IV SAB/Wr 130/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), sędzia WSA Ewa Kamieniecka, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi Ł. G. na bezczynność Dyrektora A w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku; II. stwierdza, że bezczynność w sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora A w L. na rzecz skarżącego kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskiem z dnia 14 maja 2018 r. Ł. G. (zwany dalej stroną, skarżącym lub wnioskodawcą) zwrócił się do Zarządu A w L. (zwanego dalej Zarządem, organem lub podmiotem zobowiązanym) o udzielenie informacji publicznej poprzez podanie: 1) aktualnego wykazu ilości miejsc dla niepełnosprawnych, ze wskazaniem: a) ile miejsc jest pod nadzorem organu, łącznie ze wskazaniem adresu oraz zabudowania (infrastruktury), której zostały przyporządkowane; b) ile miejsc jest już dostosowanych i pomalowanych na niebiesko; c) ile miejsc wymaga dostosowania do obecnie obowiązujących przepisów oraz w jakich terminach została zaplanowana zmiana oznaczeń; d) ile miejsc jest oznakowanych znakami pionowymi; 2) czy organ planuje zwiększenie ilości miejsc parkingowych dla osób niepełnosprawnych, w jakich terminach oraz ile tych miejsc ma powstać; 3) ile budynków pozostających w zarządzie organu posiada windy przystosowane dla osób niepełnosprawnych oraz gdzie są zlokalizowane. Strona domagała się przesłania powyższych danych na adres zamieszkania bądź na podany we wniosku adres poczty elektronicznej. Pismem z dnia 6 lipca 2018 r., które wpłynęło do podmiotu zobowiązanego w dniu 9 lipca 2018 r., skarżący wystąpił ze skargą na bezczynność Zarządu w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 14 maja 2018 r., zarzucając mu naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm., dalej u.d.i.p.). Skarżący podkreślił, że w ustawowym terminie nie został zawiadomiony zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni żądane informacje, jak również o ewentualnych kosztach ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę określoną we wniosku. Wskazał również, że dochował wymogom formalnym przy składaniu swojego żądania, albowiem na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, formą równoważną pisemnemu wnioskowi pozostaje przesłanie zapytania pocztą elektroniczną, nawet wtedy, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Obowiązkiem organu jest zaś taka konfiguracja poczty elektronicznej oraz takie zorganizowanie jej obsługi technicznej, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań. Skutki błędnego działania systemów informatycznych nie mogą być bowiem przerzucane na podmioty z nich korzystające. Zatem nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej, nie może obciążać wnioskodawcy. Wobec powyższego strona wystąpiła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 14 maja 2018 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podał, że pismem z dnia 10 lipca 2018 r., nr [...] – wysłanym tradycyjną drogą pocztową oraz za pośrednictwem poczty elektronicznej – udostępnił skarżącemu zawnioskowane przez niego informacje. Pismem z dnia 14 sierpnia 2018 r. skarżący potwierdził otrzymanie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślił jednak, że nastąpiło to po upływie ustawowego terminu. Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżący wniósł o umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania złożonego przez niego wniosku, jednocześnie podtrzymując żądanie zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Przedmiotowa skarga była bowiem zasadna, a stan bezczynności organ usunął dopiero po jej wniesieniu do tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Dodatkowo trzeba podkreślić, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze zaś będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1240) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się między innymi podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że Zarząd, a ściślej mówić jego Dyrektor – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. – zobowiązany był do udostępnienia żądanych przez skarżącego informacji publicznych. Nie budzi również wątpliwości fakt, że oczekiwane przez stronę dane na temat ilości miejsc parkingowych dla osób niepełnosprawnych, sprawowania nadzoru nad tymi miejscami, ich umiejscowienia, odpowiedniego dostosowania i oznakowania, zostały jej przekazane przez podmiot zobowiązany dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność do tutejszego Sądu. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu 9 lipca 2018 r., zaś udzielenie informacji nastąpiło dzień później, tj. 10 lipca 2018 r., poprzez przesłanie skarżącemu zawnioskowanych danych pocztą elektroniczną oraz pocztą tradycyjną na podany przez niego adres korespondencyjny. W związku z tym należało przyjąć, że do dnia wniesienia skargi podmiot zobowiązany pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia żądanych dokumentów. Niemniej jednak stan ten usunął przesyłając skarżącemu stosowne dane przy wskazanym już piśmie z dnia 10 lipca 2018 r. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność czyniło zatem zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu organu do rozpoznania żądania strony skarżącej. Skoro więc postępowanie w tym przedmiocie okazało się bezprzedmiotowe, należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia skarżącemu danych publicznych, o które wnioskował, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności poprzez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Poddając analizie uchybienie terminom udostępnienia informacji publicznej należało przede wszystkim wziąć pod uwagę, że podmiot zobowiązany pozostawał w bezczynności w stosunkowo krótkim okresie. Zwłoka w udzieleniu odpowiedzi została zaś usunięta już następnego dnia po wniesienia przedmiotowej skargi. Stąd też należało uznać, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie II sentencji niniejszego wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie III sentencji wyroku, wynikało z treści art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a. (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Ich wysokość obejmowała zaś wpis od skargi (100 złotych), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 złotych) oraz połowę stawki minimalnej opłaty za czynności adwokackie (240 złotych), określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Koszty zastępstwa procesowego podlegały miarkowaniu z uwagi na nieskomplikowany i – jak się okazało – niesporny charakter sprawy, a także związany z tym nieznaczny nakład pracy pełnomocnika, który w istocie ograniczał się do podniesienia zarzutu bezczynności organu, bez konieczności jego szerszego uzasadnienia. Efektem tego było zaś uwzględnienie w całości wniesionej skargi przez organ jeszcze przed przekazaniem skargi do sądu, co wiązało się ze znacznym uproszczeniem postępowania i wydaniem wyroku bez konieczności przeprowadzenia rozprawy z udziałem pełnomocnika strony skarżącej.