I SA/Wa 631/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dorota Apostolidis Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi K.D., J.D. i P.D. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 620/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz K.D., J.D. i P.D. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P.D., K.D., J.D. pismem z [...] marca 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 620/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 2014 r., o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...] , ozn. jako "[...] N. [...] rej. hip. Nr [...]" w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że wyrokiem z 29 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 620/16 Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...], ozn. jako "[...] [...] rej. hip. Nr [...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został przekazany Prezydentowi w marcu 2017 r., a zakreślony przez Sąd termin czterech miesięcy upłynął bezskutecznie. Pismem z [...] lutego 2018 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku Sądu. Pomimo wezwania organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, do czego został zobowiązany przez Sąd. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w chwili obecnej trwa gromadzenie materiałów niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie. Dodał, że ze względu na dużą ilość prowadzonych postępowań nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie wyznaczonym przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 t.j.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 620/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. jako "[...] [...] rej. hip. Nr [...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] 28 grudnia 2016 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 620/16 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął 28 kwietnia 2017 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku (pismem z 22 lutego 2018 r.) Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro więc, Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] zł, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia okresu o jaki przekroczono termin załatwienia sprawy, wyznaczony w wyroku z 29 września 2016 r. Dlatego na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 29 września 2016 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 29 września 2016 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Usprawiedliwieniem w niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy nie może być duża ilość spraw wpływających do organu, podnoszona w odpowiedzi na skargę. Organ do którego wpływa dużo spraw określonego rodzaju, także skomplikowanych powinien wypracować odpowiedni sposób działania i prowadzenia tych postępowań. Dlatego Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.