IV SA/Wa 445/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Sękowska Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedziba w [...] na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego (Stowarzyszenia [...] z siedziba w [...]) kwotę 100 zł (słownie: stu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. Minister Środowiska stwierdził niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia [...] od decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Marszałek Województwa [...] udzielił [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, powstających w związku z eksploatacją instalacji do termicznego przekształcania odpadów na terenie [...] Szpitala Specjalistycznego w [...]. W dniu 16 kwietnia 2015 r. odwołanie od tej decyzji złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...]. Stowarzyszenie powołało się na przepisy art. 44 i 45 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Organ wywiódł, że Stowarzyszenie nie uczestniczyło w postępowaniu zakończonym tą decyzją, istotnym więc było ustalenie czy Stowarzyszenie mogło domagać się dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu, co w konsekwencji mogło powodować skuteczność odwołania. Organ stwierdził, że decyzja od której wniesiono odwołanie uwzględnia zezwolenie na przetwarzanie w tej instalacji odpadów. Zgodnie z art. 185 ustawy Prawo ochrony środowiska stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. W postępowaniu o wydanie pozwolenia nie stosuje się art. 31 k.p.a. Zdaniem organu w świetle powyższych uregulowań stosowanie art. 31 k.p.a. dającego organizacjom społecznym możliwość uczestniczenia w postępowaniach na prawach stron, na mocy art. 185 ust. 2 zostało wyłączone z postępowania o wydanie pozwolenia. Natomiast stosowanie przepisu art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, na podstawie którego organizacje ekologiczne mogą brać udział w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, dotyczy tylko postępowań o wydanie pozwolenia zintegrowanego lub jego zmiany. W ocenie organu powyższe oznacza, że Stowarzyszenie [...] nie ma legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] dotyczącą pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne. Zdaniem organu Stowarzyszeniu nie przysługuje prawo wniesienia odwołania także w oparciu o art. 44 ust.1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Aby organizacja ekologiczna mogła brać udział w postępowaniu na prawach strony, musi być między innymi spełniona przesłanka dotycząca prowadzenia działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania. Z akt sprawy wynika zaś że postępowanie zostało wszczęte 1 grudnia 2015 r., a Stowarzyszenie zostało zarejestrowane 3 lipca 2015 r. Skargę na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...] zarzucając: - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 185 ust. 2 p.o.ś. poprzez wadliwe przyjęcie, że przepis art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie – w sytuacji, gdy ma on zastosowanie z mocy art. 170 ust. 3 ustawy o odpadach, - niewłaściwe zastosowanie art. 44 ust. u ustawy o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wskazując na powyższe zarzuty skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wywodziło, że wystąpiło o dopuszczenie do udziału w sprawie w oparciu o art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9 ust. 3 i ust. 4 Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska. Stowarzyszenie wywodziło, że wskazało interes społeczny przemawiający za dopuszczeniem do udziału w postępowaniu. Zdaniem skarżącego organ dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował art. 185 ust. 2 p.o.ś., bowiem przedmiotem decyzji jest między innymi zezwolenie na przetwarzanie odpadów dla spalarni. W takiej zaś sytuacji znajduje zastosowanie art. 170 ust. 3 ustawy o odpadach zgodnie z którym przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów dla spalarni lub współspalarni odpadów. Oznacza to że w sprawach zezwolenia na przetwarzanie odpadów dla spalarni stosuje się art. 31 k.p.a. Stowarzyszenie zatem mogło domagać się dopuszczenia do udziału w postępowaniu. W ocenie Stowarzyszenia Minister dokonał także niewłaściwego zastosowania art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, albowiem postępowanie to prowadzone było z udziałem społeczeństwa, a wszczęte zostało w dniu 28 listopada 2014 r., to jest przez 1 stycznia 2015 r. W takim przypadku zadaniem skarżącego zastosowanie znajduje stan prawny obowiązujący na dzień wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Stowarzyszenie domagało się dopuszczenia do udziału w sprawie, a w konsekwencji wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie udzielenia firmie [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne powstających w związku z eksploatacją instalacji do termicznego przekształcania odpadów, powołując się na art. 44 ust.1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 31 §1 pkt 2 k.p.a. Zasadnie skarżące Stowarzyszenie wywiodło w skardze, że w sprawie ma zastosowanie art. 170 ust. 3 ustawy o odpadach. Podkreślić należy, że ust. 1 powołanego wyżej przepisu wyklucza stosowanie do postepowań w sprawach zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów, zgody na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części oraz zgody na wydobywanie odpadów ze składowiska odpadów art. 31 k.p.a. Jednakże z ustępu 3 art. 170 wynika, że ust. 1 nie stosuje się w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów dla spalarni lub współspalarni odpadów. W tych sprawach ustawodawca dopuścił możliwość udziału organizacji społecznych w postepowaniach, a więc odstąpił od ograniczeń z ust. 1 art. 170 ustawy o odpadach i w tym zakresie dopuścił stosowanie art. 31 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z odwołaniem od decyzji dotyczącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, powstających w związku z eksploatacją instalacji termicznego przekształcania odpadów. Zastosowanie więc ma w sprawie art. 170 ust. 3 ustawy o odpadach, który daje możliwość organizacji społecznej złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie, a co za tym idzie złożenia odwołania, oczywiście po spełnieniu przesłanek wymienionych w art. 31 § 1 k.pa. W tym zakresie niezasadnie więc było stanowisko organu o niedopuszczalności odwołania z powodu wyłączenia możliwości zastosowania art. 31 k.p.a. na mocy przepisu art. 185 ust 2 p.o. ś. Przepis art. 170 ust. 1 ustawy o odpadach dopuszcza bowiem możliwość stosowania art. 31 k.p.a. między innymi w sprawach dotyczących zezwolenia na przetwarzanie odpadów dla spalarni lub współspalarni odpadów. Niezasadnie zaś zarówno organ, jak i skarżące Stowarzyszenie powoływały się na zastosowanie w sprawie art. 44 ust 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Stowarzyszenie domagało się bowiem dopuszczenia do udziału w sprawie w oparciu o art. 31 k.p.a. nie zaś w oparciu o art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Rozważania organu w odniesieniu do powyższego przepisu nie były uzasadnione, gdyż regulacja zawarta w tym przepisie nie ma w sprawie zastosowania. Zauważyć przy tym należy, że w przypadku wniesienia odwołania organizacja ekologiczna winna w takiej sytuacji wniosek swój oprzeć o treść art. 41 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, który odnosi się do możliwości wniesienia odwołania przez organizację, która nie brała dotychczas udziału w postepowaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał na względzie powyższe rozważania prawne i prowadząc postępowanie dostosuje się do przedstawionej wykładni prawnej. Mając na względzie powyższe rozważania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto w opar5ciu o art. 200 p.p.s.a.