IV SA/Wa 800/16

WyrokWSA w Warszawie2016-06-14

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym działki objętej postępowaniem o ustalenie warunków zabudowy ani działki przylegającej bezpośrednio do terenu inwestycji, może być uznany za stronę tego postępowania i czy jego interes prawny uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał istotnego wpływu planowanej inwestycji na jego nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji. W związku z tym skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a tym samym nie istniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego. Nawet jeśli uznać, że umorzenie postępowania przez SKO było proceduralnie wadliwe, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż oba możliwe rozstrzygnięcia (umorzenie lub odmowa uchylenia decyzji) opierały się na tym samym wniosku o braku przymiotu strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, twierdząc, że bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu, mimo posiadania interesu prawnego. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie był stroną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie wznowieniowe, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionując brak uznania go za stronę. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego oddala skargę I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania P.C. (dalej "skarżącego") od decyzji Zarządu Dzielnicy [...](dalej także "Zarządu Dzielnicy" albo "Zarządu") z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...], odmawiającej uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku biurowo - usługowego z garażem podziemnym, z zagospodarowaniem terenu, budową dróg dojazdowych do istniejących zjazdów z Trasy [...] i ul. [...], budową sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, ciepłowniczej, elektroenergetycznej na działkach nr ew. [...] oraz części działek nr ew. [...]obr.[...] położonych przy Trasie [...] i ul. [...] w Dzielnicy [...], orzekło w następujący sposób: - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło decyzję Zarządu Dzielnicy z dnia [...] listopada 2014 r. i umorzyło postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. z wniosku skarżącego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Zarządu z dnia [...] września 2012 r. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., przedstawia się w następujący sposób: 1. Decyzją Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2012r. Nr [...] ustalono warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku biurowo - usługowego z garażem podziemnym, z zagospodarowaniem terenu, budową dróg dojazdowych do istniejących zjazdów z Trasy [...] i ul.[...], budową sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, ciepłowniczej, elektroenergetycznej na działkach nr ew. [...] oraz części działek nr ew. [...] obr. [...] położonych przy Trasie [...] i ul. [...] w Dzielnicy [...]. 2. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. skarżący wniósł do Zarządu Dzielnicy o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2012 r., powołując się na przesłankę wznowienia, przewidzianą w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., tj. wskazując, że bez własnej winy nie brał udziału w kwestionowanym postępowaniu. 3. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] Zarząd Dzielnicy wznowił na wniosek skarżącego postępowanie zakończone własną decyzją z dnia [...] września 2012 r. 4. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., wydaną na podstawie art.151 § 1 pkt 1 w związku z art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., Zarząd Dzielnicy odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2012 r., ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji budowlanej. W ocenie organu I instancji wbrew twierdzeniom skarżącego postępowanie zwyczajne, zakończone decyzją Zarządu z dnia [...] września 2012 r., nie było obarczone wadą przewidzianą w art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., mającą polegać na niezapewnieniu skarżącemu udziału w tymże postępowaniu jako jego stronie, albowiem w rzeczywistości skarżący nie posiadał i nie posiada w sprawie interesu prawnego w rozumieniu art.28 k.p.a., który to interes warunkuje uzyskanie statusu strony (zasadnie zatem skarżący, jako podmiot nie będący stroną postępowania zakończonego decyzją Zarządu z dnia [...] września 2012 r., został w tym postępowaniu pominięty). 5. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący wniósł do SKO, za pośrednictwem Zarządu Dzielnicy odwołanie od decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2014 r. III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. SKO rozpatrzyło odwołanie skarżącego o decyzji Zarządu Dzielnicy z dnia [...] listopada 2014 r., uchylając tę decyzję i umarzając postępowanie wznowieniowe. Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, SKO wskazało w szczególności, co następuje: 1. Rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania, organ bada wyłącznie to, czy wniosek ten został oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania wniesiono z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. W przypadku powołania się we wniosku na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada, czy wnioskodawca ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie ustalana w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, stosownie do art.149 § 2 k.p.a. 2. Trafnie ustalił orzekający w I instancji Zarząd Dzielnicy, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, zakończonym decyzją z dnia [...] września 2012 r. W myśl utrwalonego orzecznictwa sądowego stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich. Skarżący jest natomiast właścicielem działek nr ew. [...] i [...] obr. [...], które to działki ani nie stanowią terenu planowanej inwestycji, ani do tego terenu nie przylegają. Zgodnie z mapą (gdzie działki oznaczono kolorami) działki skarżącego (oznaczone kolorem zielonym) leżą w znacznej odległości od terenu inwestycji (oznaczonego kolorem niebieskim) i od ulic Trasa [...] i ul. [...] (kolor czerwony). Ponadto działkę nr ew. [...] od terenu inwestycji oddziela Kanał [...] a działki nr ew. [...] oddzielone są Kanałem [...] oraz działką nr ew. [...]. 3. W myśl wyroku tut. Sądu z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2138, zapadłego w sprawie podobnej, okoliczność tego rodzaju (tj. niepotwierdzenie się posiadania przez podmiot, na żądanie którego wznowiono postępowanie administracyjne, interesu prawnego w sprawie) wywołuje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, wznowionego postanowieniem Zarządu Dzielnicy z dnia [...] września 2014 r., stanowiąc obligatoryjną przesłankę do uchylenia merytorycznej decyzji Zarządu z dnia [...] listopada 2014 r., wydanej w tym postępowaniu i jednoczesnego umorzenia postępowania. IV. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję SKO z dnia [...] lutego 2016 r., zarzucając orzeczeniu odwoławczemu: 1) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: - art.28 k.p.a. w zw. z art.140 k.c. wskutek bezzasadnego przyjęcia, że skarżący nie powinien być stroną w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji Zarządu z dnia [...] września 2012 r. ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla planowanej inwestycji, - art. 105 § 1 k.p.a. wskutek bezzasadnego przyjęcia, że wobec braku interesu skarżącego w uczestniczeniu w postępowaniu zakończonym, określoną w pkt 1, decyzją Zarządu [...] Nr [...], zachodzi potrzeba umorzenia, wznowionego na wniosek skarżącego postępowania, ze względu na jego bezprzedmiotowość, - naruszenie art.7 k.p.a., art.8 k.p.a., art.77 k.p.a. i art.80 k.p.a.; 2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 61 ust.1 pkt 2 i 3 oraz art.63 ust.3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz U. z 2013 r., poz.647) w zw. z art.55 w zw. z art.64 ust.l tej ustawy przez brak ich właściwego zastosowania. Uzasadniając zarzuty skargi skarżący wskazał w szczególności, co następuje: Nieruchomość, stanowiąca działki ewidencyjne nr [...], których współwłaścicielem jest skarżący, aczkolwiek nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością, co do której ustalone zostały warunki zabudowy jest nieruchomością sąsiednią i to taką, na którą zamierzona inwestycja będzie w sposób istotny oddziaływać. Warto wskazać, że już na etapie postępowania z wniosku [...] sp. z o.o. o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację w.w. przedsięwzięcia skarżący był niekwestionowaną stroną tamtego postępowania. Stanowisko, które kwestionując interes prawny skarżącego pozbawia go praw strony jest oczywiście wadliwe i oparte na sprzecznym z oczywistymi faktami twierdzeniu, że sposób zagospodarowania działek objętych decyzją Nr [...], nie rzutuje na zagospodarowanie i sposób wykorzystania położonych w pobliżu zamierzonej inwestycji działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...], których skarżący jest współwłaścicielem. Tymczasem jest wręcz przeciwnie. Rozwiązanie przyjęte w powołanej decyzji Nr [...], w takim zakresie, w jakim odnosi się przewidzianego w niej układu komunikującego teren inwestycji z siecią drogową, wskazuje wyraźnie na to, że podporządkowane jest ono takiemu założonemu rozwiązaniu, które prowadzić będzie przez wskazane działki ewidencyjne nr [...]. Choć zatem sprawa niniejsza dotyczy jedynie fragmentu terenu (objętego wcześniej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach), to nie ulega wątpliwości, że skarżący winien być stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy tej części obszaru objętego ówczesną decyzją środowiskową. Realizacja przez [...] sp. z o.o. poszczególnych części jej zamierzenia inwestycyjnego, prowadzi w naturalny sposób do wyznaczenia przez powołaną wyżej nieruchomość skarżącego (działki ewid. nr [...]) przebieg drogi łączącej poszczególne obszary na terenie północnej części tzw. [...], jako wariant jedynie możliwy w istniejących warunkach terenowych. W sytuacji, gdy dla przedmiotowego terenu nie ma uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, to nie inwestor, jakim jest spółka [...] będzie musiał przy realizacji swego zamierzenia dostosować się do planu, tylko stan wyznaczony przedmiotową decyzją o warunkach zabudowy determinować będzie zagospodarowanie przestrzenne w tym zakresie, to zaś ma istotne znaczenie dla interesów skarżącego. Skoro pozostała część zamierzenia inwestycyjnego obejmuje nieruchomość skarżącego, skutki decyzji o warunkach zabudowy stanowić będą oczywiste oddziaływania na nieruchomość skarżącego przez wymuszenie działań wkraczających bezpośrednio w sferę jego nieruchomości. Zaskarżona decyzja bagatelizuje wymowę tego, że to decyzja Nr [...] o warunkach zabudowy ukształtowała stosunki miejscowe w zakresie wyznaczenia miejsca pod drogę mającą obsługiwać komunikacyjnie obszar wielokrotnie większy od terenu inwestycji objętej tą decyzją, a tym samym godząc oczywiście w prawa skarżącego. Skoro decyzja ta determinuje przeznaczenie nieruchomości skarżącego pod element zakładanego przez inwestora układu komunikacyjnego, to znaczy, że zamierzona inwestycja oddziałuje w sposób realny i konkretny na sąsiednią nieruchomość, wkraczając w sferę własności sąsiadów. Dla oceny tego wpływu przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy na nieruchomość skarżącego, bez znaczenia jest to, kto finalnie realizować będzie układ komunikacyjny na działkach ewid. nr [...]. Istotne jest zaś to, że taki układ wymuszony jest przez decyzję nr [...], która w świetle błędnych wywodów uzasadnienia decyzji nr [...] Zarządu Dzielnicy [...], w istocie milcząco zaakceptowanych przez zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie zawiera żadnych rozstrzygnięć co do docelowego układu komunikacyjnego rejonu [...], który byłby prowadzony przez działki stanowiące współwłasność skarżącego. Po pierwsze nie jest to prawdą, bowiem do określonego projektowanego układu komunikacyjnego decyzja nawiązuje, a po wtóre jeśli założyć, że nie nawiązuje, to oznacza, że decyzja jest wadliwa przez to, że nie rozstrzyga warunków skomunikowania projektowanej inwestycji z siecią dróg publicznych. Fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podobnie jak organ wydający decyzję nr [...], bagatelizuje okoliczność, że w samej decyzji nie wspomina się o istnieniu tej przesłanki, do której decyzja nawiązuje, a która wskazuje na istnienie projektów budowy drogi komunikującej przedmiotową nieruchomość przez działki ewid. nr [...], nie oznacza, że inwestycja objęta powołaną decyzją nr [...], nie wkracza swym oddziaływaniem w sferę praw odwołującego się. Brak zaś odniesienia się Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do tej kwestii wskazuje dodatkowo na wadliwość zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego jest oczywiste, że zamierzenia inwestycyjne spółki [...], w powiązaniu z treścią przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy oraz wcześniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach całego zamierzenia inwestycyjnego, potwierdzają oczywisty wpływ rozstrzygnięcia zawartego w skarżonej decyzji na nieruchomość skarżącego, przesądzając o istniejącym przymiocie strony. Przesądza to również o konieczności uwzględnienia interesu skarżącego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Odmienne stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] doprowadziło zatem do naruszenia wskazanych przepisów prawa. Niezależnie od tej najistotniejszej kwestii, należy zauważyć, że tak zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], jak i decyzja nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2014 r. bagatelizują, jako nie zasługujące nawet na zwrócenie uwagi przez organ, skutki wynikające z sygnalizowanej przez skarżącego b. bliskiej odległości stanowiącej jego własność działki ewid.nr [...] od terenu planowanej inwestycji. Przy odległości 14 m, nawet oddzielenie nieruchomości skarżącego Kanałem [...], pozostaje bez znaczenia dla uciążliwości wywoływanych przez hałas i spalin}', stanowiących naturalną, a intensywną immisję z nieruchomości objętej warunkami zabudowy, gdy zważyć na charakter i intensywność tej zabudowy. Zważyć bowiem trzeba, że działka odwołującego się oznaczona numerem ewid.[...] z obrębu [...], położona jest zaledwie w odległości 14 metrów od terenu inwestycji, objętej decyzją nr [...] Zarządu Dzielnicy [...], przewidzianego pod infrastrukturę i wjazdy. Już z samego doświadczenia życiowego wynika, że realizacja wjazdów na dużą nieruchomość, na której powstanie "zainwestowanie kubaturowe", przez które należy rozumieć powstanie wielozadaniowych budynków, pociągać będzie za sobą duży ruch pojazdów, którego nie sposób traktować jako pozostający bez wpływu na nieruchomość położoną 14 metrów od tego skomasowanego ruchu pojazdów. Zważyć przy tym należy, że właśnie tego typu rozwiązanie drogowe (wjazd) powoduje największe oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie. Wiąże się to bowiem ze specyfiką ruchu drogowego w tym miejscu charakteryzującą się hamowaniem i ruszaniem pojazdów, które to czynności wywołują największy hałas i spaliny. Zjawiska te znane są powszechnie i winny być przedmiotem rozpoznania przez organ. Dla oceny tego wpływu na nieruchomość pozostającą w odległości 14 metrów nie ma żadnego znaczenia to, czy bezpośrednio przylega ona do nieruchomości, na której realizowana ma być inwestycja. W świetle powyższego, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słów "po dokładnej analizie" nie można traktować inaczej niż jako nic nie znaczący ozdobnik, za którym nie kryje się żadna analiza oddziaływania przedmiotowej nieruchomości, na nieruchomość skarżącego, a już w szczególności analiza dokładna. Przeprowadzenia takiej analizy nie potwierdza treść lakonicznego, arbitralnego uzasadnienia, nie odnoszącego się do istoty zarzutów formułowanych w odwołaniu skarżącego od decyzji nr [...] Zarządu Dzielnicy z dnia [...] listopada 2014 r. Analiza taka winna brać pod uwagę także to, że przez podział znanego organowi zamierzenia inwestycyjnego na części, nie można poszukiwać obejścia przepisów dotyczących warunków zabudowy. Już to tylko wskazuje na naruszenie powołanych przepisów postępowania administracyjnego. Wadliwe ustalenia oraz ocena braku interesu prawnego skarżącego w uczestniczeniu w postępowaniu o ustaleniu warunków zabudowy doprowadziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze także do naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 61 ust. l pkt 2 i 3 oraz art.63 ust.3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2013 r., poz.647) w zw. z art.55 w zw. z art.64 ust. 1 tej ustawy przez brak ich właściwego zastosowania. W sytuacji, gdy decyzja o warunkach zabudowy z mocy art.55 z mocy art.64 ust.l ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, a wydanie decyzji warunkach zabudowy jest możliwe, gdy spełnione są warunki określone w art.61 ust.l tej ustawy, wyraźny brak spełnienia kumulatywnego warunków wymienionych w pkt 2 i 3 tego ustępu art.61 przywołanej ustawy, oznacza sprzeczność zaskarżonej decyzji z normami prawa materialnego. Wynikające z przywołanej wyżej decyzji środowiskowej zamierzone w przyszłości skomunikowanie terenu zamierzonej tu cząstkowej inwestycji z siecią dróg publicznych przez układ komunikacyjny mający być realizowany na działkach ewid.nr [...], których współwłaścicielem jest skarżący, a który to układ wymuszony jest przez decyzję nr [...] przesądza iż decyzja ta narusza prawa skarżącego. V. W odpowiedzi na skargę, wniesionej pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., skarżący wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] czerwca 2016 r. skarżący podtrzymał skargę, upatrując własny interes w sprawie w tym, że ewentualna realizacja inwestycji, a nawet wydanie samej decyzji, ustalającej dla tej inwestycji warunki zabudowy, kształtuje w sposób niekorzystny dla skarżącego realny układ zagospodarowania nieruchomości i nieruchomości sąsiednich w ten sposób, że wymusza przeprowadzenie przez te nieruchomości korytarza transportowego. Skarżący wskazał, że najbliższa w stosunku do terenu nieruchomości działka skarżącego położona jest w odległości około kilkunastu metrów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VII. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VIII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. prowadzi do następujących wniosków: 1. Wskazaną wyżej decyzją SKO orzekło w niniejszej sprawie jako organ odwoławczy w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, regulowanym art.145 i nast. k.p.a., tj. w postępowaniu wszczętym w wyniku wznowienia na wniosek skarżącego wcześniejszego postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, którym było postępowanie o ustalenie na zasadach wskazanych w art.59 i nast. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym warunków zabudowy dla wskazanej wcześniej inwestycji budowlanej, zakończone ostateczną decyzją Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2012 r. Rozpatrzywszy odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji, orzekającej w przedmiocie wznowienia wskazanego wyżej postępowania, zakończonego decyzją Zarządu Dzielnicy z dnia [...] września 2012 r., tj. decyzji tego samego organu z dnia [...] listopada 2014 r., SKO w całości podzieliło ocenę Zarządu, że skarżący nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art.28 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] września 2012 r., a zatem nie może zostać uznany za pominiętą stronę tego postępowania. Sąd ocenę tę w całości podziela, przyłączając się do stanowiska organów, że w rozpatrywanej sprawie nie potwierdziło się wystąpienie wywodzonej przez skarżącego przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. 2. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, dotknięte było przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 lub art. 145a k.p.a. Zaznaczyć należy, że chodzi w tym wypadku o zastosowanie nadzwyczajnego trybu administracyjnego, mającego umożliwić wzruszenie decyzji ostatecznej, a zatem takiej decyzji, która z mocy art. 16 § 1 k.p.a. objęta jest zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. W art. 151 k.p.a. ustawodawca wskazał jakie rozstrzygnięcia mogą zostać wydane po przeprowadzeniu przez organ wznowionego postępowania. W razie braku podstaw z art. 145 § 1, art. 145a, 145b k.p.a. odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), a gdy podstawy te są - uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i orzekająca na nowo o istocie sprawy jest podejmowana wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a jednocześnie nie wystąpi żadna z negatywnych przesłanek określonych w art. 146 k.p.a. Natomiast w przypadku stwierdzenia przez organ, że zaszły co prawda przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne określone w art. 146, organ stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.). 3. Skarżący oparł swój wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Zarządu Dzielnicy z dnia [...] września 2012 r., zawarty w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r., na twierdzeniu o wystąpieniu przesłanki do wznowienia postępowania, przewidzianej w art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. na tym, że bez własnej winy nie brał udziału w kwestionowanym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy pomimo tego, że z racji posiadania w sprawie interesu prawnego w rozumieniu art.28 k.p.a., był jego stroną. Jak już wspomniano wcześniej, to przekonanie skarżącego nie znajduje potwierdzenia w obiektywnej analizie stanu faktycznego sprawy. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji planowanej przez inną osobę, przysługuje właścicielom lub użytkownikom wieczystym następujących nieruchomości: 1) wchodzących w skład terenu inwestycji, 2) przylegających bezpośrednio do terenu inwestycji, 3) takich, które wprawdzie nie przylegają do terenu inwestycji, niemniej znajdują się w zasięgu jej oddziaływania. Podmioty należące do wymienionych wyżej kategorii posiadają zatem we wskazanej wyżej sprawie interes prawny w rozumieniu art.28 k.p.a., uprawniający ich do czynnego uczestniczenia w postępowaniu i ochrony tego interesu. Obowiązek poszanowania praw osób trzecich przy zagospodarowywaniu własnego terenu i korespondujące z tym obowiązkiem uprawnienie osób trzecich do ochrony tych praw jednoznacznie wyraża art.6 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w myśl którego to przepisu każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. W odniesieniu do sytuacji skarżącego w grę mogłoby wchodzić wyłącznie wywiedzenie interesu prawnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji z faktu położenia należących do skarżącego działek w strefie oddziaływania tej inwestycji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że działki skarżącego ani nie wchodzą w skład terenu inwestycji, ani nie przylegają do niego bezpośrednio. Bezspornym jest, że najbliższa w stosunku do terenu nieruchomości działka skarżącego położona jest w odległości około kilkunastu metrów od terenu inwestycji. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, aby istotnie strefa oddziaływania planowanej inwestycji rozciągała się na jego nieruchomości. Zasadniczym argumentem, jaki skarżący podnosi na poparcie tezy o istotnym wpływaniu planowanej inwestycji na jego interes prawny jest to, że nie tylko realizacja planowanej inwestycji, obejmującej budowę dużego budynku biurowo – usługowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą, ale już samo ustalenie dla niej warunków zabudowy nieuchronnie determinuje możliwy przyszły sposób zagospodarowania jego działek, wymuszając ich przeznaczenie pod ciąg komunikacyjny. Zauważyć w związku z powyższym należy, że co do zasady zjawisko tego rodzaju (tj. pewnego rodzaju naturalne uprzywilejowanie, z którego korzystają podmioty najwcześniej inwestujące na danym obszarze, posiadające jednakże bardzo ograniczony zakres) uznać należy za istotnie występujące w zagospodarowaniu przestrzennym. Nie można bowiem wykluczyć tego, że w niektórych przypadkach inwestycje realizowane wcześniej mogą w pewien sposób determinować późniejszy kierunek rozwoju okolicznych terenów niezabudowanych, w tym również w pewnym zakresie ograniczać możliwości dalszego inwestowania (np. zrealizowanie na danym obszarze zabudowy mieszkaniowej będzie niewątpliwie stanowiło przeszkodę do późniejszej realizacji w niedalekiej okolicy zabudowy produkcyjnej, czy też usług uciążliwych). Takiego swoistego oddziaływania inwestycji już zrealizowanej, czy też dopiero dopuszczonej decyzją ustalającą warunki zabudowy, na potencjalny sposób zagospodarowania średniego i dalszego sąsiedztwa (tj. oddziaływania sprowadzającego się do konieczności zaakceptowania przez podmiot zainteresowany realizacją inwestycji na terenie położonym w pobliżu nieruchomości już zabudowanej, czy też takiej dla której ustalono już warunki zabudowy, faktu że realizacja tych planów inwestycyjnych będzie musiała uwzględniać skutki, wynikające z istnienia lub możliwości zrealizowania wskazanej wyżej zabudowy) nie można jednakże utożsamiać z bezpośrednią ingerencją zabudowy już istniejącej, czy też objętej już ustalonymi warunkami zabudowy, w sposób wykonywania prawa własności nieruchomości okolicznych. Sama tego rodzaju ogólna zależność, której nie towarzyszy jednoznaczne wykazanie bezpośredniego negatywnego oddziaływania nowej inwestycji na sposób wykonywania prawa własności na gruncie położonym w okolicy terenu inwestycji, nie jest wystarczająca do uznania, że naruszeniu uległ interes prawny właściciela, czy też użytkownika wieczystego takiego okolicznego gruntu. Przewidywana przez takiego właściciela, czy też użytkownika konieczność odpowiedniego skorygowania w przyszłości własnych planów inwestycyjnych w związku z koniecznością dopasowania się, zgodnie z wymogami zasady dobrego sąsiedztwa, o której mowa w art.61 ust.1 pkt 1 ustawy planistycznej, do istniejącego już sposobu zagospodarowania okolicy, może być rozpatrywana wyłącznie jako ewentualne naruszenie interesu faktycznego, nie zaś prawnego właścicieli nieruchomości okolicznych. Zaznaczyć w związku z powyższym należy, że naruszenie interesu faktycznego nie podlega ochronie na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że jego interes prawny w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji wiąże się z ekspozycją jego nieruchomości na uciążliwości związane z intensywnym ruchem samochodowym, który będzie towarzyszył eksploatacji planowanej inwestycji (hałas, spaliny). Przeciwko argumentacji skarżącego przemawia zarówno odpowiednia odległość działek skarżącego od terenu inwestycji (co najmniej 14 metrów), jak też brak możliwości dokonywania na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy szczegółowych ustaleń faktycznych co do skonkretyzowanego przebiegu i sposobu funkcjonowania układu komunikacyjnego na terenie inwestycji. Dokonywanie takich ustaleń, w oparciu o analizę stosownego projektu budowlanego, będzie możliwe dopiero na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia budowlanego. Niewykluczone zatem, że to na tym etapie skarżący zdoła wykazać, że pomimo wskazanego już wcześniej oddalenia jego nieruchomości od terenu inwestycji nieruchomość ta jest narażona na negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji. 4. Do rozważenia pozostaje kwestia właściwego sposobu procedowania przez organ wznowieniowy w przypadku stwierdzenia, po wznowieniu postępowania z przyczyny wskazanej w art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., że w rzeczywistości wnioskodawca nie był stroną postępowania, o wznowienie którego wnosi. Wydaje się, że właściwą reakcją na powyższe jest skorzystanie przez organ z instytucji, o której mowa w art.151 § 1 pkt 1 k.p.a. – tak jak to uczynił Zarząd Dzielnicy w decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. (odmowa uchylenia decyzji ostatecznej, kwestionowanej wnioskiem o wznowienie, z uwagi na przewidziany w tym przepisie brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., przez który to brak należy rozumieć właśnie niezaistnienie wywodzonej przez wnioskodawcę wznowienia przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a.). Organ odwoławczy przyjął w tej kwestii odmienną koncepcję procesową, nie decydując się na utrzymanie w mocy decyzji Zarządu Dzielnicy w decyzji z dnia 25 listopada 2014 r., a wywodząc wystąpienie w takim stanie faktycznym bezprzedmiotowości postępowania o wznowienie, wywołującej konieczność umorzenia tego postępowania na zasadzie art.105 § 1 k.p.a. SKO oparło się w tym zakresie na wykładni przepisów procesowych, optującej za takim właśnie rozwiązaniem, przyjętej przez tut. Sąd przy ocenie innej podobnej sprawy w wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. IV Sa/Wa 2138/14, odwołującym się z kolei do wcześniejszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej materii. Aczkolwiek Sąd orzekający obecnie przychyla się do stanowiska, że konsekwentnym instrumentem procesowym, który winien być zastosowany przez organ wznowieniowy w przypadku negatywnego zweryfikowania twierdzeń wnioskodawcy wznowienia, że kwestionowane przez niego postępowanie administracyjne jest obciążone uchybieniem z art. 145 § 1 k.p.a. (chodzi o weryfikację, której w myśl art.149 § 2 k.p.a. organ wznowieniowy dokonuje po wydaniu postanowienia o wznowienie postępowania), jest wspomniany wyżej instrument z art.151 § 1 pkt 1 k.p.a., tym niemniej dostrzega pewną rozbieżność poglądów orzecznictwa w tej kwestii. Nawet gdyby jednak przyjąć, że orzeczone przez SKO umorzenie postępowania wznowieniowego uchybiło przepisom postępowania administracyjnego, to byłoby to uchybienie nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Uznać bowiem należy, że - czy to orzeczenie przez organ odwoławczy stosowną decyzją o umorzeniu postępowania wznowieniowego na zasadzie art.105 § 1 k.p.a., czy to utrzymanie decyzją odwoławczą w mocy decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej na zasadzie art.151 § 1 pkt 1 k.p.a., w obu przypadkach zasadzające się na nieuznaniu skarżącego za stronę postępowania zwyczajnego, wywołują de facto te same skutki prawne, przy czym w obu przypadkach skarżącemu przysługuje prawo żądania skontrolowania legalności orzeczenia odwoławczego przez sąd administracyjny. W tej sytuacji w grę wchodziłoby zatem wyłącznie tego rodzaju uchybienie, które w świetle kryteriów ustalonych w art.145 § 1 pkt 1 lit.c k.p.a., nie stanowiłoby przesłanki do uchylenia obciążonej nim decyzji przez Sąd. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło