II OSK 134/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-02
Skład orzekający: Robert Sawuła, Tomasz Zbrojewski, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, może obejmować roboty budowlane, które nie uwzględniają pierwotnego standardu technicznego budynku i prowadzą do jego modernizacji lub przebudowy, zamiast jedynie przywrócenia "odpowiedniego" stanu technicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nakaz usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie może abstrahować od pierwotnego stanu, w jakim budynek został oddany do użytku. Obowiązki właściciela lub zarządcy polegają na utrzymaniu obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, co obejmuje okresowe przeglądy i niezbędne roboty konserwacyjne i remontowe. Nakazy te nie mogą zmierzać do "unowocześnienia" obiektu poprzez zastosowanie rozwiązań technicznych, które nie obowiązywały w dacie jego wybudowania, ani nie mogą prowadzić do przebudowy czy modernizacji budynku, lecz jedynie do przywrócenia "odpowiedniego" stanu technicznego, uwzględniającego jego charakterystykę z chwili wykonania.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała współwłaścicielom budynku mieszkalnego usunięcie zagrożeń i nieprawidłowości w stanie technicznym poprzez wykonanie szeregu robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając, że nakazane roboty wykraczają poza zakres "odpowiedniego" stanu technicznego, który powinien być rozumiany jako przywrócenie stanu pierwotnego, a nie modernizacja budynku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 561/18 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia i nieprawidłowości związanych z utrzymaniem budynku mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 10 października 2018 r., II SA/Wr 561/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) we Wrocławiu w sprawie ze skargi [...] S.A. z/s w [...] (Spółka) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. (DWINB) z [...] maja 2018 r., nr [...], w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia i nieprawidłowości związanych z utrzymaniem budynku mieszkalnego – uchylił zaskarżoną decyzję, oraz zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, powołaną na wstępie decyzją DWINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (PINB) z [...] marca 2018 r. (nr [...]), nakazującą Spółce, L. S. oraz M. i S. S. – współwłaścicielom budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] we W., dz. nr [...], AM-8, obręb [...] - usunięcie zagrożenia i występujących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez wykonanie szeregu enumeratywnie określonych w decyzji organu I instancji robót budowlanych – części z nich w terminie 8 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, części z nich zaś w terminie 15 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Dalej w wyroku II SA/Wr 561/18 przywołano, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że nałożenie na współwłaścicieli budynku obowiązku wykonania szczegółowo opisanych robót wynika z ustaleń przeprowadzonego z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym – budynku pochodzącym z początku XX wieku, czterolokalowym, dwukondygnacyjnym, podpiwniczonym i z poddaszem przeznaczonym na pomieszczenie gospodarcze). PINB wyjaśnił, że w toku przeprowadzonej kontroli stanu technicznego budynku stwierdzono szereg nieprawidłowości (m. in. prześwity pokrycia dachowego, skorodowane belki stropu piwnicznego, grożącą oberwaniem podsufitkę klatki schodowej prowadzącej do pralni, spękania tynku, zawilgocenie, brak systemu wentylacji, zanieczyszczenie rynien). W związku z tym została wydana przez organ powiatowy decyzja z [...] grudnia 2016 r., nr [...] r., którą nakazano współwłaścicielom budynku przeprowadzenie kontroli stanu technicznego obiektu i przydatności do użytkowania, w tym przewodów kominowych oraz przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego obiektu w zakresie: zwentylowania pomieszczeń w lokalach mieszkalnych i w piwnicy, zawilgocenia w piwnicy, stanu technicznego klatki schodowej i korytarzy, pokrycia i konstrukcji dachu, systemu odprowadzania wody opadowej z dachu, stolarki okiennej i drzwiowej, podsufitki na klatce schodowej prowadzącej do pomieszczenia pralni w piwnicy, stropów i elewacji. Decyzja ta stała się prawomocna. W wykonaniu nałożonego obowiązku przedłożono organowi powiatowemu ostatecznie ekspertyzę stanu technicznego wraz z protokołami dotyczącymi stanu technicznego obiektu oraz przydatności do użytkowania, pomiarów elektrycznych i kontroli przewodów kominowych.
