II SA/Rz 772/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. R. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2018 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta z [...] lipca 2017 r. nr [...] o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego o rozgraniczeniu nieruchomości. Decyzję wydano po przeprowadzeniu postępowania o następującym przebiegu: Ostateczną decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...]Burmistrz Miasta , działając na podstawie art 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.) w zw. z art 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.; dalej: "P.g.i.k.") umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku R. M. i Z. R. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków miasta jako działki nr 10 i nr 673 z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki nr 8, 9, 11, 12, 56 - położone Obręb [...]. Powołując się na art. 28 i art. 30 P.g. i k. organ wskazał, że dla skutecznego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego muszą istnieć wydzielone prawnie (geodezyjnie) nieruchomości o spornych lub zatartych granicach. Na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można było udzielić odpowiedzi na pytanie, które działki wchodzą w skład nieruchomości R. M. i Z. R. Nie wiadomo czy działka nr 61 a następnie działki 10 i 623 powstały z parcel 5846, 5753/1 i 5753/2 czy tylko 5753/1 i 5753/2, czy może jeszcze innych, nie wiadomo również gdzie przebiega granica między sąsiednim nieruchomościami. We wniosku o stwierdzenie nieważności R. M. i Z. R. zarzuciły rażące naruszenie art. 104 w zw. z art. 105 § 1 i art. 77 § 1 oraz z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uznanie, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. Wskazały, że o bezprzedmiotowości postępowania można mówić w sytuacji, gdy nie ma metrialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, gdy brak jest przedmiotu aktualnego do rozparzenia sprawy, jak również gdy brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w sprawie. Decyzją z [...] stycznia 2018 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium podzieliło stanowisko Burmistrza Miasta , że w sprawie brak jest przedmiotu, w stosunku, do którego mogło być prowadzone postępowanie. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 356/12 wskazało, że aby mogło być prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe muszą istnieć wydzielone prawnie nieruchomości (a nie tylko działki) o spornych lub zatartych granicach. Swoje stanowisko organ podtrzymał w decyzji z [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. W skardze do Sądu Z. R. zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia: 1) art. 127 § 3 K.p.a. w zw. z art. 158 § 1 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji SKO z dnia [...] stycznia 2018r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] lipca 2017r., znak: [...], podczas gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem Burmistrz Miasta nie miał żadnych podstaw do umorzenia, jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie. Nieruchomości mają nieuregulowany stan prawny wówczas, gdy nie można ustalić osób, którym przysługują do nich prawa rzeczowe. Taka sytuacja nie ma miejsca w sprawie. W aktach sprawy są dokumenty, z których wynika krąg osób, którym przysługuje prawo własności nieruchomości objętych wnioskiem o rozgraniczenie. 2) art. 127 § 3 K.p.a. w zw. z art 15 K.p.a. poprzez brak rzetelnego i szczegółowego rozpoznania sprawy, podczas gdy w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ powinien ponownie dokonać wnikliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ewentualnie podjąć czynności w celu jego uzupełnienia, bowiem zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wymaga, aby rozstrzygnięcie w sprawie zapadło w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów (zarówno I jak i II instancji) postępowania merytorycznego, tak by dwukrotnie oceniono dowody oraz przeanalizowano i wszystkie argumenty. 3) art. 136 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2018r., znak: [...], bez podjęcia wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opisowego wykazu synchronizacyjnego dla działek nr 10 i nr 623 gm. kat. miasto, z dnia 8 sierpnia 2017r., sporządzonego przez geodetę uprawnionego T. S., przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego dnia 18 sierpnia 2018 r. ([...]), który skarżąca przedłożyła do sprawy pismem z 14 grudnia 2017r., podczas gdy przeprowadzenie dowodu w dokumentu doprowadziłoby do wykazania, że Burmistrz Miasta nie miał żadnych przeszkód do przeprowadzenia rozgraniczenia zgodnie z wnioskiem skarżącej. 4) 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdyż nie zawiera ono wskazania i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których organ nie uwzględnił opisowego wykazu synchronizacyjnego dla działek 10 i nr 623. II. Naruszenie prawa materialnego a to art 29 ust. 1 P.g.ik. poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności na skutek bezpodstawnego przyjęcia przez organ, że stan prawny niektórych działek jest nieustalony, a granice prawa własności są wątpliwe. Na tych podstawach wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta z [...] lipca 2018 r. o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoją argumentację z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z art. 145 § 3 P.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn naruszenia prawa procesowego, które Sąd stwierdził z urzędu z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z 7 grudnia 2017 r. wnioskodawczynie R. M. i Z. R., imieniem której działała M. P. domagały się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności Burmistrza z [...] lipca 2017 r. nr [...]w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wniosek ten został podpisany tylko przez M. P. - pełnomocniczkę Z. R. Również wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 1 lutego 2018 r. został podpisany tylko przez M. P., chociaż jako wnioskodawczyni jest w nim wymieniona również R. M. Z art. 157 § 2 K.p.a. wynika, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przyjąć należy, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji winien odpowiadać kryteriom podania, którego minimalna treść została określona w art. 63 K.p.a. W niniejszej sprawie, wyżej opisany wniosek wskazuje, że pochodzi od dwóch wnioskodawczyń, został złożony w formie pisemnej i zgodnie z art. 63 § 3 K.p.a. winien być podpisany przez obydwie wnioskodawczynie. Te same warunki formalne ma również spełniać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W rozpoznawanej sprawie tak wniosek o wszczęcie postępowania jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został podpisany tylko przez pełnomocniczkę Z. R. Wniosku nie podpisała R. M. Okoliczność ta nie została zauważona przez Kolegium, które nie podjęło stosownych czynności, aby wyeliminować braki wniosków. Niedopatrzenie to spowodowało wady w wydanych decyzjach, gdyż Kolegium rozpatrywało wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od obydwu wnioskodawczyń, czemu dało wyraz w wydanych decyzjach wskazując, że rozpatrzeniu podlegał wniosek złożony przez Z. R. i R. M. Sąd przyjął, że powyższe narusza art. 7, art. 77, art. 107 § 3 w związku z art. 157 § 2 i art. 63 § 3 K.p.a., co powoduje, że zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydano z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, co z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. obligowało Sąd do uwzględnienia skargi. Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organu będzie podjęcie stosownych czynności zmierzających do usunięcia braków wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż ustalenie wnioskodawcy pozwoli na prawidłowe procedowanie. Na tym etapie postępowania przedwczesnym byłoby przeprowadzenie merytorycznej oceny zarzutów skargi.