II SA/Wr 472/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz – spr. Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Z. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za pobór wód gruntowych na cele p.pożarowe I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 140,00 (słownie: sto czterdzieści) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566) organ (art. 32 p.p.s.a.) określił skarżącemu opłatę stałą za pobór wód gruntowych na cele przeciwpożarowe za okres 2018 roku. W uzasadnieniu decyzji podano, że skarżący w reklamacji od informacji rocznej wniósł o odstąpienie od opłaty, gdyż zbiornik pełni funkcje retencyjne i przyrodnicze, zapewniając dostępność wody pitnej dla zwierzyny leśnej. Według organu reklamacja była bezzasadna, bowiem udzielone skarżącemu pozwolenie wodnoprawne nie wskazuje, że pobór wody następował do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw (art. 270 ust. 2 ustawy). Skarżący posiada pozwolenie z 2015 r. na pobór wód podziemnych na cele p.pożarowe w ilości podanej w m3/h, zatem zgodnie z art. 298 pkt 1 ustawy obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne. Wysokość opłaty obliczono zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy i § 15 rozporządzenia RM z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502), czyli jako iloczyn stawki 500 zł, czasu wyrażonego w dniach czyli 365 i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu przy przeliczeniu ilości podanej w m3/h na m3/s. W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył, że korzystanie z wód nie ma celu gospodarczego, gdyż zbiornik pełni funkcje retencyjne należące do zadań Wód Polskich (art. 183 ustawy) oraz nawadnia przyległe grunty i uprawy leśne poprzez przesiąkanie wody do gleby, czyli następuje pobór na cele wymienione w art. 270 ust. 2 ustawy. Wynika to w szczególności z operatu wodnoprawnego. Istotna jest funkcja związana z ochroną przeciwpożarową. Zbiornik zasilany jest wyłącznie wodami stanowiącymi zgodnie z art. 214 ustawy własność skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pozwolenie wodnoprawne nie określa celu wymienionego w art. 270 ust. 2 zgodnie z art. 403 ustawy. Nawadnianie stanowi szczególne korzystanie z wód (art. 34 pkt 12 ustawy), tymczasem skarżący korzysta z usługi wodnej (art. 35 ust. 3), zatem nie stosuje się art. 270 ust. 2. Własność wód nie ma znaczenia w nin. sprawie (art. 35 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 16 pkt 68 i art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarżący uzyskał pozwolenie wodnoprawne z 2015 r. na pobór wody gruntowej na cele p.pożarowe w ilościach określonych według m3/h, m3/d i m3/rok. Z przeliczenia tych wielkości na m3/s wynika, że pobór liczony w m3/h w ujęciu rocznym znacznie przekracza określony w pozwoleniu maksymalny pobór roczny, podobnie jak pobór dobowy. Z kolei przeliczenie maksymalnego poboru rocznego na m3/s daje wielokrotnie niższą ilość poboru wody, niż w przypadku przeliczenia z ilości określonej w m3/h. Nie oznacza to wcale błędnego określenia ilości, bowiem zróżnicowanie to wynika z różnych funkcji danego rozmiaru poboru. To zróżnicowanie ilości maksymalnych ma istotne znaczenie, bowiem ustawa nakazuje przyjęcie do obliczeń poboru określonego w m3/s (art. 271 ust. 2), natomiast nigdzie nie stanowi, która z wielkości określonych jako maksymalne powinna zostać przeliczona na m3/s. W tym stanie rzeczy przy dokonywaniu tego wyboru organ powinien uwzględnić zasadę wyrażoną w art. 7a § 1 k.p.a. oraz zasady prawa daninowego (zakaz wykładni celowościowej, zasada in dubio pro triutario lub zakaz stosowania reguły in dubio pro fisco, czyli wykładni na niekorzyść podatnika). Organ musi uwzględnić nie tylko, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie poprzedniej ustawy (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121) zazwyczaj nie ustalały ilości poboru w m3/s (a nawet gdy określały, to ich zsumowanie roczne znacznie przekraczało dopuszczalny maksymalny pobór określony w m3/rok), ale ponadto nie określały celu poboru. Ustalenie przesłanek stosowania art. 270 ust. 2 ustawy organ musi zatem dokonać nie tylko w oparciu o rozstrzygnięcie zawarte w pozwoleniu wodnoprawnym, ale także całą treść tej decyzji i dokumentację poprzedzającą jej wydanie (operat wodnoprawny, decyzje środowiskowe), a nawet przez ustalenie praktyki stosowania art. 294 pkt 6 POŚ wobec skarżącego (patrz art. 8 § 2 k.p.a.). Organ z istotnym naruszeniem art. 7, art. 7a § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. nie wyjaśnił lub nie rozważył okoliczności istotnych dla prawidłowego stosowania art. 271 ust. 2 i art. 270 ust. 2 ustawy, a ponadto pominął niemal całkowicie argumentację reklamacji. Dlatego i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.