozostają M. W. i P.P., wobec których, jako wspólników spółki cywilnej "A" s.c. i w związku z czynnościami podejmowanymi przez nich w ramach powadzonej działalności wszczęto postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy, na mocy art. 26 § 4 Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1577, ze zm., zwanej dalej K.s.h.), w dniu 8 grudnia 2016 r. doszło do przekształcenia spółki cywilnej w "A" spółka jawna, w związku z czym to ten podmiot powinien być stroną przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że powstała w wyniku przekształcenia spółka jawna weszła we wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny dotychczasowych wspólników spółki cywilnej co oznacza, że stroną toczących się postępowań powinna być spółka jawna, a nie skarżący. Skarżący podkreślili, że wydając decyzje organ posiadał informację na temat dokonanego przekształcenia podmiotu, gdyż została ona skierowana do organu w dniu 29 grudnia 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując, że skoro spółka cywilna "A" s.c. nie była stroną postepowań w sprawie wymierzenia kar pieniężnych, a sankcja za naruszenie przepisów u.g.h., określona przedmiotową decyzją, dotyczyła czynności podejmowanych przez jej wspólników, w ramach wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, tym samym późniejsze przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie miało żadnego znaczenia dla prowadzonych postępowań. Na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. skarżący P. P. podkreślił, że nie wypełnił on znamion urządzania gier na automatach poza kasynem gry, gdyż działał w tym wypadku jako podmiot zależny, na zlecenie właściciela automatu, w zakresie obsługi serwisowej. W jego ocenie zaprezentowana przez organ wykładnia tego pojęcia jest nieuprawniona, w dodatku narusza zasadę określoności czynu zabronionego, co akcentują sądy karne, uniewinniając oskarżonych od zarzutu organizowania gier hazardowych w analogicznych sytuacjach. W tym aspekcie skarżący zaznaczył, że sądy powszechne uniewinniają go od zarzutu popełnienia występku z art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2226 z późn. zm., zwanej dalej: K.k.s.), tj. od zarzutu urządzania gier hazardowych. Na potwierdzenie tego przedłożył kserokopie: wyroku Sadu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2017 r., sygn. [...], a także utrzymującego go w mocy wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość wymierzenia skarżącym, jako wspólnikom spółki cywilnej, solidarnie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W trakcie prowadzonych postępowań skarżący kwestionowali prawidłowość podstawy prawnej wydanych decyzji, twierdząc, że kary pieniężne zostały wymierzone na podstawie przepisów technicznych u.g.h. Natomiast w skardze do tut. Sądu, skarżący zarzucili jedynie, że z uwagi na przekształcenie "A" s.c. w "A" spółka jawna, stroną przedmiotowych postępowań powinna być ta spółka jawna, nie zaś skarżący. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wyrażone w jej uzasadnieniu, w którym organ ten odniósł się do podnoszonej przez skarżących, w postępowaniu administracyjnym, kwestii przekształcenia spółki cywilnej "A" w podmiot "A" spółka jawna. Podstawą odpowiedzialności skarżących jest bowiem to, że brali oni udział w procesie urządzania gier hazardowych, poza kasynem gry. Im też przysługiwały prawa procesowe w postepowaniach dotyczącym wymierzenia kar. W tej kwestii należy stwierdzić, że organ odwoławczy, w rozpatrywanej przez siebie sprawie prawidłowo stwierdził, że z uwagi na brak zdolności prawnej, zwłaszcza na gruncie przepisów u.g.h., spółka cywilna nie była stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Postępowanie to od początku prowadzone było w stosunku do skarżących - osób fizycznych i zakończyło się wymierzeniem im solidarnie kary pieniężnej, jako osobom fizycznym - wspólnikom spółki cywilnej. W tej sytuacji przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną pozostało bez wpływu na stronę procesową rozpatrywanej sprawy. Skoro więc spółka cywilna nie miała zdolności prawnej na gruncie prawa administracyjnego, nie mogła zostać na nią nałożona kara, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Kara ta została prawidłowo nałożona na wspólników i to oni byli stronami prowadzonego w tym przedmiocie postępowania. Z przedstawionych względów zarzut naruszenia art. 133 § 1 O.p. Sąd uznał za niezasadny. Sąd nie podziela poglądu, że odpowiedzialność z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry należy kwalifikować w kategoriach obowiązku stanowiącego majątek spółki. Źródłem tej odpowiedzialności jest bowiem nie stosunek zobowiązaniowy, ale okoliczności obiektywne, tj. naruszenie przez określone osoby warunków urządzania gier na automatach. Oceny tej nie zmienia fakt, że umowę o świadczenie usług z J. zawarli skarżący, jak wspólnicy spółki cywilnej, albowiem umowa ta rodziła jedynie skutki na gruncie prawa cywilnego, które pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. Wprawdzie na podstawie wspomnianej umowy skarżący podjęli się czynności, kwalifikowanych na gruncie u.g.h., jako współorganizowanie gier, jednakże nie ma to wpływu na zasady ich administracyjnej odpowiedzialności z tego tytułu oraz zagadnienia procesowe, w prowadzonych w tym przedmiocie postępowaniach. W tym miejscu należy też zaznaczyć, iż K.s.h. stanowi ze swej istoty regulację cywilnoprawną, normującą stosunki cywilnoprawne pomiędzy jego podmiotami (osobami prawnymi i fizycznymi, a także określonymi jednostkami organizacyjnymi, nieposiadającymi osobowości prawnej). Potwierdza to między innymi jego art. 2, nakazujący w kwestiach nieuregulowanych tym aktem, stosować przepisy Kodeksu cywilnego. K.s.h. nie zawiera więc, co do zasady, regulacji z zakresu prawa administracyjnego, za wyjątkiem art. 553 § 2, zgodnie z którym spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Regulacja ta jednak odnosi się jedynie do kwestii ściśle w niej wskazanej, nie sposób więc na jej podstawie wywodzić przejścia praw, a zwłaszcza obowiązków, o których w przepisie tym nie wspomniano. Przepis ten nie stanowi też podstawy modyfikowania podmiotowej strony spraw, dotyczących kwestii, pozostających poza zakresem jego regulacji. Tak samo z art. 26 § 5 K.s.h. nie sposób wywodzić przejścia odpowiedzialności za delikt administracyjny na nowo powstały podmiot. Stoi temu na przeszkodzie nie tylko cywilnoprawnych charakter wskazanego przepisu, ale również to, że odpowiedzialność tego rodzaju, nawet w nieskonkretyzowanej formie, nie spoczywała na spółce cywilnej. Jeżeli chodzi o kwestię charakteru przepisów stanowiących podstawę wymierzenia kary na urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, to zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r., wydaną w sprawie II GPS 1/16, w sposób wiążący stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto Sąd ten sformułował wiążący pogląd, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Pogląd jakoby niedopełnienie procedury notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej uniemożliwiało stosowanie jakichkolwiek przepisów zawartych w tym akcie prawnym, czy też, że wszystkie przepisy zawarte w tym akcie mają charakter "techniczny", nie znajduje uzasadnienia choćby w świetle wyroku TSUE z dnia 13 października 2016 r. w sprawie C-303/15, który przesądził, że badany w sprawie art. 6 ust 1 u.g.h. nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje ustalony w postępowaniu zakres zaangażowania skarżących w proces organizowania gier na automatach, wynikający z zawartej przez nich umowy. Sąd podziela stanowisko rozstrzygających niniejszą sprawę organów, że skarżący stanowili istotny element mechanizmu polegającego na organizowaniu gier na automatach. Na podstawie umowy z dnia 2 stycznia 2015 r. świadczyli usługi na rzecz spółki z o.o., która odpowiadała za logistyczną stronę przedsięwzięcia, w ramach którego, właściciel automatów udostępnił graczom automaty do gier. Rola skarżących polegała na świadczeniu usług w zakresie dystrybucji urządzeń do gry i zapewnienia sprawnego ich działania, za wynagrodzeniem ryczałtowym, liczonym od każdego aktywnego w danym miesiącu automatu, w kwocie 200zł brutto. Bez ich udziału w przedsięwzięciu proces urządzania gier nie byłby możliwy. W tej sytuacji więc, nawet działalnie na zlecenie "C" nie pozwala na wyłączenie odpowiedzialności skarżących, którzy, jak wynika z zawartej przez nich umowy, a w szczególności załącznika do niej, mieli pełną świadomość, co do tego, że aktywnie uczestniczą w nielegalnym przedsięwzięciu. Mimo to podjęli się uczestnictwa w nim, we współpracy z innymi jego uczestnikami, realizując niezwykle istotny fragment tej działalności, odnoszący się do faktycznie realizowanych czynności. Tak więc mając to na względzie, nie sposób jest pominąć ich udziału w przedsięwzięciu, jedynie w oparciu o formalną podstawę nawiązania współpracy z pozostałymi wspólnikami, jaką stanowiła umowa zlecenia. Istotą tej umowy, niezależnie od jej nazwy, było bowiem podjęcie współpracy z pozostałymi podmiotami, których działanie łącznie składało się na efekt w postaci stworzenia warunków umożliwiających zainteresowanym osobom korzystanie z gier na automatach poza kasynem gry. Zakres obowiązków skarżących nie ograniczał się więc do samego świadczenia usług serwisowych. Słusznie zatem skarżących uznano za "urządzających" gry na automatach, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Argumentem przemawiającym za stwierdzeniem nielegalności zaskarżonej decyzji, a tym samym za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego nie może też fakt, że skarżący został uniewinniony przez sąd karny od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. Wynika to przede wszystkim z tego, że zasady odpowiedzialności karnej i administracyjnej oparte są na zupełnie innych regułach. Odpowiedzialność administracyjna, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ma bowiem charakter zobiektywizowany i jest niezależna zarówno od ustalenia winy objętego nią podmiotu, jak i wykazania spełnienia przez niego określonych przesłanek, składających się na stronę podmiotową czynu, w ujęciu prawnokarnym. Natomiast w przypadku odpowiedzialności karnej, elementy te są niezwykle istotne. Jeżeli chodzi o stronę podmiotową czynu zabronionego o charakterze umyślnym, niezbędnym jest wykazanie, iż skarżący miał świadomość znamion określonego czynu zabronionego i działał w tym zakresie z zamiarem ich realizacji oraz nie zachodzą inne okoliczności odpowiedzialność tę wyłączające, takie jak działalnie w warunkach błędu. Kolejnym warunkiem pociągnięcia określonej osoby do odpowiedzialności karnej jest przypisanie jej znamion winy, w odniesieniu do konkretnego czynu. To stanowi niezwykle istotny element odpowiedzialności karnej, nieznajdujący odpowiednika na gruncie prawa administracyjnego. Jak wynika z przedłożonych przez skarżącego kopii wyroków, powodem uniewinnienia go od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. było nie tyle wykluczenie zrealizowania przez niego znamion czynu zabronionego, składających się na urządzanie gier, ale niezrealizowanie przez niego znamion podmiotowych przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. Sąd wykluczając uznanie realizowanych przez skarżącego czynności za urządzenie gier, w rozumieniu art. 107 § 1 K.k.s. stwierdził, że mogłyby one być zakwalifikowane jako jedna z form zjawiskowych tego czynu, w postaci pomocnictwa do jego popełnienia przez inną osobę. Jednocześnie Sąd wykluczył możliwość pociągnięcia skarżącego do odpowiedzialności karnej, z uwagi na to, że działał on w warunkach usprawiedliwionego błędu (art. 10 § 4 K.k.s.), co do karalności swojego czynu. Błąd ten związany był z kontrowersjami prawnymi, co do możliwości powoływania się na określone regulacje u.g.h., wynikającymi z ewentualnego stwierdzenia technicznego charakteru. Zasady odpowiedzialności administracyjnej, zgodnie z którymi wymierzono skarżącym karę w niniejszej sprawie, nie uwzględniają działania w ramach błędu, co do znamion określonego deliktu administracyjnego. Nie pozwalają też na rozróżnianie, w oparciu wzajemne relacje i zależności, ról poszczególnych podmiotów składających się na cały proces urządzania gier, wbrew przepisom ustawy, czy też stopniowanie odpowiedzialności za nie, ze względu na ich doniosłość i znaczenie. W tej więc sytuacji nawet wyłączenie odpowiedzialności karnej skarżących nie pozwala na stwierdzenie, że również nie powinni oni odpowiadać na podstawie przepisów u.g.h. W tym miejscu dodać tez należy, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sąd administracyjny wiążą jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa. Wyroki na które powołuje się skarżący, po pierwsze nie są wyrokami skazującymi, a po drugie zapadły na tle innych okoliczności faktycznych. Nie dotyczą więc zachowań, objętych zakresem przedmiotowym niniejszej sprawy, gdyż w sprawach karnych, w których wyroki te zapadły, skarżący współdziałał z zupełnie innym podmiotem niż ten, który był właścicielem automatów w niniejszej sprawie. Tak więc stwierdzenia sądu karnego nie stoją w sprzeczności z ustaleniami rozstrzygających niniejszą sprawę organów. Nie mogą być też argumentem wskazującym na to, że stanowisko tychże organów stanowi w istocie naruszenie prawa. Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło