III SA/Kr 180/17
WyrokWSA w Krakowie2017-09-28
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, działa w ramach uznania administracyjnego, które pozwala na odmowę przyznania świadczenia w oczekiwanej przez stronę wysokości, nawet jeśli spełnione są kryteria dochodowe i istnieją okoliczności uzasadniające pomoc?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej działa w ramach uznania administracyjnego przy przyznawaniu zasiłku celowego. Oznacza to, że nawet przy spełnieniu kryteriów dochodowych i wystąpieniu okoliczności uzasadniających pomoc, organ nie jest zobowiązany do przyznania świadczenia w wysokości oczekiwanej przez stronę. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być dostosowane do konkretnej sytuacji, celów i możliwości pomocy społecznej, uwzględniając ograniczone środki finansowe.Stan faktyczny
Skarżąca J. K., osoba samotnie gospodarująca, niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, wnioskowała o zasiłek celowy na leki, dofinansowanie do mieszkania i mediów. Organ I instancji przyznał część wnioskowanej kwoty, uznając, że skarżąca dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na zaspokojenie pozostałych potrzeb. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i możliwości majątkowych oraz naruszenie zasady przekonywania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokat I. N. ul. [...] w A kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 grudnia 2016r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2016r., nr [...], przyznającej Jej zasiłek celowy w łącznej kwocie 350 zł jednorazowo z przeznaczeniem na: leki w kwocie 50zł, dofinansowanie do mieszkania i mediów w miesiącach: październik - 100 zł, listopad - 100 zł, grudzień 100 zł Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Burmistrz Miasta i Gminy ustalił następujący stan faktyczny i prawny w sprawie. Dnia 5 października 2016 r. J. K. złożyła wniosek w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup leków, biletów MPK, środków czystości, żywności, bielizny osobistej oraz dofinansowanie do mieszkania i mediów. Wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na zakup biletów MPK, środków czystości, żywności i bielizny osobistej organ rozpatrzył odrębnymi decyzjami. Ustalono, że J. K. jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art. 6 pkt. 10 ustawy o pomocy społecznej, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, pozostającą w stałym leczeniu. Jest objęta stałą, regularną pomocą od października 2010r. Obecnie strona otrzymuje pomoc w formie zasiłku stałego przyznanego decyzją nr [...] z dnia [...] 2016r. w kwocie 604zł, do 31.08.2020r. Organ wskazał, że na podstawie art.39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej". Jednak zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza ustawowego kryterium, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Jak wynika z ustaleń dokonanych podczas przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, występuje u strony okoliczność, o której mowa w art. 7 pkt 5 ustawy, tj. niepełnosprawność oraz dochód strony nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie tj. 634 zł. Zgodnie z oświadczeniem pisemnym J. K. partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania w kwocie 130,00 zł miesięcznie, a pozostałe opłaty reguluje pan A. B. Ponadto dotychczas strona otrzymywała regularną pomoc w formie zasiłku okresowego w kwocie 317 zł oraz zasiłku celowego z Programu Rządowego i zasiłków celowych na zakup środków czystości w kwocie 25 zł, biletów MPK w kwocie 50 zł miesięcznie, leków w kwocie 50 zł, ręczników w kwocie 50 zł, bielizny osobistej w kwocie 40 zł oraz dofinansowanie do mieszkania i czynszu w kwocie 130 zł miesięcznie. Z uwagi na zwiększenie dochodu strony o 287 zł, Ośrodek uznał, iż zasadne będzie przyznanie wsparcia w formie dofinansowania na kwotę 100 zł na do opłat miesięcznych za mieszkanie i media oraz 50 zł na leki, których koszt wynosi około 50 zł miesięcznie. Obecnie strona uzyskuje wyższy dochód w kwocie 604 zł a po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego MGOPS stwierdził, że strona posiada środki finansowe na dofinansowanie do ww potrzeb we własnym zakresie. Do chwili obecnej strona dysponowała mniejszymi środkami finansowymi i była w stanie zabezpieczyć wszystkie niezbędne potrzeby. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Rozstrzygnięcie w sprawie przyznania pomocy zapada w ramach uznania administracyjnego, które co prawda nie pozwala MGOPS na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje spełnienia każdego żądania obywatela a rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust 3). Kierując się powyższą przesłanką organ przyznał J. K. pomoc w postaci zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat za media i mieszkanie oraz zakup leków, zaspokajając niezbędne potrzeby bytowe strony. W ocenie ośrodka wobec regularnego, comiesięcznego wsparcia finansowego, należałoby oczekiwać od strony, iż zabezpieczy we własnym zakresie środki na rozmaite potrzeby w ramach własnej aktywności. Istotą pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. l ustawy o pomocy społecznej). Organ powołał się na pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r. (sygn. akt l OSK 1464/06, iż z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Ponadto organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy społecznej w Polsce dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega ponadto wątpliwości, iż organ pomocy społecznej nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń jedynie w wysokości oczekiwanej przez te osoby ( art.3 ust. 4 cyt. Ustawy).
W świetle przytoczonych unormować świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z zawartego w art. 39 ust. 1 u.p.s. sformułowania "może być przyznany". Wyliczenie zamieszczone w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. ma wprawdzie charakter przykładowy, jednak z podanego katalogu niezbędnych potrzeb bytowych wynika, że może chodzić tu tylko o takie potrzeby, których zaspokojenie warunkuje podstawową egzystencję odpowiadającą godności człowieka.
J. K. złożyła odwołanie od wyżej opisanej decyzji, wyrażając niezadowolenie z. jej treści.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie podobnie jak organ l instancji wskazało na art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 7 i 8 ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, itp. Ogólną przesłanką przyznawania świadczeń z pomocy społecznej jest osiąganie przez osobę ubiegającą się o takie świadczenie dochodu nieprzekraczającego ustawowo określonych kwot oraz występowanie przynajmniej jednej z wymienionych w ustawie okoliczności uzasadniających przyznanie danego świadczenia. Pomoc społeczna udzielana jest osobom i rodzinom, w szczególności z powodu m. in.: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej, itp. Wyliczenie powyższe jest przykładowe, i mogą zaistnieć jeszcze inne okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy. Jeżeli obydwie w/w przesłanki zostaną kumulatywnie spełnione, wówczas organ l instancji powinien rozważyć możliwość przyznania pomocy społecznej.
Organ ustalił, że J. K. co do zasady spełnia przesłanki do otrzymania pomocy. Badając sprawę ustalił sytuację zdrowotną i dochodową wnioskodawczyni.
Z dokumentów wynika, że kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej ( tj. 634 zł) jest w sytuacji J. K. spełnione. Jak wynika z wywiadu środowiskowego dochód strony wynosi 604 zł. Dochodem tym jest zasiłek stały. Kolegium podkreśliło, że organ l instancji zna trudną sytuację J. K. i w miarę możliwości świadczy jej pomoc. Kolejnymi decyzjami wydanymi dnia [...] 2016r., przyznał stronie pomoc na zakup żywności z Programu Rządowego oraz zasiłek okresowy. Zatem decyzji nie można rozpatrywać w oderwaniu od całości akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, iż wnioskodawczyni jest objęta stałą pomocą. Nie można jednak oczekiwać, iż każda prośba o pomoc zostanie spełniona i w dodatku w takim rozmiarze w jakim życzyłaby tego sobie strona. Jest to po prostu nie możliwe. Organ dysponujący ograniczonymi środkami musi wspierać wiele rodzin a zatem zmuszony jest tak rozdzielać środki by jak największa liczba osób, które nie radzą sobie w oparciu o własne możliwości, zasoby i uprawnienia, mogła otrzymać wsparcie ze środków społecznych. Wymaga to, zatem od Ośrodka Pomocy Społecznej uważnego dystrybuowania środków. W niniejszej sprawie organ przyznał pani J. K. pomoc i w ocenie Kolegium organ l instancji badaną decyzją nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Na powyższą decyzje J. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) -naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie zakresu niezaspokojonych potrzeb skarżącej oraz jej możliwości majątkowych, co w sposób istotny przyczyniło się do rozpoznania sprawy na jej niekorzyść;
2) -naruszenie art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, co doprowadziło do naruszenia istotnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada przekonywania;
3) -błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, a mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu założenia, iż organ orzekający w l instancji zna dobrze sytuację majątkową skarżącej, a co za tym idzie przyjęcie ustaleń organu orzekającego w l instancji odnośnie tejże sytuacji majątkowej oraz możliwości skarżącej zaspokojenia podstawowych potrzeb, podczas gdy z materiału zebranego w sprawie, wynika, że skarżąca znajduje się w sytuacji materialnej niepozwalającej jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, co z kolei uzasadnia przyznanie jej zasiłku celowego zgodnie z wnioskiem.
W uzasadnieniu skarg skarżąca podniosła, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna i nie sposób uznać, aby kwota 604 zł miesięcznie była kwotą pozwalającą zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe takie jak wyżywienie, opłacenie mieszkania czy środki czystości. Skarżąca wyjaśniła, że jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, pozostającą w stałym leczeniu. Skarżąca dodała, że obecnie nie ma możliwości uzyskania dodatkowego zarobku. Skarżąca stwierdziła, że organ odwoławczy nie uwzględnił, że pomoc świadczona przez organ l instancji jest niewystarczająca. Skarżąca zarzuciła, że nie zostało przeprowadzone wnikliwie postępowanie dowodowe, które pozwoliłoby na ustalenie jej trudnej sytuacji materialnej oraz wykazałoby, że pomimo zasiłku okresowego nie jest ona w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb bytowych. Skarżąca wskazała, że organy nie wyjaśniły w sposób rzeczowy, dokładny i jasny dlaczego nie została jej przyznana pomoc w żądanej przez nią wysokości, a w szczególności nie wykazały że nie dysponowały środkami umożliwiającymi przyznanie pomocy.
W odpowiedzi na skargi SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. póz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga J. K. nie zasługują na uwzględnienie. Organy administracyjne przeprowadziły postępowania na tyle wnikliwie, aby ustalić rzeczywistą sytuację skarżącej, która obecnie nie zamieszkuje na terenie właściwości Burmistrza Miasta i Gminy W, a na terenie K. Ustaliły sytuację życiową skarżącej w sposób wystarczający do rozstrzygnięcie w sprawie przyznania pomocy zapada w ramach uznania administracyjnego, które co prawda nie pozwala MGOPS na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje spełnienia każdego żądania obywatela a rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust 3). Kierując się powyższą przesłanką organ przyznał J. K. pomoc w postaci zasiłku celowego na dofinansowanie (w łącznej kwocie 350 zł) jednorazowo z przeznaczeniem na: leki w kwocie 50zł, dofinansowanie do mieszkania i mediów w miesiącach: październik -100 zł, listopad - 100 zł, grudzień 100 zł.
Należy wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163, z późn. zm.). Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się o pomoc nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiania im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zatem zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin wnioskujących o pomoc powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jak wynika z powyższych przepisów, pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Pomoc ta przyznawana jest w różnej formie i zakresie, a przyznanie jej uzależnione jest od spełnienia określonych przez ustawodawcę warunków.
Zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej stronie może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może zatem, w myśl tego przepisu, zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, także kosztów pogrzebu, przy czym użycie sformułowania "w szczególności" świadczy o tym, że jest to katalog przykładowy. Tym samym z brzmienia powołanych unormowań i użytego w nich zwrotu "może", wynika, że decyzja wydana w tym trybie przez organ administracji, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, powoduje, że nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Oczywistym jest przy tym, że owo uznanie administracyjne doznaje ograniczeń. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika bowiem, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 1 i 4 omawianej ustawy).
Jednocześnie z treści art. 2 ust. 1 i 2 i art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, że polityka społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, poprzez zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Tak więc, pomoc społeczna realizowana jest w stosunku do osób, które nie potrafią same w sposób obiektywny przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazły. Jednocześnie udzielenie tej pomocy zmierzać ma do usamodzielnienia się tychże osób. Przyznanie zasiłku celowego, jako pomocy udzielanej na konkretny cel, podlega uznaniu administracyjnemu, które obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w odniesieniu do konkretnej osoby, jak i w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Należy również podkreślić, że świadczenia z pomocy społecznej mają jedynie charakter pomocniczy, tzn. są przyznawane w zakresie, w jakim osoby ubiegające się o ich przyznanie same we własnym zakresie nie są w stanie ich zapewnić.
Ponadto, udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Tym samym organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi właśnie na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rzetelnie rozdzielać pomiędzy osoby wymagające wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń. Sąd podkreśla, że w pełni podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniach wyroków: z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06, opubl. LEX nr 299415, z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07, opubl. LEX nr 500091 i z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt l OSK 1498/10.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest wysokość przyznanej J. K. świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłków celowych na dofinansowanie do leków w kwocie 50zł, dofinansowanie do mieszkania i mediów w miesiącach: październik - 100 zł, listopad - 100 zł, grudzień 100 zł.
Pozostaje poza sporem okoliczność, że w ciągu 10 miesięcy 2016 r. skarżąca otrzymała w ramach pomocy społecznej kwotę ponad 6.000 zł w różnej formie, w tym zasiłki celowe na zakup biletów MPK w łącznej kwocie 450 zł i na zakup środków czystości w kwocie 25 zł w kwietniu 2016 r. i 25 zł lipcu 2016 r. Spornym jest to, czy w miesiącu październiku 2016 r. przyznano skarżącej kwotę po 20 zł miesięcznie na okres od października do grudnia 2016 r. na zakup środków czystości i bielizny - jak wskazał to organ administracyjny, czy przyznano skarżącej kwotę 20 zł na zakup środków czystości jednorazowo na okres 3 miesięcy - jak twierdzi to skarżąca. Zdaniem Sądu, wyjaśnienie tej spornej kwestii nie ma o tyle znaczenia, że po pierwsze: nie jest spornym przyznanie przez organ w miesiącu październiku kwoty 20 zł z przeznaczeniem na zakup środków czystości, a po drugie: decyzją nr [...] z dnia 28 września 2016 r. przyznano skarżącej zasiłek stały 604 zł miesięcznie począwszy od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2020 r. Sąd podkreśla, że oprócz dysponowania przez skarżącą od 1 września 2016 r. zasiłkiem stałym w kwocie 604 zł miesięcznie, skarżąca - co sama przyznała -otrzymuje dodatkową pomoc finansową w różnej formie tak, że łączne jej dochody pochodzące z pomocy finansowej przyznawanej przez Ośrodek Pomocy Społecznej wynoszą ok. 750 zł miesięcznie. Słusznie więc, zdaniem Sądu, organy administracyjne uznały, że obecnie skarżąca dysponuje zwiększonymi środkami finansowymi.
Sąd zauważa, że skarżąca od lat korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej i stale otrzymuje pomoc finansową na pokrycie jej licznych potrzeb. Dowodem na powyższe jest - zawarte w uzasadnieniach decyzji - wyliczenie przyznanej jej pomocy w okresie bezpośrednio poprzedzającym datę kontrolowanych decyzji. Zatem J. K. jest stałą beneficjentką organu i nie została pozostawiona bez bezpośredniej pomocy, która to pomoc, z uwagi na opisane w decyzji ograniczone możliwości Ośrodka, nie może być przyznawana jej w oczekiwanym zakresie i wysokości. Pomimo stwierdzenia, że organy nie wyjaśniły dość wnikliwie rzeczywistej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, zdaniem Sądu, ustalony przez organy stan faktyczny spraw w zakresie niespornym między stronami pozwala na uznanie, że wydane decyzje są zgodne z prawem, a uchybienia w postępowaniu organów nie miały wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego i dokonały oceny sytuacji skarżącej. Ponadto należy zauważyć na co wskazały zasadnie organy, że organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy społecznej w Polsce dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega ponadto wątpliwości, iż organ pomocy społecznej nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń jedynie w wysokości oczekiwanej przez te osoby (art.3 ust. 4 cyt. Ustawy). Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt l OSK 948/17 wskazujące, że "przyznanie zasiłków celowych z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organu administracji i nie rodzi dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania, gdyż celem pomocy społecznej nie jest zapewnianie świadczeniobiorcy pomocy w wysokości przez niego oczekiwanej".
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Nie naruszyły też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem Sąd - nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji - na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w pkt l wyroku.
O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono w pkt II wyroku zgodnie z art. 250 p.p.s.a., ustalając wysokość na kwotę 240 zł - według § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) i powiększając o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności - zgodnie z § 4 ust. 4 tego rozporządzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło