II SA/Kr 854/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie : WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w N z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za usługi wodne I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w N na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o.o. Sp. k. kwotę 387 zł (słownie: trzysta osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Informacją roczną z 20 marca 2018 r., znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w N. S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1566 z późn. zm.) ustalił [...] Sp. z o.o. w T. na podstawie decyzji Nr [...] za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wody z ujęć podziemnych – zespołu studni wierconych w m. T. dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych zakładu Pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r. [...] Sp. z o.o. Sp. k. w T. wniosło reklamację od powyższej informacji Dyrektora Zarządu Zlewni w N. S., zarzucając organowi błędne naliczenie przedmiotowej opłaty rocznej oraz skierowanie jej do niewłaściwego podmiotu. Dyrektor Zarządu Zlewni w N. S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z 24 kwietnia 2018 r., znak: [...], na podstawie art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm., dalej: "P.w."), § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502, dalej jako: rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2017 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."), w punkcie 1 określił podmiotowi [...] Sp. z o.o. Sp. k. w T. na podstawie decyzji Starosty [...] z 30 grudnia 2014 r., znak: [...] za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wody z ujęć podziemnych – zespołu studni wierconych w m. T. dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych zasilania zakładu [...] Sp. z o.o. Sp. k., w punkcie 2 podał sposób wyliczenia opłaty, a w punkcie 3 określił, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach wskazując terminy poszczególnych rat. Organ wskazał, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy - Prawo wodne oraz § 15 cyt. wyżej rozporządzenia jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 złotych na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 10,38 m3/h tj. i wynoszącym po przeliczeniu 0,00288333 m3/s. Odnosząc się do zarzutów reklamacji wyjaśniono, że usługi wodne polegają na zapewnieniu podmiotom publicznym, podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą i gospodarstwom domowym, możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania wód oraz szczególnego korzystania z wód. Wskazanym podmiotom zapewnia się dostęp do usług wodnych na zasadach określonych Prawem Wodnym. W rozliczeniach z odbiorcą usługi wodnej stosuje się jednakowy system naliczania opłat, zgodnie z zasadami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Na podstawie decyzji Starosty [...] z 30 grudnia 2014 r., znak: [...] udzielono podmiotowi [...] Sp. z o.o. Sp. k. w T. pozwolenia na pobór wody ze studni dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych w ilości: Qśr/d - 83 m3/d, Qmax/h = 10,38 m3/h, Qmax/rok = 20754,0 m3/rok. Najwyższą wartością poboru wyrażonego w m3/s jest wartość maksymalna godzinowa Qmax/h = 10,38 m3/h, która po przeliczeniu wynosi 0,00288333 m3/s. i jest podstawą do ustalenia opłaty stałej. [...] Sp. z o.o. Sp. k. w T. wniosła na wyżej opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 271 ust 2 ustawy - Prawo wodne, poprzez przyjęcie, że w rozumieniu tego przepisu prawa maksymalną ilością wody powierzchniowej wyrażoną w m3/s, która może być pobrana (będąca ilością, od której naliczana jest opłata roczna), jest ilość ustalona w oparciu o maksymalną ilość godzinową określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy w rozumieniu tego przepisu maksymalną ilością która może być pobrana jest maksymalna ilość roczna określona w pozwoleniu wodnoprawnym. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji, w której organ określi opłatę stałą w wysokości 120 zł, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca spółka potrzymała swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w reklamacji. W jej opinii, przy obliczaniu opłaty rocznej należy uwzględnić maksymalną wysokość poboru wody w ujęciu rocznym, ponieważ w danym roku jest to "ilość wody, która może być pobrana". Przedmiotowa opłata stanowi opłatę roczną i obejmuje usługi wodne za dany rok kalendarzowy. Skoro podmiot korzystający z wód jest ograniczony ilością roczną określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, to zobowiązany jest także do zapłaty opłaty w granicach rocznego limitu. Brak jest podstawy do przyjmowania maksymalnych ilości godzinowych jako podstawy do określania opłaty rocznej. Maksymalna ilość godzinowa jest ilością stosunkowo znacznie wyższą, której określenie ma na celu ograniczenie chwilowego poboru, aby zapewnić możliwie zrównoważone w czasie korzystanie z wód. Nie jest zatem dopuszczalny ciągły pobór wód zgodnie z godzinowymi ilościami maksymalnymi, ponieważ doprowadziłoby to do przekroczenia ilości rocznych, tj. do naruszenia warunków decyzji. Mając na uwadze maksymalny roczny pobór, wynoszący 20754 m3, maksymalny pobór w przeliczeniu na m3/s, wynosi: 0,00065810502 m3/s, należna opłata wynosi więc 120 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 8 października 2018r. skarżąca, zarzuciła dodatkowo naruszenie art. 7a K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W myśl art. 273 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1566) od decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za usługi wodne wydawanej w razie nieuwzględnienia reklamacji, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Ponieważ od decyzji wydanej w tym trybie nie przysługują żadne środki zaskarżenia, skargę uznać należało za dopuszczalną, bez konieczności wyczerpania jakiegokolwiek trybu przedskargowego. Stosownie do przepisu art. 268 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo wodne za pobór wód podziemnych uiszcza się opłaty za usługi wodne. W myśl art. 271 ust. 2 ustawy wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału (ust.6). Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania tego obowiązku właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji (ust.7). Decyzję określającą wysokość opłaty za usługi wodne wydaje się również w razie nieuznania reklamacji (art.273 ust.6). Jak wynika z § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U.2017.2502), do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej za pobór wód podziemnych wynoszą 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wód. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 271 ust. 2 prawa wodnego. Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, który ze wskaźników określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości poboru wody ze studni, wyrażonej w m3/s powinien być podstawą ustalania opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Do ustalenia opłaty organ przyjął wskaźnik maksymalnego poboru według przelicznika godzinowego, podczas gdy skarżąca twierdzi, że powinien być to wskaźnik według przelicznika rocznego. W pozwoleniu wodnoprawnym, tj. decyzji Starosty [...] z 30 grudnia 2014 r., znak: [...] udzielono podmiotowi [...] Sp. z o.o. Sp. k. w T. pozwolenia na pobór wody ze studni według trzech wielkości: jako ilości średnie dobowe, jako ilości maksymalne godzinowe, jako ilości maksymalne roczne. Omawiane wielkości zostały oznaczone w następujący sposób: Qśr/d - 83 m3/d, Qmax/h = 10,38 m3/h, Qmax/rok = 20754,0 m3/rok. Maksymalny roczny pobór wody, którego skarżąca może dokonać w skali rocznej zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym to 20754 m3. Gdyby jednak obliczyć tę wielkość (maksymalny roczny pobór wody) poprzez przemnożenie maksymalnego poboru godzinowego (10,38) przez ilość godzin w ciągu doby (24) i ilość dni w roku (365), to otrzymamy wynik 90 928,80 m3 na rok, co oznacza, że skarżąca ponad czterokrotnie przekroczyłaby warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Takie właśnie założenie poczynił organ obliczając opłatę stałą z użyciem godzinowego wskaźnika maksymalnej ilości poboru wody, z pominięciem rocznych wartości maksymalnych. Nie ulega wątpliwości, że niezależnie od limitu godzinowego i dobowego skarżąca nie może – w zgodzie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym – w ciągu roku pobrać więcej wody niż 20754 m3, co oznacza, że maksymalny pobór w przeliczeniu na m3/s, wynosi: 0,00065810502 m3/s. Rację ma zatem skarżąca, że to właśnie ta wielkość jest "maksymalną ilością wody powierzchniowej wyrażoną w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego" w rozumieniu art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Skoro pozwolenie wodnoprawne wprowadza ograniczenie rocznego poboru wody, to spółka zobowiązana jest także do zapłaty opłaty w granicach tego rocznego limitu. Maksymalna ilość godzinowa, do której odwołał się organ, jest wartością znacznie wyższą i jej określenie ma na celu ograniczenie poboru, aby zapewnić możliwie zrównoważone w czasie korzystanie z wód. Zaprezentowana wykładnia art. 271 ust. 2 ustawy nakazująca w niniejszej sprawie zastosowanie wskaźnika poboru rocznego odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną w skali roku ilość poboru wód, którego może dokonać skarżąca. Należy zatem podzielić stanowisko zaprezentowane w skardze, że organ wbrew dyspozycji art. 7a § 1 K.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 2 Prawa wodnego na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. Zgodnie bowiem z art. 7a ust. 1 K.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zasada ta (in dubio pro libertate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów. Organ poprzez brak dokonania interpretacji spornego przepisu naruszył również art. 107 § 3 K.p.a., albowiem uzasadnienie prawne decyzji nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej. Mając powyższe na uwadze zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu, kwota 270 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa