VI SA/Wa 1843/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. G. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2018 r. w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2018 r. w ten sposób, że przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla A. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017 r. oddalił skargę A. G. (dalej "skarżący") na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2017 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po doręczeniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, otrzymuje 1.917 zł netto miesięcznie emerytury, jako zobowiązania i stałe wydatki wymienił czynsz za mieszkanie komunalne 600 zł, opłaty za energię elektryczną 200 zł, koszty leczenia 100 zł, opłaty za gaz 100 zł co drugi miesiąc, ubezpieczenie samochodu 1000 zł za rok. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z 5 marca 2018 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi skarżący przedłożył jedynie oryginał przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego, nie przedstawił wyciągów z rachunków bankowych, jak również nie złożył oświadczenia o braku posiadania rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił przyznania A. G. prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie wykonał w pełni zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI z 5 marca 2018 r., tj. nie przedstawił ani wyciągów z rachunków bankowych jak również nie złożył oświadczenia o braku posiadania rachunków bankowych – dlatego też referendarz nie mógł dokonać oceny możliwości płatniczych skarżącego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu podniósł, że nie posiada rachunków bankowych, a niedołączenie przez niego oświadczenia podyktowane było niewiedzą. Do sprzeciwu załączył oświadczenie z 18 kwietnia 2018 r. w którym wskazał, że nie posiada jakichkolwiek kont bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdził, że skarżący wniósł w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2018 r., który nie zawiera braków skutkujących jego odrzuceniem, a zatem podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Rozpoznając wniesiony sprzeciw należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (pkt 2). Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.917,84 zł (zgodnie z załączonym do akt przekazem pocztowym), zaś zobowiązania oraz stałe miesięczne wydatki, bez wyżywienia, wymienione przez skarżącego to kwota ok. 1033 zł. Wnioskodawca we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu kwaterunkowym o pow. 39 m2. nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł jak i wierzytelności. Wskazał ponadto, że nie stać go na opłacenie "przedstawiciela prawnego", który mógłby reprezentować go w sprawie. Do wniesionego sprzeciwu dołączył oświadczenie, z którego treści wynika, że nie posiada jakichkolwiek rachunków bankowych. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Biorąc pod uwagę przymus adwokacko – radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej – stwierdzić należy, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, jak również kolejne ewentualne koszty procesowe stanowić będą dla niego nadmierne obciążenie. Skarżący dysponuje bowiem miesięcznie niewielkim budżetem, z którego po odliczeniu opłat stałych w wysokości ok. 1033 zł, pozostaje mu ok. 884 zł na zakup pożywienia oraz poniesienie pozostałych kosztów utrzymania. Mając zatem na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej należało uznać, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.