I SA/Sz 549/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi "L." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej "L." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 228 §1 pkt 1 w zw. z art. 138 a §1 oraz art. 138 e i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), po rozpoznaniu zażalenia [...] sp. z o.o na postanowienie Burmistrza L. z dnia 26.03.2018 r. w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem z dnia 26 marca 2018 r. Burmistrz L. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Spółki [...] sp. z o.o. z dnia 2 marca 2018 r. w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 z uwagi na to, że wniosek w imieniu Spółki złożony został przez J. S., który nie doręczył pełnomocnictwa do działania w jej imieniu zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia 29 marca 2018 r. Spółka złożyła zażalenie na ww postanowienie. Pismem z dnia 7 maja 2018 r. Kolegium wezwało J. S. do złożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu [...] Spółka z o.o. – zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami Ordynacji podatkowej. W aktach sprawy znajdowało się bowiem pełnomocnictwo, które nie spełniało wymogów określonych przepisami Ordynacji podatkowej. Organ wskazał na regulacje art. 138 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) dalej: "O.p.". WW postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wskazując, że wezwało J. S. do złożenia pełnomocnictwa zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, jednak pełnomocnik nie uzupełnił tego braku. Tym samym, wobec tego, że zażalenie z dnia 29 marca 2018 r. zostało wniesione przez nieuprawnioną do tego osobę stwierdzono niedopuszczalność zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wskazując na zasadność zażalenia Spółka zarzuciła, że: - organ prowadził korespondencję z pominięciem wskazanego adresu przez Spółkę, - zażalenie zawiera podpis prezesa Spółki uprawnionego do reprezentacji, - pełnomocnik z ostrożności procesowej uzupełnił brak formalny poprzez przesłanie na wskazanym formularzu pełnomocnictwa. Za zasadne Spółka uznała także istnienie nadpłaty, o którą wnioskowała. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi wskazując, że przedłożone pełnomocnictwo szczególne podpisane zostało w sposób nieczytelny przez osobę uprawnioną do reprezentacji Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Wyjaśnić należy, iż ustawa zmieniająca - art. 1 pkt 96 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2015 r. poz. 1649 uchyliła art. 136 i art. 137 O.p., tj. przepisy, które regulowały pełnomocnictwo w postępowaniu podatkowym i unormowanie tej instytucji zawarła w rozdziale 3a "Pełnomocnictwo" działu IV. Z nowych przepisów wynika, że od dnia 1 stycznia 2016 r. istnieją trzy kategorie pełnomocników: pełnomocnik ogólny, pełnomocnik szczególny oraz pełnomocnik do doręczeń (art. 138a § 2 O.p.). Art. 138a O.p. nie określa zakresu pełnomocnictw. Kwestię te regulują: w odniesieniu do pełnomocnictwa ogólnego - art. 138d § 1 O.p. (obowiązujący od 1 lipca 2016 r.), w odniesieniu do pełnomocnictwa szczególnego - art. 138e § 1 O.p., a w odniesieniu do pełnomocnictwa do doręczeń - art. 138f § 1 O.p. Zakres działania pełnomocnika ogólnego obejmuje wszystkie sprawy podatkowe oraz inne sprawy należące do właściwości organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej. Ustanowienie tego rodzaju pełnomocnictwa wyłącza zatem uciążliwość związaną z dotychczasowym obowiązkiem przedkładania pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do akt każdej sprawy podatkowej Pełnomocnictwa ogólne mogą być składane wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego i są gromadzone w informatycznej bazie danych zwanej Centralnym Rejestrem Pełnomocnictw Ogólnych. Ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa wywiera skutek od dnia wpływu do tego rejestru. Drugą kategorię pełnomocników stanowią pełnomocnicy szczególni, upoważnieni do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej po złożeniu pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy (art. 138e § 1 O.p.). Trzecią kategorią pełnomocników stanowią pełnomocnicy do doręczeń (art. 138f O.p.). Wzory pełnomocnictw ogólnych, szczególnych i do doręczeń oraz zawiadomień o ich zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu określone zostały przez Ministra Finansów w formie rozporządzenia wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 138j § 1 pkt 1 i 2 O.p. Zgodnie z art. 24 ustawy zmieniającej, który jest przepisem intertemporalnym, pełnomocnictwa dołączone do akt sprawy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a także ich urzędowo poświadczone odpisy oraz uwierzytelnione odpisy, uznaje się za pełnomocnictwa szczególne w rozumieniu nowych przepisów. W myśl art. 30 ustawy zmieniającej w zakresie dotyczącym pełnomocnictw ogólnych przepisy art. 138a § 2, art. 138f § 1, art. 138g, art. 138h, art. 284 § 1 oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 138j § 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się od dnia 1 lipca 2016 r. Ponadto wskazać należy, że co do zasady uznać należy, że w sytuacji, kiedy zażalenie w imieniu strony wniosła osoba działająca jako ich pełnomocnik, która nie złożyła jednocześnie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie, wniesiony środek prawny dotknięty jest brakiem formalnym. Złożonemu bowiem środkowi nie można nadać dalszego biegu bez uprzedniego przeprowadzenia procedury uzupełnienia braków formalnych przewidzianej w art. 169 § 1 O.p. Stosownie do wskazanego przepisu, jeżeli podanie (tu zażalenie) nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Braki, o których mowa w art. 169 O.p., należy rozumieć bardzo szeroko i mogą one dotyczyć istotnego elementu treści pisma np. podpisu, czy też pełnomocnictwa. Będą one podlegały uzupełnieniu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, a zatem nienadania mu dalszego toku postępowania. Procedura ta znajduje zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym ze względu na treść art. 239 O.p. Nieusunięcie braku w zakresie pełnomocnictwa do występowania w imieniu strony, skutkuje niedopuszczalnością zażalenia z art. 228 § 1 pkt 1 O.p. a nie pozostawieniem zażalenia bez rozpatrzenia stosownie do art. 169 § 4 O.p. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowym, w razie nieuzupełnienia w wymaganym terminie, pomimo wezwania, braków formalnych zażalenia od postanowienia organu podatkowego, organ powinien wydać postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. Wskazać ponadto należy, że bezspornie o skutecznym wezwaniu do usunięcia braków formalnych można mówić w sytuacji gdy doszło do jego doręczenia na właściwy adres podmiotu wezwanego do takiego uzupełnienia. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy poddanej kontroli sądu wskazać należy, że jak wynika to z akt sprawy, wniesione zażalenie z dnia 29 marca 2018 r. zawiera dwa podpisy. Pismem z dnia 18 kwietnia 2018 r. Spółka wskazała adres do doręczeń. Braki pełnomocnictwa którego dotyczyło wezwanie udzielone zostało 30 listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając, że tak sporządzone zażalenie posiada braki formalne w postaci braku pełnomocnictwa, ponieważ załączone jest do akt sprawy wraz z wnioskiem z dnia 2 marca 2018 r. pełnomocnictwo udzielona w formie aktu notarialnego z dnia 30 listopada 2016 r., wezwało pismem z dnia 7 maja 2018 r. pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa stosownie do obowiązujących w tym zakresie przepisów Ordynacji podatkowej, kierując korespondencję na adres zamieszkania wskazany w akcie notarialnym z dnia 30 listopada 2016 r. ustanowionego pełnomocnika. Dnia 16 maja 2018 r. J. S. z ostrożności procesowej przesłał pełnomocnictwo na formularzu wraz z pismem przewodnim z podpisami pełnomocnika i prezesa Spółki, wskazując jednocześnie, że zażalenie zostało podpisane przez Prezesa Spółki. Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz podstawę stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia z dnia 29 marca 2018 r. uznać należy, że skarga jest uzasadniona. Nie sposób bowiem uznać stanowiska organu za uzasadnione, mające oparcie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Po pierwsze wskazać należy, że pełnomocnictwo, którego braki dostrzegł organ zostało udzielone dnia 30 listopada 2016 r. – czyli po dacie zmian przepisów ustawy Ordynacja podatkowa a zatem zasadnie organ uznał, że w sprawie mają zastosowanie wprost regulacje Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2016 r. Art. 24 ustawy zmieniającej nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Po drugie wskazać należy, że organ wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że braki formalne nie zostały uzupełnione wezwał do uzupełnienia braków formalnych zażalenia pełnomocnika – co przeczy dokumentowi (pełnomocnictwo na formularzu) złożonemu za pismem przewodnim z dnia 16 maja 2018 r. Przedłożenie pełnomocnictwa nastąpiło z zachowaniem 7 dniowego terminu wyznaczonego przez Kolegium. Po trzecie wskazać należy, że organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia a pominął okoliczność podpisu zażalenia przez drugą osobę, nie podjął jakichkolwiek czynności – jeśli miał wątpliwości – mających na celu ich wyjaśnienie w tym ustalenia czy osoba podpisująca zażalenie jest osobą uprawnioną w imieniu Spółki do wniesienia zażalenia. Po czwarte wskazać należy, że organ kierował korespondencję z pominięciem wskazanego adresu do doręczeń w piśmie z dnia 18 kwietnia 2018 r. Mając zatem na uwadze dostrzeżone uchybienia uznać należało skargę za uzasadnioną. Ponownie rozpoznając sprawę organ mając na uwadze wskazane uchybienia zbada czy zażalenie z dnia 29 marca 2018 r. zostało wniesione przez osobę uprawnioną; czy złożone za pismem przewodnim z dnia 16 maja 2018 r. pełnomocnictwo spełnia wymogi formalne a jeśli nie odmawiając dopuszczenia w charakterze pełnomocnika uzasadni te odmowę. Podejmując te czynności organ winien respektować wskazany adres dla doręczeń w piśmie skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego datowanym dnia 18 kwietnia 2018 r. podpisanym przez pełnomocnika i również przez Prezesa Spółki. Wobec przedmiotu zaskarżenia do Sądu tj. postanowienia o niedopuszczalności zażalenia, odnoszenie się Sądu do zasadności zwrotu dochodzonej przez Spółkę nadpłaty wykracza poza ramy poddane kontroli sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi orzeczono po myśli art. 200 ww ustawy.