II SA/Kr 1081/18

WyrokWSA w Krakowie2018-10-17

Skład orzekający: Andrzej Irla, Agnieszka Nawara - Dubiel, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony przyrody jest właściwy do merytorycznego rozstrzygania o charakterze użytku gruntowego (las czy nie las) w sytuacji, gdy dane w ewidencji gruntów są sporne i toczą się postępowania dotyczące ich zmiany?
Ratio decidendi
Organ ochrony przyrody nie jest właściwy do merytorycznego rozstrzygania o charakterze użytku gruntowego, gdy dane w ewidencji gruntów są sporne i toczą się postępowania w tym zakresie. Organ ten powinien oprzeć się na aktualnych, wiążących wpisach do ewidencji gruntów i budynków. W przypadku wątpliwości co do klasyfikacji gruntu, właściwy do rozstrzygnięcia jest starosta. Organ ochrony przyrody prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, gdyż nie mógł merytorycznie rozstrzygać kwestii spornych dotyczących klasyfikacji gruntu.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli zgłoszenie zamiaru wycięcia 31 drzew z terenu działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., oświadczając, że cel ten nie jest związany z działalnością gospodarczą. Prezydent Miasta K. odmówił wszczęcia postępowania, uznając działkę za las na podstawie danych z ewidencji gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zaskarżyli postanowienie SKO, zarzucając błędną wykładnię przepisów o ochronie przyrody i lasach oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym brak podstaw do odmowy wszczęcia postępowania i oparcie się na nieaktualnych danych ewidencyjnych, kwestionowanych w wieloletnim postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Andrzej Irla SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi M. R. - G., S. Z., W. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala. Postanowieniem z 30 stycznia 2018 r., znak [...] Prezydent Miasta K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie w sprawie zgłoszenia zamiaru wycięcia 31 sztuk drzew z terenu działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. - w wyniku wniosku złożonego przez M. R. - G., S. Z. oraz W. Z.. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że jak wynika z wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów, działka nr [...] obr. [...] o pow. 0,3077 ha została sklasyfikowana jako grunty leśne. Tym samym organ stwierdził, że zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew z terenu tej działki jest bezprzedmiotowe. W myśl art. 83f pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, do drzew lub krzewów rosnących w lasach nie stosuje się przepisów art. 83 ust. 1 tej ustawy. Obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew jest szczególnym obowiązkiem właściciela wynikającym z art. 83f ust. 4 ustawy, a dotyczy jedynie sytuacji, gdy zwolnienie z obowiązku stosowania art. 83 ust. 1 ustawy dotyczy przypadku opisanego w art. 83f ust. 3a ustawy. Zwolnienie wynikające z art. 83f ust. 4 ustawy nie zostało obciążone obowiązkiem dokonania zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew. Organ I instancji stwierdził, że objęte zgłoszeniem drzewa rosną na terenie spełniającym definicję lasu w myśl art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o lasach. Powołując się na orzecznictwo sądowe w tym przedmiocie organ wskazał, iż o tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, decyduje co do zasady zapis w ewidencji gruntów i budynków. Zatem odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie objętej wnioskiem. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało złożone przez M. R. - G., S. Z. oraz W. Z.. W obszernym uzasadnieniu zażalenia przedstawiono dokładnie stan faktyczny sprawy, w szczególności przebieg postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów, obejmujących również działkę nr [...] obr. [...], której dotyczy wniosek. Podkreślono, że skoro przebieg tych postępowań w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów jest znany Organowi I instancji, to Organ ten nie może bezkrytycznie opierać się na danych ujawnionych w ewidencji gruntów, zwłaszcza, że dane te są nieaktualne. W konsekwencji Skarżący stwierdzają, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek formalnych do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. W ocenie Skarżących, zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew zostało złożone w sposób prawidłowy, w związku z czym Organ winien je rozpatrzyć we właściwym trybie przewidzianym w ustawie o ochronie przyrody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarzone postanowienie. Jako podstawę prawną wskazano art. 61a § 1 i § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 poz. 1257 j.t.). W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 poz. 142), usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, 933 i 1132), zwanej dalej "Kodeksem cywilnym" - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Jednakże jak stanowi art. 83f ust. 1 pkt 3a w/w ustawy, przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiazane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przedmiotowej sprawie Wnioskodawcy M. R. -G., S. Z. i W. Z. pismem z dnia 12.01.2018 r. wystąpili do Organu I instancji ze zgłoszeniem zamiaru wycięcia 31 sztuk drzew rosnących na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., oświadczając przy tym, iż drzewa te mają być usuwane na cele niezwiazane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U.2017.788 t.j.), "lasem" w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Kolegium zasadne jest wskazanie na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym w przedmiotowej kwestii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 01 października 2013 r. sygn. akt IV Sa/Wa 1161/13 (publ. el. CBOSA), co potwierdził w tym zakresie także NSA w wyroku z dnia 02 października 2015 r. sygn. II OSK 308/14 (publ. El. CBOSA), jednoznacznie przyjął, iż do ustalenia, czy teren inwestycji spełnia minimalne wymagania powierzchniowe dotyczące lasu (0.10 ha gruntów leśnych), należało wziąć pod uwagę również inne, przyległe nieruchomości gruntowe, stanowiące odrębne nieruchomości. Zaznaczono, iż pojęcie lasu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach nie jest kategorią cywilnoprawną i abstrahuje od pojęcia własności, odwołując się wyłącznie do powierzchni, cech przyrodniczych, przeznaczenia oraz sposobu zagospodarowania. Pojęcie lasu jest całkowicie niezależne i oderwane od pojęcia nieruchomości gruntowej (por. Bartosz Rakoczy "Komentarz do art. 3 ustawy o lasach", publ. LEX). Tym samym fakt, że dana nieruchomość gruntowa ma - po podziale gruntu leśnego - powierzchnię mniejszą niż 0,10 ha, nie pozbawia jej statusu gruntu leśnego w sytuacji graniczenia z innymi gruntami leśnymi, tworzącymi łącznie zwartą powierzchnię ponad 0,10 ha. A więc zwarty kompleks odnosi się nie do konkretnej działki, lecz większej całości. Warto również wskazać, iż jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt IV Sa/Wa 540/11 (publ. El. CBOSA), przeznaczenia do produkcji leśnej nie wyklucza zaliczenie do lasów również takich gruntów, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z 1991 r. o lasach, dla których inwentaryzacja stanu lasów nie została jeszcze wykonana i decyzja określająca zadania z zakresu gospodarki leśnej nie została jeszcze wydana. Również brak uproszczonego planu urządzenia lasu dla danego terenu nie powoduje, że grunty tracą charakter gruntów leśnych. Nie ma również znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym na cele inne niż leśne: nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów ich faktycznego, dotychczasowego charakteru. W wyroku tym Sąd zaznaczył, że nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, las nie traci przez to swego charakteru: zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z art. 24 ustawy z 1991 r. o lasach wynika ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego). Dodatkowo WSA zauważył, iż czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. Gdyby dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go (pozbawienie lasu roślinności) mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego. Taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy z 1991 r. o lasach jest niedopuszczalna. Jak wynika z danych zawartych w ewidencji gruntów, tj. z wypisu z rejestru gruntów dla działki nr [...] obr. [...] oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej (dokumenty aktualne, z dnia 04.06.2018 r.), przedmiotowa nieruchomość stanowi użytek o symbolu Ls - Lasy o pow. 0,3077 ha. Zauważyć należy, iż jak potwierdza w/w mapa, działka ta otoczona jest szeregiem nieruchomości o takim samym przeznaczeniu, tj. Ls. Ponadto warto zaznaczyć, iż jak wynika z danych zawartych w księdze wieczystej nr [...] [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, dla których to danych podstawą wpisu były wypisy z rejestru gruntów (w tym wypis z rejestru gruntów z dnia 30.10.2017 r. wydany przez Prezydenta Miasta K.), działka nr [...] o pow. 0,3077 ha obr[...] położona przy ul. [...] w K. stanowi część jednej nieruchomości składającej się z działek nr [...], [...] i [...] o łącznej pow. 8,0683 ha. Jednocześnie sposób korzystania dla działki nr [...] określony został jako Ls- lasy. Zatem w ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, że działka nr [...] obr[...] nie może być traktowana jako samodzielna nieruchomość, niejako w oderwaniu zarówno od stanu faktycznego, jak i prawnego. W ocenie Kolegium w przedmiocie stanu faktycznego nie ulega wątpliwość. że działka ta pod względem funkcjonalnym, zagospodarowania i przeznaczenia., stanowi część większego kompleksu gruntów zadrzewionych i nie może być traktowana jakby była położona poza nim. Z kolei w przedmiocie stanu prawnego, to działka ta - co wynika bezspornie już z treści w/w księgi wieczystej, którą prowadzi się dla nieruchomości (a więc nie dla działki gruntu jako takiej), stanowi element, część nieruchomości gruntowej składającej się z kilku działek, a zatem część większego kompleksu (o łącznej pow. 8,0683 ha) stanowiącego całość również pod względem funkcji, przeznaczenia i powierzchni. Kolegium wskazuje, iż jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (j.t. Dz.U.2017.1007), księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości. W myśl art. 21 tej ustawy, właściciel kilku nieruchomości stanowiących całość gospodarczą lub graniczących z sobą może żądać połączenia ich w księdze wieczystej w jedną nieruchomość. Zatem wskutek połączenia i wpisu do jednej księgi wieczystej, działki tracą wówczas status odrębnych nieruchomości w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. I ACa 68/14; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2003 r., IV CK 114/02, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2006 r., III CZP 24/06). Wobec wszystkich powyższych wyjaśnień zdaniem Kolegium stwierdzić należy, że skoro działka nr [...] wchodzi w skład większego kompleksu nieruchomości, a sposób korzystania określony został jako leśny, to spełnione są warunki zawarte w cyt. wcześniej definicji "lasu" zawartej w art. 3 ustawy o lasach, tj. zarówno kryterium powierzchni (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha pokryta roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym -lub przejściowo jej pozbawiona), jak i przeznaczenia. W tych okolicznościach zdaniem Kolegium Organ I instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ze zgłoszenia zamiaru wycięcia 31 sztuk drzew z terenu działki nr [...] obr. [...] przyjmując, iż mamy do czynienia z gruntem spełniającym definicję "lasu" zawartą w ustawie o lasach, a co za tym idzie, nie kwalifikującym się do zastosowania trybu przewidzianego w art. 83f ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. Stąd też jak stanowi art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Natomiast odnosząc się do zawartej w zażaleniu argumentacji powołującej się na toczące się od wielu lat postępowanie administracyjne oraz postępowanie przed WSA w Krakowie w sprawie dotyczącej zmiany klasyfikacji gruntów, obejmujące również działkę nr [...], Kolegium wyjaśniło, iż toczące się postępowanie administracyjne nie może być dowodem na okoliczność, iż działka nr [...], utraciła charakter gruntu o przeznaczeniu leśnym. Opisane wyżej postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. R.-G., S. Z. i W. Z.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 83f ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2000 roku o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 142 z dnia 8 grudnia 2017 roku; zwanej dalej również "L/OP") oraz art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 788 z dnia 5 kwietnia 2017 roku; zwanej dalej również "UOL" lub "ustawą o lasach") - poprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się w bezzasadnym przyjęciu, jakoby zgłoszenie przez Skarżących zamiaru wycięcia 31 szt. drzew z terenu Nieruchomości było bezprzedmiotowe z uwagi na to, że w ocenie orzekających w spawie organów Nieruchomość jest lasem, na co wskazywać mają dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, wobec czego do Nieruchomości nie znajduje zastosowania art. 83 ust. 1 UOP, podczas gdy orzekające w spawie organy nie mogły bezwzględnie opierać się wyłącznie na danych ujawnionych w ewidencji gruntów w sytuacji, gdy Organ I instancji jest jednocześnie organem ewidencyjnym, prawidłowość zaklasyfikowania Nieruchomości jako las jest przez Strony kwestionowana w postępowaniu toczącym się od 18 lat, a ostatnia decyzja w tym przedmiocie została uchylona wyrokiem tut. Sądu z dnia 8 marca 2018 roku, sygn. akt III SA/Kr 1540/17; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 61a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2017 r. poz. 1257 z dnia 8 czerwca 2017 roku; zwanej dalej również "KPA"), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia pomimo braku wystąpienia podstaw do odmowy wszczęcia postępowania zainicjowanego zgłoszeniem przez Strony zamiaru wycinki drzew, a także poprzez oparcie Postanowienia na przesłance merytorycznej, tj. uprzednim uznaniu Nieruchomości za las, podczas gdy instytucja odmowy wszczęcia postępowania stanowi wyłącznie akt formalny i nie uprawnia organu dokonania merytorycznej oceny sprawy; - art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 KPA - poprzez brak wyczerpującego zebrania i dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego w przedmiocie spełnienia przesłanek do zgłoszenia przez Skarżących zamiaru wycięcia 31 z terenu Nieruchomości, a także poprzez brak wyczerpującego zbadania i wykazania, że drzewa objęte zgłoszeniem Stron rosną na terenie spełniającym definicję lasu w świetle art. 3 pkt. 1 lit. a UOL, a czego konsekwencją była bezzasadna odmowa wszczęcie przez Organ postępowania w przedmiocie zgłoszenia zamiaru wycięcia drzew; - z art. 97 § 1 pkt 4 KPA - poprzez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy w sprawie zachodzi konieczność rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny zagadnienia wstępnego w kwestii prawidłowej klasyfikacji Nieruchomości. Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego Postanowienia a także Postanowienia organu I instancji, o zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest nieuzasadniona, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy pokrótce przytoczyć przepisy dotyczące zasad usuwania drzew i krzewów z nieruchomości. Art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1614), określa jako zasadę obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów (usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia). Wyjątki od tego obowiązku przewiduje natomiast art. 83f tej ustawy, zgodnie z którym przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się (między innymi) do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt.3a) oraz drzew lub krzewów na plantacjach lub w lasach w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (pkt.4). Zgodnie z ust.4 art. 83f, w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a, właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza określone w tym przepisie wielkości. Zgodnie z art. 83f ust. 6, zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew lub krzewów, nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia oględzin w celu ustalenia nazwy gatunku drzewa oraz obwodu pnia ustalonego na wysokości 5 cm. Po myśli zaś art. 83f ust. 8, po dokonaniu oględzin organ w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Zgodnie z art. 83 f ust. 14, organ może wnieść sprzeciw w przypadku: 1) lokalizacji drzewa: a) na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, b) na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, c) na terenach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5; 2) spełnienia przez drzewo kryteriów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 3. Zgodnie z art. 83 f ust. 15 organ wnosi sprzeciw: 1) jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie; 2) w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w ust. 9. Natomiast kwestię pozyskiwania drewna z lasu reguluje art.14a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 788 z późn. zm.), co odbywa się poprzez cechowanie drewna. Do usuwania drzew lub krzewów znajdujących się na plantacjach lub w lasach w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach nie ma zastosowania zatem ani obowiązek uzyskania decyzji o zezwoleniu na ich usunięcie ani dokonania zgłoszenia. W niniejszej sprawie skarżący dokonali zgłoszenia zamiaru dokonania usunięcia drzewa z nieruchomości stanowiącej ich własność na podstawie art. 83f ust. 1 pkt. 3a ustawy o ochronie przyrody, natomiast organ I Instancji odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, wskazując, że teren z którego skarżący mają zamiar usunąć drzewa jest terenem leśnym, a zatem nie stosuje się do niego w ogóle przepisów art. 83 i następne ustawy o ochronie przyrody (uzyskania zezwolenia lub procedury zgłoszeniowej). Organ II Instancji zaprezentował nadto znacznie poszerzoną argumentację odnosząca się do zakwalifikowania spornego terenu jako gruntu leśnego (lasu) w rozumieniu ustawy o lasach. Poza sporem w sprawie pozostaje, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji działka nr [...] obr. [...] objęta KW nr [...], w dziale I-O, Lp. 3 tej księgi opisana została jako "LS-Lasy" a podstawa tego wpisu jest wypis z rejestru gruntów z dnia 30 października 2017 r. (wydruk Księgi Wieczystej w aktach sprawy). Wynika to także ze znajdującego się na karcie 93 akt adm. wypisu z rejestru gruntów z dnia 4 czerwca 2018 r. dla działki [...]. Nie ulega także wątpliwości, że odnośnie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w zakresie użytku gruntowego dla działki [...] toczy się wieloletnie postępowanie administracyjne, zapadły także liczne wyroki WSA w Krakowie – w tym również wyrok z dnia 8 marca 2018 r. sygn. III SA/Kr 1540/17, którym uchylono decyzje organu II Instancji. W sprawach tych spór sprowadza się do oceny, czy rzeczywiście różne sąsiadujące ze sobą działki (w tym działka [...]) mogą zostać zaliczone do kategorii nieruchomości leśnych zgodnie z art. 3 ustawy o lasach. Przy czym wiążący pogląd (w myśl art. 153 p.p.s.a) wyrażony w zapadłych wyrokach wskazuje, że: " (...) rodzaj roślinności znajdującej się na gruncie nie rozstrzyga o kwalifikacji prawnej gruntu, dopiero przeznaczenie gruntu do produkcji leśnej pozwala na uznanie tego gruntu za las. Dla uznania danego grunty za las powinny być łącznie spełnione następujące warunki: określonej powierzchni, rodzaju roślinności, oraz przeznaczenia do produkcji leśnej, przy czym ten ostatni warunek nie oznacza oczywiście faktycznego prowadzenia takiej produkcji w momencie dokonywania oceny charakteru użytku. Natomiast określenie rodzaju użytku powinno być poprzedzone oceną istnienia tej przesłanki". Na skutek uchylenia przywołanym wyrokiem decyzji organu II Instancji, został on zobowiązany do ponownego rozważenia istnienia przesłanek określanego rodzaju użytku (LS), w tym także dla działki [...]. Wszystko to oznacza, że co prawda zapisy w ewidencji gruntów i budynków wskazują, że działka nr [...] stanowi teren leśny, to jednak jest to okoliczność sporna i dopiero ostateczna i prawomocna decyzja ustalająca charakter użytku gruntowego wątpliwości te rozstrzygnie. Spór w sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy organ ochrony przyrody – Prezydent Miasta K., powinien był wszcząć postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżących i następnie we własnym zakresie rozstrzygać jaki rzeczywiście charakter ma działka [...] w zakresie użytku gruntowego, i dopiero w zależności od dokonanych wydać odpowiednie rozstrzygniecie. Zdaniem Sądu odpowiedź na to pytanie jest negatywna, a organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, kierując się aktualnymi wpisami do ewidencji gruntów i budynków. Organ ochrony przyrody (wójt, burmistrz, prezydent) nie jest bowiem właściwy rzeczowo do rozstrzygania kwestii dotyczących rodzaju użytków gruntowych wynikających z zapisów figurujących w ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności w sytuacji trwającego już wiele lat sporu w tym zakresie. W tym zakresie właściwy jest starosta, po myśli art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm.). Nie ma przy tym znaczenia, że mieście na prawach powiatu obie te funkcje pełni Prezydent. Należy podzielić stanowisko, zgodnie z którym w praktyce o kwalifikacji gruntu jako lasu w oparciu o kryterium przeznaczenia rozstrzygają dane z ewidencji gruntów prowadzonej na podstawie ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm., dalej p.g.i.k.), która w art. 21 ust. 1 stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podkreślić przy tym należy, że odmowa wszczęcia postępowania na zasadzie art. 61a Kpa, w żaden sposób nie pozbawia skarżących możliwości ponownego wystąpienia z wnioskiem, po ostatecznym ustaleniu charakteru użytku gruntowego dla działki [...] obr. [...] jako nieleśnego i dokonaniu odpowiedniej zmiany w zapisach ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Sądu nie było podstaw do zawieszenia przez organ postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt. 4 Kpa, Zgodnie z tym przepisem organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zarówno w dacie wpływu wniosku skarżących jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wpisy w ewidencji gruntów i budynków były jednoznaczne i dla organu ochrony przyrody wiążące i nie uprawniały do wszczęcia postępowania. Tym samym skoro postępowania organ wszcząć nie mógł, to nie mógł również go zawiesić, bo oczywistym jest że zawiesić można jedynie postępowanie które się toczy (zostało wszczęte). Wobec powyższego skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło