II SA/Kr 852/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator NSA Anna Szkodzińska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za usługi wodne I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w T. kwotę 6920,00 zł (sześć tysięcy dziewięćset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Zarządu Zlewni informacją roczną nr [...] ZZ z dnia 16 marca 2018 r. ustalił dla [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. , na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 19 grudnia 2014 r., znak: [...], za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wody z rzeki Ł. w km 39+570 na działce nr [...] w m. T. dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych Zakładu [...] Sp. z o.o. Firma A wniosła reklamację od ustalenia opłaty stałej w informacji rocznej, wskazując, że decyzja wodnoprawna nakłada na podmiot roczny limit poboru wody Qmax/rok = 717 695 m3/rok, co po przeliczeniu wynosi 0,022757959 m3/s i to właśnie ta wartość powinna być brana pod uwagę do ustalenia wysokości opłaty stałej. Podana w informacji rocznej wartość 2 870,7 m3 na podstawie której wyliczono opłatę, odnosi się do poboru dobowego, a nie godzinowego co rzutuje bezpośrednio na wysokość opłaty stałej. Ponadto spółka zaznaczyła, że informacja została skierowana do niewłaściwego podmiotu tj. Firma A Sp. z o.o. Dyrektor Zarządu Zlewni decyzją z dnia 24 kwietnia 2018 r., znak: [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r. na podstawie art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017r. poz. 1566 z późn. zm.), § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017r., poz. 2502): - w punkcie 1 określił Firma A z siedzibą w T. na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 19 grudnia 2014 r., znak: [...], za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wody z rzeki Ł. w km 39+570 na działce nr [...] w m. T. dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych Zakładu Firma A; - w punkcie 2 podał, że opłata stała została naliczona zgodnie z art. 271 ust. 3 ustawy Prawo Wodne oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017r., poz. 2502) jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł na dobę za 1m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 2 870,7 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0.79741667 m3/s; - w punkcie 3 wskazał, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach płatnych w następujących terminach: za l kwartał - w terminie do 31 lipca 2018 r. w wysokości [...] zł, za II kwartał - w terminie do 31 lipca 2018 r. w wysokości [...] zł, za III kwartał - w terminie do 31 października 2018 r. w wysokości [...] zł, za IV kwartał - w terminie do 31 stycznia 2019 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z § 15 w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne opłata stała dla Firma A Sp. z. o.o. Sp. k. została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej [...] zł na dobę za 1m3/s, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 2 870,7 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0,79741667 m3/s . Na podstawie powyższego naliczona opłata w punkcie 1 decyzji wynosi [...] zł. Organ wyjaśnił, że usługi wodne polegają na zapewnieniu podmiotom publicznym, podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą i gospodarstwom domowym, możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania wód oraz szczególnego korzystania z wód. Wskazanym podmiotom zapewnia się dostęp do usług wodnych na zasadach określonych prawem wodnym. W rozliczeniach z odbiorcą usługi wodnej stosuje się jednakowy system naliczania opłat, zgodnie z zasadami ustawy Prawo wodne i wspomnianego rozporządzenia. Zasadnicze znaczenie ma treść art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne, które posługuje się pojęciem maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s. Na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 19 grudnia 2014 r., znak: [...] udzielono podmiotowi Firma A, pozwolenia na pobór wody z rzeki Ł. w km 39+570 na działce nr [...] w m. T. dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych zakładu w ilości: Qśr/d - 251,2 m3/d, Qmax/h = 2 870,7 m3/h, Qmax/rok = 717 695m3/rok. Najwyższą wartością poboru wyrażonego w m3/s jest wartość maksymalna godzinowa Qmax/h = 2 870,7 m3/h, która po przeliczeniu wynosi 0.79741667 m3/s i jest podstawą do ustalenia opłaty stałej. Odnosząc się do zarzutu, że podana w informacji rocznej wartość 2 870,7 m3 na podstawie której wyliczono opłatę odnosi się do poboru dobowego, a nie godzinowego organ poinformował, że analiza materiałów źródłowych (pozwolenie wodnoprawne znak: [...] z zasobów Katastru Wodnego RZGW w K.) wskazuje, że wielkość 2 870,7 m3 odnosi się do wartości maksymalnej godzinowej i jest przedstawiona jako Qmax/h = 2 870,7 m3/h. Firma A Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w T. wniosła na wyżej opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 271 ust 3 ustawy - Prawo wodne, poprzez przyjęcie, że w rozumieniu tego przepisu prawa maksymalną ilością wody powierzchniowej wyrażoną w m3/s, która może być pobrana (będąca ilością, od której naliczana jest opłata roczna), jest ilość ustalona w oparciu o maksymalną ilość godzinową określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy w rozumieniu tego przepisu maksymalną ilością która może być pobrana jest maksymalna ilość roczna określona w pozwoleniu wodnoprawnym. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji, w której organ określi opłatę stałą w wysokości [...] zł, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca spółka potrzymała swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w reklamacji. W jej opinii, przy obliczaniu opłaty rocznej należy uwzględnić maksymalną wysokość poboru wody/ilości wprowadzanych ścieków, w ujęciu rocznym, ponieważ w danym roku jest to "ilość wody, która może być pobrana/ilość wprowadzanych ścieków". Przedmiotowa opłata stanowi opłatę roczną i obejmuje usługi wodne za dany rok kalendarzowy. Skoro podmiot korzystający z wód jest ograniczony ilością roczną określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, to zobowiązany jest także do zapłaty opłaty w granicach rocznego limitu. Brak jest podstawy do przyjmowania maksymalnych ilości godzinowych jako podstawy do określania opłaty rocznej. Maksymalna ilość godzinowa jest ilością stosunkowo znacznie wyższą, której określenie ma na celu ograniczenie chwilowego poboru/zrzutu, aby zapewnić możliwie zrównoważone w czasie korzystanie z wód. Nie jest zatem dopuszczalny ciągły pobór wód/zrzut ścieków zgodnie z godzinowymi ilościami maksymalnymi, ponieważ doprowadziłoby to do przekroczenia ilości rocznych, tj. do naruszenia warunków decyzji. Mając na uwadze maksymalny roczny pobór, wynoszący 717 695 m3, maksymalny pobór w przeliczeniu na m3/s, wynosi: 0,02275795915 m3/s, należna opłata wynosi więc [...] zł. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że organ podaje niewłaściwe ilości dobowe z godzinowymi. Organ wskazał, że po analizie materiałów źródłowych stwierdził, że ilość 2879,7 m3 odnosi się do ilości godzinowej, co jest sprzeczne z treścią decyzji, w której ilość ta jest wskazana jest jako ilość Q śr/d, na dowód czego spółka przedłożyła kopię decyzji z dnia 19 grudnia 2014r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 8 października 2018r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego M. O. zarzuciła dodatkowo naruszenie art. 7a K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W myśl art. 273 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1566) od decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za usługi wodne wydawanej w razie nieuwzględnienia reklamacji, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Ponieważ od decyzji wydanej w tym trybie nie przysługują żadne środki zaskarżenia, skargę uznać należało za dopuszczalną, bez konieczności wyczerpania jakiegokolwiek trybu przedskargowego. Stosownie do przepisu art.268 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo wodne za pobór wód podziemnych uiszcza się opłaty za usługi wodne. W myśl art. 271 ust.1 pkt 2 ustawy wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zgodnie z art. 271 ust. 3 ustawy wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału (ust.6). Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania tego obowiązku właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji (ust.7). Decyzję określającą wysokość opłaty za usługi wodne wydaje się również w razie nieuznania reklamacji (art.273 ust.6). Jak wynika z § 15 pkt 2) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U.2017.2502), do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych wynoszą 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wód. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.271 ust. 3 prawa wodnego. Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, który ze wskaźników określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości poboru wody z rzeki Ł. , wyrażonej w m3/s powinien być podstawą ustalania opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. Do ustalenia opłaty organ przyjął wskaźnik maksymalnego poboru według przelicznika godzinowego, podczas gdy skarżąca twierdzi, że powinien być to wskaźnik według przelicznika rocznego. W pozwoleniu wodnoprawnym, tj. decyzji Starosty [...] z dnia 19 grudnia 2014 r., znak: [...] wydanym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj.: Dz.U.2012.145 ze zm.), określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe na pobór wody z rzeki Ł. według trzech wielkości: jako ilości średnie dobowe, jako ilości maksymalne godzinowe, jako ilości maksymalne roczne. Jak wynika z zalegającej w aktach sprawy kopii ww. decyzji pozyskanej z zasobów [...] Wodnego Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. omawiane wielkości zostały oznaczone w następujący sposób: Qśr/d = 251,2 m3/d, Qmax/h = 2 870,7 m3/h, Q max/rok = 717 695 m3/rok. Maksymalny roczny pobór wody, którego skarżąca może dokonać w skali rocznej zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym to 717 695 m3. Gdyby jednak obliczyć tę wielkość (maksymalny roczny pobór wody) poprzez przemnożenie maksymalnego poboru godzinowego (2 870,7) przez ilość godzin w ciągu doby (24) i ilość dni w roku (365), to otrzymamy wynik 25 147 332 m3 na rok, co oznacza, że skarżąca trzydziestopięciokrotnie przekroczyłaby warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Takie właśnie założenie poczynił organ obliczając opłatę stałą z użyciem godzinowego wskaźnika maksymalnej ilości poboru wody, z pominięciem rocznych wartości maksymalnych. Nie ulega wątpliwości, że niezależnie od limitu godzinowego i dobowego skarżąca nie może – w zgodzie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym – w ciągu roku pobrać więcej wody niż 717 695 m3, co oznacza, że maksymalny pobór w przeliczeniu na m3/s, wynosi: 0,02275795915778 m3/s. Rację ma zatem skarżąca, że to właśnie ta wielkość jest "maksymalną ilością wody powierzchniowej wyrażoną w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego" w rozumieniu art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Skoro pozwolenie wodnoprawne wprowadza ograniczenie rocznego poboru wody, to spółka zobowiązana jest także do zapłaty opłaty w granicach tego rocznego limitu. Maksymalna ilość godzinowa do której odwołał się organ jest wartością znacznie wyższą i jej określenie ma na celu ograniczenie poboru, aby zapewnić możliwie zrównoważone w czasie korzystanie z wód. Zaprezentowana wykładnia art. 271 ust. 3 ustawy nakazująca w niniejszej sprawie zastosowanie wskaźnika poboru rocznego odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną w skali roku ilość poboru wód, którego może dokonać skarżąca. Należy zatem podzielić stanowisko zaprezentowane w skardze, że organ wbrew dyspozycji art. 7a § 1 K.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 3 Prawa wodnego na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. Zgodnie bowiem z art. 7a ust. 1 K.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zasada ta (in dubio pro libertate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów. Organ poprzez brak dokonania interpretacji spornego przepisu naruszył również art. 107 § 3 K.p.a., albowiem uzasadnienie prawne decyzji nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej. Dodatkowo należy wskazać, że decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego z dnia 19 grudnia 2014 r., znak: [...] zalegająca w aktach administracyjnych i ta sama decyzja przedłożona przez skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym różnią się w określeniu wskaźników poboru wody: dobowego i maksymalnego godzinowego. W ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne będzie wyjaśnienie powyższej rozbieżności i pozyskanie do akt sprawy decyzji w jej ostatecznym, prawidłowym brzmieniu. Mając powyższe na uwadze zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty składa się: kwota [...]zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu, kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.