II GSK 103/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 803/18 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 803/18, oddalił skargę R. B.na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] grudnia 2017 r. nałożył na Stronę karę pieniężną w kwocie 10000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.) – dalej "utd". Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia protokołu kontroli z dnia [...] września 2017 r. Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas kontroli drogowej przeprowadzonej [...] września 2017 r. w Warszawie, około godziny 11:00, po poddaniu przez funkcjonariuszy Policji kontroli drogowej pojazd marki Toyota o nr rej. [...], którego kierowcą był Pan R. B. Kontrolowanym w chwili podjęcia interwencji samochodem osobowym, posiadającym pięć miejsc siedzących, przewożono pasażerów z ulicy P. w W. na ulicę Ł. w W., za kurs uiszczono opłatę w formie elektronicznej. Kontrola została udokumentowana m.in.: protokołem kontroli nr [...] z [...] września 2017 r. i załącznikiem do ww. protokołu, których podpisania kontrolowany odmówił, fotografiami, notatką służbową przeprowadzającej kontrolę funkcjonariuszki Policji, kserokopią dowodu rejestracyjnego. Strona prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego, nie odniosła się do stwierdzonych naruszeń. Nie wskazała też żadnych okoliczności sprawy oraz nie złożyła żadnych dokumentów świadczących o zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 92c utd. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lutego 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczył treść przepisów odnoszących się do niniejszej sprawy, w tym m.in. art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1 utd oraz Ip. 1.1 i lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. Zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona wykonywała zarobkowo przewóz okazjonalny w ramach przewozu drogowego osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd. Uznał, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. Brak uprawnień potwierdziła także dokumentacja, nadesłana w odpowiedzi na zapytania organu po wszczęciu postępowania, pismo Prezydenta Zielonej Góry z października 2017 r. i pismo z [...] października 2017 r. Urzędu m.st. Warszawy, że Skarżący nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a organy dokonały jego prawidłowej subsumpcji do obowiązującego w sprawie stanu prawnego, trafnie przyjmując, że Skarżący w dacie zdarzenia objętego kontrolą drogową wykonywał przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowił przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, nie posiadając do tego wymaganych uprawnień, a pojazd, którym wykonywał usługę, nie odpowiadał wymaganiom konstrukcyjnym przewidzianym w ustawie o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu, istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji internetowej zrealizował Skarżący, za co została przez pasażera wniesiona opłata. Dokonane ustalenia zostały poczynione na podstawie kontroli drogowej przeprowadzonej przez organy Policji. Jak wynika z protokołu kontroli i załącznika, kierowca nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień, nie zgłosił żadnych uwag. Ograniczył się do odmowy podpisania protokołu, co nie czyni nieważnymi ustaleń poczynionych przez funkcjonariuszkę Policji zarówno w protokole kontroli, jego załączniku, jak i notatce służbowej na okoliczność rozpytania pasażerów, na rzecz których wykonana została odpłatna usługa przewozu na konkretnym odcinku w Warszawie. Ustalone okoliczności zostały uzupełnione materiałem fotograficznym, dokumentami kontrolowanego pojazdu. Kluczowym dowodem jest jednak protokół kontroli, bowiem stanowi on dowód stanu faktycznego zastanego w chwili kontroli i czynności przeprowadzonych "na gorąco" [...] września 2017 r. w W. Wyniki kontroli, udokumentowanej m.in.: protokołem kontroli nr [...] z [...] września 2017 r. i załącznikiem do ww. protokołu, których podpisania kontrolowany odmówił, fotografiami, notatką służbową przeprowadzającej kontrolę funkcjonariuszki Policji, kserokopią dowodu rejestracyjnego pozostają w logicznym związku z zebranymi, przez organ prowadzący dalsze postępowanie z urzędu, informacjami organów uprawnionych do wydawania licencji i zezwoleń, potwierdzających brak uprawnień Skarżącego do działalności w zakresie przewozu osób. Znamienne jest, zdaniem WSA, że dopiero w skardze pojawia się informacja, że pasażerowie korzystali z aplikacji elektronicznej zamawiając usługę przewozu osób, a na którą odpowiedział Skarżący i ja zrealizował, i była to aplikacja mobilna Taxify. Niemniej jednak nie ma to żadnego wpływu na wynik sprawy. Potwierdza tylko fakt, że pasażerowie nie zawarli ze Skarżącym umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz zamówili usługę przewozu osób za pośrednictwem tej aplikacji mobilnej, a Skarżący ją zrealizował odpłatnie. Natomiast postanowienia regulaminowe aplikacji TAXI FY dowodzą, że nie ma racji Skarżący, jakoby płatność za usługę przewozu dokonywana była na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest TAXI FY. W konsekwencji regulaminowych postanowień aplikacji, nie ulega wątpliwości, że skarżący wykonujący usługę przewozu pasażera, na podstawie przyjęcia zlecenia za pośrednictwem aplikacji TAXI FY, czynił to wyłącznie na własny rachunek, gdyż opłata za przejazd wpływa na jego konto - płatności w aplikacji TAXI FY traktowana jest tak samo, jak płatności bezpośrednio dla kierowcy - skarżącego. Dodatkowo żaden z zapisów ww. regulaminu aplikacji TAXI FY nie przewiduje, że pasażer zamawiający za jej pośrednictwem usługę przewozu z góry ma określoną cenę za ów przewóz. Tych kwestii GITD nie wyjaśniał, ale Skarżący nie podnosił tej kwestii w postępowaniu administracyjnym, czy skarżący w chwili kontroli był przedsiębiorcą, oraz w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. W ocenie Sądu, Skarżący w niniejszej sprawie prócz negacji ustaleń i twierdzeń organów nie wykazał, że organy te, przeprowadzając postępowanie administracyjne, rzeczywiście naruszyły przepisy postępowania w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie: I. prawa materialnego w postaci: 1) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 1 oraz art. 5 b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do w/w ustawy, polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego kasacyjnie nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności Skarżącego kasacyjnie nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej); 2) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust 4 a b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do w/w ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego kasacyjnie wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy; 3) niewłaściwego zastosowania art. 92 a ust 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego. II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2018 r., przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w kontekście niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności: a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, b) braku zweryfikowania przez organ, czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność; d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer. Jednocześnie wskazał, że w/w naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Warszawie pominął podczas rozpoznawania sprawy podniesione wyżej okoliczności, zaś gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie wydane w sprawie mogło być odmienne; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a., polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności: a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, b) braku zweryfikowania przez organ, czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność; d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz Skarżącego, a więc przewóz miał charakter odpłatny, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer. Biorąc pod uwagę powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, a także o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważy co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty są nieusprawiedliwione, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Przede wszystkim należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 141 § 4 i art. 145 § 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Sąd instancji zasadnie zaakceptował prawidłowo ustalony przez Organ stan faktyczny na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego i stwierdził przesłanki do zastosowania przepisów prawa materialnego art. 4 pkt. 1 i 11, art. 5b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz art. 18 ust. 4 a, b i art. 92 a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tym samym Sąd I Instancji nie mógł naruszyć przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie wyczerpuje wszystkie wymagania tego przepisu. Ustalony stan faktyczny został oparty głównie na protokole kontroli drogowej z dnia [...] września 2017 r., który zawierał wszystkie niezbędne dane stwierdzenia naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności przepisów regulujących przewóz okazjonalny osób. Wszystkie istotne zarzuty skarżącego podniesione w skardze zostały sprawdzone w postępowaniu dowodowym przez Organ, włącznie z zarzutem korzystania przez skarżącego i pasażerów z aplikacji elektronicznej mobilnej Taxi Fy. Nie ma żadnej wątpliwości, że skarżący zrealizował usługę przewozu odpłatnie na własny rachunek, gdyż opłata za przejazd wpływała na jego konto płatności, a pozostałe okoliczności kojarzenia zamawiających usługę przewozu z kierującym nie miały istotnego znaczenia w sprawie. Zatem nie zachodziła konieczność sprawdzania, czy skarżący prowadził działalność gospodarczą, czy też nie, tym bardziej, że ten zarzut podniósł dopiero w skardze. Należy podkreślić, że essentialia negotii przedmiotowego przewozu zostały przez Organ wyjaśnione należycie, a ustalony stan faktyczny w sprawie, wypełniający znamiona postawionych skarżącemu zarzutów naruszenia wskazanych przepisów ustawy o transporcie drogowym, penalizujących określone przewozy i stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, nie budził wątpliwości. W tych warunkach kwestionowanie powyższych ustaleń faktycznych przez skarżącego w skardze kasacyjnej należało uznać za bezskuteczne, gdyż Sąd I instancji nie naruszył zarzucanych przepisów postępowania i to w stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykonywanie przewozu osób bez wymaganego zezwolenia lub bez wymaganej licencji, oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego, które określają przepisy art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, polega karze pieniężnej w wysokości 10000 zł, zgodnie z przepisem art. 92a ust. 1 i 6 omawianej ustawy w zw. z lp. 1.1 oraz lp.2.10 załącznika nr. 3 do ustawy. Skarżący wykonywał kontrolowany przewóz osób, który mieścił się w definicji transportu drogowego , o którym mowa w art. 4 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym, bez względu na to, czy prowadził zarejestrowaną działalność gospodarczą, czy też nie był podmiotem gospodarczym. Natomiast okoliczność, że skarżący korzystał przy wykonywaniu przewozu pasażerów z aplikacji Taxi Fy, nie pozbawiło tego przewozu przymiotu okazjonalnego w rozumieniu ustawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.