I OZ 1222/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 445/18 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 444/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił J. S. (dalej powoływanej jako wnioskodawczyni) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawczyni w dniu 28 sierpnia 2018 r. złożyła skargę na powołaną na wstępie decyzję, jednocześnie domagając się przywrócenia terminu do jej wniesienia. Termin ten upłynął w dniu 19 lipca 2018 r. Uzasadniając zawarty w treści skargi wniosek o przywrócenie terminu podniosła, że w okresie od 18 czerwca 2018 r. do 18 sierpnia 2018 r. przebywała u córki za granicą, a przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję odebrał jej syn i nie poinformował jej o tym fakcie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Sąd powołał treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej powoływanej jako p.p.s.a.), po czym stwierdził, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Rozwijając ten wątek wyjaśnił, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę zawierającą decyzję organu odwoławczego odebrał pełnoletni syn skarżącej w dniu 18 czerwca 2018 r. (pełnoletni domownik), którego zaniedbanie i zaniechanie obciąża bezpośrednio wnioskodawczynię jako adresata decyzji. Ponadto wnioskodawczyni przebywając dłuższy czas za granicą powinna zadbać, aby korespondencja z Polski była jej skutecznie przekazywana, bowiem - w ocenie Sądu - od strony postępowania należy wymagać zachowania takiej staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o swoje interesy procesowe. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła wnioskodawczyni uznając je za krzywdzące. W zażaleniu, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi, powtórzyła argumentację zawartą we wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd na wniosek strony postanawia przywrócenie terminu. W myśl zaś art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie to oznacza, że strona skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją zachowanie swojej staranności oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna i niemożliwa do przezwyciężenia. W związku z powyższym stwierdzić należy, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają obiektywne okoliczności występujące niezależnie od woli strony i zdarzenia, które pomimo staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym w ustawowym terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona przez wnioskodawczynię argumentacja nie pozwala na zakwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Okoliczności podniesione zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu mające uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi sprowadzają się w istocie do twierdzenia, że syn wnioskodawczyni pomimo jej próśb, po odebraniu adresowanej do niej korespondencji, nie poinformował jej o tym fakcie. W tym kontekście wyjaśnić trzeba, że stosownie do treści art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; zwanej dalej k.p.a.) w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Określony w powołanym przepisie sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba która pokwitowała jego odbiór i wskazana została na potwierdzeniu odbioru przesyłki jako domownik adresata, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu skutecznie doręczone. Tym samym to na adresacie przesyłki spoczywa odpowiedzialność za ewentualne zaniedbania dorosłych domowników, którzy podjęli się odbioru i przekazania przesyłki. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji jednoznacznie wynika, że przesyłka adresowana do wnioskodawczyni została odebrana przez dorosłego domownika - J. S. w dniu 18 czerwca 2018 r., który podjął się oddania pisma wnioskodawczyni. Zatem korespondencja została skutecznie doręczona w sposób przewidziany w art. 43 k.p.a. Sytuację, w której dorosły domownik nie przekazał informacji o odebraniu przesyłki, należy oceniać w kategoriach braku dochowania należytej staranności w dokonaniu czynności. Działanie takie obciąża wnioskodawczynię, w szczególności, że w toku postępowania sama wskazała adres do doręczeń, który umożliwił odbiór korespondencji innej osobie. Wnioskodawczyni nie twierdzi zaś, by po stronie syna po doręczeniu mu przesyłki zaszły nadzwyczajne, nieprzewidziane okoliczności uniemożliwiające przekazanie tej korespondencji adresatowi w ustawowym terminie do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.