II GW 28/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku K. L. z dnia 11 października 2018 r. o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt II GW 28/18 oraz wniosku K. L. o udzielenie zabezpieczenia w postępowaniu o uchylenie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 331/2018 w przedmiocie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych postanawia: 1. oddalić wniosek o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt II GW 28/18; 2. oddalić wniosek o udzielenie zabezpieczenia. Postanowieniem z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt II GW 28/18, Naczelny Sąd Administracyjny - po rozpoznaniu wniosku K. L. o udzielenie zabezpieczenia w postępowaniu o uchylenie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 331/2018 w przedmiocie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych - wstrzymał wykonanie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 331/2018 w zaskarżonej części. W piśmie z dnia 11 października 2018 r. K. L. złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt II GW 28/18 oraz alternatywny wniosek o udzielenie zabezpieczenia w ramach toczącego się postępowania o uchylenie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 331/2018. K. L. wniósł na podstawie art. 351 § 1 w zw. z art. 361 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm. – powoływanej dalej jako k.p.c.) w zw. z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa – Dz. U. z 2018 r., poz. 389 ze zm. - powoływanej dalej jako ustawa o KRS) o: 1. uzupełnienie postanowienia o rozstrzygnięcie dotyczące pkt 1 lit. b wniosku o zabezpieczenie; 2. alternatywnie, na podstawie art. 730 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 755 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 388 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z art. 44 ust. 1a i 3 ustawy o KRS, o udzielenie zabezpieczenia roszczenia wnioskodawcy o uchylenie uchwały, obejmującego prawo podmiotowe polegające na dostępie do służby publicznej na równych warunkach poprzez unormowanie praw i obowiązków uczestników niniejszego postępowania, tj. wnioskodawcy oraz pozostałych uczestników, na czas trwania postępowania odwoławczego, poprzez (i) nakazanie powstrzymania się Krajowej Rady Sądownictwa od przekazania w oparciu o uchwałę wniosków o powołania do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego Prezydentowi, a w przypadku gdyby takie przekazanie nastąpiło przed wydaniem postanowienia o zabezpieczeniu w niniejszej sprawie: (ii) nakazanie Krajowej Radzie Sądownictwa złożenia wobec Prezydenta oświadczenia o czasowym wycofaniu przedstawionych wniosków do czasu zakończenia postępowania odwoławczego w sprawie uchwały, (iii) zakazanie każdemu z pozostałych uczestników odebrania aktu powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (art. 33 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym – Dz. U. z 2018 r., poz. 5 ze zm.), (iv) nakazanie powstrzymania się od zgłoszenia się w celu objęcia stanowiska sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (art. 33 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym), (v) zakazanie złożenia ślubowania wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (art. 34 § 1 i 2 ustawy o Sądzie Najwyższym), (vi) zakazanie podejmowania czynności orzeczniczych w Sądzie Najwyższym - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie odwołania od uchwały. Ponadto wnioskodawca wniósł o rozpoznanie wniosku o udzielenie zabezpieczenia bezzwłocznie, jednak nie później niż w terminie jednego tygodnia od dnia wpływu do Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do brzmienia art. 737 k.p.c., a także o orzeczenie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu wniosku K. L. podniósł, że w dniu 27 września Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie, którego mocą wstrzymał wykonanie uchwały z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 331/2018 w zaskarżonej części, tj. zarówno w części obejmującej przedstawienie Prezydentowi wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych osób wskazanych w pkt I uchwały, jak i w zakresie nieprzedstawienia wniosku o powołanie wnioskodawcy do pełnienia tego urzędu. Tymczasem w dniu 10 października 2018 r. Prezydent wręczył 19 osobom spośród 20 wskazanych w pkt I uchwały akty powołania na stanowisko sędziów Sądu Najwyższego. W tym też dniu osoby te złożyły ślubowanie wobec Prezydenta RP. W związku z powyższym, zdaniem wnioskodawcy, doszło do zignorowania przez inne organy władzy publicznej orzeczenia Sądu Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca stwierdził następnie, że konieczne jest uzupełnienie postanowienia z dnia 27 września 2018 r. o rozstrzygnięcie dotyczące pkt I lit. b wniosku o zabezpieczenie, bowiem w przypadku unormowania praw uczestników postępowania poprzez nałożenie wskazanych tam nakazów i zakazów, będzie można zapobiec trudno odwracalnym skutkom. Alternatywnie, wnioskodawca wniósł o wydanie postanowienia o zabezpieczeniu o treści, jak wskazana w pkt 2 petitum wniosku podnosząc, że faktycznie niektóre z elementów żądania zabezpieczenia (zakazanie odebrania aktu powołania, złożenia ślubowania) wydają się być na pierwszy rzut oka bezprzedmiotowe jako, że te zdarzenia mogą być poczytywane za dokonane. Niemniej jednak, po pierwsze, uprawnione jest stanowisko, zgodnie z którym akty te były nieważne, a co najmniej bezskuteczne jako podjęte z naruszeniem Konstytucji oraz wbrew orzeczeniu Sądu. Zabezpieczenie mogłoby więc zapobiec ich ewentualnemu konwalidowaniu lub powtórzeniu. Po drugie, akty te zostały dokonane (skutecznie czy nie) jedynie przez 19 spośród 20 osób wskazanych w pkt I uchwały. Zabezpieczenie w żądanym zakresie zapobiegnie zatem odebraniu aktu powołania i złożenia ślubowania przez ostatnią z osób wskazanych w pkt I uchwały. Ponadto, w ocenie wnioskodawcy, konieczne jest wyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia Sądu znaczenia udzielonego zabezpieczenia - jest to szczególne istotne w kontekście działań podjętych przez organy Państwa w dniach 8-10 października 2018 r. i podawanych motywów tych działań. Pismem procesowym z dnia 17 października 2018 r. K. L. uzupełnił wniosek z dnia 11 października 2018 r. o: 1. żądanie udzielenia zabezpieczenia roszczenia poprzez unormowanie praw i obowiązków uczestników postępowania, tj. wnioskodawcy oraz pozostałych uczestników na czas trwania postępowania odwoławczego poprzez zakazanie podejmowania przez pozostałych uczestników czynności organizacyjnych w Sądzie Najwyższym, w szczególności w zakresie udziału w procedurze wyboru Prezesa Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych; 2. w przypadku uwzględnienia wniosku o uzupełnienie – o wskazanie w sentencji postanowienia poszczególnych pozostałych uczestników jako osób objętych poszczególnymi orzeczonymi zakazami i nakazami; 3. w pozostałym zakresie wnioskodawca podtrzymał wszystkie twierdzenia i wnioski. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę prawną złożonego przez K. L. wniosku o uzupełnienie postanowienia z dnia 27 września 2018 r. stanowi art. 351 § 1 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS oraz alternatywnie wniosku o udzielenie zabezpieczenia - art. 730 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 755 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 388 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z art. 44 ust. 1a i 3 ustawy o KRS. W myśl art. 44 ust. 1a ustawy o KRS w sprawach indywidualnych dotyczących powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego odwołanie przysługuje do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak z kolei stanowi art. 44 ust. 3 ustawy o KRS, do postępowania przed Sądem Najwyższym i Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się przepisy k.p.c. o skardze kasacyjnej. Przepisu art. 871 tej ustawy nie stosuje się. Powyższe oznacza, że przy rozpoznawaniu odwołania w sprawie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego, Naczelny Sąd Administracyjny stosuje nie tylko przepisy Działu Va ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ale wszelkie inne dotyczące skargi kasacyjnej. Podnieść też należy, że zgodnie z art. 39821 in principio k.p.c., jeżeli nie ma szczególnych przepisów o postępowaniu przed Sądem Najwyższym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji. Stosownie zaś do art. 391 § 1 k.p.c. jeżeli nie ma szczególnych przepisów o postępowaniu przed sądem drugiej instancji, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Takim przepisem jest art. 351 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku, a gdy doręczenie wyroku następuje z urzędu - od jego doręczenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uwzględnienia żądań K. L. - tak zarówno w zakresie uzupełnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r. sygn. akt II GW 28/18, jak również alternatywnie – w zakresie udzielenia zabezpieczenia. Należy bowiem zauważyć, że postanowieniem z dnia 10 października 2018 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej - na podstawie art. 179 Konstytucji RP - powołał [...] (uczestników postępowania) do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Osoby te zgłosiły KRS swoje kandydatury na wolne stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych i uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 331/2018 zostały przedstawione Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. Dnia 10 października 2018 r. Prezydent RP wręczył wyżej wymienionym uczestnikom postępowania akty powołania i odebrał od nich - stosownie do art. 34 § 1 i 2 ustawy o Sądzie Najwyższym - ślubowanie. Wobec tego podnoszone przez K. L. we wniosku z dnia 11 października 2018 r. oraz w piśmie procesowym z dnia 17 października 2018 r. argumenty zmierzające do wykazania, że są spełnione przesłanki do uzupełnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt II GW 28/18 lub alternatywnie wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia o treści - jak wskazana w pkt 2 petitum wniosku - pozostają bez znaczenia dla niniejszej sprawy, skoro uchwała KRS, której dotyczy wniosek - została już wykonana. Wymaga podkreślenia, że instytucja udzielenia ochrony tymczasowej wyraża się w tym, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia (por. A. Jakubecki (red.), J. Bodio, T. Demendecki, O. Marcewicz, P. Telenga, M.P. Wójcik, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, LEX 562541). Skoro w rozpoznawanej sprawie spełnienie żądania wnioskodawcy miałoby uchronić go przed skutkami wykonania uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 331/2018, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania tej instytucji. Uwzględnienie żądania wnioskodawcy powodowałoby konieczność zniesienia już podjętych działań, a więc miałoby cechy postanowienia pozytywnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 351 § 1 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS - orzekł jak w sentencji.