III SA/Po 319/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-10-17
Skład orzekający: WSA Walentyna Długaszewska, WSA Małgorzata Górecka, WSA Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo rozstrzygnął odwołanie świadczeniodawcy dotyczące częściowego uwzględnienia jego oferty w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarzucając naruszenie zasad uczciwej konkurencji, jawności oraz interesu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo rozstrzygnął odwołanie świadczeniodawcy. Postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej i aktów wykonawczych, z zachowaniem zasady równego traktowania świadczeniodawców i uczciwej konkurencji. Zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorcy w ofertach było dopuszczalne, a strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z dokumentacją konkursową. Nie stwierdzono naruszenia interesu prawnego skarżącego.Stan faktyczny
Strona skarżąca, świadczeniodawca, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję o oddaleniu odwołania dotyczącego częściowego uwzględnienia oferty w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżący zarzucał naruszenie interesu prawnego, zasad uczciwej konkurencji, jawności oraz stosowanie pozaustawowych kryteriów oceny. Organ NFZ oddalił odwołanie, uznając postępowanie za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Dyrektora Oddziału [...] Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] r. nr [...]wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016r., poz. 1793, ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]r. nr [...]oddalającą odwołanie [...]prowadzących działalność leczniczą pod nazwą[...], dotyczące rozstrzygnięcia z dnia [...]r. postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna na obszarze gmin[...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Dyrektor [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił w dniu [...]r. postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna na obszarze gmin[...].
W ogłoszeniu konkursu wskazano, że wartość zamówienia wynosi nie więcej niż [...]zł na okres rozliczeniowy od dnia [...] r. do dnia [...] roku, zaś po przeprowadzeniu postępowania zostanie zawartych maksymalnie dziesięć umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W dniu [...]r. rozstrzygnięto postępowanie i nastąpiło jego zakończenie. Wybrano [...]podmiotów, z którymi [...]Odział Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zawrze umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym umowę ze stroną skarżącą.
W dniu [...]r. wpłynęło odwołanie strony skarżącej, w którym zarzucono naruszenie interesu prawnego świadczeniodawcy poprzez tylko częściowe uwzględnienie jego oferty w sytuacji, gdy możliwości finansowe Funduszu umożliwiały wybór przedmiotowej oferty w pełnym zakresie ilości oferowanych świadczeń, tak, jak to miało miejsce w poprzednich latach. Jak wskazano, obniżenie ok [...] % wysokości zaakceptowanych jednostek świadczeń, w stosunku do oferty, rodzi podejrzenie niedozwolonej dowolności i arbitralności oraz stosowania w tym zakresie kryteriów pozaustawowych. Zarzucono ponadto naruszenie art. 134 ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zachowanie uczciwej konkurencji, poprzez brak rozróżnienia odmiennych potencjałów startujących oferentów, wyrażający się w zbliżonym poziomie zakontraktowanej liczby świadczeń od poszczególnych oferentów, w sposób oderwany od możliwości odwołującego i wysokiego zapotrzebowania na jego usługi w ramach kontraktu na rynku lokalnym.
Zarzucono również naruszenie art. 140 ust 1 w zw. z art. 142 ust 6 pkt 1 w zw.
z art. 134 ustawy poprzez brak sprecyzowania łącznej liczby planowanych do zamówienia świadczeń opieki zdrowotnej, co spowodowało , że w konkursie brały udział podmioty o krańcowo odmiennym profilu, pod względem ilości wykorzystywanych pomieszczeń, ilości pracowników oraz posiadanego sprzętu, a także liczy obsługiwanych świadczeniobiorców oraz odmiennej strukturze stałych wydatków przeznaczonych na zapewnienie nieprzerwanej realizacji świadczeń i odmiennych potrzebach w zakresie finansowania, w kontekście wysokości zaproponowanej przez oferenta oferty.
Odwołujący zarzucili także naruszenie art. 148 ust 1 ustawy poprzez wybór oferentów, którzy uzyskali mniej punktów niż odwołujący, co skutkowało uwzględnieniem oferty tego świadczeniodawcy jedynie w części zaoferowanych świadczeń, w sytuacji, gdy ich pozostała cześć, która powinna mu przypaść została rozdysponowana pomiędzy pozostałych wybranych oferentów.
Zarzucono także naruszenie art. 148 ust 1 w zw. z art. 132 ust 2 ustawy poprzez brak wyboru oferty odwołującego w pełnym zakresie oferowanych świadczeń w sytuacji, gdy z jego własnych wyliczeń wynika, że powinien uzyskać niemal maksymalną liczbę punktów, co z kolei predysponuje go do uwzględnienia złożonej oferty w całości tak, jak to miało miejsce w poprzednich kontraktach.
Ponadto, zarzucono naruszenie interesu pacjentów poprzez zmniejszenie liczby przyjętych do zakontraktowania świadczeń, w stosunku do liczby zaoferowanej przez świadczeniodawcę, co spowoduje konieczność redukcji etatów w palcówce odwołującego a także zmniejszenie dostępności placówki dla stałych klientów oraz przyczyni się ostatecznie do wydłużenia kolejki świadczeniobiorców, oczekujących na wizytę.
Dyrektor [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] r., nr [...] oddalił odwołanie, uznając, że nie doszło do naruszenia zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a zatem nie doszło do naruszenia interesu prawnego strony odwołującej.
W dniu [...]r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, m.in., że skarżący przyjmują do wiadomości wyjaśnienie przestawione w zaskarżonej decyzji w zakresie ostatecznej punktacji uzyskanej w konkursie przez poszczególnych oferentów i jej elementów składowych, jednakże podtrzymują swoje stanowisko odnośnie potrzeby pełnego odanonimizowania dokumentacji ofertowej z konkursu. Zdaniem strony, za nieprawidłową należy uznać praktykę komisji konkursowej, która poddała anonimizacji i to niemalże pełnej, dane podlegające porównaniu pod względem kryteriów rankingujących w [...]złożonych ofertach tj. [...].
Skarżący zarzucił także, że dopiero w zaskarżonej decyzji ujawniono zasady rozdzielania ilości świadczeń do zakontraktowania, co stanowi naruszenie art. 140 ust 1 i art. 147 ustawy o świadczeniach.
Dyrektor [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia , uzasadniając decyzję z dnia [...] r., nr [...] wskazał, że postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej prowadzone było w oparciu m.in. o przepisy: rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2013r. poz. 1522), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu
w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016r. poz. 1372, ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014r.
w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014r. poz. 1980, ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016r. poz. 1146 ze zm.), zarządzenia Nr [...] [...]
z dnia [...]r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń – leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką ze zmianami, zarządzenia Nr [...] [...] z dnia [...] r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Dalej organ wyjaśnił, że porównanie ofert w toku postępowania dokonane zostało zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami, w tym z art. 148 ustawy i przepisami rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016r.
Odnosząc się do podniesionych przez stronę skarżąca zarzutów, organ wskazał, m.in., że w ogłoszeniu o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert określono maksymalną wartość zamówienia wskazując, że jest to kwota [...] zł oraz, że po przeprowadzeniu postępowania konkursowego zostanie zawartych maksymalnie [...] umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna. Ilość punktów rozliczeniowych zaproponowana przez komisję konkursową w trakcie negocjacji dla każdego z wybranych oferentów podyktowana była, w szczególności, dotychczasową liczbą świadczeniodawców udzielających świadczeń opieki zdrowotnej na obszarze, którego dotyczyło postępowanie konkursowe, a ponadto potencjałem poszczególnych oferentów, wynikiem oceny ofert
w zakresie kryteriów nie cenowych. Organ wskazał, że żaden z wybranych oferentów nie otrzymał takiej liczby świadczeń, jaką deklarował w ofercie, jak również w żadnym przypadku liczba jednostek rozliczeniowych, ustalona w toku negocjacji, nie przekroczyła potencjału oferentów. Komisja konkursowa dbając o utrzymanie dotychczasowej dostępności miejsc udzielania świadczeń na obszarze gmin [...]postanowiła rozdysponować ilość świadczeń w sposób wskazany
w rozstrzygnięciu postępowania konkursowego. W przypadku przyjęcia argumentacji strony skarżącej i przyznania ilości świadczeń opieki zdrowotnej wyłącznie na podstawie posiadanego potencjału, pula jednostek rozliczeniowych przeznaczonych do zakupu na tym obszarze wyczerpałaby się już przy czwartym wybranym oferencie, co przy dotychczasowych [...] miejscach udzielania świadczeń stanowiłoby znaczące naruszenie interesu świadczeniobiorców. Organ wskazał również na to, że strona skarżąca podpisała protokół końcowy negocjacji, jako stanowisko zbieżne,
w którym wskazano ilość jednostek rozliczeniowych na poziomie [...] za cenę[...] zł za jednostkę, co oznacza, że przystała na zaproponowane jej warunki. Protokół ten zawiera jednocześnie zapis, że znajdują się tam ostateczne stanowiska stron
w procesie negocjacji w zakresie liczby oraz ceny świadczeń.
Za nieuzasadniony uznał organ również zarzut, jakoby niesprecyzowanie łącznej liczby planowanych do zamówienia świadczeń opieki zdrowotnej spowodowało, że
w postępowaniu wzięły udział podmioty o znacząco różnym potencjale i odmiennej strukturze wydatków oraz potrzeb w kontekście zaproponowanej przez niego oferty. Jak wyjaśnił organ, przedmiot postępowania został określony prawidłowo. W ogłoszeniu znalazła się informacja o klasyfikacji przedmiotu zamówienia na podstawie [...]– usługi fizjoterapii, usługi ambulatoryjne, usługi rehabilitacyjne, jak również dookreślenie powyższego, poprzez wskazanie rodzaju
i zakresu świadczeń stanowiących przedmiot zamówienia – rehabilitacja lecznicza, fizjoterapia ambulatoryjna. Wskazano również obszar, którego przedmiotowe postępowanie dotyczy oraz maksymalną liczbę umów, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu postępowania konkursowego. Ponadto, żaden z przepisów nie wymaga wskazania w ogłoszeniu ilości planowanych do zamówienia świadczeń.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia zasady uczciwej konkurencji, organ wskazał, m.in., że zasada ta jest realizowana przez Fundusz poprzez przyjęcie, że w postępowaniu dotyczącym podziału ograniczonych środków finansowych bierze udział nieograniczona liczba oferentów. Ocena poszczególnych oferentów dokonywana jest w oparciu o jednakowe kryteria ustalone w rozporządzeniu z dnia 5 sierpnia 2016r. Taki sposób postępowania przez komisję konkursową eliminuje subiektywny element, jakim byłoby stosowanie wobec niektórych oferentów dodatkowych kryteriów oceny. Stąd też, organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej, jakoby brak jednakowych, czy tez zbliżonych potencjałów, w zakresie wskazanym przez odwołującą, u innych podmiotów, które brały udział w postępowaniu konkursowym, wyklucza możliwość ubiegania się przez te podmioty o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na tym samym obszarze.
Odnosząc się do wymogu dokonania przez organ klasyfikacji wartościującej poszczególnych ofert i porównania ich w toczącym się postępowaniu, co winno wyrażać się kwestią pewnych relacji pomiędzy tymi ocenami, odzwierciedlającymi odmienną sytuację konkurujących podmiotów, organ wskazał, że dzięki zindywidualizowaniu każdej ze złożonych ofert w niniejszej decyzji, odwołujący a także pozostali oferenci mieli możliwość szczegółowego zapoznania się ze sposobem przyznawania punktów za poszczególne kryteria oceny u każdego z podmiotów biorących udział w postępowaniu konkursowym.
Odnosząc się do podniesionej przez stronę skarżącą kwestii dotyczącej podziału ilości założonych świadczeń na kilka odrębnych postępowań o mniejszym zakresie kwotowo – obszarowym, co pozwoliłoby mniejszym podmiotom na złożenie ofert zgodnych z ich potencjałem a podmiotom większym, jak stronie skarżącej, na utrzymanie dotychczasowej wielkości kontraktu, organ wyjaśnił, że na wskazanym obszarze prawo do udziału w konkursie miał każdy podmiot, który spełniał warunki wymagane dla tego rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej.
Za nieuzasadniony organ uznał również zarzut naruszenia art. 148 ust 1 ustawy, polegający na wyborze oferentów, którzy uzyskali mniej punktów, co skutkowało uwzględniłem oferty skarżącej jedynie w części zaoferowanych świadczeń. Komisja konkursowa, jak wskazano, dokonała porównania ofert w pierwszej kolejności na podstawie kryteriów niecelowych a następnie z wybranymi podmiotami prowadziła negocjacje, co do ceny i ilości zaproponowanych świadczeń. W toku postępowania wytypowano [...]podmiotów, które uzyskały liczbę punktów wystarczającą do zawarcia z nimi umów. Maksymalna liczba umów do zawarcia na danym obszarze została wykazana na postawie dokonanych analiz, w których pod uwagę wzięto, przede wszystkim, populacyjny podział i równomierny dostęp do świadczeń fizjoterapii ambulatoryjnej a także dotychczasową liczbę umów, których było dziewięć.
Zarzut naruszenia interesu pacjentów organ również uznał za nieuzasadniony, albowiem nie uległa zmniejszeniu liczba miejsc udzielania świadczeń, w których pacjenci mogą skorzystać z opieki zdrowotnej.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 148 ust 1 w zw. z art. 132 ust 2 ustawy organ wskazał, że oferta złożona przez stronę skarżącą nie uzyskała najwyższej liczby punktów w rankingu ofert, mając na względzie zarówno kryteria nie cenowe jak i
z uwzględnieniem punktacji przyznanej za kryterium ceny.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 135 ustawy, organ wyjaśnił, ze zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami, oferent zastrzega informacje stanowiące tajemnice przedsiębiorcy w formie pisemnej, w szczególności poprzez wypełnienie i załączenie do oferty formularza, którego wzór został określony w ww. zarządzeniu [...]. .Zastrzeżenie to powinno w sposób niebudzący wątpliwości wskazywać informacje stanowiące tajemnice przedsiębiorcy. W ofertach wskazanych przez skarżących, których odanonimizowania skarżący się domagają, zawarte zostały takie zastrzeżenia. Organ wskazał również, że skarżący mieli możliwość zapoznania się z dokumentacją sporządzoną przez komisję konkursową, na podstawie złożonych w toku postępowania konkursowego ofert, w tym z zestawieniem odpowiedzi udzielonych w ankietach. Organ podkreślił również, że dokonując weryfikacji prawidłowości działania komisji, nie stwierdzono błędów w zakresie przyznawania punktów poszczególnym ofertom za spełnianie kryteriów rankingujących. Ponadto, skarżący składając ofertę złożyli zgodnie z treścią załącznika nr 3 do zarządzenia [...] z dnia [...]r. oświadczenie, że zapoznali się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłaszają do nich zastrzeżeń oraz przyjmują je do stosowania. W związku
z powyższym, zdaniem organu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżących, odnoszące się do zakresu udostępnionych im danych pozostałych oferentów. Jednocześnie organ podkreślił, że wskazane reguły znajdowały w postępowaniu zastosowanie do wszystkich uczestniczących w nim podmiotów. Nie zachodziła więc sytuacja nierównego traktowania podmiotów.
Organ wskazał także, odnosząc się do zagadnienia dotyczącego ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej, że ustalenie liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej następuje w toku negocjacji. Skarżący podpisali protokół końcowy negocjacji jako stanowisko zbieżne w którym wskazano ilość jednostek rozliczeniowych na poziomie [...] za cenę [...] zł za jednostkę, co oznacza , że strona przystała na zaproponowane warunki.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania , zarzucając naruszenie:
1) art. 73 § 1w zw. z art. 135 ust 1 i 2 pkt 2 i art. 154 § 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych poprzez brak udostępnienia skarżącemu pełnej treści ofert złożonych w toku postępowania konkursowego przez oferentów, co uniemożliwia skarżącemu samodzielna ocenę pod katem tego, czy organ w sposób rzetelny i wszechstronny dokonała kontroli postępowania konkursowego.
2) art. 134 § 1 in fine, art. 140 § 1 in fine i art. 174 w zw. z art. 154 § 1ust 1 ustawy o świadczeniach i art. 7, art. 8 § 1 i 9 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niesłuszne zaakceptowanie przez organ takiego przebiegu postępowania konkursowego w którym nie doszło do ujawnienia w ogłoszeniu o konkursie i zarządzeniach[...] , że szczegółowy rozdział ilości jednostek świadczeń opieki zdrowotnej zaproponowanych do zakontraktowania poszczególnym oferentom, którzy przeszli do niejawnego etapu konkursu w postaci negocjacji, będzie opierał ie na kryteriach wskazanych przez organ ,m.in., na str. 54 , 61 i 64 decyzji.
3) art. 148 § 1 i art. 142 ust 6 pkt 1 w zw. z art. 154 1ust 1 ustawy
o świadczeniach i art. 7, art. 8 § 1 i 9 i art. 77 § 1 k.p.a poprzez niesłuszne zaakceptowanie przez organ takiego przebiegu postępowania konkursowego w którym ocena ofert poszczególnych oferentów została dokonana w oparciu o kryteria, które maja charakter pozaustawowy, niesprecyzowany i uznaniowy, co prowadzi do wniosku o niedopuszczalnym uznaniowym charakterze działania komisji konkursowej.
4) art. 107 § 3 in fine, art. 7, art. 8 § 1 i 9 i art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 154 1ust 1 ustawy o świadczeniach poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej uzasadniającej akceptacje działań komisji konkursowej
5) art. 15
6) art. 142 ust 5 pkt 1 in fine
7) art. 142 ust 6
8) § 14 ust 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r.
w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej,
9) art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 154 § 1ustawy o świadczeniach
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Uchylenie decyzji następuje w szczególności
w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w granicach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...]r., nr [...], wydana na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1793, ze zm.), w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], oddalającą odwołanie, [...] prowadzących działalność leczniczą pod nazwą[...], dotyczące rozstrzygnięcia z dnia [...] r.. postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna na obszarze gmin[...].
Przedmiotem postępowania konkursowego było zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna.
Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia postępowania, w wyniku którego [...]Odział Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zawarł ze stroną skarżącą umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna , nie uwzględniając jednakże oferty w pełnym zakresie oferowanych przez nią świadczeń.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1793 ze zm.), dalej jako: u.ś.o.z , której unormowania dają podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, a także sprawowania kontroli i nadzoru nad finansowaniem i realizacją tych świadczeń, jak również są podstawą określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy, zatytułowanym "postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami".
W myśl dyspozycji art. 139 ust. 1 ustawy, zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert (pkt 1) albo w trybie rokowań (pkt 2). W celu przeprowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert Fundusz zamieszcza ogłoszenie, które zgodnie
z art. 139 ust. 3 ustawy zawiera, m.in., nazwę i adres siedziby zamawiającego, określenie wartości przedmiotu zaskarżenia, wymagane kwalifikacje zawodowe i techniczne świadczeniodawców, określenie obszaru terytorialnego. Prezes NFZ, stosownie do art. 146 ustawy określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielnie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty (art. 140 ust. 1 ustawy). Kryteria oceny ofert są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ustawy).
Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej komisja konkursowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki,
o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 ustawy). W części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, nie dokonać wyboru żadnej oferty, może też przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ich ceny (art. 142 ust. 5 i ust. 6 ustawy).
Zgodnie z art. 148 ustawy, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją (pkt 1); a także ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów (pkt 2).
W sytuacji, gdy oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu wówczas komisja konkursowa odrzuca ofertę (art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy). Odrzuca się również ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje (art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy).
W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w drodze konkursu ofert, jeśli żaden
z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy, co do zasady kończy to postępowanie. Jednakże w przypadku, gdy którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie w trybie art. 154 ust. 1 ustawy od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego, do którego zastosowanie mają przepisy k.p.a., w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy o świadczeniach.
Jak stanowi art. 152 ustawy, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154.
Celem procedury uruchamianej na podstawie art. 154 ustawy, jest weryfikacja
w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej, nie administracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zatem zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania. Przy czym, zasady postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są określone w przepisach ww. ustawy oraz w dokumentach Prezesa Funduszu, wydanych na podstawie art. 146 ustawy.
Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania (świadczeniodawcy) w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena czy
i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku.
W postępowaniu administracyjnym musi zatem dojść do ujawnienia i wyjaśnienia wszelkich okoliczności związanych z oceną spełnienia wymagań stawianych
w ogłoszeniu. Zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest zatem ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem wyrażonej w art. 134 ustawy, zasady równego traktowania świadczeniodawców w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że organ przeprowadził postępowanie konkursowe w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna zgodnie z wymogami wynikającymi ze wskazanej wyżej ustawy
o świadczeniach oraz z przepisów aktów wykonawczych.
Jak wskazał organ, postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej prowadzone było w oparciu, m.in., o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2013r. poz. 1522), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1372, ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014r. w sprawie sposobu ogłaszania
o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014r. poz. 1980, ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016r. poz. 1146 ze zm.), zarządzenia Nr [...][...]z dnia [...]r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń – leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką ze zmianami, zarządzenia Nr [...][...]z dnia [...]r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W ogłoszeniu o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert określono maksymalną wartość zamówienia wskazując, że jest to kwota [...] zł oraz, że po przeprowadzeniu postępowania konkursowego zostanie zawartych maksymalnie [...] umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna.
W toku postępowania dokonano porównania ofert według obowiązujących kryteriów wyboru, tj., jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości i ceny udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Przy czym organ wyjaśnił, że żaden
z wybranych oferentów nie otrzymał takiej liczby świadczeń, jaką deklarował w ofercie, jak również w żadnym przypadku liczba jednostek rozliczeniowych, ustalona w toku negocjacji, nie przekroczyła potencjału oferentów. Ponadto, że komisja konkursowa, dbając o utrzymanie dotychczasowej dostępności miejsc udzielania świadczeń na obszarze gmin[...], postanowiła rozdysponować ilość świadczeń
w sposób wskazany w rozstrzygnięciu postępowania konkursowego. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w przypadku przyjęcia argumentacji strony skarżącej i przyznania ilości świadczeń opieki zdrowotnej wyłącznie na podstawie posiadanego potencjału, pula jednostek rozliczeniowych przeznaczonych do zakupu na tym obszarze wyczerpałaby się już przy czwartym wybranym oferencie, co przy dotychczasowych dziewięciu miejscach udzielania świadczeń stanowiłoby znaczące naruszenie interesu świadczeniobiorców.
Wbrew zarzutom skargi, organ wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, z przytoczeniem przepisów prawa, jak również dokonał porównania ofert, według wskazanych w art. 148 ustawy kryteriów, co szczegółowo przedstawił w zaskarżonej decyzji. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców, w ocenie Sądu, były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania stosownie do art. 147 ustawy o świadczeniach.
W ocenie Sądu nie doszło zatem do naruszenia zasady równego traktowania świadczeniodawców określonej w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Zgodnie
z tym przepisem Fundusz jest zobowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Sposób realizacji tej zasady określa ust. 2 zgodnie, z którym, wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem
w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach.
Zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się więc w stosowaniu takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu. Naruszeniem omawianej zasady byłoby stosowanie w danym postępowaniu w stosunku do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania określonych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Ponadto wszystkie wymagania były znane wykonawcom w chwili przygotowywania ofert. W kontrolowanej sprawie, postępowanie komisji konkursowej zapewniało równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i było prowadzone w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Komisja konkursowa, co podkreślił organ, stosowała te same przepisy i kryteria do wszystkich oferentów. Jak wskazano również, oferta złożona przez stronę skarżącą nie uzyskała najwyższej liczby punktów w rankingu ofert, mając na względzie zarówno kryteria niecenowe jak i z uwzględnieniem punktacji przyznanej za kryterium ceny.
Nie doszło również, zdaniem Sądu, do naruszenia zasady jawności określonej
w art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Odnosząc się do kwestii utajnienia poszczególnych części ofert przez niektórych oferentów należy wskazać, że na zastrzeżenie utajnienia poszczególnych elementów oferty zezwala art. 135 ust. 2 pkt 2 u.ś.o.z. Ponadto, możliwość zastrzeżenia poszczególnych elementów oferty została doprecyzowana w Zarządzeniu [...]z dnia. [...] w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które to przepisy znajdowały zastosowanie w konkursie. Zgodnie z powyższym, oferent zastrzega informacje stanowiące tajemnice przedsiębiorcy w formie pisemnej, w szczególności poprzez wypełnienie i załączenie do oferty formularza, którego wzór został określony w ww. zarządzeniu prezesa NFZ. .Zastrzeżenie to powinno w sposób niebudzący wątpliwości wskazywać informacje stanowiące tajemnice przedsiębiorcy. W ofertach wskazanych przez skarżących, których odanonimizowania skarżący się domagają, zawarte zostały takie zastrzeżenia. Organ wskazał również, że skarżący mieli możliwość zapoznania się z dokumentacją sporządzoną przez komisję konkursową, na podstawie złożonych w toku postępowania konkursowego ofert, w tym z zestawieniem odpowiedzi udzielonych w ankietach.
W ocenie Sądu zatem zasada jawności została zrealizowana z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawców wskazanych przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że skoro możliwość zastrzeżenia informacji zawartych w ofertach przewidział sam ustawodawca, a sposób dokonania takiego zastrzeżenia został doprecyzowany w zarządzeniu [...], które znane było oferentom jeszcze przed przystąpieniem do postępowania konkursowego, to nie sposób czynić organowi zarzutu, że przestrzegał obowiązujących regulacji. Przy czym, co należy podkreślić, organ odwoławczy dokonał porównania oferty strony skarżącej
z pozostałymi ofertami złożonymi w toku postępowania, czemu dał wyraz zamieszczając odpowiednie tabele i szczegółowe informacje o dokonanej ocenie każdej z ofert w zaskarżonej decyzji. Jak wskazał organ, dzięki zindywidualizowaniu każdej ze złożonych ofert w niniejszej decyzji, strona skarżąca, a także pozostali oferenci, mieli możliwość szczegółowego zapoznania się ze sposobem przyznawania punktów za poszczególne kryteria oceny u każdego z podmiotów biorących udział w postępowaniu konkursowym. Ponadto, jak wyjaśnił organ, w wyniku oceny dokumentacji przedmiotowego postępowania, nie stwierdzono błędu komisji konkursowej polegającego na niesłusznym przyznaniu punktów w ofercie, w której deklarowano warunki rankingujące. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżących, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorcy uniemożliwia pełną ocenę i weryfikację złożonych przez oferentów ofert. Tym samym, wątpliwości strony skarżącej, co do braku spełniania przez jednego z oferentów warunku posiadania określonego sprzętu na dzień składania oferty, nie uzasadniają, zdaniem Sądu, zarzutu naruszenia przez organ art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy.
W ocenie Sądu, organ nie dopuścił się także naruszenia norm postępowania administracyjnego, w tym przepisów art. 7 w związku z art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy,
a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na jednoznaczne stwierdzenie, że
w przedmiotowym postępowaniu konkursowym nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło