IV SA/Wa 2137/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-16
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Anna Falkiewicz-Kluj, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego dla elektrowni, dotyczącej rozbudowy o nowe bloki energetyczne, należy uwzględnić warunki dotyczące poboru wód powierzchniowych oraz składu ścieków przemysłowych, w tym potencjalną obecność boru i arsenu, nawet jeśli wniosek o zmianę pozwolenia nie zawierał takich elementów, a dokumentacja BAT nie precyzuje tych substancji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Środowiska o zmianie pozwolenia zintegrowanego jest zgodna z prawem. Sąd oparł się na wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą, jeśli wnioskodawca nie wystąpił o uwzględnienie określonych zanieczyszczeń (bor, arsen) w ściekach przemysłowych, organ nie miał obowiązku prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Ponadto, pobór wód powierzchniowych został prawidłowo uregulowany w odrębnym pozwoleniu wodnoprawnym, ponieważ część pobranej wody była odsprzedawana innym odbiorcom, co wyłączało zastosowanie art. 202 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. Kwestia postępowania kompensacyjnego również została uznana za nieuzasadnioną, gdyż instalacja nie znajdowała się na obszarze przekroczeń standardów jakości powietrza.Stan faktyczny
Spółka wniosła o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla swojej elektrowni w związku z rozbudową o dwa nowe bloki energetyczne. Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Ministra Środowiska, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustalenie składu ścieków przemysłowych (pominięcie boru i arsenu) oraz nieokreślenie warunków poboru wód powierzchniowych. WSA uchylił decyzję Ministra, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, oddalił skargę Stowarzyszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie udzielenia pozwolenia zintegrowanego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w pkt 1-4 zmodyfikowano orzeczenie Marszałka Województwa [...] z [...] października 2016 r., w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego, zwanego dalej "Pozwolenie", wydanego [...] lipca 2005 r. przez Wojewodę [...] dla [...] S.A. (dalej jako "Spółka"), na prowadzenie instalacji do spalania paliw w [...] k. [...], zaś w pkt 5 utrzymano decyzję – w pozostałej części – w mocy.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję, gdy chodzi o nie uwzględnione zarzuty odwołania Towarzystwa [...] w [...], zwanego dalej "Stowarzyszeniem", organ administracji przywołał następujące uwarunkowania faktyczne i prawne:
- zmieniając pozwolenie podano ilości zużytej wody z podziałem na lata (od 2016 do 2019 roku i od 2020 roku) z uwagi na eksploatację istniejących bloków 1-4 i - przyszłościową - bloków 5 i 6 oraz uruchomienie nowej stacji uzdatniania wody; nie został naruszony art. 202 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2016 r. poz. 672 ze zm.), poprzez nieokreślenie w Pozwoleniu warunków poboru wód powierzchniowych na potrzeby instalacji; przepis ten stanowi: "w pozwoleniu zintegrowanym ustala się także, na zasadach określonych w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, warunki poboru wód powierzchniowych lub podziemnych, jeżeli wody te są pobierane wyłącznie na potrzeby instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego"; z kolei, zgodnie z art. 211 ust. 6 pkt 8 tej ustawy, pozwolenie zintegrowane określa "ilość wykorzystywanej wody, o ile nie zachodzą warunki, o których mowa w art. 202 ust. 6"; z akt sprawy wynika, że pobierana woda jest wykorzystywana także na potrzeby niezwiązane z przedmiotową instalacją; w decyzji organ I. instancji, obok podania ilości wody, wykorzystywanej w poszczególnych latach oraz od roku 2020 ([...] m3/rok), czyli wtedy, gdy będą pracowały bloki energetyczne 1 - 6, szeroko uzasadnił te wielkości; pozwolenie wodnoprawne, które przywołuje Stowarzyszenie zezwala na pobór wody w tym okresie w ilości [...] min m3/rok; określone wartości wykorzystania wody na potrzeby instalacji nie stoją w kolizji z wielkościami poboru wody i nie może mieć na to wpływu treść obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego; Minister nie jest też organem wyższego stopnia w stosunku do Marszałka Województwa w sprawach określonych ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), na podstawie której jest wydawane pozwolenie wodnoprawne; ponadto w przypadku nieścisłości, może być ono zmienione,
- organ I. instancji, podając informacje o jakości ścieków, nie wymienił wśród zanieczyszczeń arsenu i boru, co kwestionuje Stowarzyszenie w odwołaniu,
- stężenie boru – 1 mg/l - podane w odwołaniu "nie dotyczy ścieków oczyszczonych pochodzących z instalacji oczyszczania spalin metodą mokrą wapienną oraz ścieków z mokrych technologii odprowadzania odpadów paleniskowych w elektrowniach. Najwyższa dopuszczalna wartość dla boru będzie ustalona indywidualnie przez organ właściwy do wydania pozwolenia"; wynika to z objaśnień zamieszczonych pod tabelą II, załącznika nr 4 do rozporządzenia o ściekach; informacja ta dotyczy wyłącznie końcowej oczyszczalni ścieków, z której ścieki są wprowadzane wprost do środowiska,
- wskazaną w odwołaniu tabelę 1.12 - dział 1.3.3 "Emissions to water" dokumentu referencyjnego (dalej "BREF") dla dużych źródeł spalania (dalej "LCP") - umiejscowiono w rozdziale, opisującym ogólne zagadnienia, dotyczące całego sektora energetycznego wraz z kwestiami środowiskowymi; te informacje opisowe, charakteryzujące instalacje spalania paliw i stosowane w nim techniki nie stanowią najlepszych dostępnych technik (zwanych dalej "BAT"); tabela 1.12 wymienia zanieczyszczenia emitowane do wód, istotne dla instalacji spalania paliw, jako sektora; nie są one jednak powiązane z żadnym konkretnym strumieniem ścieków; treść tej tabeli nie przesądza więc, że każda instalacja LCP wytwarza te zanieczyszczenia; wskazuje tylko, jakie zanieczyszczenia mogą się pojawić w tym sektorze,
- bor pojawia się w rozdziale opisowym 5.3.5 BREF; dotyczy on spalania i pozostałości ze spalania oraz odnosi się - w zasadzie - do popiołu po spalaniu torfu, w którym ten pierwiastek, jako śladowy, może być zawieszony w pyle lotnym; o arsenie jest również mowa w rozdziałach opisowych BREF, odnoszących się do różnych przykładów zidentyfikowanych podczas prac nad tym dokumentem; stanowią one dane czysto informacyjne i niepotwierdzone, co do autora, metodyki pomiarów, niepewności itp.,
- instalacje, wymagające pozwolenia zintegrowanego, muszą spełniać wymagania ochrony środowiska, wynikające z BAT, które są opisane w BREF; wymagania BAT dla ścieków z dużych obiektów energetycznego spalania dotyczą przede wszystkim ograniczania zużycia wody i - w konsekwencji - ograniczania ilości ścieków oraz ich wykorzystywanie w obiegu zamkniętym; są one wymienione w rozdziale 4.5 "Najlepsze dostępne techniki (BAT) spalania węgla kamiennego i brunatnego", w podrozdziale 4.5.13 "Zanieczyszczenie wód", gdzie - w tabeli 4.70 - określono BAT dla oczyszczania ścieków z instalacji opalanych węglem; tabela wskazuje na usuwanie ogólnie "metali ciężkich" tylko w odniesieniu do oczyszczania ścieków, pochodzących z instalacji mokrego odsiarczania spalin; w tym samym podrozdziale - w tabeli 4.71 - podano poziomy emisji do wody powiązane z zastosowaniem BAT dla oczyszczania ścieków z instalacji mokrego odsiarczania spalin; wśród nich nie wymienia się ani arsenu, ani boru; to, że BREF nie określa jako BAT poziomów emisji arsenu i boru w ściekach wskazuje, że techniczna grupa robocza, pracująca nad tym dokumentem, nie uznała emisji tych zanieczyszczeń za wystarczająco istotne bądź nie dysponowała danymi, aby w miarę rzetelnie takie poziomy ustalić,
- w świetle tego, nie zgodzono się z zarzutami odwołania, jakoby wymagane było podanie prognozowanego składu ścieków z uwzględnieniem arsenu i boru tylko dlatego, że są one wymienione w rozdziałach opisowych BREF, odnoszących się do różnych przykładów, czysto informacyjnych, zidentyfikowanych podczas prac nad tym dokumentem.
W uzasadnieniu przywołano też przesłanki, jakimi kierował się organ odwoławczy, modyfikując zapisy decyzji pierwszoinstancyjnej.
Stowarzyszenie, reprezentowane przez pełnomocnika – radcę prawnego, sformułowało zarzuty naruszenia:
- art. 211 ust. 6 pkt 7 ustawy - Prawo ochrony środowiska, w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., poprzez ustalenie nieprawidłowego składu wytwarzanych w elektrowni ścieków przemysłowych, a w konsekwencji nieprawidłowe określenie w decyzji składu ścieków, które będą kierowane do urządzeń kanalizacyjnych, w wyniku pominięcia dwóch istotnych wskaźników zanieczyszczeń: boru oraz arsenu,
- art. 208 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo ochrony środowiska, w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o wniosek, niezawierający pełnych danych o składzie ścieków, kierowanych do urządzeń kanalizacyjnych (i dalej do zewnętrznej oczyszczalni ścieków), wobec pominięcia w nim takich wskaźników zanieczyszczeń jak bor i arsen,
- art. 202 ust. 6 ustawy - Prawo ochrony środowiska, w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., poprzez nieokreślenie w Pozwoleniu warunków poboru wód powierzchniowych na potrzeby instalacji z rzeki [...] pomimo, że woda z ujęcia, z którego jest pobierana przez Spółkę, może być wykorzystywana wyłącznie na potrzeby instalacji, wymagającej pozwolenia zintegrowanego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in.:
- Pozwolenie na str. 44-46 (tabele nr 12a-12e) zawiera dane o ilości, stanie i składzie wytwarzanych ścieków; jednakże organy obu instancji nieprawidłowo ustaliły skład ścieków, powstających w instalacji odsiarczania spalin na terenie elektrowni; pominięto w składzie ścieków dwa istotne wskaźniki zanieczyszczeń: bor i arsen; czyni to podany skład ścieków niepełnym, a więc nieprawidłowym,
- organ odwoławczy uznał wskazane pierwiastki za nieistotne zanieczyszczenia, których podanie w składzie ścieków jest niewymagane; natomiast oba sporne toksyczne pierwiastki będą obecne w składzie wytwarzanych ścieków z instalacji odsiarczania paliw; potwierdza to opinia naukowa chemika (dr hab. L. Pazderskiego z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, załączona do odwołania od decyzji organu I. instancji, zwana dalej "Opinią"; ich toksyczność i szczególny status wśród wskaźników zanieczyszczeń w pełni uzasadnia konieczność ich uwzględnienia w podanym składzie ścieków; bor i arsen mają status substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, powodujących zanieczyszczenie wód, które powinno być ograniczane; wynika on z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800), zwanego dalej rozporządzeniem "w sprawie ścieków"; w załączniku do niego nr 1 "Substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być eliminowane (wykaz I), oraz substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być ograniczane (wykaz II)" są wymienione w wykazie II, w pkt 2 lit. a.,
- sporne pierwiastki są istotnymi zanieczyszczeniami, wymagającymi uwzględnienia w składzie ścieków określonym w pozwoleniu zintegrowanym; oba posiadają normy emisji dla ścieków przemysłowych - zawarte w rozporządzeniu w sprawie ścieków, w załączniku nr 4, tabela II, poz. 21 (arsen) i poz. 24 (bor); co prawda normy te dotyczą ścieków emitowanych już do środowiska, a nie urządzeń kanalizacyjnych, ale sam fakt określenia normy dla danego wskaźnika zanieczyszczeń, zawartego w ściekach, oznacza, że dana substancja jest istotna i niebezpieczna; potwierdzają to stosowne zapisy Opinii, które przywoływano w skardze,
- Spółka posiada pozwolenie wodnoprawne z [...] kwietnia 2011 r. na pobór wody z rzeki [...] (zmienione decyzją z [...] września 2015 r.); z pozwolenia wodnoprawnego (po zmianie) wynika uprawnienie do poboru wody w ilości:
- w okresie eksploatacji 4 bloków - 26 min m3/rok;
- w okresie od rozpoczęcia eksploatacji jednego z bloków energetycznych nr 5 i nr 6 - 43,7 min m3/rok,
- ilości te odpowiadają wskazanemu przez Spółkę zapotrzebowaniu na wodę; we wniosku (str. 47) podano, że elektrownia przed rozbudową będzie zużywać [...] min m3/rok, a po rozbudowie [...] min m3/rok; dokładnie tyle, ile Spółka może maksymalnie pobrać z rzeki; tym samym cały pobór z rzeki będzie służył celom elektrowni; w wyniku wezwania organu I. instancji, Spółka dokładnie obliczyła zapotrzebowanie na wodę i sprecyzowała wielkość poboru wody, podając zużycie [...] tyś m3/rok; zwrócił na to uwagę organ odwoławczy; jednakże niewielka różnica w podawanych przez Spółkę wielkościach, świadczy wyłącznie o dokładnym przeliczeniu zapotrzebowania na wodę, a nie o wykorzystaniu pomijalnej w skali całego pozwolenia wodnoprawnego ilości wody na inne cele,
- całość wody będzie pobierana na potrzeby elektrowni bowiem - zgodnie z pkt 1.2 pozwolenia wodnoprawnego - Spółka jest uprawniona do poboru wody wyłącznie do celów technologicznych, a nie jakichkolwiek innych, jak choćby odsprzedaż innym podmiotom; w uzasadnieniu pozwolenia wodnoprawnego (na str. 5) doprecyzowano wprost: "organ udzielił pozwolenia wodnoprawnego (...) na pobór wody powierzchniowej za pomocą ujęcia brzegowego, zlokalizowanego na prawym brzegu rzeki [...] w km [...] (na odcinku rzeki poniżej zapory czołowej zbiornika retencyjnego [...]) do celów technologicznych Spółki"; zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy - Prawo wodne w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się przede wszystkim cel i zakres korzystania z wód; skoro więc pozwolenie wskazuje, że pobór wody jest dozwolony do celów technologicznych Spółki, nie jest ona uprawniona do odsprzedaży wody innym podmiotom; nawet jeżeli faktycznie handlowałaby nadwyżkami pobieranej wody, to jest to działanie nieuprawnione, które może prowadzić do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym (k. 23-46) Spółka wniosła o oddalenie skargi. Polemizowano z poglądem jakoby w ściekach, powstających w instalacji objętej zmienionym Pozwoleniem, mogły znajdować się bor i arsen, w ilościach oznaczalnych. Wskazano też, że Spółka zainicjowała stosowne postępowanie celem wyeliminowania wątpliwości, jakie budzi treść pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód.
W piśmie, będącym repliką (k. 93-95), Stowarzyszenie podtrzymało zarzuty i sformułowało dodatkowy. Wywodzono, że nie była dopuszczalna zmiana Pozwolenia legalizująca określoną emisję do powietrza, gdy na danym terenie nie są dochowane standardy jakości w danym zakresie.
Wyrokiem z 9 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi uchylił decyzję Ministra Środowiska z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej udzielającej pozwolenia zintegrowanego.
Uwzględniając skargę Sąd I instancji podzielił stanowisko zaprezentowane w skardze. Wskazał, że trafne są zarzuty skargi dotyczące naruszenie przepisów postępowania w zakresie obowiązku wyjaśnienia sprawy. W zakresie gospodarki ściekowej wadliwość jest następstwem błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, co do zakresu obowiązku określenia w pozwoleniu zintegrowanym warunków odprowadzenia zanieczyszczeń z instalacji. Zdaniem Sądu I instancji, organ nietrafnie przyjął, że wobec tego, że dana instalacja jest objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a reguły jego wydania zostały określone przez ustalenie wymagań szczególnych (np. obowiązków uwzględnienia warunków opisanych w BREF), nie musiały w tej sprawie znaleźć zastosowania także inne wymagania ogólne, wynikające ze stosownych przepisów prawa ustalających reguły korzystania ze środowiska. Sąd I instancji wskazał, że przepisy dotyczące sposobu ustalania wymagań w pozwoleniu zintegrowanym, poza wyrażeniem reguły, że określa się w nim "ilość, stan i skład ścieków przemysłowych, o ile ścieki nie będą wprowadzane do wód lub do ziemi" (art. 211 ust. 6 pkt 7 p.o.ś.) nie zawierają innych unormowań szczególnych. W ocenie Sądu I instancji, rozumienie wskazanych regulacji należy oprzeć na założeniu, że skoro system prawny stanowi pewnego rodzaju jedność, to instalacje objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego muszą spełniać także wymagania przewidziane w przepisach szczególnych dla pozostałych instalacji. W kontekście gospodarki wodnej, istotne znaczenie ma "kompleks regulacji" dotyczących ograniczenia wprowadzenia do wód lub ziemi tzw. substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (art. 38 d ust. 3 ustawy – Prawo wodne). Prawodawca krajowy, dla realizacji tego celu, określił normy w zakresie jakości ścieków wprowadzanych bezpośrednio do wód lub do ziemi i zawierających wskazane substancje. Jednocześnie jednak objął odprowadzających te substancje w ściekach obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, także gdy nie są one wprowadzane bezpośrednio do wód lub do ziemi, lecz trafiają do kanalizacji (art. 45a ust. 1 wobec art. 122 ust. 1 pkt 11 ustawy Prawo wodne). Gdy chodzi o bor i arsen, obowiązek w danym zakresie wynika z pkt 1 i 4 drugiego wyliczenia, z załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 10 listopada 2005 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (Dz.U. Nr 233, poz. 1988 ze zm.). Prawodawca zakreślił tego rodzaju wymaganie, natomiast w świetle reguł ogólnych, pozwolenie wodnoprawne określa stan i skład ścieków, a w szczególności substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w ściekach wprowadzanych do kanalizacji (art. 128 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo wodne). Oznacza to, że wymagania w danym zakresie, gdy chodzi o wyegzemplifikowane substancje (szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego) powinny być określane co do ich stanu lub składu, choć normatywnie nie zakreślono w tym zakresie jednolitych wymagań. Gdyby wolą prawodawcy nie było określanie zawartości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, odprowadzanych w ściekach do kanalizacji, lecz na przykład jedynie monitorowanie ilości ich powstawania, ustanowiłby obowiązek notyfikacji tego rodzaju działań, a nie obejmował je reglamentacją. Wynika z tego, że prawodawca krajowy ustanowił zasady odprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych substancji określanych mianem szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Nie można przyjąć, że reguły te nie dotyczą instalacji, objętych dalej idącymi wymaganiami – tam gdzie mają być także spełnione wymagania BAT. Brak opisu warunków emisji danych substancji w powoływanym BREF, nie musi wskazywać, że w ściekach danego rodzaju emisje te generalnie nie występują bądź, że ich ograniczanie nie ma znaczenia. Może być to wyłącznie następstwem nieosiągnięcia przy pracy nad określonym dokumentem na tyle jednolitego stanowiska członków grupy roboczej, żeby formułowanie konkretnych wniosków było zasadne (brak jednolitych danych, metodyk opisu, różne doświadczenia w regionach, rodzajach instalacji itd.).
W ocenie Sądu I instancji, powyższej oceny nie może zmienić, że obowiązek określania warunków wprowadzania ścieków do kanalizacji dotyczy, w myśl ustawy – Prawo wodne przypadku, gdy ich odbiorcą jest inny podmiot. Reguła w danym zakresie – gdy chodzi o instalacje, objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego – została zmodyfikowana konkretnym przepisem ustawy – art. 211 ust. 6 pkt 7 p.o.ś.
Zdaniem Sądu I instancji, istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie miało więc ustalenie, czy z instalacji objętych zmienionym pozwoleniem zintegrowanym można odprowadzać ścieki zawierające wskazane substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego w ilościach, jakie w ogóle technicznie mogą być oznaczone. Od tego zależy bowiem, czy ich odprowadzanie powinno było być limitowane w zmienianym pozwoleniu zintegrowanym.
Sąd I instancji wskazał, że w tym zakresie sprawa nie została wystarczająco wyjaśniona. Nie można bowiem uznać, że organ odwoławczy odniósł się do zarzutów w tym zakresie. Nie odniesiono się w ogóle do opinii przedłożonej przez Stowarzyszenie. W takiej sytuacji zajęcie w tej kwestii stanowiska przez Sąd byłoby przedwczesne i prowadziłoby do naruszenia zasady rozpatrzenia sprawy przez organ administracji przed oceną legalności jego działania przez sąd administracyjny. W tej sytuacji poza rozważaniami Sądu I instancji pozostawała kwestia, czy słuszne są wywody Spółki, że opinia nie może być istotnym dowodem dla wykazania występowania w danych ściekach przemysłowych arsenu i boru. Sąd I instancji stwierdził naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w związku z art. 8 i 11 k.p.a. Sąd I instancji stwierdził ponadto, że było to następstwem błędnego uznania że, skoro stosowny BREF nie zawiera wytycznych w danym zakresie, warunki nie musiały być wnikliwie rozważane, także gdyby dane substancje występowały w ściekach. Nie jest natomiast możliwa, na danym etapie postępowania, ocena przez Sąd, czy wobec niewyjaśnienia wskazanych okoliczności (czy dane substancje mogą występować), doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, w zakresie obowiązku określenia warunków odprowadzania ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego (odpowiednie zastosowanie reguł z art. 128 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo wodne).
W ocenie Sądu I instancji, trafne są też zarzuty skargi, gdzie wywodzi się, że stosownie wnikliwie nie rozważono, czy nie ma przesłanek dla określenia warunków poboru wody dla instalacji objętej zmienionym pozwoleniem, wobec treści art. 202 ust. 6 p.o.ś. Jasno wyrażoną wolą prawodawcy było określanie warunków poboru wody, gdy jest ona wykorzystywana wyłącznie na potrzeby instalacji. Nie do zaakceptowania byłaby jednak sytuacja, gdyby wymóg ten mógł być obchodzony tylko z powołaniem na okoliczność, że istnieje technicznie możliwość wykorzystywania nieznacznych nadmiarów pobieranej wody dla innych potrzeb niż eksploatacja instalacji. O ile więc pobór wód miałby służyć generalnie potrzebom instalacji nie byłoby dopuszczalne odstąpienie od ustalenia warunków poboru wody w pozwoleniu. Zdaniem Sądu I instancji, organ nie odniósł się wnikliwie do formułowanych zarzutów, że z treści samego wcześniej obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego wnosić można wykorzystywanie wody właśnie na potrzeby instalacji, zaś różnica pomiędzy ilością wody dopuszczoną do poboru, a deklarowaną do wykorzystania dla potrzeb instalacji była nieznaczna.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniosła Spółka oraz Minister Środowiska.
Wyrokiem z 21 maja 2018r. Sygn. akt II OSK 2785/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
NSA wskazał, że skargi kasacyjne uznał za zasadne, lecz nie wszystkie zarzuty podniesione w obu skargach kasacyjnych zasługiwały na uwzględnienie.
Po pierwsze, podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 8 maja 2011 r. pełnomocnik Ministra Środowiska oświadczył, że cofa zarzut trzeci ze skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 i art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 186 ust. 1 p.o.ś. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosił się do tego zarzutu.
Po drugie, odnosząc się do skargi kasacyjnej Spółki, jak i skargi kasacyjnej Ministra Środowiska NSA wskazał, że zasadne są ich zarzuty kasacyjne, które podnoszą naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika to z tego, że uzasadnienie prawne i faktyczne wyroku Sądu I instancji nie pozwala poznać i zrozumieć motywu, którym kierował się Sąd wydając określonej treści rozstrzygniecie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2017 r. sygn. akt II GSK 36/16, Lex nr 2390436). Błędne jest bowiem stanowisko, że dwie odrębne ostateczne decyzje administracyjne mogą jednocześnie ustalać pobór wód powierzchniowych na potrzeby jednej instalacji z rzeki [...], jak i na potrzeby instalacji objętej pozwoleniem zintegrowanym, jeżeli pobór ten wynika już z ostatecznej decyzji z [...] kwietnia 2011 r. o pozwoleniu wodnoprawnym na pobór wód. Ponadto w świetle dyspozycji art. 202 ust. 6 oraz art. 211 ust. 6 pkt 8 p.o.ś. powyższy pobór wód nie może być objęty osnową zmienianego pozwolenia zintegrowanego. Oznacza to, że realizacja wytycznych Sądu I instancji doprowadziłoby do wydania decyzji z naruszeniem dyspozycji art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż takie pozwolenie dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Także w ocenie NSA nieprawidłowe jest uzasadnienie wyroku Sądu I instancji, które podnosi, że nie wyjaśniono w treści zaskarżonej decyzji ostatecznej wszystkich koniecznych do jej wydania okoliczności prawnych i faktycznych. Wynika to z tego, że Spółka nie wystąpiła przecież we wniosku o zmianę przedmiotowego pozwolenia zintegrowanego, żeby w ściekach przemysłowych odprowadzanych z projektowanych bloków nr 5 i 6 miały być zawarte takie zanieczyszczenia jak arsen czy bor. Dlatego też osnowa zmienionego pozwolenia zintegrowanego nie stanowi, że takie zanieczyszczenia będą zawarte w ściekach, a więc ich wytwarzanie nie będzie dopuszczalne. Oznacza to także, że właściwy organ nie miał obowiązku prowadzić w tym zakresie postępowania dowodowego, ponieważ Spółka stwierdziła, że takie zanieczyszczenia nie będą występowały, biorąc także pod uwagę obowiązujący w tym zakresie odpowiedni BREF. Natomiast potencjalne nieprzestrzeganie osnowy pozwolenia nie może być przedmiotem tego postępowania sądowego.
Z tych względów za zasadne NSA uznał zarzuty kasacyjne Spółki, które podnoszą naruszenie przez Sąd I instancji z powodu błędnego zastosowania w stanie faktycznym tej sprawy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3 w związku z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Dotyczy to także braku zastosowania, a następnie prawidłowej wykładni art. 208 ust. 2 pkt 1 lit. d i art. 211 ust. 6 pkt 7 p.o.ś. w związku z art. 38d ust. 3 pkt 1 i 2 jak i art. 122 ust. 1 pkt 11 ustawy Prawo wodne oraz w związku z art. 45a ust. 1 jak również z art. 128 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, a także biorąc pod uwagę pkt 1 i 4 "Substancji z wykazu II z załącznika" do rozporządzenia Ministra Środowiska z 10 listopada 2005r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzenie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Za zasadny NSA uznał także zarzut kasacyjny Spółki, który podnosi błędną kontrolę stanu faktycznego dokonaną przez Sąd I instancji tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. jak i w związku z art. 202 ust. 6 p.o.ś. oraz w związku z art. 37 pkt 1 jak i w związku z art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. W szczególności słusznie podniesiono w tym zarzucie kasacyjnym, że przedmiotowa woda pobierana przez Spółkę nie jest tylko przeznaczona na potrzeby instalacji objętej pozwoleniem zintegrowanym lecz także na sprzedaż innym podmiotom, czyli brak było podstaw prawnych do objęcia jej poboru zmienionym pozwoleniem zintegrowanym.
Ponadto za nieprawidłowe NSA uznał stanowisko Sądu I instancji, które podnosi, że jeżeli przepis art. 202 ust. 6 p.o.ś. stanowi, że w pozwoleniu zintegrowanym ustala się tylko warunki poboru wód powierzchniowych, jeśli wody te są pobierane wyłącznie na potrzeby instalacji wymagającej uzyskania tego pozwolenia zintegrowanego, to powyższy obowiązek byłby obchodzony kiedy wystąpi techniczna możliwość wykorzystywania tylko "nieznacznych nadmiarów" pobieranej wody dla innych potrzeb niż eksploatacja danej instalacji. Dotyczy to również błędnego stanowiska Sądu I instancji, że wynika to z treści uprzednio obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ można z niego domniemywać, że różnica pomiędzy ilością wody z poboru, a deklarowaną do wykorzystania na potrzeby danej instalacji była "nieznaczna", gdyż są to pojęcia nieznane ustawodawcy w rozumieniu art. 202 ust. 6 p.o.ś.
Ponadto obowiązek wprowadzenia do pozwolenia zintegrowanego ustaleń w zakresie warunków poboru wód zależy od faktycznego wykorzystywania tych wód. Dlatego też jeżeli całość pobranej wody przeznaczana jest na potrzeby instalacji, to wówczas trzeba ustalić warunki poboru wody w ramach pozwolenia zintegrowanego. Natomiast w innym przypadku to na prowadzącym instalację ciąży zawsze obowiązek uzyskania odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego, w którym określone zostaną warunki poboru wody.
Z kolei przepis art. 202 pkt 6 p.o.ś. odróżnia sytuację, w której wody pobierane są tylko na potrzeby danej instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego od sytuacji faktycznej ich pobierania na potrzeby takiej instalacji i na inne potrzeby. W tej sprawie co nie budzi żadnej wątpliwości, część tej wody jest pobierana na inne cele niż obsługa instalacji, stąd wyłącza to obowiązek ustalania warunków poboru wody pozwoleniu zintegrowanym na rzecz odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego (art. 37 pkt 1 w związku z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne). Ponadto skarżąca Spółka posiada – co podniesiono wyżej – zmienione przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne z [...] kwietnia 2011 r., które stanowi, że część pobranej wody jest właśnie wykorzystywana na inne cele niż potrzeby danej instalacji.
Dlatego też NSA za zasadny uznał zarzut kasacyjny w tym zakresie Ministra Środowiska, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 i art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 z powodu przyjęcia przez Sąd I instancji stanowiska, że powyższy pobór wód powierzchniowych na potrzeby instalacji objętej pozwoleniem zintegrowanym z rzeki [...], czyli z ujęcia, z którego przez Spółkę jest pobierana woda na potrzeby tej instalacji, nie jest jak i nie będzie wykorzystywany tylko na potrzeby danej instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego. Ponadto przemawia za tym także faktyczny sposób wykorzystywania powyższej wody, jak i planowany przez Spółkę sposób jej wykorzystywania, a także posiadanie przez Spółkę odrębnego pozwolenia wodnoprawnego z [...] kwietnia 2011 r. na pobór wody.
Po drugie, w odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego podniesionych w obu skargach kasacyjnych, NSA podkreślił, że ocena ich naruszenia musi być zawsze związana z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym poddanym właściwej kontroli Sądu I instancji, co w tej sprawie nie wystąpiło.
NSA wskazał, że Sąd I instancji ponownie rozpatrując tę sprawę będzie zgodnie z dyspozycją art. 190 p.p.s.a. związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ nie przeprowadził prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji ostatecznej Ministra Środowiska.
Pismem procesowym z [...] sierpnia 2018r. Spółka wniosła o oddalenie skargi. Dołączyła do niego dokumenty:
1. Opracowanie pt. "Recenzja do opracowań dotyczących zarzutów organizacji ekologicznej Towarzystwo [...]. Recenzja do opinii dr hab. L. Pazderskiego w części dotyczącej zarzutu nieprawidłowego ustalenia składu ścieków z Instalacji Odsiarczania Spalin, tj. niewskazania dwóch zanieczyszczeń, tj. boru i arsenu",
2. Ekspertyzę merytoryczno-prawnej dotyczącej zagadnień związanych z jakością powietrza podniesionych w odwołaniu Towarzystwa [...]",
3. "Opinię naukową odnoszącą się do zarzutów organizacji ekologicznej Towarzystwo [...] z [...], w zakresie jakości powietrza, podniesionych w piśmie Skarżącego z dnia [...].06.2017 r. skierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku z zaskarżeniem decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego dla Elektrowni [...]",
4. "Opinię w zakresie zarzutu organizacji Towarzystwo na rzecz Ziemi dotyczącego standardów jakości powietrza".
Wskazując, że w świetle tych opracowań podnoszone przez Skarżącą zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Dodatkowo w piśmie procesowym z [...] października 2018r. Spółka odniosła się do twierdzenia Skarżącej co do istnienia przesłanek wszczęcia postępowania kompensacyjnego w ramach wydania zaskarżonej decyzji.
Pismem z [...] października 2018r. Skarżąca przedłożyła dowody, które w jej ocenie potwierdzają, że instalacja położona jest na obszarze, na którym zostały przekroczone standardy jakości powietrza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t.- dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd zgodnie z art. 190 ustawy, związany był wykładnią prawa dokonaną już w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2018r. Sygn. akt II OSK 2785/17.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Środowiska z [...] stycznia 2017r. w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego wydanego [...] S.A. przez Wojewodę [...] z [...] lipca 2005r. na prowadzenie instalacji do spalania paliw eksploatowanej w [...] k. [...]. Zmiany pozwolenia domagała się Spółka, z uwagi na rozbudowę instalacji o dwa nowe bloki energetyczne i wzrost mocy z 3851,15 (od 1 stycznia 2016r.) do 7653,53 MWt.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd, związany m.in. wyrokiem NSA uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie podzielił tym samym podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, z poniżej przedstawionych przyczyn.
Kontrolowana w sprawie decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony Środowiska w tym jej art. 201 ust.1 zgodnie z którym pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyłączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych.
Zgodnie z art. 211 ust. 6 pkt 7 ustawy - Prawo ochrony środowiska, pozwolenie zintegrowane określa także, w odniesieniu do instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego ilość, stan i skład ścieków przemysłowych, o ile ścieki nie będą wprowadzane do wód lub do ziemi. W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuca organom naruszenie powyższego przepisu poprzez ustalenie nieprawidłowego składu wytwarzanych w elektrowni ścieków przemysłowych, a w konsekwencji nieprawidłowe określenie w decyzji składu ścieków, które będą kierowane do urządzeń kanalizacyjnych, w wyniku pominięcia dwóch istotnych wskaźników zanieczyszczeń: boru oraz arsenu.
Wskazać jednak należy, na co zwrócił uwagę NSA, że z akt sprawy wynika, iż Spółka nie wystąpiła we wniosku o zmianę przedmiotowego pozwolenia zintegrowanego, żeby w ściekach przemysłowych odprowadzanych z projektowanych bloków nr 5 i 6 miały być zawarte takie zanieczyszczenia jak arsen czy bor. Dlatego też NSA podkreślił, że cyt. "osnowa zmienionego pozwolenia zintegrowanego nie stanowi, że takie zanieczyszczenia będą zawarte w ściekach, a więc ich wytwarzanie nie będzie dopuszczalne. Oznacza to także, że właściwy organ nie miał obowiązku prowadzić w tym zakresie postępowania dowodowego, ponieważ Spółka stwierdziła, że takie zanieczyszczenia nie będą występowały, biorąc także pod uwagę obowiązujący w tym zakresie odpowiedni BREF. Natomiast potencjalne nieprzestrzeganie osnowy pozwolenia nie może być przedmiotem tego postępowania sądowego". Podkreślenia wymaga, również że w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 208 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo ochrony środowiska wniosek zawierał m.in. informacje w zakresie prognozowanej ilości, stanu i składu ścieków przemysłowych. Powstające w wyniku eksploatacji bloków 5 i6 w Elektrowni ścieki przemysłowe mają być odprowadzane do kanalizacji deszczowo-przemysłowej, tj. z pozostałych bloków i dalej do końcowej oczyszczalni ścieków. Wskazać również należy, że oczyszczalnia ta objęta jest odrębnym pozwoleniem zintegrowanym. Jak wynika z treści zaskarżonych decyzji, odniesiono się w nich do związanej z gospodarką ściekową instalacji, określono ilość powstających ścieków, jak również ich skład i stan. Ustalenia organów oparte są o dane zawarte we wniosku oraz ocenione pod kątem stosowanej w Spółce technologii.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 202 ust. 6 ustawy - Prawo ochrony środowiska, poprzez nieokreślenie w Pozwoleniu warunków poboru wód powierzchniowych na potrzeby instalacji z rzeki [...] pomimo, że woda z ujęcia, z którego jest pobierana przez Spółkę, może być wykorzystywana wyłącznie na potrzeby instalacji, wymagającej pozwolenia zintegrowanego. Zgodnie z tym przepisem pozwoleniu zintegrowanym ustala się także, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, warunki poboru wód powierzchniowych lub podziemnych, jeżeli wody te są pobierane wyłącznie na potrzeby instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego.
Jak wynika z akt sprawy Spółka dla celów technologicznych wykorzystuje wodę pobieraną za pomocą ujęcia brzegowego na rzece [...]. Z uwagi na to, że część tej wody jest odsprzedawana innym odbiorcom pobór tej wody został uregulowany w odrębnej decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] kwietnia 2011r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego z terminem ważności do [...] kwietnia 2031r.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 211 ust. 6 pkt 8 ustawy - Prawo ochrony środowiska, pozwolenie zintegrowane określa także, w odniesieniu do instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego, ilość wykorzystywanej wody, o ile nie zachodzą warunki, o których mowa w art. 202 ust. 6 tej ustawy.
Organ I instancji zmieniając pozwolenie podał ilości zużytej wody z podziałem na lata (od 2016r. do 2019r. i od 2020r.) z uwagi na eksploatację istniejących bloków 1-4 i przyszłościową bloków 5 i 6 oraz uruchomienie nowej stacji uzdatniania wody.
Wbrew zatem zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 202 ust. 6 ustawy- Prawo ochrony środowiska poprzez nieokreślenie w decyzji warunków poboru wód powierzchniowych na potrzeby instalacji. Z akt sprawy wynika bowiem, że pobierana woda jest wykorzystywana też na potrzeby nie związane z przedmiotową instalacją. W decyzji Marszałek obok podanej ilości wody wykorzystywanej w poszczególnych latach oraz od 2020r. ([...] tys. m3/rok), czyli wtedy, gdy będą pracowały bloki energetyczne od 1 do 6, szeroko uzasadnił te wielkości. Pozwolenie wodnoprawne, na które wskazuje Skarżąca zezwala na pobór wody w tym okresie w ilości [...] mln m3/rok. Określone wartości wykorzystania wody na potrzeby instalacji nie stoją zatem w kolizji z wielkościami poboru wody i nie może mieć na to wpływu treść obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego. Należy też zauważyć, że Minister nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do Marszałka Województwa w sprawach określonych ustawą Prawo wodne, na podstawie której jest wydawane pozwolenie wodnoprawne, a ponadto w przypadku nieścisłości może być ono zmienione.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw aby zarzucić organom, iż niewłaściwie odniosły się i rozważyły kwestie związane z jakością powietrza na terenie na którym zlokalizowana jest instalacja, w tym zastosowania w sprawie art. 225 ustawy - Prawo ochrony środowiska.
Stosownie do art. 225 ust. 1 ustawy postępowanie kompensacyjne należy przeprowadzić jeżeli budowana instalacja lub zmieniana w istotny sposób, położona jest na obszarze, na którym zostały przekroczone standardy jakości powietrza, wyznaczone w ocenie poziomów substancji w powietrzu, której mowa w art. 89 ustawy, przeprowadzanej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Ocena poziomów substancji w powietrzu, o której mowa w art. 225 ust. 1 ustawy zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy sporządzana jest corocznie (do 30 kwietnia) przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Oceny poziomów substancji w powietrzu dokonuje się dla strefy, która zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, stanowi (1) aglomerację o liczbie mieszkańców większej niż 250 tysięcy; (2) miasto o liczbie mieszkańców większej niż 100 tysięcy lub (3) pozostały obszar województwa, niewchodzący w skład miast o liczbie mieszkańców większej niż 100 tysięcy oraz aglomeracji.
Jak słusznie wskazuje zatem strona skarżąca przy ustaleniu przekroczeń dla niniejszego postępowania, mając na uwadze, datę wszczęcia postępowania i wydania decyzji adekwatna była ocena jakości powietrza w woj. [...] za rok 2015. sporządzona przez WIOŚ w [...] w kwietniu 2016r. W ocenie strony skarżącej w sprawie nie budzi też wątpliwości, że z uwagi na planowane zwiększenia ilości emisji pyłu ogólnie wobec uruchomienia nowych bloków, instalacja ta będzie nowym znaczącym źródłem emisji. W ocenie tej (zał. nr 8) jako obszary przekroczeń wskazano zaś listę miejscowości jako obszary przekroczeń wskazano listy miejscowości, a w kolejnych Ocenach za 2016 i 2017r. jako obszary wskazano całe gminy. W strefie miasto [...] wskazanym obszarem przekroczeń dla pyłu PM 10 jest miasto [...]. W dacie wydania decyzji organu II instancji Spółka znajdowała się zaś już (z uwagi na zmiany administracyjne od 01.01.2017) na terenie miasta [...] a nie miejscowości [...] w gminie [...]. Tym samym w dacie wydania decyzji instalacja znajdowała się na obszarze z przekroczeniami poziomu dopuszczalnego dla pyłu PM10. Przy czym w ocenie skarżącego obszarem na którym ocenia się przekroczenia jest strefa.
Wskazać należy, że podział kraju na strefy dokonywany jest w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw środowiska. Obecnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza (Dz. U. 2012 r., poz. 914, "Rozporządzenie w sprawie stref"). Obecnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza (Dz. U. 2012 r., poz. 914, "Rozporządzenie w sprawie stref"). Zgodnie z ww. rozporządzeniem w ramach województwa [...] zostały wyznaczone dwie strefy - miasto [...] oraz strefa [...]. Elektrownia [...] do końca 2016 r. była zlokalizowana w obrębie strefy [...], w gminie [...]. Od 1 stycznia 2017 r., z uwagi na rozszerzenie granic administracyjnych miasta [...], znajduje się w obszarze strefy miasto [...].
Należy jednak zauważyć, że pojęcie "strefy" nie jest tożsame z pojęciem "obszaru, na którym zostały przekroczone standardy jakości powietrza". Przepis art. 225 ust. 1 ustawy doprecyzowuje termin obszaru przekroczeń poprzez wskazanie, iż obszar ten jest wyznaczony w ocenie poziomów substancji, sporządzanej przez WIOŚ. Treść art. 225 ust. 1 ustawy nie pozostawia zatem wątpliwości, że obszar w rozumieniu tego przepisu nie oznacza strefy, dla której prowadzi się ocenę poziomów substancji w powietrzu. Strefy są bowiem w sposób wiążący wyznaczane w drodze rozporządzenia i w żaden sposób ich granice nie podlegają modyfikacji w ramach oceny przeprowadzanej przez WIOŚ. Wyznaczenie granic strefy jest ściśle powiązane z przypisaniem odpowiednim organom w (głównie WIOŚ) zadań i kompetencji w zakresie monitoringu i ochrony powietrza. Granice stref pokrywają się granicami podziału administracyjnego. Obszar przekroczeń stanowi natomiast teren zidentyfikowany w ramach analizowanej w ocenie poziomów substancji strefy, w oparciu o kryterium rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu.
Wbrew zarzutom skargi, przedstawione przez Skarżącego pismo WIOŚ zdaniem Sądu, nie daje podstaw do stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia postępowania kompensacyjnego w ramach wydania pozwolenia zintegrowanego dla Instalacji. Brak jest bowiem w nim danych potwierdzających, że Instalacja położona jest na obszarze, na którym w ramach strefy [...] lub strefy miasta [...] stwierdzono przekroczenia standardów jakości powietrza. Wprawdzie słusznie skarżący wskazuje, że na terenie strefy [...] oraz strefy miasta [...] występowały w latach 2014-2016 obszary z przekroczeniami standardów jakości powietrza, jednakże nie można uznać, iż instalacja była i jest położona w którymkolwiek z obszarów przekroczeń. Powyższe potwierdza również m.in. dopuszczona przez Sąd jako dowód w sprawie Ekspertyza [...] z października 2018 r., w której na s. 4 wskazano, iż: "[...] S.A. o. Elektrownia [...] nie jest zlokalizowana na obszarze przekroczeń standardów jakości powietrza. Biorąc pod uwagę wyniki prognoz, taka sytuacja nie będzie miała miejsca również w roku 2020, kiedy to zostanie zaostrzony dotychczasowy poziom dopuszczalny dla pyłu zawieszonego PM 2,5" (por. rys. 1-9 Ekspertyza [...] z października 2018 r. ze szczegółowym zaznaczeniem granic zakładu, na którym położona jest Instalacja w stosunku do granic obszarów przekroczeń).
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zarzucić organom, iż nie wyjaśniły właściwie sprawy w zakresie konieczności przeprowadzenia w niej postępowania kompensacyjnego, oraz wydały decyzję z naruszeniem art. 186 ust 1 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym organ właściwy do wydania pozwolenia odmówi jego wydania, eksploatacja instalacji powodowałaby przekroczenie standardów jakości środowiska.
W ocenie Sądu organy obu instancji wydając na rzecz Spółki decyzje uwzględniły istniejący stan powietrza, m. in. w oparciu o załączoną do wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego informację, określoną przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...]. Zamieszczono w nich także wyniki analiz w zakresie emisji do powietrza i uznano je za zgodne z dopuszczalnymi poziomami substancji w powietrzu i wartościami odniesienia, które wynikają z rozporządzenia Ministra Środowiska z 26 stycznia 2010r. Dz. U Nr 16, poz. 87).
W świetle powyższego na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7, 77§1, 107§3 k.p.a. Wskazać tutaj należy, iż postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a strony miały możliwość brania udziału w postępowaniu- przed wydaniem decyzji przez organ I i II instancji. Ponadto organy dokonały oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Podkreślić także należy, iż wbrew twierdzeniu stron Skarżącego organy w ocenie Sądu wyjaśniły i rozpatrzyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wyciągnęły właściwe wnioski.
Minister stosownie do art. 107 § 3 k.p.a dokonał również kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji Minister ustosunkował się do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Wyjaśnił dlaczego za nieuzasadnione uznały zarzuty strony. Podkreślić także należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez Wnioskodawcę, ale też i na dokonanej ocenie stanowiska pozostałych stron.
Reasumując w ocenie Sądu organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżone decyzje zostały uzasadnione, a strona miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło