I SA/Rz 978/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JP – syndyka masy upadłości U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi JP – syndyka masy upadłości U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] sierpnia 2018 r. nr [.] w przedmiocie długu celnego - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy JP - syndyk masy upadłości U., wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w skardze, że chodzi o opłaty sądowe. W złożonych oświadczeniach (skarga, formularz) podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem upadłej Spółki/Syndyka toczy się przed organami administracji skarbowej wiele postępowań. Doręczono mu już około 700 decyzji I instancji dotyczących należności celno-podatkowych, a w maju i czerwcu br. około 150 decyzji organu odwoławczego. Od maja wniósł już około 350 skarg. Z uzyskanych od organów informacji wynika, że przedmiotem ich analizy jest około 1.000 zgłoszeń celnych Spółki, co determinuje możliwość wydania około 2.000 decyzji. Z analiz Syndyka wynika, że łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach może przekroczyć 8,5 mln zł, a wartość opłat sądowych może wahać się jednorazowo od 100 do przeszło 1.000 zł; łącznie mogą wynieść kilkaset tysięcy złotych. Każda łączy się również z koniecznością uregulowania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W sprawach, w których tut. Sąd wydał już wyroki wnoszone będą skargi kasacyjne, które także wiązać się będą z opłatami. Obowiązek pokrycia wszystkich możliwych opłat może więc zniweczyć cele postępowania upadłościowego. Stan rachunku bankowego wynosi około 2.800.000 zł. Upadły nie osiąga dochodu, a stan upadłości agencji celnej wyklucza prowadzenie jej przedsiębiorstwa. Wartość przedmiotu zaskarżenia Przewodniczący Wydziału I określił na 12.205 zł. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Analiza wniosku pod kątem ww. przesłanki nie pozwoliła na jego uwzględnienie. Wpis od skargi wyniesie 400 zł, a ewentualny od skargi kasacyjnej połowę tej kwoty. Wydatki takie znajdują w całości pokrycie w zadeklarowanych środkach pieniężnych., tj. kwocie 2.800.000 zł (według stanu na dzień wypełnienia formularza PPPr). Biorąc natomiast pod uwagę, że jedynym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy jest aktualny stan finansowy wnioskodawcy i jego zdolności płatnicze (kryterium finansowe, por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2015 r. I GZ 877/17, opubl. na stronie internetowej "http://orzeczenia.nsa.gov.pl") uznać należało, że Syndyk posiada możliwość zadośćuczynienia wymaganiu określonemu w art. 199 Ppsa, tj. pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w nim, także przy kumulacji opłat z innych spraw. Z analizy wniosków Syndyka o prawo pomocy zgłoszonych w sprawach sądowoadministracyjnych oznaczonych sygnaturami z 2018 r. ("/18") wynika, że suma należnych wpisów od skarg, które wpłynęły do tut. Sądu w tym roku, wyniosła do dnia rozpoznania niniejszego wniosku, niewiele ponad 54 000 zł, przy czym poszczególne płatności rozłożone były w relatywnie długim okresie niemal 10 miesięcy. Podkreślić należy też, że wydatki te stanowią część kosztów postępowania upadłościowego, o których mowa w art. 230 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344), a zatem wymagają traktowania na równi z innymi podobnymi wydatkami mieszczącymi się w dyspozycji tych przepisów, jak chociażby na obsługę prawną i wynagrodzenie syndyka. W myśl zaś art. 343 ust. 1 Prawa upadłościowego, podlegają one zaspokojeniu w pierwszej kolejności, a inne należności – jak stanowi art. 344 ust. 1 cyt. ustawy – dopiero po zaspokojeniu w całości kosztów postępowania. Argumentacja pełnomocnika w kwestii priorytetów fiskalnych syndyka jest zatem chybiona. Z przedłożonego do akt sprawy I SA/Rz 748/18 sprawozdania finansowego za okres od 31 stycznia do 30 kwietnia 2018 r. wynika m.in., że w tym czasie na obsługę prawną wydatkowano z masy upadłości przeszło 40.000 zł, a na koszty sądowe przed tut. Sądem 8.717 zł. W okresie objętym sprawozdaniem odnotowano wpływy na przeszło 2.400.000 zł, a koszty wyniosły niespełna 80.000 zł. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego w Santander Bank Polska S.A. nr [.] wynika, że saldo na dzień 26 września 2018 r. wynosiło 45.861,69 zł oraz 2.150.000 zł tytułem lokat z datami zapadalności przypadającymi w październiku. W dacie wypełnienia wniosku na rachunku miało być około 2.800.000 zł. Syndyk nadal dysponuje więc środkami, z których ma możliwość pokrycia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla prowadzonego postępowania upadłościowego, także przy uwzględnieniu konieczności pokrywania innych jeszcze wydatków. Poniesienie kosztów postępowania sądowego jest w pełni w zasięgu wnioskodawcy, choćby suma opłat dotyczących decyzji doręczonych mu w maju i czerwcu br. miała wynosić, jak podano we wniosku, około 15.000 zł. Opisany stan zasobów masy upadłości stanowi zaprzeczenie przesłanek prawa pomocy określonych w art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa. To może być bowiem przyznane tylko podmiotowi, który rzeczywiście nie ma środków i zdolności płatniczych, aby sfinansować swój udział w sprawie, przez co miałby ograniczony dostęp do sądu. Nie przedstawiono natomiast dowodów na istnienie aktualnych zobowiązań, które uzasadniałyby odmienną ocenę wniosku, a więc że wyczerpują one środki masy upadłości w znacznej części i mogą doprowadzić do ekonomicznej niedopuszczalności postępowania upadłościowego, o której mowa w art. 361 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.