II OZ 1233/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. z siedzibą we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 639/18 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 639/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę [...] S.A. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr SKO [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zwrócił skarżącej spółce 46 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Sąd wskazał, iż zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 24 sierpnia 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi ujawnionych na etapie jej wstępnego badania, przez złożenie: 1) pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi; 2) dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. KRS. Również zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2018 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 54 zł. W wydanych zarządzeniach zakreślono termin na ich wykonanie wynoszący 7 dni oraz rygor odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta 35 akt sądowych), przesyłka zawierająca wezwanie do nadesłania pełnomocnictwa, KRS strony skarżącej i wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego została doręczona na adres kancelarii w dniu 19 września 2018 r. Zatem termin do uzupełnienia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z dniem 26 września 2018 r. W dniu 26 września 2018 r. do akt sprawy wpłynęło uzupełnienie braków formalnych skargi, poprzez złożenie do akt pełnomocnictwa do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi i odpisu pełnego KRS skarżącej spółki. Wpis od skargi nie został uzupełniony o kwotę 54 zł. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ten przepis należy odczytywać w kontekście regulacji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd zobligowany jest odrzucić skargę w sytuacji, gdy jej braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Ponadto przepis z art. 230 p.p.s.a. stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (§ 1), a w dalszej swojej części wyjaśnia, że pismem, o którym mowa w § 1 jest m.in. skarga (§ 2). Zgodnie z przyjętymi standardami proceduralnymi brak opłaty sądowej w formie wpisu traktowany jest jako szczególny brak formalny skargi, którego stwierdzenie obliguje Sąd do wezwania strony skarżącej do uiszczenia wpisu w podanej kwocie, w ustawowym terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Taki bowiem skutek zaniechania w tym zakresie ustala przepis art. 220 § 3 p.p.s.a. Mając zatem na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy i fakt, iż mimo upływu zakreślonego terminu, nie został uzupełniony należny wpis sądowy od skargi, złożona skarga podlegała odrzuceniu, co orzeczono w pkt I postanowienia, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono w pkt II postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniosła spółka [...] S.A. z siedzibą we W., podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie sprowadzające się do przedwczesnego uznania przez Sąd I instancji, że w sprawie nie doszło do usunięcia braków formalnych skargi w postaci uzupełnienia wpisu od skargi, podczas gdy przepis ten mógłby być zastosowany tylko w przypadku wezwania do usunięcia braku formalnego, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, 2) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przewidzianych w ustawie środków w celu usunięcia braków formalnych skargi (niedoręczenie wezwania o uzupełnienie wpisu od skargi), 3) art. 220 § 3 p.p.s.a. mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez odrzucenie skargi, pomimo braku wezwania skarżącej do uzupełnienia wpisu, 4) art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez brak wezwania skarżącej do uzupełnienia wpisu od skargi i błędne przyjęcie, że skarżąca wraz z pismem z dnia 12 września 2018 r. i wezwaniem do złożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej oraz złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS) otrzymała również zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego, a w konsekwencji odrzucenie skargi, mimo braku wezwania do uzupełnienia tego wpisu. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik spółki wskazał, iż nie zostało mu doręczone zarządzenie z dnia 24 sierpnia 2018 r. wzywające o uzupełnienie wpisu od skargi oraz dokument "Doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu" z dnia 12 września 2018 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja "Opłata", co nie może stanowić potwierdzenia doręczenia wezwania do uzupełnienia wpisu. Zgodnie z § 33 ust. 2 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych wezwanie do uiszczenia wpisu należy połączyć z wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Natomiast art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). W tej sprawie pełnomocnik skarżącej spółki, wnosząc skargę, błędnie obliczył wpis stosunkowy od skargi, w związku z czym Przewodniczący Wydziału - zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2018 r. - wezwał go do uzupełnienia tego wpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie to zostało wysłane pełnomocnikowi spółki wraz z wezwaniem o uzupełnienie braków formalnych skargi w dniu 12 września 2018 r. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru wskazano, iż przesyłka zawiera: "wezwanie, odpis odpowiedzi na skargę, opłatę". Przesyłka została odebrana przez pracownika kancelarii pełnomocnika spółki w dniu 19 września 2018 r. Niewiarygodne są twierdzenia pełnomocnika skarżącej spółki, iż nie otrzymał on wezwania do uzupełnienia wpisu od skargi. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru znajduje się adnotacja, że przesyłka zawierała wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej, a na tym etapie postępowania jedyną opłatą mógł być wpis od skargi. Poza tym, jeżeli pełnomocnik strony miał wątpliwości co oznacza termin "opłata", szczególnie w przypadku gdyby wezwania do uiszczenia wpisu - jak twierdzi - nie było w tej przesyłce, to mógł zasięgnąć informacji w sekretariacie Sądu. Dodać należy, iż podobna sytuacja wystąpiła również w sprawach o sygn. akt II SA/Wr 640/18 i 641/18, a mało prawdopodobne jest, aby w trzech sprawach pracownik omyłkowo nie wysłał wezwań do uzupełnienia wpisu od skargi. Podkreślenia również wymaga, iż profesjonalny pełnomocnik, który podejmuje się prowadzić sprawę sądowoadministracyjną oraz samodzielnie ustalić i uiścić wpis stosunkowy od skargi na decyzję administracyjną powinien zapoznać się z zasadami przewidzianymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości wpisów oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193). Przepis § 1 pkt 1 tego rozporządzenia wyraźnie stanowi, iż wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi do 10 000 zł - 4% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.