I SA/Wa 273/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. G. i J. G. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie, przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że J. G. i H. G. pismem z dnia 12 lipca 2016 r., sprecyzowanym w dniu 27 stycznia 2017 r., wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją komunalizacyjną. Jako podstawę żądania wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa, podnosząc, że pomimo przysługującego im przymiotu strony, nie brali udziału w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją Wojewody [...], a dowody, na których podstawie wydano tę decyzję, okazały się fałszywe. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. odmówił wznowienia postępowania podnosząc, że z treści pisma z dnia 27 czerwca 2017 r. wynika, że o wydaniu w/w decyzji komunalizacyjnej wnioskodawcy dowiedzieli się w dniu 10 marca 2016 r. od Wójta Gminy [...], a o treści rozstrzygnięcia uzyskali informację z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 6 maja 2016 r. nr [...], doręczonego im w dniu 13 maja 2016 r. Wojewoda [...] za datę złożenia wniosku o wznowienia postępowania uznał dzień złożenia pisma z dnia 12 lipca 2016 r. Organ pierwszej instancji zaznaczył również, że wnioskodawcy nie przedłożyli żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że właściwy organ stwierdził sfałszowanie dokumentów stanowiących podstawę do wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny prawomocnym wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 190/00 oddalił ponadto powództwo wnioskodawców o wydanie nieruchomości uznając, że nie wykazali oni, ażeby przysługiwało im do niej prawo własności. W świetle powyższego Wojewoda uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 kpa. J. G. i H. G. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając sprawę stwierdziła, że postanowienie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Organ przytoczył przepisy kpa określające zasady wznowienia postępowania administracyjnego oraz stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i podkreślił, że z akt sprawy, w tym z pisma J. i H. G. z dnia 27 czerwca 2017 r. wynika, że o fakcie wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. dowiedzieli się w dniu 10 marca 2016 r. od Wójta Gminy [...], a o jej treści poinformował ich [...] Urząd Wojewódzki w piśmie z dnia 6 maja 2016 r., doręczonym im w dniu 13 maja 2016 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaznaczyła, że w judykaturze utrwalone jest stanowisko zgodnie, z którym organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny i prawny Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że Wojewoda [...] zobowiązany był odmówić wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. H. G. i J. G. wnieśli skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili organom administracji liczne nieprawidłowości, które ich zdaniem miały miejsce zarówno w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. jak i zaskarżonym postanowieniem. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydane w sprawie postanowienia organów obu instancji nie naruszają prawa. Na wstępie podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa, art. 145a § 1 kpa lub art. 145b § 1 kpa. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. W związku z czym w orzecznictwie podkreśla się, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania. Zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie określonych w/w przepisach oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 kpa, a także czy pochodzi od strony. Jedynie pozytywne ustalenia w powyższym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji odmówiły wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Organy uznały bowiem, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 kpa, a ponadto wnioskodawcy nie przedstawili żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że dokumenty stanowiące podstawę wydania w/w decyzji zostały sfałszowane. W ocenie Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa). Jak wskazano wyżej organ administracji zobowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu określonego w powołanym art. 148 kpa. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania jest zaś podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że H. G. i J. G. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. pismem z dnia 12 lipca 2016 r., sprecyzowanym pismem z dnia 27 stycznia 2017 r. Występując z wnioskiem o wznowienie jako przesłankę wznowienia wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa podnosząc, że pomimo przysługującego im przymiotu strony, nie brali udziału w postępowaniu zakończonym w/w decyzją komunalizacyjną oraz że dowody, na których podstawie wydano decyzję okazały się fałszywe. Skarżący wnieśli zatem o wznowienie postępowania w oparciu o dwie przesłanki. Odnosząc się w pierwszej kolejności do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa zauważyć trzeba, że z analizy akt administracyjnych wynika, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia 12 lipca 2016 r. nadany został listem poleconym w dniu 14 lipca 2016 r., a o treści decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący dowiedzieli się najpóźniej w dniu 13 maja 2016 r., tj. w dniu doręczenia im pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 6 maja 2016 r. Okoliczność powyższą potwierdzają sami skarżący w piśmie z dnia 27 czerwca 2017 r., w którym zaznaczyli m.in., że o wydaniu decyzji dowiedzieli się w dniu 10 marca 2016 r. od Wójta Gminy [...], a o jej treści z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 6 maja 2016 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z przekroczeniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, tj. po upływie miesiąca od dnia, w którym skarżący dowiedzieli się o decyzji. Odnosząc się natomiast do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wznowienie postępowania na tej podstawie co do zasady dopuszczalne jest wtedy, gdy dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu. Wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji. Organ administracji nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie, zaś strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący, mimo stosownego wezwania organu, w żaden sposób nie wykazali, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, będące podstawą wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. okazały się fałszywe. Skarżący nie przedstawili stosownego orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodów. Brak było zatem podstaw do badania, czy w sprawie zachowany został termin określony w art. 148 § 1 kpa, zgodnie z którym miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie słusznie przyjęto, iż wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 kpa, co uzasadniało wydanie postanowienia odmawiającego wznowienie przedmiotowego postępowania. Odmawiając wznowienia postępowania organy obu instancji nie naruszyły zatem prawa. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.