II OSK 3813/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-03

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Andrzej Jurkiewicz, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część działki właściciela pod budowę drogi ekspresowej, jest zgodna z prawem, w szczególności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz zasadą ładu przestrzennego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchwała rady gminy o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część działki pod budowę drogi ekspresowej, nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że plan miejscowy może być interpretowany w sposób uwzględniający ogólne ustalenia studium, a przeznaczenie części działki pod inwestycję celu publicznego jest dopuszczalne, o ile właściciel jest chroniony przez system roszczeń odszkodowawczych i nie narusza to ładu przestrzennego ani zasady proporcjonalności.
Stan faktyczny
Rada Miejska w Zakroczymiu uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczył część działki skarżących pod drogi publiczne klasy ekspresowej (1 KDS), a część pod zabudowę usługową i/lub obiekty produkcyjne (1 U1/P1). W poprzednim planie działka była przeznaczona pod uprawy rolne. Przeznaczenie pod drogi ekspresowe było związane ze stanowiskiem GDDKiA i planowaną inwestycją drogową S7. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niezgodność planu ze studium i naruszenie prawa własności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono solidarnie od E.P. i J.P. na rzecz Gminy Z. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak /spr./ po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E.P. i J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1003/18 w sprawie ze skargi E.P. i J.P. na uchwałę Rady Miejskiej w Zakroczymiu z dnia 30 stycznia 2018 r., nr XLVI/330/2018 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza solidarnie od E.P. i J.P. na rzecz Gminy Z. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 21 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Wa 1003/18, po rozpoznaniu skargi E.P. i J.P. na uchwałę Rady Miejskiej w Zakroczymiu z dnia 30 stycznia 2018 r., nr XLVI/330/2018 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddalił skargę. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco. W dniu 30 stycznia 2018 r. Rada Miejska w Zakroczymiu podjęła powyższą uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Zakroczym (dalej także jako: miejscowy plan) obejmującego obręb ewidencyjny 0022 02-13. Działka nr [...] stanowi współwłasność skarżących kasacyjnie i przylega od północy do drogi krajowej nr 62. W poprzednio obowiązującym planie miejscowym (uchwała Rady Gminy Zakroczym nr XI/54/2007 z dnia 26 września 2007 r.) działka ta była przeznaczona w całości pod uprawy rolne. Plan miejscowy, w odniesieniu do działki nr [...], mającej powierzchnię [...]m2, przewiduje następujące przeznaczenia: część północna została przeznaczona pod teren dróg publicznych klasy ekspresowej (1 KDS), zaś część południowa działki została przeznaczona pod zabudowę usługową i/lub obiekty produkcyjne, składy i magazyny (teren 1 U1/P1). Przeznaczenie części działki nr [...] pod teren dróg publicznych klasy ekspresowej było związane m.in. ze stanowiskiem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA) wyrażonym na etapie uzgodnień projektu planu miejscowego. GDDKiA zwróciła uwagę na brak uwzględnienia w projekcie planu rezerwy terenu pod budowę drogi krajowej nr 7 do parametrów drogi ekspresowej S7 na odcinku Płońsk-Czosnów. Dla tej inwestycji została wydana w dniu 29 lutego 2016 r. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (nr W00Ś-11-4200.8.2015.MW), a nadto została ona ujęta w Programie Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023 (z perspektywą 2025), zatwierdzonym uchwałą nr 156/2015 Rady Ministrów z dnia 8 września 2015 r. (realizacja tej inwestycji planowana jest w latach 2020-2023). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia procedury planistycznej. Odnośnie naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073, dalej "u.p.z.p.") wskazał, że przez teren objęty zaskarżoną uchwałą przebiega droga krajowa nr 7, która łączy się z drogą krajową nr 62 – a obie drogi mają kluczowe znaczenie dla rozwoju gminy. W kierunkach Stadium wskazano, że droga ekspresowa nr 7 (E77) wymaga przebudowy bezpośrednich zjazdów, dobudowy dróg serwisowych w niezbędnych miejscach. Przyjęte w planie miejscowym rozwiązania tworzą spójną całość. Sąd pierwszej instancji przyznał, że przeznaczenie części działki pod inwestycję publiczną wyłącza możliwość inwestowania na niej, jednakże właściciel jest chroniony w tym zakresie przez system roszczeń odszkodowawczych. Kolejno wskazał, że przepisy nie zawierają nakazu zachowania w planie miejscowym jednolitego przeznaczenia co do całej działki ewidencyjnej. Zastosowanie takiej zasady mogłoby być dysfunkcyjne, godzić w ład przestrzenny, nadto mogłoby być sprzeczne z zasadą niezbędności wywłaszczenia, zasada dobra wspólnego i zasadą proporcjonalności. W skardze ponoszono zarzut niezgodności miejscowego planu z postanowieniami uchwały Rady Gminy Zakroczym Nr Xl/78/2011 Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z dnia 30 grudnia 2011 r. (dalej: Studium), w tym w szczególności sprzecznie z częścią rysunkową Studium. Sąd pierwszej instancji ustosunkował się do powyższego zarzutu, wskazując, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p.), jest przede wszystkim aktem polityki przestrzennej gminy, w tym określającym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Ogólny, kierunkowy charakter studium potwierdza również skala, w jakiej studium jest sporządzane (od 1:5.000 do 1:25.000). Działka [...] w planie miejscowym w części została przeznaczona pod usługi, co pokrywa się z przeznaczeniem tego terenu w Studium. Równocześnie Sąd zauważył, że na tym samym rysunku Studium ujęto drogę krajową nr 7 oraz drogę krajową nr 62, zaznaczając, że są to drogi "adaptowane". Co więcej, w odniesieniu do tych dwóch dróg na rysunku Studium drogi te oznaczono jako "ponadlokalne inwestycje celu publicznego". W świetle rysunku Studium oczywiste jest, że planowana była rozbudowa istniejących dróg krajowych nr 7 i 62 jako ponadlokalnych inwestycji celu publicznego. Przebudowa taka, co równie oczywiste, z reguły odbywa się kosztem zajęcia części gruntów sąsiednich. Właściciel każdej z nieruchomości zlokalizowanej w rejonie tych dróg, w świetle rysunku Studium, musiał się zatem liczyć, że jego nieruchomość może zostać w całości lub w część przeznaczona pod cel publiczny. Studium, z uwagi na jego ogólny charakter oraz skalę mapy, nie jest przy tym aktem prawnym, w którym można wskazać dokładny zakres terytorialny planowanej modernizacji drogi krajowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał także, że przebudowa dróg krajowych nr 7 i 62 była ujęta w planie zagospodarowania przestrzennego województwa. W dacie przyjęcia miejscowego planu obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego województwa mazowieckiego, tj. uchwała Sejmiku Województwa Mazowieckiego nr 180/14 z dnia 7 lipca 2014 r. (dalej: "Plan Województwa"). Droga krajowa nr 7 w Planie Województwa jako element postulowanego korytarza KA Odessa – Konstanca – Kowel – Warszawa – Płock – Gdynia/Gdańsk na odcinku obejmującym Zakroczym, jest wskazana jako element Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T. Budowę i przebudowę drogi ekspresowej S7, w tym na mającym znaczenie w niniejszej sprawie odcinku Płońsk – Warszawa, wskazano w Planie Województwa w ramach polityk i strategicznych układów budowy dróg w województwie mazowieckim. Inwestycje w postaci przebudowy drogi krajowej nr 7 (w tym na odcinku obejmującym Zakroczym) oraz drogi krajowej nr 62 zostały wskazane wprost w Planie Województwa jako "Inwestycje celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym z zakresu infrastruktury transportowej". W związku z powyższym Rada Gminy była nie tylko uprawniona, ale wręcz zobowiązana, do uwzględnienia inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym dotyczących dróg krajowych nr 7 i nr 62. Źródłem tego obowiązku były jednak postanowienia Planu Województwa (m. in. art. 15 ust. 3 pkt 4b u.p.z.p.), a nie art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli E.P i J.P. (dalej także jako: skarżący kasacyjnie), wyrokowi zaskarżonemu w całości zarzucili: 1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: I. naruszenie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) i nierozpoznanie istoty sprawy poprzez nierozpoznanie (pominięcie) w toku postępowania przedstawionych w skardze zarzutów Skarżących wskazanych w punktach 9 i 10 skargi, tj. zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zawarcie w uchwale postanowień istotnie ograniczających prawo własności Skarżących i narażających Skarżących na znaczną szkodę majątkową oraz art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP poprzez ukształtowanie nierównej (gorszej) sytuacji prawnej i ekonomicznej Skarżących względem właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością Skarżących, podczas gdy sąd administracyjny zobowiązany jest do rozpoznania wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę postępowania, zaś pominięcie choćby jednego zarzutu skutkuje naruszeniem ww. przepisu; II. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie (pominięcie) w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podstawy i przyczyn nierozpoznania (pominięcia) w toku postępowania zarzutów Skarżących wskazanych w punktach 9 i 10 skargi, podczas gdy sąd administracyjny zobowiązany jest w uzasadnieniu swojego orzeczenia wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, które rozważył sąd i które miały wpływ na treść zapadłego orzeczenia, które to naruszenie w konsekwencji uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżanego wyroku; III. naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe wykonywanie wymiaru sprawiedliwości polegające na rezygnacji z wszechstronnego wyjaśnienia i zbadania sprawy, w szczególności wnikliwej analizy treści studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z dnia 30 grudnia 2011 r. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Zakroczym obejmującego obręb ewidencyjny 0022 02-13, podczas gdy sądy administracyjne zobowiązane są do wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania sprawy i zbadania czy organ wydający zaskarżaną decyzję nie naruszył przepisów prawa; IV. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi E.i J.P. w sytuacji, gdy Uchwała została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania; 2. naruszenie prawa materialnego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: I. naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że podzielenie nieruchomości Skarżących pod względem funkcji i przeznaczenie 70% obszaru nieruchomości pod potencjalną rozbudowę budowę drogi publicznej nie stanowi naruszenia ładu przestrzennego, podczas gdy przeznaczenie 70% obszaru nieruchomości, która wcześniej nie była przeznaczona pod zabudowę celu publicznego jest nadużyciem prawa i nie wpływa na utrzymanie ładu przestrzennego, a ponadto przy uchwalaniu planu powinno się uwzględniać istniejące już granice poszczególnych działek II. naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 6, 7 i 9 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że podzielenie nieruchomości Skarżących pod względem funkcji i przeznaczenie 70% obszaru nieruchomości pod budowę drogi publicznej odbyło się z uwzględnieniem walorów ekonomicznych przestrzeni, prawa własności oraz potrzeby interesu publicznego, podczas gdy przeznaczenie części nieruchomości Skarżących pod drogę publiczną w znaczny sposób ograniczy, a wręcz pozbawi tę nieruchomość walorów ekonomicznych, które by miała gdyby została zakwalifikowana pod zabudowę usługową zgodnie z uchwałą Rady Gminy Zakroczym Nr XI/78/2011 Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z dnia 30 grudnia 2011 r. (dalej jako "Studium") oraz znacząco ograniczy możliwości Skarżących w dysponowaniu nieruchomością; III. naruszenie art. 9 ust. 4 u.p.z.p. i art. 15 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że pomimo tego, że według ustaleń Studium (wiążących dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych) nieruchomość Skarżących była przeznaczona w całości na funkcje usługowe, to jednak z uwagi na fakt, iż w przedmiotowym Studium zamieszczono ogólne wskazanie, że planowana jest rozbudowa drogi krajowej S7, Skarżący powinni liczyć się z tym, że przynajmniej część ich nieruchomości zostanie przeznaczona pod cel publiczny, podczas gdy inne przeznaczenie konkretnego terenu w planie miejscowym niż przeznaczenie przyjęte w Studium kwalifikowane jest jako naruszenie zasad sporządzania planu, tj. art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zwłaszcza gdy przeznaczenie terenu w planie jest całkowicie odmienne od ustalonego w Studium; IV. naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z załącznikiem nr 9 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania poprzez przyjęcie, że prawnie dopuszczalną praktyką jest rozpatrywanie wszystkich nieuwzględnionych uwag do projektu planu na sesji rady i wyrażenie zbiorczego stanowiska w formie załącznika do uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy każda ze zgłoszonych uwag musi być rozpatrzona indywidualnie, a w konsekwencji rozstrzygnięcie w tym zakresie także musi mieć charakter indywidualnej uchwały, a co więcej motywy muszą być szczegółowo wskazane; V. błędną wykładnię art. 15 ust. 3 pkt 4b u.p.z.p., a pośrednio także art. 10 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. oraz art. 12 ust 3 u.p.z.p. poprzez uznanie, że fakt istnienia ogólnego planu rozbudowy drogi nr S7 w planie zagospodarowania przestrzennego województwa uzasadniał przeznaczenie większej części nieruchomości Skarżących pod inwestycję drogową; VI. naruszenie art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że Rada Miejska w Zakroczymiu prawidłowo przeznaczyła część obszaru działki ewidencyjnej o numerze [...] z obrębu ewidencyjnego 0022 02-13 w Zakroczymiu pod planowaną drogę publiczną bazując wyłącznie na uzgodnieniach z GDDKiA, podczas gdy w/w przepis dotyczy uzgodnień w sytuacji, gdy chodzi o sposób zagospodarowania gruntu przyległego do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu może mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę w stosunku do istniejącej drogi i istniejącego ruchu drogowego, nie zaś planowanego. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i o zasądzenie kosztów postepowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wbrew twierdzeniom podniesionym w skardze kasacyjnej Wojewódzki Sąd rozpoznał istotę sprawy, dokonał wszechstronnego wyjaśnienia i zbadania sprawy. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może się ostać z tego względu, że Sąd pierwszej instancji w sposób adekwatny wyjaśnił, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnienie jest wyczerpujące i jasne. Wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie Sąd odniósł się do wszystkich zarzutów wyrażonych w skardze. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybione zarzuty skargi kasacyjnej wyrażone w punkcie 1, podpunktach I-IV. Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii zgodności miejscowego planu z ustaleniami Studium. Skarżący kasacyjnie wywodzili, że w Studium ich nieruchomość została w całości przeznaczona pod zabudowę usługową, natomiast zgodnie z ustaleniami planu miejscowego większa część nieruchomości została zakwalifikowana jako obszar oznaczony symbolem 1KDS tj. teren dróg publicznych klasy ekspresowej. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że uchwała w zaskarżonej części nie jest sprzeczna ze Studium. Nie budzi wątpliwości to, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, lecz jego ustalenia są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Jednakże w orzecznictwie niejednokrotnie podnoszono, że wymóg braku sprzeczności planu miejscowego ze studium nie oznacza i nie może oznaczać prostego przenoszenia ustaleń z jednego aktu do drugiego. Organ gminy nie może wyjść poza ogólne ustalenia wynikające ze studium, ale dopuszczalna jest interpretacja poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2021 r., II OSK 3083/19 i cytowane w nim orzecznictwo). W zależności od szczegółowości postanowień studium, gmina będzie w wyższym lub w niższym stopniu związana jego ustaleniami. Wojewódzki Sąd wskazał, że działka skarżących kasacyjnie wprawdzie została przeznaczona pod usługi, lecz na tym samym rysunku ujęto drogę krajową nr 7 oraz drogę krajową nr 62 zaznaczając, że są to drogi "adaptowane". Dopuszczalna jest na tej podstawie interpretacja, zgodnie z którą planowana była rozbudowa istniejących dróg krajowych jako ponadlokalnych inwestycji celu publicznego, co w oczywisty sposób nastąpi w drodze zajęcia gruntów sąsiednich. Trafne jest zatem stanowisko sądu pierwszej instancji, że właściciel każdej z nieruchomości zlokalizowanych w rejonie tych dróg, w świetle rysunku Studium, musiał się liczyć z tym, że jego nieruchomość może zostać w całości lub w część przeznaczona pod cel publiczny. Należało także mieć w polu widzenia, że w Studium wskazano na potrzebę przebudowy drogi ekspresowej S7 (E77) oraz drogi krajowej nr 62. Studium ma ogólny charakter, a skala mapy nie pozwala na ustalenie dokładnego zakresu terytorialnego planowanej modernizacji drogi krajowej. Należy także zauważyć, że wywodzona z europejskiego orzecznictwa zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań ze swej istoty zakłada istnienie adekwatnej podstawy do oczekiwania określonego zachowania się przez organ administracji. Nie może być ich źródłem samo przekonanie strony o tym, że konkretne prawo będzie jej przysługiwało. W tym zaś przypadku nie można stwierdzić, że miejscowy plan jest sprzeczny ze Studium, natomiast skarżący powinni przewidzieć ryzyko planowania inwestycji w pobliżu drogi, co do której przewidziana jest modernizacja. Zgodnie z ustawową definicją przez ład przestrzenny należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 pkt 1 u.p.z.p.). W pełni należało poprzeć argumentację sądu pierwszej instancji, iż uchwała w zaskarżonym zakresie nie narusza wskazanego powyżej ładu. Postanowienia miejscowego planu wynikają z istniejącego już układu komunikacyjnego oraz potrzeby jego modernizacji. W okolicy drogi zaplanowano zabudowę mniej narażoną na uciążliwości związane z dużym natężeniem ruchu. Okoliczności te przekładają się na stwierdzenie, że uchwałodawca uporządkował przestrzeń, nie wprowadził jednak elementu obcego, wcześniej niewystępującego na tym terenie. Ład przestrzenny nie ogranicza się do najkorzystniejszego zagospodarowania działki, musi uwzględniać wymagania funkcjonalne i interes publiczny. Interes właścicieli w przypadku ograniczenia możliwości inwestowania na nieruchomości jest chroniony poprzez roszczenie odszkodowawcze. Nie można tracić z pola widzenia tego, że podobne przeznaczenie przewidziano do działek sąsiadujących z nieruchomością skarżących (działek nr [...], [...] i [...]). Takie rozwiązanie było celowe i racjonalne z uwagi na to, że wszystkie te działki przylegają do dotychczasowej drogi krajowej nr 62. Prawidłowo Sąd ocenił, że nie doszło do naruszenia zasady równości, podając, że działki na południe od działki skarżących co zasady nie graniczyły z pasem drogowym drogi nr 7 i nr 62. Nie wystąpiła zatem wspólna, istotna cecha, która umożliwiłaby rozważenie naruszenia zasady równości. Nie mają racji skarżący kasacyjnie wywodząc konieczność bezwzględnego poszanowania istniejących granic działek przy uchwalaniu miejscowego planu. Podział planistyczny działki jest dopuszczalny, jeżeli konieczność taka wynika okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 12 października 2021 r., sygn. akt II OSK 2640/18). Analizując ten aspekt sporu należy mieć na uwadze rodzaj inwestycji, jaki planowany jest na części działki tj. inwestycję liniową – drogę oraz jej zakres. Większa część działki została przeznaczona pod powyższą inwestycję. Przyjęcie niepodzielności działki prowadziłoby do konieczności objęcia obszarem 1KDS całej nieruchomości skarżących. Mając na uwadze powyższe rozważania należało uznać, że słusznie Wojewódzki Sąd zauważył, że zastosowanie takiej zasady w niniejszej sprawie godzi w zasadę niezbędności wywłaszczenia, zasadę proporcjonalności i zasadę dobra wspólnego. Część usługowa działki może zostać racjonalnie zagospodarowana, ewentualnie zaś zastosowanie może znaleźć art. 36 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji powyższych rozważań należało stwierdzić, że trafnie wyważono w niniejszej sprawie interes publiczny i prywatny. Skarżący nie zostali całkowicie pozbawieni prawa do zagospodarowania działki według własnej woli, ograniczenie to nastąpiło jedynie w niezbędnym, uzasadnionym zakresie. Uwzględnienie interesu prywatnego nie oznacza bezwzględnej ochrony prawa własności konkretnych obywateli kosztem istotnego interesu publicznego. Wskazana inwestycja celu publicznego, jako element Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T, została ujęta w obowiązującym w dacie przyjęcia zaskarżonej uchwały (30 stycznia 2018 r.) planie zagospodarowania przestrzennego województwa mazowieckiego (tj. uchwały Sejmiku Województwa Mazowieckiego nr 180/14 z dnia 7 lipca 2014 r.). Słusznie zatem Wojewódzki Sąd stwierdził, że gmina była zobligowana do uwzględnienia tej inwestycji przy uchwalaniu miejscowego planu. Z tego względu zarzut naruszenia art. 15 ust. 3 pkt 4b u.p.z.p. należało uznać za chybiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyprowadził interpretację art. 20 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którą przepis ten nie kreuje obowiązku podjęcia odrębnej uchwały co do każdej zgłoszonej do planu uwagi. Zdaniem tego Sądu powszechną i prawnie dopuszczalną praktyką rad gmin jest rozpatrywanie wszystkich nieuwzględnionych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) uwag do projektu planu na sesji rady, na której uchwalany jest plan miejscowy i wyrażenie stanowiska rady w tym przedmiocie w formie załącznika do uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pogląd ten zasługuje na aprobatę. Nie budzi wątpliwości, na co wskazał Sąd, że każda uwaga zgłoszona do miejscowego planu powinna zostać umotywowana. Rozpoznanie zgłoszonej uwagi do miejscowego planu nie może być oceniane przez pryzmat jej objętości. Nie powinno budzić wątpliwości, że zwięzłe, konkretne przedstawienie stanowiska może być wyczerpujące. Wreszcie całkowicie chybiony jest zarzut skargi wyrażony w punkcie 2, podpunkcie VI skargi kasacyjnej. Skarżący wskazują w nim na naruszenie art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p. – a dokładnie art. 17 pkt 6 lit. b tiret trzecie u.p.z.p., co nie zostało wprost wyrażone. Sąd prawidłowo podał, że obowiązek uzgodnienia projektu z GDDKiA wynikał z obowiązywania Planu Województwa. Rozważania Sądu pierwszej instancji w tym zakresie należy podzielić w całości. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło