I SAB/Wa 270/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2018 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. "Nieruchomość w W. N [...] i [...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. N. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku M.N. pismem z [...] lipca 2018 r., wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. "Nieruchomość w W. [...] i [...]" . Skarżący wniósł o wyznaczenie Prezydentowi W. miesięcznego terminu do wydania decyzji oraz o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Ponadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że [...] lutego 2018 r. wystąpił do Prezydenta W. z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Z uwagi na niezakończenie sprawy, skarżący pismem z [...] lipca 2018 r. wniósł ponaglenie do Wojewody [...], które do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpoznane. Podniósł, że brak podejmowania czynności przez organ, mających na celu rozpoznanie wniosku o odszkodowanie, świadczy o bezczynności organu. Podniósł, że nie ma znaczenia z jakich przyczyn organ pozostaje w bezczynności, czy była ona spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Nie ma także znaczenia okoliczność wpływu dużej ilości spraw do organu. Skarżący wskazał także, co należy rozumieć przez pojęcie przewlekłości postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że obecnie prowadzi postępowanie w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do wyżej wskazanego gruntu. Postanowieniem z [...] lipca 2015 r., nr [...] zostało ono zawieszone do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Ministra Finansów w trybie przepisów ustawy z 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65). Organ wyjaśnił, że w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego i dopiero odmowa uwzględnienia tego wniosku lub umorzenie postępowania administracyjnego w tej kwestii daje podstawę do rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania. Wskazał, że skoro uprawnienia, o których mowa w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami zależą od tego, czy byłemu właścicielowi przyznano użytkowanie wieczyste, to sprawa przyznania użytkowania wieczystego wymaga rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności. Nie można jednocześnie tą samą decyzją weryfikować przesłanek ustanowienia użytkowania wieczystego i odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, albowiem są to kwestie, które wymagają zbadania odmiennych przesłanek i wydania odrębnych decyzji. Organ podkreślił, że akta sprawy, na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony, pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów administracyjnych, co znacząco utrudnia rozpoznawanie spraw, gdyż nie jest możliwe prowadzenie postępowań wyłącznie w oparciu o akta zastępcze. Dodał, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować wyłącznie aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ppsa Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności. Organ od [...] lutego 2018 r., tj. od daty wpływu do organu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. "Nieruchomość w W. [...] i [...]", do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, ani nie podjął innych aktów lub czynności wynikających z przepisów prawa. Jedyną czynnością podjętą przez organ było poinformowanie skarżącego pismem z [...] sierpnia 2018 r. (już po wniesieniu skargi), że prowadzone jest postępowanie w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu, które zostało zawieszone. O ile należy zgodzić się z organem, że postępowanie w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego ma pierwszeństwo przed rozpoznaniem wniosku o odszkodowanie za tę samą nieruchomość, to jednakże nie może to uzasadniać bezczynności organu w sprawie o odszkodowanie. Skoro zaistniały przeszkody w rozpoznaniu wniosku, to organ powinien dać temu wyraz w stosownym akcie, tj. postanowieniu o zawieszeniu postępowania, do czasu zakończenia postępowania w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Wówczas usunął by stan bezczynności, a strona nie zgadzająca się z postanowieniem organu mogłaby go zwalczać stosownymi środkami prawnymi. W niniejszej sprawie zaistniały więc przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Sąd uznał, że termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku będzie wystarczający do wydania przez organ odpowiedniego aktu. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. lSąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, kiedy istnieje uzasadniona obawa, że bez zastosowania tej sankcji organ sprawy nie załatwi. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Dlatego w tej części Sąd skargę oddalił. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 i § 1a ppsa (pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku) i art. 151 ppsa (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...] zł.