Sąd wojewódzki dalej w wyroku wywodził, że po uwzględnieniu przedłożonego materiału oraz dodatkowych wyjaśnień przesłanych przez autora ekspertyzy stanu technicznego budynku, organ zdecydował się nałożyć na właścicieli budynku obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Obowiązek nałożono na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, a nie na wspólnotę mieszkaniową, bowiem w niniejszej sprawie występuje mała wspólnota (trzylokalowa), która nie powołała swojego zarządu ani też nie powierzyła go osobie fizycznej lub prawnej, faktyczne zawiązanie zaś wspólnoty następuje z chwilą powołania lub powierzenia zarządu. Organ stwierdził też, że zakres robót naprawczych określonych w rozstrzygnięciu nie przekracza zwykle przyjętych działań naprawczych przy tego rodzaju obiektach budowlanych biorąc pod uwagę jego stan oraz wymagania ochrony zdrowia. Roboty te służą zatrzymaniu procesów powodujących degradację budynku oraz wyeliminowaniu ustalonych przez organ negatywnych zjawisk.
Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka zarzucając, że organ nie poinformował stron o konieczności sporządzenia uchwały zaprotokołowanej przez notariusza o powierzeniu zarządu osobie fizycznej lub prawnej. Strony bowiem pozostawały w mniemaniu, że zawarcie w formie pisemnej umowy z podmiotem zajmującym się zarządzaniem nieruchomości jest wystarczające do reprezentacji istniejącej Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniu i to Wspólnota powinna być jedyną stroną postępowania. Skarżąca podkreśliła również, że rezultatem nałożenia obowiązku na wszystkich współwłaścicieli są niejasności co do zakresu odpowiedzialności każdego z nich za wykonanie robót. Odpowiedzialność współwłaścicieli jest bowiem odpowiednia do wielkości udziałów, a nie solidarna. Skarżąca zakwestionowała również możliwość stosowania w sprawie przepisów dotyczących warunków technicznych, bowiem niniejsza sprawa nie dotyczy projektowania, budowy, przebudowy czy zmiany użytkowania budynku. Organ nie wskazał również żadnej adekwatnej normy prawnej, która pozwalałaby na sformułowanie nakazów w sposób wskazany w rozstrzygnięciu.
W odpowiedzi na skargę "organ potrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie".
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA we Wrocławiu uwzględnił skargę uchylając zaskarżoną decyzję.
W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził, że zasadność wykonania obowiązku wykonania w budynku pionów wentylacji wywiewnej, docieplenia dachu wełną mineralną, wykonania izolacji przeciwwilgociowej, wykonania izolacji stropu nad piwnicą potwierdzona została w sporządzonej w ekspertyzie technicznej i nie ulega wątpliwości, że byłyby one korzystne dla przedmiotowego budynku, to jednak nie wystarczy, by można je było uczynić przedmiotem administracyjnego obowiązku nakładanego na strony w trybie art. 66 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018, poz. 1202 ze zm., uPb). W ocenie sądu pierwszej instancji inny jest bowiem zakres robót ocenianych generalnie jako korzystne dla określonego budynku i rokujących możliwością dalszej wieloletniej eksploatacji obiektu, inny zaś w przypadku robót stanowiących przedmiot obowiązku nakładanego w ramach policji administracyjnej na właściciela (zarządcę) obiektu budowlanego. W tym drugim przypadku zakres będzie zawsze węższy, ograniczony koniecznością odtworzenia stanu pierwotnego, zapewniania minimalnego standardu pozwalającego uznać budynek za utrzymany we "właściwym" stanie technicznym. Stan techniczny ma być "należyty", a więc uwzględniający m. in. charakterystykę i cechy obiektu z chwili jego wykonania oraz związane z tym standardy (s. 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
W ocenie sądu pierwszej instancji rację ma skarżąca Spółka wskazując, że nie można w tego typu sprawach stosować wprost standardów określonych w obowiązującym aktualnie rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz. 1422 ze zm. rozp. MI 2002).
Zdaniem sądu a quo w rozpatrywanej sprawie organ I instancji w istocie inkorporował do decyzji zalecenia wynikające z ekspertyzy stanu technicznego budynku oraz dodatkowe wyjaśnienia jej autora, nie dokonując oceny jego zaleceń z perspektywy obowiązków możliwych do nałożenia w trybie art. 66 ust. 1 uPb oraz z uwzględnieniem pierwotnego stanu budynku. Takiej oceny zabrakło również w zaskarżonej decyzji, czym naruszono wymagania procesowe z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd wojewódzki nie podzielił natomiast zarzutów skargi dotyczących zakresu podmiotowego decyzji oraz naruszenia zasady informowania stron.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie organ powinien więc na zasadzie art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. ocenić, które ze wskazanych przez eksperta prac mogą stanowić przedmiot obowiązku nakładanego na strony, a tym samym podlegającego egzekucji administracyjnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł DWINB, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi organ odwoławczy zarzuca:
- naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 145 § 1 "ust. 1" lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., Ppsa) w zw. z art. 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji nieuzasadnione zarzucenie organowi naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i bezrefleksyjne nałożenie na stronę obowiązków wynikających z ekspertyzy sporządzonej przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną, w sytuacji, gdy organ po analizie materiału dowodowego wszystkie obowiązki uznał za zmierzające do przywrócenia właściwego stanu technicznego budynku, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 Ppsa;
- naruszeniu prawa materialnego, a to przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 3 uPb, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że pojęcie należyty stan techniczny w stosunku do budynku z początku XX w. rozumieć należy wyłącznie jako standard adekwatny do wieku budynku, podczas gdy w ocenie skarżącego kasacyjnie organu pojęcie to należy interpretować przy uwzględnieniu wymagań określonych w art. 5 ust. 2 uPb, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 Ppsa.
Wskazując na powyższe zarzuty DWINB wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie wyraźnie wskazały roboty budowlane, które adresaci decyzji są obowiązani są wykonać. W ten sposób organy te dochowały wszelkich standardów przewidzianych dla uzasadnienia decyzji w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego. Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 uPb wynikał z ustaleń poczynionych w toku postępowania i znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
W odpowiedzi skarżącej Spółki na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zdaniem skarżącej organy obu instancji w toku postępowania administracyjnego, czy też w decyzjach administracyjnych nie podały żadnej adekwatnej normy prawnej, która pozwalałaby na sformułowanie nakazów w sposób wskazany w rozstrzygnięciu decyzji. W ocenie Spółki słuszne pozostają wywody sądu pierwszej instancji w zakresie interpretacji norm prawnych wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 uPb w zw. z art. 61 pkt 1 i art. 5 ust. 2 tej ustawy. Spółka wywodzi, że podstawą ich zastosowania jest nieodpowiedni stan techniczny lub estetyczny obiektu z uwagi na wartości podlegające ochronie, zwłaszcza stwarzające zagrożenie życia zdrowia, bezpieczeństwa mienia czy środowiska. Należy zatem w oparciu o ww. normy prawne tak ukształtować nakazy, aby odnosiły się do konieczności zapewnienia obiektowi budowlanemu odpowiedniego stanu. Podnosi się dalej, że nakazy te nie mogą natomiast zmierzać do "unowocześnienia" obiektu poprzez zastosowanie rozwiązań technicznych, które w dacie jego wybudowania nie obowiązywały. Nie można zatem w ramach "powinności utrzymaniowych" wymagać od właściciela stosowania coraz nowszych rozwiązań czy materiałów, gdyż taka powinność zmierza nie do utrzymania obiektu w odpowiednim stanie, ale do jego przebudowy.
Pismem z 21 września 2021 r. działający imieniem skarżącego kasacyjnie organu pełnomocnik zrzekł się rozprawy. O fakcie tym powiadomiono pozostałe strony, które nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Zarządzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2021 r., na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm.), skierowano sprawę na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się jej, a ponadto stosownie do art. 15zzs4 uCOVID-19, "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów".
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
A. W pierwszej kolejności wypadnie zauważyć, że w zaskarżonym wyroku nieprecyzyjnie zrekapitulowano stan faktyczny sprawy, gdy idzie o przywoływanie zapadłych w sprawie decyzji i posługiwanie się pojęciami "organ" i "decyzja" bez bliższych określników, czy chodzi o decyzję organu I, czy II instancji, a w drugim ujęciu czy chodzi o organ szczebla powiatowego, czy też DWINB. Rekapitulując stan faktyczny sprawy sąd pierwszej instancji przywołał rozstrzygnięcie i motywy decyzji nakazowej organu I instancji, błędnie wskazując (s. 5) jakoby na tę właśnie decyzję skargę wniosła Spółka. W części faktograficznej zaskarżonego wyroku brakło wyraźnego wskazania, że od decyzji nakazowej organu powiatowego odwołania wnieśli Spółka oraz M. S. i S. S. Lektura uzasadnienia wyroku (s. 4 i n.) wskazuje ponadto, że przywoływano w nim fragmenty motywów zarówno decyzji organu I instancji, jak i decyzji organu odwoławczego. Uchybienie to nie ma jednak wpływu na skuteczność wniesionej skargi kasacyjnej, bowiem z art. 184 Ppsa wynika, że Naczelny Sąd oddala skargę kasacyjną nie tylko gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, ale i wówczas, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
B. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa (w podstawie kasacyjnej autor wniesionego środka odwoławczego oczywiście wadliwie posłużył się skrótowym określnikiem "ust." – art. 145 § 1 "ust.1" lit. c Ppsa, co sugerowałyby, iż chodzić ma o ustęp, podczas gdy paragrafy Ppsa dzielą się na punkty – uwaga Sądu) w związku z art. 77 § 1 i 80 K.p.a., co przejawiać się miało w nietrafnym zarzucaniu organowi naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i bezrefleksyjne nałożenie obowiązków wynikających z ekspertyzy, podczas gdy organ – po analizie materiału dowodowego – wszystkie nałożone obowiązki uznał za zmierzające do przywrócenia właściwego stanu technicznego budynku. Nieskuteczność powyższego zarzutu wynika już choćby z tego, że decyzja nakazowa organu powiatowego została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 uPb. Z art. 66 ust. 1 Upb wynika zaś, że "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku". Skoro organ I instancji powołał się na dwie, spośród czterech przesłanek możliwości podjęcia decyzyjnego nakazu "usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości", a w art. 66 ust. 1 uPb zostały one sformułowane alternatywnie, to nie jest tak, jak wynika z wywodów zawartych w skardze kasacyjnej, iż wszystkie nałożone obowiązki związane są wyłącznie z przesłanką ujętą w art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb. DWINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał wszak w mocy decyzję nakazową organu I instancji, a w treści swej decyzji zawarł uwagi ogólniejszej natury odnoszące się do obu zastosowanych w decyzji I instancji przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 uPb wydania decyzji nakazowej (s. 8 zaskarżonej decyzji). Z decyzji DWINB nie wynika jednoznacznie, które z nałożonych robót budowlanych stanowią reperkusję ustalenia ziszczenia się przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 uPb, a które – wynikającej z art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb. Ta uwaga już wystarczy, aby dojść do przekonania, że tak skonstruowana podstawa kasacyjna oparta na dyspozycji art. 174 pkt 2 Ppsa, jest nieskuteczna. Dodatkowy asumpt do wyprowadzenia takiego wniosku wynika z tego, że zarzut naruszenia przez zaskarżony organ przepisów postępowania – art. 77 § 1 i 80 K.p.a. – sformułowany w wyroku II SA/Wr 561/18, ściśle wiązał się z oceną wykładni przepisów prawa materialnego, które były stosowane w ramach kontrolowanej sprawy administracyjnej.
C. Istota sprawy sprowadza się do oceny trafności zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb poprzez jego błędną wykładnię. Skarżący kasacyjnie DWINB zarzuca sądowi wojewódzkiemu, że pojęcie "odpowiedni stan techniczny" rozumie wyłącznie jako standard adekwatny do wieku budynku, podczas gdy w ocenie skarżącego kasacyjnie organu pojęcie to należy interpretować przy uwzględnieniu wymagań określonych w art. 5 ust. 2 uPb.
Sąd w tym składzie uznaje, że sąd wojewódzki trafnie co do reguły dokonał wykładni art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, podkreślając, iż wydając nakaz usunięcia nieprawidłowości, wynikających ze stwierdzenia "nieodpowiedniego stanu technicznego" przedmiotowego budynku, nie może właściwy organ nadzoru budowlanego abstrahować od stanu, w jakim ów budynek został oddany do użytku. Możliwość podjęcia ingerencji organu nadzoru budowlanego ma związek z przepisem art. 61 pkt 1 uPb, mocą którego nałożony został na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek utrzymania go i użytkowania zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Z tego ostatniego przepisu wynika, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 uPb. W piśmiennictwie zasadnie wskazuje się, że obowiązki właściciela lub zarządcy w tym względzie polegają głównie na przeprowadzaniu, w czasie użytkowania obiektu, okresowych przeglądów i ocen jego stanu technicznego oraz podejmowaniu działań związanych z wykonywaniem niezbędnych robót konserwacyjnych i remontowych, zapewniających utrzymanie właściwego stanu technicznego i bezpieczeństwa eksploatowanego obiektu budowlanego (por. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2018, s. 623). Organ nadzoru budowlanego może uznać obiekt za będący w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, gdy stwierdzony stan tego obiektu narusza wymagania lub zasady wiedzy technicznej wynikające z obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Niemniej, nie można pominąć i tego, jaki był standard budowlany przedmiotowego budynku i pominięcie oceny, czy wszystkie nałożone na jego współwłaścicieli roboty stanowią uzyskanie jego "odpowiedniego stanu", czy też nie stanowią ulepszenia tegoż budynku.
Zamieszczenie art. 66 uPb w rozdziale tej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu, o którym mowa w komentowanym przepisie (por. wyrok NSA z 20 listopada 2012 r., II OSK 1279/11, CBOSA.nsa.gov.pl). Zasadnie sąd pierwszej instancji zauważył, że nie istnieje norma ogólna pozwalająca na wydanie nakazu właścicielom budynku dostosowanie ich do współczesnych wymagań budowlanych. Słusznie sąd a quo dopatrzył się wątpliwości, czy katalog nałożonych robót budowlanych uwzględnia naprawczy, czyli remontowy charakter nakładanych obowiązków, trafnie także stwierdzono, że przez pojęcie "odpowiedniego" stanu technicznego nie sposób uznać takich robót budowlanych, które nie uwzględniałyby charakterystyki i cech obiektu z chwili jego wykonania, prowadziłyby zaś do przebudowy czy modernizacji budynku. Na konieczność uwzględnienia stanu techniczno-budowlanego, który został zaakceptowany w momencie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, w aspekcie niedopuszczalności stosowania normy art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb celem usunięcia stanu niezgodnego z aktualnymi przepisami techniczno-budowlanymi w takim przypadku, wskazywano w judykaturze (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2009 r., II OSK 104/08, LEX nr 516926), pogląd tam wyrażony, Sąd Naczelny w tym składzie podziela.
D. WSA we Wrocławiu w zaskarżonym wyroku nie zakwestionował możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów uPb dających podstawę do wydania nakazu na podstawie przesłanek z art. 66 ust. 1 uPb, zakwestionował zaś wyłącznie zakres tych robót, które ujęto w decyzji nakazowej organu I instancji w aspekcie uzyskania "odpowiedniego" stanu przedmiotowego budynku. Możliwość oceny prawidłowego zakresu robót budowlanych w aspekcie stosowania przepisów art. 61 ust. 1 uPb posiada DWINB, a kierunek postępowania organu II instancji prawidłowo określono w wytycznych zaskarżonego wyroku.
E. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że skargę kasacyjną należało oddalić w myśl art. 184 Ppsa.
F. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa, uwzględniając wniesioną w terminie odpowiedź na skargę kasacyjną, sporządzoną przez fachowego pełnomocnika skarżącej Spółki.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło