I SA/Rz 555/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-10-09

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek, Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne i uchylił ostateczne decyzje przyznające płatności rolne, opierając się na ustaleniach kontroli terenowej z późniejszego okresu, które miały wykazać brak prowadzenia działalności rolniczej na zadeklarowanych działkach w latach, których dotyczyły wnioski o płatność?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż stan zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na działkach ewidencyjnych nr 174 i 175, stwierdzony podczas kontroli w 2016 r., istniał już w latach 2013 i 2014, kiedy wydano ostateczne decyzje przyznające płatności. Brak wystarczających dowodów na istnienie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) skutkował uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący L.R. złożył wnioski o przyznanie płatności rolnych na lata 2013 i 2014. Organy ARiMR pierwotnie przyznały płatności. Następnie, na podstawie kontroli z 2016 r. stwierdzającej brak działalności rolniczej na działkach nr 174 i 175, organy wznowiły postępowanie, uchyliły pierwotne decyzje i odmówiły przyznania płatności. Odmowa była spowodowana wykluczeniem z płatności powierzchni 8,36 ha z powodu stwierdzonych nieużytków, chwastów i samosiewek drzew. Skarżący kwestionował ustalenia kontroli, wskazując na wysoki stan wód gruntowych i ograniczony obszar zaniedbania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Sędzia WSA Piotr Popek Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant ref. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. spraw ze skarg L.R. na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2018 r. - nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok, - nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w[...] na rzecz skarżącego L.R. kwotę 1360 (słownie tysiąc trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skarg L. R. (dalej: Wnioskodawca/ Beneficjent/ Skarżący) są decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2018 r. nr; 1) [...], o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r., 2) [...], o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r. Zaskarżone rozstrzygnięcia zostały oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 15 maja 2013 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) wpłynął wniosek L. R. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Beneficjent zadeklarował do przyznania ww. płatności działki rolne o łącznej powierzchni 42,15 ha. W dniu 14 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek L. R. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych, w którym zadeklarował do przyznania ww. płatności działki rolne o łącznej powierzchni 38,30 ha. W załączonym materiale graficznym Wnioskodawca zaznaczył powierzchnie deklarowanych działek rolnych w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] przyznał L. R. płatności na rok 2013 w wysokości 38 114,01 zł, do powierzchni zgodnej z deklarowaną tj. 42,15 ha, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 34 345,96 zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych w wysokości 1 419,02 zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 2 349,03 zł, natomiast decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], przyznał Beneficjentowi płatności na rok 2014 w wysokości 34 771, 46 zł do powierzchni zgodnej z deklarowaną tj. 38,30 ha, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 34 540,10 zł, płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych w wysokości 231,36 zł. Od decyzji powyższych odwołań nie wniesiono. Postanowieniami z dnia 1 lutego 2018 r. organ I instancji wznowił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej; K.p.a.), postępowania zakończone ww. decyzjami, w związku z wyjściem na jaw istotnych dla spraw, nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, które były nieznane organowi wydającemu powyższe decyzje. Nowymi okolicznościami były ustalenia dokonane podczas przeprowadzonej w dniach 13 do 18 stycznia 2016r. kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, podczas której stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na zadeklarowanych przez stronę do płatności działkach ewidencyjnych nr 174 i nr 175, dla których zastosowano kod nieprawidłowości DR18 (stwierdzający zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej). W związku z powyższymi ustaleniami Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, w oparciu o raport z zakresu kwalifikowalności powierzchni i dołączoną do niego dokumentację fotograficzną działek rolnych, wykluczył z płatności powierzchnię działek ewidencyjnych nr 174 i nr 175 (o łącznej pow. 8,36 ha), gdyż na całej powierzchni przedmiotowej działki znajdowały się nieużytki, chwasty świadczące o wieloletnim zaniedbaniu. Po uwzględnieniu wyników kontroli administracyjnej wniosków, przeprowadzonej w ramach ponownego rozpatrzenia spraw, powierzchnia uprawniona do przyznania jednolitej płatności obszarowej za lata 2013 i 2014 wyniosła odpowiednio 33,79 ha i 29,94 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzjami z dnia [...] lutego 2018 r.; 1) nr [...], uchylił decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] oraz odmówił Beneficjentowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. tj. jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. 2) nr [...], uchylił decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] oraz odmówił Beneficjentowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r. tj. jednolitej płatności obszarowej, płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Beneficjent złożył odwołania od powyższych decyzji podnosząc, że zostały wydane w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach 13-18 stycznia 2016r., która wykazała brak prowadzenia działalności rolniczej na całych działkach ewidencyjnych nr 174 i nr 175, natomiast według niego samosiejki drzew i krzewów nie występowały na całości działek, lecz jedynie na powierzchni około 1,5 ha. Wskazał, że brak prowadzenia działalności rolniczej spowodowany był wysokim stanem wód gruntowych uniemożliwiającym prowadzenie działalności rolniczej. Podał, że odmowa płatności jest niezasadna i dla niego krzywdząca, a zwrot tak dużej kwoty zmusi go do sprzedaży bydła i części gruntów. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor POR ARiMR w R. /organ II instancji) decyzjami z dnia [...] maja 2018 r. opisanymi na wstępie - utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2018 r. W uzasadnieniach podał, że zaistniały nowe okoliczności faktyczne, które w dniu wydania decyzji odpowiednio z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] oraz z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], nie były znane organowi I instancji. Przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie Wnioskodawcy wykazała, że na całych działkach ewidencyjnych nr 174 i nr 175 zadeklarowanych do płatności znajdują się wieloletnie nieużytki, chwasty, trawy, samosiejki drzew i zakrzaczenia, co świadczy o wieloletnim nieużytkowaniu. W związku z tym, deklarowane we wniosku na 2013 r. działki rolne: D położona na działce ewidencyjnej nr 175 o powierzchni 0,54 ha, E położona na działkach ewidencyjnych nr 174 i nr 175 o powierzchni 2,80 ha, F położona na działkach ewidencyjnych nr 174 i nr 175 o powierzchni 5,02 ha, oraz deklarowane odpowiednio we wniosku na 2014 r. działki rolne: D położona na działce ewidencyjnej nr 175 o powierzchni 0,56 ha, E położona na działkach ewidencyjnych nr 174 i nr 175 o powierzchni 2,78 ha, F położona na działkach ewidencyjnych nr 174 i nr 175 o powierzchni 5,02 ha - jako użytkowane rolniczo, z uwagi na stwierdzone w ramach kontroli przeprowadzonej dla kampanii 2015 wieloletnie nieużytki, nie mogły być przedmiotem użytkowania rolniczego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wieloletnie chwasty, trawy, samosiejki drzew i zakrzaczenia, nie mieszczą się w kategoriach wyjątków określonych w § 4 pkt 1-2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. Nr 39 poz. 211 ze zm.; dalej: rozporządzenie w sprawie minimalnych norm), co potwierdza dołączona do protokołu z kontroli dokumentacja fotograficzna ze zdjęciami działki ewidencyjnej nr 174 (numery zdjęć od 47do 52 i 54) oraz działki ewidencyjnej nr 175 (numery zdjęć 53 i od 54 do 74). Organ II instancji po ponownej analizie protokołu z kontroli na miejscu oraz dokumentacji fotograficznej stwierdził, że powierzchnia wykluczona z wniosku nie była użytkowana w celu rolniczym odpowiednio w 2013 r. oraz 2014 r. O powyższym świadczą widoczne na zdjęciach wieloletnie chwasty i trawy, samosiejki drzew i zakrzaczeń oraz uwagi kontrolerów wykonujących pomiary w terenie (odłóg, brak użytkowania rolniczego), zamieszczone w raporcie z kontroli na miejscu. W związku z powyższym Dyrektor POR ARiMR uznał, że organ I instancji słusznie wykluczył z płatności działki ewidencyjne nr 174 i 175 o łącznej pow. 8,36 ha. W przypadku jednolitej płatności obszarowej obszar zadeklarowany wynosił odpowiednio 38,30 ha i 42,15 ha, a obszar zatwierdzony odpowiednio 29,94 ha i 33,79 ha. Różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym wyniosła 8,36 ha, co stanowi odpowiednio 24 % i 27 % zadeklarowanej powierzchni i skutkuje odmową przyznania płatności. Odnosząc się do twierdzeń Beneficjenta zawartych w odwołaniach, że samosiejki drzew i krzewów nie występowały na całości działek ewidencyjnych nr 174 i nr 175 o łącznej powierzchni 8,36 ha, lecz jedynie na powierzchni ok 1,5 ha – organ wskazał, że nie zostały one niczym poparte, a strona nie przedstawiła dowodów, które mogłyby skutecznie zanegować określony przez organy Agencji stan faktyczny na działkach ewidencyjnych nr 174 i nr 175. W odpowiedzi na argumenty zawarte w odwołaniach, że brak prowadzenia działalności rolniczej spowodowany był wysokim stanem wód gruntowych, organ wyjaśnił, że aby tę okoliczność uznać za "siłę wyższą" i "nadzwyczajne okoliczności", rolnik powinien zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181 z 2014 r., s. 48), złożyć do Biura Powiatowego ARiMR pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach, opatrzone czytelnym podpisem i datą złożenia, w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności oraz dostarczyć dowody potwierdzające wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej. Organ II instancji stwierdził, iż Wnioskodawca nie zgłosił w Biurze Powiatowym w J. faktu wystąpienia w jego gospodarstwie wysokiego stanu wód gruntowych, uniemożliwiającego prowadzenie działalności rolniczej, dlatego organ nie może powyższego faktu uznać za przypadek siły wyższej. L. R. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na decyzje Dyrektora POR ARiMR z dnia [...] maja 2018 r. opisane na wstępie, wnosząc o ich uchylenie oraz decyzji je poprzedzających, a nadto o zasądzenie kosztów postępowań, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w postaci dokumentów: - prywatnej opinii eksperta przyrodniczego PROW G. R. - celem wykazania, jaka roślinność jest widoczna na zdjęciach sporządzonych podczas kontroli działek skarżącego, - wydruku ze strony internetowej Wikipedia dotyczącego "Nawłoci późnej" (Soildago gigantea), celem wykazania charakterystyki tej rośliny. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie istniały podstawy do wznowienia postępowania, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy do wznowienia postępowania, 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w niedostatecznej analizie zdjęć fotograficznych z przeprowadzonej kontroli, co doprowadziło do uznania, że na całej powierzchni działek numer 174 i 175 znajdują się wieloletnie chwasty, trawy, samosiejki drzew i zakrzaczeń, b) art. 73 K.p.a. poprzez nieudostępnienie dokumentacji fotograficznej oraz kserokopii raportu z kontroli, która odbyła się w gospodarstwie skarżącego, co spowodowało naruszenie art. 10 § 1 K.p.a., poprzez brak możliwości merytorycznego odniesienia się do zebranych dowodów, c) art. 15 K.p.a. polegające na wyłącznym dokonaniu kontroli poprawności decyzji organu I instancji i pominięciu obowiązku uzupełnienia stanu faktycznego i materiału dowodowego. W uzasadnieniach skarg, Skarżący zarzucił, że w aktach sprawy brak dowodów na to, że nowe okoliczności faktyczne nie były wcześniej znane organowi wydającemu decyzje. Na mapie dołączonej do wniosku Skarżący wskazał obszar na działkach nr 174 i 175, który nie jest użytkowany rolniczo, w tym obszar, na którym rosną drzewa. Organ nie wykazał, że widoczne na zdjęciach drzewa to inne drzewa niż wskazane przez Skarżącego. Ponadto kontrola terenowa została przeprowadzona po 2-3 latach od złożenia wniosków. Znajdująca się na zdjęciach roślina - nawłoć późna (według dołączonej do skargi opinii eksperta przyrodniczego) jest gatunkiem inwazyjnym, a jej faza feneologiczna jest możliwa do osiągnięcia nawet w sytuacji, gdy łąka została skoszona w okresie wiosennym. Skarżący dodał też, że podczas kontroli nie ustalono faktycznej liczby drzew, mimo, że przepisy rozporządzenia w sprawie minimalnych norm dopuszczają ich liczbę 50 sztuk na hektar. Uznanie zaś, że drzewa te znajdują się na całej powierzchni dziełek, nie znajduje odzwierciedlenia na załączonych do akt zdjęciach. Organ pominął regulacje zawarte w art. 4 ust. 1 lit. c, e i h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 i art. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia i zawarte tam przesłanki wyłączenia obszaru z dopłat. Skarżący zarzucił też, że organ nie odniósł się do podnoszonej okoliczności skoszenia działek na wiosnę 2015 r., a ponadto nie udostępnił skarżącemu dokumentacji fotograficznej, uniemożliwiając wcześniejsze odniesienie się do ustaleń kontroli. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi są zasadne, choć nie wszystkie zarzuty zasługują na aprobatę. Sąd uwzględnił skargi uznając, że orzekające w sprawach organy nie wykazały zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postepowanie jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania może zatem nastąpić tylko w przypadku, gdy nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi wydającemu decyzję. To na organie administracji, który wszczął postępowanie wznowieniowe z urzędu, ciąży obowiązek wykazania powyższych przesłanek, przy czym należy mieć na względzie, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, dlatego chcąc wzruszyć taką decyzję ostateczną organ powinien ponad wszelką wątpliwość wykazać istnienie przesłanek wznowienia. W rozpoznawanej sprawie, jako przesłankę wznowienia postępowań, a następnie uchylenia decyzji ostatecznych przyznających płatności na lata 2013 i 2014 oraz wydania decyzji odmawiających przyznania tych płatności, były nowe okoliczności faktyczne – ustalenia kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 13-18 stycznia 2016r. w gospodarstwie Skarżącego. Co do zasady, ustalenia takiej kontroli mogą być uznane za nowe okoliczności, które mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym do zweryfikowania uprawnienia do przyznania dopłat, jednakże organ musi wykazać, że okoliczności te istniały w chwili wydawania decyzji ostatecznych lecz nie były znane organowi. W realiach rozpoznawanych spraw oznacza to, że stwierdzone podczas kontroli zakrzaczenia, zachwaszczenia, nieużytki i samosiejki itp. występowały na całej powierzchni działek nr 174 i nr 175 w chwili wydawania decyzji przyznających płatności na 2013r. i 2014r., czyli odpowiednio w dniach [...] stycznia 2014r. i [...] stycznia 2015r. Trzeba zaznaczyć, że kontrola na miejscu, w wyniku której pracownicy organu stwierdzili wieloletnie zachwaszczenia, zakrzewienia itp. przedmiotowych działek, miała miejsce w dniach 13-18 stycznia 2016r., a na podstawie ustaleń tej kontroli organ stwierdził jako był stan użytkowania działek w latach 2013 i 2014. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności z dokumentacji fotograficznej z omawianej kontroli, stwierdzone przez kontrolujących nieprawidłowości są różnego rodzaju – obok kilkuletnich drzew i krzewów na przedmiotowych działkach znajdują się znaczne obszary porośnięte trawami – w szczególności nawłocią późną, która to roślina - co jest niesporne – jest gatunkiem inwazyjnym o szybkim przyroście. Z protokołu kontroli nie wynika, jaka była wysokość tej rośliny w dniu kontroli, ani też na jakiej podstawie, w jaki sposób kontrolujący ocenili, że pokryte nawłocią przestrzenie są odłogiem (pięcioletnim lub starszym) czy też gruntem, na którym zaprzestano produkcji rolnej. W ocenie Sądu ustalenia te były dowolne, bo organ nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że istotnie w latach 2013 i 2014 cała powierzchnia działek nr 174 i 175 nie była użytkowana rolniczo. Wbrew twierdzeniom Dyrektora POR ARiMR, to nie na stronie postępowania, lecz na organie wszczynającym z urzędu postępowanie wznowieniowe ciąży obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązek udowodnienia okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania oraz uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji w przedmiocie płatności. W postępowaniu tym organ nie może przerzucać ciężaru dowodu na stronę, bo to nie strona lecz organ zmierza do uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej płatności. W rozpoznawanej sprawie organy nie wykazały, że stwierdzony na gruncie w 2016r. stan opisany w protokole z kontroli tj. zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na całej powierzchni działki (kod D18) istniał na przedmiotowych działkach w 2013 i 2014r., czyli w okresie, którego dotyczą płatności. W ocenie Sądu, aby na podstawie ustaleń kontroli, udokumentowanych protokołem i zdjęciami wykonanymi w 2016r., stwierdzić stan odłogowania gruntów w 2013r. i 2014r. trzeba wykazać, że przedstawiony na zdjęciach stopień rozwoju roślinności (jej rozmiar, ilość) wskazuje na brak podejmowania stosownych zabiegów (koszenie, usuwanie chwastów itp.). Organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że widoczne na zdjęciach chwasty są wieloletnie i co to dokładnie oznacza (czy są np. dwuletnie czy pięcioletnie?), ani też jaką część powierzchni zajmują chwasty czy trawy, a jaką drzewa i czy ich ilość przekracza dopuszczalne w przepisach normy. Nie każde bowiem pokrycie trwałych użytków zielnych drzewami lub krzewami powoduje wykluczenie z płatności, a jedynie takie, w którym nie zachowano przewagi traw i innych pastewnych roślin zielnych (art. 4 ust.1 lit h Rozporządzenia nr 1307/13 i art.6 Rozporządzenia Delegowanego nr 639/14). Bez żadnego uzasadnienia organ zbył też twierdzenia Skarżącego, że nieprawidłowości występowały jedynie na powierzchni ok. 1,5ha, choć jak wykazano – to nie na Skarżącym ciąży obowiązek dowodowy w niniejszej sprawie. Ogólnikowe stwierdzenia o "wieloletnich zaniedbaniach" czy "odłogowaniu" nie mogą stanowić podstawy uchylenia decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na skargi organ stwierdził, że skarżący zgodził się ze stwierdzonymi nieprawidłowościami. Zdaniem Sądu, z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący w całości zgodził się z ustaleniami kontroli. Wprawdzie przyznał on, że były zaniedbania, ale jedynie na powierzchni ok. 1,5-2 ha, podczas gdy cała powierzchnia działek nr 174 i nr 175 to 8,36 ha. Z powyższych względów zasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art.7, art.77 i art.80 K.p.a. oraz naruszenie przepisu art.145 § 1 pkt 5 K.p.a., przez niewykazanie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej. Za nietrafne należy natomiast uznać zarzuty odnoszące się do nieudostępnienia Skarżącemu dokumentacji fotograficznej i kopii protokołu z kontroli. Z akt sprawy wynika, że raport z kontroli został stronie udostępniony, co wynika choćby z pisma Skarżącego z dnia 28 lutego 2016r. Ponadto organy obu instancji udostępniły Skarżącemu i jemu pełnomocnikowi akta postępowania, co wynika z notatki służbowej z dnia 15 marca 2018r., brak zatem podstaw do uznania, że nie została mu udostępniona dokumentacja fotograficzna, zwłaszcza, że w oparciu o tę dokumentację została zlecona przez Skarżącego ekspertyza przyrodnicza. Biorąc powyższe po uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art.200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na zasądzone koszty postępowania składają się uiszczone od skarg wpisy w łącznej kwocie 400,00zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 960zł (na podstawie § 14 ust.1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz. U. z 2015r. poz.1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło