II SA/Sz 735/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-10-18
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Barbara Gebel, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej może zostać nałożona na nieruchomość, która posiada wewnętrzny system odprowadzania wód opadowych i roztopowych, nawet jeśli nie jest ona podłączona do zewnętrznego systemu kanalizacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej jest zasadnie nałożona, gdy nieruchomość nie jest objęta zewnętrznym systemem kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Istnienie wewnętrznego systemu odprowadzania wód nie zwalnia z opłaty, jeśli nie współdziała on z systemem funkcjonującym na danym obszarze. Ponadto, sąd potwierdził, że drogi wewnętrzne i place postojowe są obiektami budowlanymi trwale związanymi z gruntem, które zmniejszają powierzchnię biologicznie czynną.Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył skargę na decyzję Wójta Gminy K. określającą opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla jego nieruchomości. Organ uznał, że nieruchomość nie jest podłączona do systemu kanalizacji, a wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania wody nie zwalnia z opłaty. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię pojęcia "systemu kanalizacji" oraz "powierzchni biologicznie czynnej", a także błędne zakwalifikowanie dróg i placów jako obiektów budowlanych. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organu za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.
Wójt Gminy K., decyzją z dnia [...] r.,
nr [...], działając na podstawie art. 272 ust. 8 i 22 oraz art. 273 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz.1566, ze zm.), dalej jako "p.w.", rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – j.t. ze zm.), dalej jako "k.p.a.", nie uznał reklamacji złożonej w dniu 27 kwietnia 2018 r. przez A. J. od informacji w sprawie ustalenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...] oraz określił wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla ww. działki o powierzchni [...] m2 za okres od [...] r. - [...] r. w wys. [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił definicję "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej". Zdaniem organu, definiując to pojęcie należy kierować się jego słownikowym znaczeniem. Zgodnie z tym znaczeniem "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej", którym posługuje się Prawo wodne należy rozumieć jako zespół urządzeń służących do odprowadzenia z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być urządzenia kanalizacji deszczowej jak i ogólnospławnej. Obszar, na którym znajduje się nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], obręb W., nie jest podłączona do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności, nawet w przypadku posiadania instalacji do retencjonowania wody.
Zgodnie ze wskazanym przez stronę pozwoleniem wodnoprawnym z dnia
[...] r., znak [...], odbiornikiem wód opadowych
i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), a nie system kanalizacji deszczowej. Również wnoszenie opłaty za korzystanie ze środowiska nie stanowi podstawy do zwolnienia z opłaty za zmniejszenie retencyjności. Opłata środowiskowa została wniesiona za rok 2017 i dotyczy okresu gdy wody opadowe i roztopowe były zdefiniowane jako ścieki i dotyczyła ich opłata za korzystanie ze środowiska. Zgodnie
z art. 16 pkt 61, 62 i 69 ustawy Prawo wodne, wody opadowe i roztopowe zostały wyłączone z definicji ścieków od 1 stycznia 2018 r., więc wniesiona opłata za gospodarcze korzystanie ze środowiska nie jest tożsama z opłatą za zmniejszenie naturalnej retencyjności terenu i nie stanowi zwolnienia z wniesienia opłaty.
A. J. zaskarżył opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez:
a) przyjęcie, że działka nr [...], obręb W. jest obszarem nieujętym
w system kanalizacji podczas gdy z prawidłowo zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest wyposażona w kratki ściekowe i studzienki kanalizacyjne wraz z podziemnym systemem kanalizacyjnym podłączonym do zewnętrznego rowu melioracyjnego należącym do Gminy K., co kwalifikuje ją jako nieruchomość objętą systemem kanalizacji tak otwartej jak i zamkniętej,
b) brak ustalenia powierzchni biologicznej czynnej i błędne przyjęcie,
iż równoznaczne jest to z powierzchnią całej nieruchomości, podczas gdy na nieruchomości usadowiony jest budynek o powierzchni [...] m2,
c) błędne przyjęcie, że brak podłączenia wybudowanej wewnętrznej instalacji do retencjonowania wody znajdującej się na działce [...], kwalifikuje przedmiotową nieruchomość jako nieujętą w system kanalizacji otwartej,
d) błędne przyjęcie, że zajęta powierzchnia czynna biologicznie stanowi ponad 70% powierzchni działki [...], podczas gdy na przedmiotowej nieruchomości posadowiony jest budynek o pow. [...] m2, co stanowi ok. 19,71% powierzchni przedmiotowej nieruchomości, tym samym brak jest spełnienia ww. przesłanki,
e) błędne przyjęcie, że zajęta powierzchnia czynna biologicznie na działce [...],
to również trawnik o powierzchni [...] m2 stanowiący ok. 3,38% powierzchni przedmiotowej nieruchomości gdzie nie może być mowy o braku możliwości retencji wody,
2) art. 11 i art. 107 § 1 pkt 6 i 3 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych polegające na niewskazaniu dlaczego opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej została określona dla całej powierzchni nieruchomości bez uwzględnienia terenu zielonego i budynku oraz na jakiej podstawie organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość jest nieujętą w system kanalizacji;
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 269 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 272 ust. 8 ustawy Prawo wodne poprzez ich błędną wykładnię polegającą na:
a) przyjęciu, że poprzez nieruchomość rozumie się nieruchomości dla której urządzono księgę wieczystą podczas gdy w tej sprawie jedną nieruchomość stanowią działki należące do jednego właściciela sąsiadujące ze sobą, które wspólnie wykorzystywane są pod taka samą funkcję drogową, połączone są jednym system utwardzenia placu, wspólną instalacją wodnokanalizacyjną, instalacja elektryczną, kanalizacją deszczową i monitoringu i to niezależnie od tego, że dla każdej z tych działek jest urządzona inna księga wieczysta,
b) zakwalifikowaniu placów i dróg jakie znajdują się na działce [...] jako obiektów budowlanych podczas, gdy drogi wchodzą w zakres definicji obiektów liniowych o jakich mowa w art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a place zalicza się do urządzeń budowlanych zgodnie z art. 3 pkt 9 ww. ustawy,
c) błędnej wykładni pojęcia zajętej powierzchni biologicznej czynnej
w szczególności zaliczenie do zakresu tego pojęcia dróg, placów i trawnika i tym samym niewłaściwe wyliczenie opłaty za zmniejszenie retencji,
2) § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy działka [...] posiada urządzenia do retencjonowania wody.
Mając na uwadze treść przedstawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie, na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Zdaniem skarżącego, organ dokonał wadliwej wykładni pojęcia "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", w sposób nieuprawiony zawężając jej zakres do systemu kanalizacji deszczowej. Nie podzielił także podglądu jakoby wybudowany wewnętrzny system odprowadzania wody istniejący na jego nieruchomości, nie był systemem w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne. W tym zakresie wyjaśnił, że działka nr [...] jest nieruchomością objętą systemem kanalizacji typu otwartego jak i zamkniętego. Przedmiotowa nieruchomość jest wyposażona w system kanalizacji do retencjonowania wody. Zgodnie z przedłożonym przez stronę pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 18 stycznia 2008 r., odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), której właścicielem jest Gmina K.. Działka posiada kratki ściekowe jak i studzienki kanalizacyjne wraz z wbudowanym pod powierzchnią systemem kanalizacyjnym. Natomiast teren na przedmiotowej działce jest ukształtowany pod kątem tak, że woda spływa do ww. urządzeń i nie zalega na działce. Przy czym nie ma znaczenia to, że wewnętrzny system nie jest podłączony do systemu kanalizacji "zewnętrznej", tj. gminnej sieci, gdyż istotnym jest tu tylko fakt faktycznego wybudowania takiej sieci na nieruchomości skarżącego.
Skarżący zakwestionował także stanowisko organu w zakresie spełnienia przesłanki zajęcia ponad 70% powierzchni biologicznie czynnej, wskazując, że działka zabudowana jest tylko w 19,71 %, zaś wewnętrze drogi i place o powierzchni [...] m2 nie są objęte definicją obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, a zatem znajdują się poza zakresem przepisu art. 269 ust. 1 pkt 1 i art. 272 ust. 8 ustawy Prawo wodne.
W ocenie skarżącego, całkowicie niezrozumiałym jest pojmowanie przez organ nieruchomości jako jedna księga wieczysta = jedna nieruchomość. Powołując się na definicje nieruchomości gruntowej zawartej w art. 46 k.c. wywiódł, że nie można nałożyć opłaty za zmniejszenie retencji w oderwaniu od rzeczywistego wzajemnego powiązania sąsiadujących działek. Tymczasem łączna powierzchnia wszystkich ze sobą powiązanych działek skarżącego wynosi [...] m2, z czego powierzchnia zajęta pod zabudowę stanowi 48,44 %, czyli mniej niż wymagane 70%.
Ponadto skarżący wskazał, że organ dokonując wyliczenia opłaty, przyjął błędną wartość powierzchni biologicznie czynnej, bezpodstawnie utożsamiając tę powierzchnię z powierzchnią samej nieruchomości. Zaznaczył, że na nieruchomości znajduje się trawnik o powierzchni [...] m2 stanowiący ok. 3,38 % powierzchni przedmiotowej nieruchomości, gdzie nie może być mowy o braku możliwości retencji wody, a objęciu opłatą całej nieruchomości sprzeciwia się wykładnia celowościowa art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Skarżący zaakcentował, że niezrozumiałe jest także zastosowanie przez organ stawki [...] zł/m2, skoro na nieruchomości istnieje system wewnętrznej kanalizacji włączony do rowu melioracyjnego należącego do Gminy K.. W takiej sytuacji, stawka powinna ulec zmniejszeniu, po uprzednim ustaleniu wysokości procentu odpływu rocznego z powierzchni trwale uszczelnionej i powierzchni urządzenia służącego do retencji wody. Zwrócono także uwagę, że organ pomimo, iż posługuje się wzorem matematycznym, nie wytłumaczył skąd wziął wartości podstawione pod ten wzór, ani jak obliczył powierzchnię czynną biologicznie.
Poza tym skarżący zaznaczył, że zaskarżona decyzja nakłada obowiązek opłaty za zmniejszenie retencji wody w przypadku, gdy zobowiązany będzie też do zapłaty opłaty za korzystanie ze środowiska 2018 r. Faktycznie więc będzie płacił dwa razy za to samo, co jest nieracjonalnie i krzywdzące.
W końcowej części skargi strona podniosła, że Wójt nie zwrócił się do niego
o udzielenie informacji co do powierzchni zabudowanej działki [...], powierzchni terenów zielonych i istnienia urządzeń retencyjnych, a nadto żaden z pracowników gminy nie dokonał oględzin przedmiotowej działki.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zaprezentowaną w kwestionowanej decyzji i ustosunkowując się szczegółowo do poszczególnych zarzutów skargi.
Na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i argumentację zawarte w skardze, dodatkowo oświadczając, że nie potrafi jednak wskazać na mapie, gdzie konkretnie usytuowany jest trawnik, o którym mowa w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy obowiązującej od 1 stycznia 2008 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Ustawą tą wprowadzono m.in. nowe regulacje związane z korzystaniem z wód
i z usługami wodnymi. Zgodnie z obowiązującą obecnie treścią art. 34 pkt 4 ustawy, jako szczególne korzystanie z wód kwalifikowane jest wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Korzystanie z usług wodnych wiąże się z obowiązkiem uiszczania opłat i stanowi jeden z instrumentów ekonomicznych służących z jednej strony gospodarowaniu wodami, z drugiej zaś ochronie środowiska naturalnego.
Stosownie do postanowień art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Z powyższego przepisu wynika, że przesłankami skutkującymi obowiązkiem poniesienia przedmiotowej opłaty są:
- odpowiednia powierzchnia i lokalizacja nieruchomości,
- wykonywanie określonych czynności na terenie nieruchomości,
- wyłączenie oznaczonej powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej skutkującej zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej.
W skardze zakwestionowano wystąpienie każdej z wymienionych przesłanek wywodząc, że organ nie wziął pod uwagę tego, iż skarżący jest właścicielem kilku sąsiadujących ze sobą działek, co w ocenie skarżącego winno skutkować ustaleniem zasadności naliczenia opłaty w stosunku do wszystkich tych nieruchomości łącznie, jak również nie uwzględnił tego, że na terenie działki objętej decyzją znajduje się powierzchnia biologicznie czynna. Dodatkowo skarżący wywodził, że nieruchomość jest zaopatrzona w system kanalizacji, czego organ ustalający opłatę nie wziął pod uwagę.
Odnosząc się do pojęcia nieruchomości, do której odwołuje się analizowany
art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, sąd uznał, że stanowisko organu zaprezentowane
w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.
W myśl art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1963 r. Kodeks cywilny (Dz. U.
z 2018 r. poz. 1025), nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Według art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 2017 r. poz. 1007), dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Dotyczy to także nieruchomości lokalowych oraz nieruchomości, w których nieruchomości lokalowe zostały wyodrębnione. Pojęcie nieruchomości w odniesieniu do kilku sąsiadujących ze sobą działek gruntu było przedmiotem rozważań m.in. Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt III CZP 8/13 stwierdził, że nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą. Natomiast w braku księgi wieczystej sąsiadujące ze sobą grunty należące do tego samego podmiotu stanowią jedną nieruchomość. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 422/16, uznając, że prawnego wyodrębnienia nieruchomości gruntowej dokonuje się przez wytyczenie jej granic i założenie dla niej księgi wieczystej. Nieruchomość gruntowa może składać się z kilku, oddzielnie położonych działek ewidencyjnych, będących własnością tej samej osoby (lub osób) i zapisanej w jednej księdze wieczystej. Dopuszczalne jest bowiem założenie jednej księgi wieczystej dla kilku działek ewidencyjnych, w tym również graniczących ze sobą. Na regułę "jedna księga - jedna nieruchomość" wskazał również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt IV CSK 278/11. Tożsamy pogląd na gruncie przepisów związanych z ustaleniem wprowadzonej do systemu usług wodnych opłaty retencyjnej zaprezentowali K. Filipek, M. Kucharki i P. Michalski w książce "Nowe prawo wodne najważniejsze zmiany dla gmin i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych", wyd. z 2018 r., s. 85).
Podzielając przedstawione stanowiska Sąd uznał, że prawidłowe było przyjęcie przez organ, że skoro opłata za ograniczenie naturalnej retencji terenowej odwołuje się do powierzchni nieruchomości to zasadne jest przyjęcie kryterium wieczystoksięgowego. W realiach niniejszej sprawy niesporne jest, że działka nr [...], obręb W., dla której prowadzona jest Księga wieczysta nr KW [...], posiada powierzchnię [...] m2.
Kolejną przesłanką, która musi być spełniona, aby powstał obowiązek uiszczenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej jest funkcjonowanie nieruchomości na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy posłużył się pojęciem "nieruchomości" oraz odwołał się do jej usytuowania na "obszarach" nieujętych w system kanalizacji. Prawodawca odróżnił zatem powierzchnię nieruchomości od powierzchni obszaru. Przepisy Prawa wodnego wielokrotnie odwołują się do powierzchni obszarów rozumianego jako ograniczona część przestrzeni. Dotyczy to m.in. obszarów dorzeczy (art.16 pkt 31), obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi (art.16 pkt 33), obszarów szczególnego narażenia powodzią (art. 16 pkt 34), regionów wodnych (art. 16 pkt 46), zlewni (art. 16 pkt 77). Każde z tych pojęć odnosi się do większych powierzchniowo obszarów (por. M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk "Opłaty za usługi wodne w nowym prawie wodnym", wyd. z 2018 r., s. 46-47).
W związku z tym, że w ustawie brak jest definicji "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", pojęcie to należy rozumieć jako zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych.
W ocenie sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, intencją prawodawcy było objęcie opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej tych podmiotów, których nieruchomości nie znajdują się na obszarach ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, co należy rozumieć jako nieujęcie danej nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Nie jest zatem wystarczające istnienie na danej nieruchomości systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, jeżeli system ten nie współfunkcjonuje z istniejącym na danym obszarze (a nie wyłącznie na danej nieruchomości) systemem kanalizacji. Nie wyłącza z obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji zebranie poprzez istniejący na danej nieruchomości system wód opadowych i roztopowych i ich odprowadzenie do gruntu poprzez rów melioracyjny.
W analizowanym przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy nie chodzi o zebranie wód z opadów atmosferycznych do jakiegokolwiek systemu kanalizacji, ale o odprowadzenie ich do takiego systemu, który przewidziany jest na danym obszarze, a nie tylko na danej nieruchomości, do odbioru wód opadowych i roztopowych, a więc odpowiednio w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania odpadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
Ponadto, obowiązek poniesienia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne, wiążące się z odprowadzaniem do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.
Obowiązek uiszczenia opłaty jest ściśle związany z wykonaniem na nieruchomości robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie retencji. Definicja obiektu budowlanego została sformułowana przez ustawodawcę w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 – j.t. ze zm.). Wedle powyższego przepisu, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Sąd nie podziela przy tym zarzutu skargi, jakoby organ błędnie zakwalifikował drogi wewnętrzne na nieruchomości jako obiekty budowlane wobec definicji obiektów liniowych o jakich mowa w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane. W myśl art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane, ilekroć mowa jest o obiekcie liniowym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Skoro w samej definicji obiektu liniowego prawodawca jego charakterystykę rozpoczął od wskazania, że jest to obiekt budowlany, kwestionowanie przez skarżącego uznania drogi za obiekt budowlany jest niezrozumiałe.
Place postojowe, jako urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym jakim jest droga (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane), niewątpliwie stanowią efekt wykonanych robót budowlanych, których skutkiem jest zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Nie jest sporne w sprawie, że zarówno drogi wewnętrzne oraz place postojowe są trwale związane z gruntem i wyłączają powierzchnię nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej. Termin terenu biologicznie czynnego, wynikający z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), oznacza teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie (§ 3 pkt 22 rozporządzenia).
Jako nieuzasadniony, sąd ocenił stawiany przez skarżącego zarzut naruszenia przez organ § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Skarżący nie wykazał w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, aby na działce nr [...] znajdowały się urządzenia do retencjonowania wody.
Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego co do konieczności rozstrzygania w sprawie według zasady in dubio pro tributario, bowiem zasada ta ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy uwzględnieniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, przeprowadzona przez organ wykładnia spornych przepisów, w szczególności art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy, była prawidłowa, przy tym przekonująca i merytorycznie uzasadniona.
Za uzasadniony można byłoby uznać zarzut skargi o nieuwzględnieniu przez organ orzekający istnienia na działce nr [...] trawnika o powierzchni ok. [...] m2, gdyby okoliczność ta została przez stronę wykazana. Tymczasem poza stwierdzeniem, że na działce stanowiącej przedmiot zaskarżonej decyzji trawnik się znajduje, skarżący nie wykazał w toku postępowania administracyjnego lub sądowego, ani nie naprowadził dowodów, które potwierdzać miałyby ten fakt. Również obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego nie potrafił wskazać na mapie, znajdującej się na karcie 1 akt administracyjnych, miejsca usytuowania na działce rzeczonego trawnika.
W tym miejscu przypomnieć należy, że w orzecznictwie niejednokrotnie zwracano uwagę, że zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić, nie zaś przybierać bierną postawę kontestując jedynie ustalenia poczynione przez organy administracji (por.: wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2011, sygn. akt I FSK 1090/11, z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt I FSK 343/11, z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1451/10).
Skoro zatem z niepodważonych przez skarżącego ustaleń organu wynika,
że 100% działki zostało zabudowane w sposób całkowicie ograniczający retencję wód z opadów atmosferycznych, to ustalenie opłaty, wbrew twierdzeniom skarżącego, było uzasadnione i zostało dokonane w sposób prawidłowy.
Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, również wychodząc poza zarzuty w niej sformułowane, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – j.t. ze zm.), orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło