III SA/Wr 165/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-10-03
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Katarzyna Borońska, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję administracyjną należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r., jeśli nie istniała deklaracja lub decyzja określająca wysokość tego zobowiązania wobec zobowiązanego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może prowadzić egzekucji administracyjnej należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r., jeśli nie istniała deklaracja lub decyzja określająca wysokość tego zobowiązania wobec zobowiązanego. Brak takiej deklaracji lub decyzji uniemożliwia ustalenie podstawy prawnej do dochodzenia należności w drodze egzekucji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący K.K. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r. Zarzuty dotyczyły m.in. nieistnienia obowiązku i bezprawnego obciążenia opłatą za okres przed wejściem w życie uchwały zmieniającej stawki. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznali zarzuty za nieuzasadnione. Skarżący kwestionował wysokość opłaty i jej naliczenie wstecz.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i postanowienie Zarządu Międzygminnego Związku Gospodarki Odpadami Komunalnymi "A".Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Tomasz Świetlikowski, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 października 2018 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] oraz postanowienie Zarządu Międzygminnego Związku Gospodarki Odpadami Komunalnymi "A" z dnia [...] października 2017 r. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: organ egzekucyjny) z dnia [...] grudnia 2017 r. , o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne, wniesionych przez K. K. ( dalej: skarżący, zobowiązany, strona).
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 5 sierpnia 2016 r. wierzyciel – Zarząd Międzygminnego Związku Gospodarki Odpadami Komunalnymi "[...]" (dalej: Zarząd MZGOK) doręczył skarżącemu tytuł wykonawczy, obejmujący należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 01.12.2015 r. do 21.12.2015 . Jako podstawę powstania obowiązku w tytule wskazano art. 3a §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) – dalej: u.p.e.a.
Organ egzekucyjny w dniu [...] lipca 2015 r. na poczet wynikającego z powyższego tytułu wykonawczego zobowiązania dokonał zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r., które zostało w całości zrealizowane.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. skarżący wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne, w których nie wskazał żadnej podstawy z u.p.e.a. Podniósł, że za będące w jego posiadaniu mieszkanie w miejscowości G. gm. B. opłacał do tej pory "opłatę śmieciową" na podstawie corocznie składanej deklaracji, według której wyliczono wysokość opłaty jako: 14,20 x 3 = 42,60 zł. W sierpniu 2015 r., przebywając w G., dowiedział się o wejściu w życie nowej uchwały Zgromadzenie MZGOK nr 31/2015 z dnia 31 lipca 2015 r. w sprawie określenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe , jedynie przez część roku ( dalej: uchwała 31/2015) oraz uzyskał informację, że dostarczone zostaną nowe deklaracje. W marcu 2016 r. otrzymał od wierzyciela wezwanie do złożenia deklaracji oraz blankiety na opłatę I raty opłaty za wywóz śmieci tj. 34,50 zł wraz z powiadomieniem, że posiada zaległości za poprzednie okresy rozliczeniowe w wysokości 69 zł. Podkreślił, że w 2015 r. w G. przebywał niecałe 2 miesiące. Jest zdania, że bezprawnie obciążono go opłatą za okres przed wejściem w życie uchwały nr 31/2015.
Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. wierzyciel uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia dochodzonego obowiązku.
W uzasadnieniu wierzyciel wyjaśnił, że zobowiązany w dniu 31 lipca, będąc w siedzibie MZGOK został poinformowany o przyjęciu uchwały nr 31 /2015 . W związku z tym, że nie złożył deklaracji o wysokości tej opłaty w 2015 r., organ pismem z dnia 10 marca 2016 r. wezwał skarżącego do złożenia takiej deklaracji w terminie 7 dni od dostarczenia wezwania. W dniu 21 marca 2016 r. do siedziby wierzyciela wpłynęła deklaracja zobowiązanego, w której jako datę zmiany wskazał uchwałę nr 31/2015 oraz zadeklarował nieruchomość, na której znajdują się domki letniskowe - w związku z czym organ naliczył opłatę w wysokości 68,- zł. Ponieważ zobowiązany tej opłaty za 2015 r. nie uiścił, po doręczeniu mu upomnienia wystawiono tytuł wykonawczy, a należność ta została w całości wyegzekwowana.
Wierzyciel, odnosząc się do tych zarzutów stwierdził, że uchwała nr 31/2015 była uchwałą zmieniającą, zaś stawkę ryczałtową opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wprowadziła już uchwała nr 19/2015 z dnia 26 marca 2015 r., a zatem niesłuszne są zarzuty niezgodnego z prawem działania organu w związku z żądaniem opłaty za okres przed wejściem w życie uchwały nr 31/2015. Wysokość tej opłaty nie zależy przy tym od rzeczywistej ilości gromadzonych na nieruchomości odpadów komunalnych, ale jest ekwiwalentem na rzecz gminy za odbiór i gospodarowanie odpadami, toteż nie ma znaczenia, że zobowiązany przebywał na tej nieruchomości w 2015 r, tylko 2,5 miesiąca.
Skarżący nie wniósł zażalenia na to postanowienie.
Powołując się na związanie stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, organ egzekucyjny wskazanym na wstępie postanowieniem uznał zarzut wniesiony przez skarżącego w dniu 12 sierpnia 2016 r za nieuzasadniony i przytoczył zawartą w postanowieniu wierzyciela argumentację.
Stanowisko to podtrzymał DIAS w skarżonym obecnie postanowieniu. Podkreślił również, że obowiązek skarżącego do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynikał z art. 5 i kolejnych ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z art. 6m ust. 1 ww. ustawy wynika, że na właścicielu nieruchomości ciążył obowiązek złożenia deklaracji w terminie 14 dni od zamieszkania na nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych i uiszczania ww. opłaty. Opłata wynikająca z deklaracji jest co do zasady opłatą do zapłaty, co oznacza, że brak jej wpłaty jest podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego. Skarżący, jak wskazał wierzyciel, deklaracji nie złożył w 2015 r., i opłaty nie uiścił. Deklarację złożył dopiero w 2016 r. , po przesłaniu wezwania przez wierzyciela.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i powtórzył zarzuty i argumentację podniesioną w zarzutach na postępowanie egzekucyjne. W szczególności akcentował bezprawny charakter żądania opłaty z mocą wsteczną tj. na podstawie uchwały, która weszła w życie dopiero 24 sierpnia 2015 r. Odwołał się ponadto do postanowienia SKO z dnia [...] października 2017 r., uchylającego poprzednie postanowienie wierzyciela , w którym SKO stwierdziło m.in., prawa miejscowego dotyczy również zasada, zgodnie z którą obywatele nie powinni być zaskakiwanie i dowiadywać się nagle, że określone przepisy, choć obowiązują od wejścia ich w życie, to jednak dotyczą także okresu wcześniejszego, w jakim przepisy te nie obowiązywały. Podkreślił, że nie uchyla się od obowiązku opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale w związku z powyższym kwestionuje jej wysokość.
Odpowiadając na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl z kolei art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.:Dz.U z 2018 r., poz. 1302., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Stosowanie do brzmienia art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ,z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Zgodnie natomiast z powołanym art. 3 §2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takich zaś zalicza się właśnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Wskazać w tym miejscu należy, że w związku ze zmianą brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. od 15 sierpnia 2015 r., postanowienia wydane przez wierzyciela w powyższym trybie nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest jednak uprawnienie do kontroli tego rodzaju aktu przez sąd administracyjny w ramach postępowania zainicjowanego skargą na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
Rozstrzygając w tym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. Postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz.U. z 2016r. poz.599 z późn. zm.) dalej u.p.e.a.
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 ww. ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
W myśl art.34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Zgodnie z treścią art.34 § 2 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
W świetle powyższych regulacji, pozyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w kwestii podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zarzutów, jest koniecznym wymogiem w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku oparcia zarzutów na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest przy tym wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnie postępowania wyjaśniającego co do istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu, a w konsekwencji nie może zakwestionować stanowiska wierzyciela w tym zakresie. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Biorąc pod uwagę, że podniesiony przez skarżącego w piśmie z 12 sierpnia 2016 r. zarzut trafnie organ egzekucyjny zakwalifikował jako dotyczący nieistnienia obowiązku podatkowego tj. wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., w świetle przytoczonych wyżej regulacji kluczowe dla oceny jego zasadności jest postanowienia wierzyciela, stwierdzające niezasadność tego zarzutu. Jak wynika z odzwierciedlonego w aktach administracyjnych przebiegu postępowania, postanowienia wierzyciela wydawane w tym przedmiocie były już dwukrotnie uchylane – przez SKO i sąd administracyjny. Ostatnia wypowiedź wierzyciela co do istnienia dochodzonego egzekucyjnie obowiązku z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r. została zawarta w postanowieniu z dnia [...] października 2017 r., które wobec niewniesienia przez skarżącego zażalenia uzyskało walor ostateczności.
Sąd oceniając zgodność z prawem powyższego postanowienia uznał natomiast, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa, bowiem w świetle zawartej w nim argumentacji oraz dokumentacji zebranej w aktach administracyjnych, brak było podstaw do zajęcia stanowiska o bezzasadności zarzutu nieistnieniu obowiązku dochodzonego tytułem wykonawczym nr [...]z dnia [...] czerwca 2016 r.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgonie z art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013, poz. 1399 ze zm.) Właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c (a więc nieruchomości zamieszkiwanych, ale także niezamieszkiwanych – dopisek Sądu), są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sytuacja nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe została uregulowana w art. 6j ust. 3b i c, w myśl których (w brzmieniu obowiązującym w 2015 r.) w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (ust. 3b). Ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 ( ust. 3c).
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi dotyczącego niedopuszczalności określenia skarżącemu zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi za okres poprzedzający wejście w życie uchwały nr 31/15, Sąd stwierdza, że zarzut tego rodzaju odnosi się w istocie do zasadności egzekwowanego obowiązku i w związku z tym, zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. nie podlega co do zasady ocenie na etapie postępowania egzekucyjnego. Badanie istnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. powinno być bowiem rozumiane wąsko, jako kontrola istnienia podstawy jego dochodzenia w drodze egzekucji administracyjnej, a nie zasadności określenia lub ustalenia zobowiązania, a tym bardziej jego wysokości. W tej kwestii jedynie na marginesie jedynie można wskazać na wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 958/16 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBONSA), gdzie Sąd zajął stanowisko, iż to, że uchwała, która weszła w życie w połowie roku dotyczy ryczałtowej stawki za rok 2015, a zatem w części także za okres przed podjęciem uchwały, nie oznacza jeszcze jej retroaktywnego działania. Wprowadzenie takiej stawki nie oznacza bowiem dla właścicieli nieruchomości obciążenia ich dodatkową opłatą "wstecz", jako że ponoszą oni jedną opłatę za cały rok (choć uiszczaną w ratach), a jedynie termin zapłaty ostatniej raty został wyznaczony na 15 grudnia 2015 r. Ryczałtowy charakter opłaty przesądza także o tym, że jest ona celowo oderwana od ilości rzeczywiście wytwarzanych na nieruchomości odpadów i w związku z tym fakt, że właściciel nie korzystał z nieruchomości i odpadów nie wytwarzał, nie ma wpływu na powstanie obowiązku jej zapłaty (por. m.in. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r.)
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi Ust. 1a). Stosowanie do brzmienia ust. 1d. wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o. W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (ust. 2).
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach została znowelizowana m.in. art. 1 pkt 16 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. (Dz.U z 2015r., poz. 87), w wyniku czego od 1 lutego 2015 r. do art. 6m dodano ust. 2a i 2b. Nowelizacja ta wprowadziła zasadę, że jeśli uchwalone zostaną nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, mieszkańcy nie mają obowiązku składania nowych deklaracji, natomiast wójt (burmistrz, prezydent miasta) zobowiązany jest zawiadomić pismem urzędowym właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Obowiązek zawiadomienia o nowej wysokości opłaty nie dotyczy tylko właściciela nieruchomości, wobec którego została wydana decyzja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niezłożenie deklaracji albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. W takiej sytuacji właściciel nieruchomości zobowiązany jest do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6o ust. 1 i ust. 4 u.p.c.g.). W przypadku natomiast, gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu (ust. 2b).
Z powyższych regulacji wynika zatem jednoznacznie, że jako zasadę ustawodawca przyjął, że wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określana jest na podstawie danych podanych przez samego właściciela nieruchomości w deklaracji oraz że zobowiązanie w tak określonej wysokości zachowuje aktualność do momentu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat, przy czym na właścicielu ciąży z mocy prawa obowiązek zaktualizowania deklaracji, w przypadku wskazanych w art. 6m ust. 2 tj. zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów – w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. W razie zmiany stawek opłaty, wysokość ta może też być określona w zawiadomieniu wysyłanym do właściciela nieruchomości na podstawie art. 6m, ust. 2a u.c.p.g. W pozostałych przypadkach – w tym także w razie niewykonania przez właściciela obowiązku złożenia deklaracji - wysokość zobowiązania z tego tytułu jest określana w drodze decyzji właściwego organu (art. 6o).
Zgodnie z art. 3a § 1-3 pkt 6 u.p.e.a., deklaracja opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (o ile zawarto w niej stosowne pouczenie w tej kwestii) i dochodzenia należności w trybie egzekucji administracyjnej po doręczeniu zobowiązanemu upomnienia. Taka podstawa prawna powstania egzekwowanego obowiązku została tez wskazana w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.
Z akt administracyjnych oraz twierdzeń samego wierzyciela wynika jednak, że ostatnie deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi skarżący złożył w 2014 r., tj. w okresie, gdy nie obowiązywała jeszcze ani uchwała 32/2015 z dnia 31 lipca 2015 r., ani poprzedzająca ja uchwała nr 23/2015 z dnia 30 kwietnia 2015 w sprawie określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i że były to deklaracje nieprzewidujące ryczałtowej stawki opłaty, ale na podstawie których opłatę naliczano na wcześniej obowiązujących zasadach. Kolejną deklarację skarżący złożył dopiero po wezwaniu wierzyciela 21 marca 2016 r. tym samym brak jest za 2015 r. deklaracji skarżącego, na podstawie której możliwe byłoby egzekwowanie zobowiązania wynikającego z zastosowania zryczałtowanej stawki opłaty. Podstawy takiej nie można bowiem upatrywać ani w deklaracji złożonej w 2014 r., która – jak już zauważono – nie przewidywała określenia zobowiązania w formie zryczałtowanej, a wiec takiego, jakie egzekwował w niniejszej sprawie organ egzekucyjny, jak również w deklaracji złożonej w 2016 r., która w świetle przepisów u.c.p.g. mogła być jedynie podstawą ustalenia przyszłych zobowiązań właściciela nieruchomości , a więc w 2016 r. Organ nie wydał również decyzji, w której – wobec niezłożenia deklaracji przez skarżącego, sam określiłby wysokość spornego zobowiązania za 2015 r.
Co więcej, nawet gdyby przyjęcie zryczałtowanych, rocznych stawek opłaty m.in. od nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, jedynie wykorzystywanych przez część roku, nie pociągało za sobą ustalenia nowych wzorów deklaracji i konieczności wskazania na nowo danych, to trzeba zauważyć, że również zawiadomienie, o jakim mowa w art. 6m ust. 2a zostało wystosowane do skarżącego dopiero w 2016 r., a więc już po upływie roku, za który należna była opłata. Sąd w pełni podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 sierpnia 2018 r., zgodnie z którym organ powinien wykonać obowiązek, o którym mowa w art. 6m ust. 2a ustawy w czasie umożliwiającym właścicielowi terminowe uiszczenie opłaty w zmienionej wysokości. Jak wskazał WSA w ww. wyroku, "Nie można przyjąć, że zawiadomienie to może zostać przesłane właścicielom nieruchomości w dowolnym czasie, albowiem wypacza całkowicie sens wprowadzonej regulacji, w której przecież chodziło o to, by właściciel nieruchomości wiedział, w jakiej wysokości ma uiścić opłatę w związku ze zmianą jej stawek. Dokonując wykładni art. 6m ust. 2a i ust. 2b u.c.p.g. należy założyć racjonalność ustawodawcy i zgodnie z zasadą wykładni per non est, w procesie tym nie pomijać części przepisu. Wprawdzie stawki opłat za gospodarowanie odpadami określane są przez radę gminy w drodze uchwał, stanowiących akty prawa miejscowego, to jednak dopiero doręczenie zobowiązanemu zawiadomienia (...), które ma charakter indywidualny – skierowane jest do konkretnego właściciela nieruchomości, określa wysokość miesięcznej opłaty oraz terminy jej zapłaty - tworzy po stronie zobowiązanego obowiązek zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi".
Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że wobec braku deklaracji lub decyzji konkretyzujących wobec skarżącego określony w art. 6h obowiązek ponoszenia w 2015 r. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, brak było podstaw do uznania że istniało po jego stronie zobowiązanie do uiszczenia tej opłaty we wskazanej w tytule wykonawczym kwocie 69 zł, które mogłoby być dochodzone w drodze egzekucji administracyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane uwzględnić stanowisko zawarte w niniejszym wyroku.
Tym samym na podstawie art. 145 § 1 pkt lit.c) oraz art. 134 i 135 p.p.s.a Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jej postanowienie organu egzekucyjnego, a także postanowienie wierzyciela z dnia [...] października 2017 r. O kosztach orzeczono zgodnie z wnioskiem skarżącego, zasądzając na jego rzecz 100 zł, tytułem zwrotu uiszczonej opłaty sądowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło