II GW 35/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A. B. z dnia 11 października 2018 r. o udzielenie zabezpieczenia w postępowaniu o uchylenie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 330/2018 w przedmiocie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Cywilnej postanawia oddalić wniosek A.B. przy piśmie z dnia 12 października 2018 r. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego odpis odwołania z dnia 11 października 2018 r. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 330/2018 wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Poinformował również, że odwołanie w dniu 12 października 2018 r. zostało nadane do Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa, na dowód czego przedstawił kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki. Zdaniem wnioskodawcy, niezwłoczne rozpoznanie wniosku o udzielenie zabezpieczenia zawartego w odwołaniu, jeszcze przed jego przekazaniem przez organ, jest uzasadnione w świetle braku wywołania skutków przez znajdujące się w obrocie prawnym postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt II GW 27/18 i przyjęcia w dniu 10 października 2018 r. ślubowania przez Prezydenta RP od uczestników postępowania wymienionych w punkcie 1 zaskarżonej uchwały, co skutkuje objęciem przez nich urzędu sędziego Sądu Najwyższego. We wniosku o udzielenie zabezpieczenia A. B. wniósł o: 1. udzielenie zabezpieczenia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały, a wobec przyjęcia przez Prezydenta RP w dniu 10 października 2018 r. ślubowania od uczestników postępowania wymienionych w punkcie 1 zaskarżonej uchwały, a tym samym powołania ich na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, poprzez nakazanie im powstrzymania się od podejmowania czynności w charakterze sędziego Izby Cywilnej Sądu Najwyższego do czasu zakończenia postępowania wywołanego wniesieniem niniejszego odwołania; 2. rozpoznanie wniosku bezzwłocznie, jednak nie później niż w terminie jednego tygodnia od dnia wpływu do Naczelnego Sądu Administracyjnego; 3. zaopatrzenie z urzędu postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wzmianką o wykonalności przez Przewodniczącego oraz doręczenie w tej postaci orzeczenia wnioskodawcy, Krajowej Radzie Sądownictwa oraz uczestnikom postępowania wskazanym w punkcie 1 uchwały. W uzasadnieniu wniosku A. B. podniósł, że w świetle treści art. 44 ust. 1a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 389 ze zm.) uznać należy, iż przedmiotem sprawy toczącej się na jego podstawie jest żądanie kontroli legalności uchwały obejmującej rozstrzygnięcie o przedstawieniu wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego, a także w części obejmującej rozstrzygnięcie o nieprzedstawieniu wniosku o powołanie odwołującego się w niniejszej sprawie do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego. Określone w ten sposób ustawą żądanie stanowi z kolei roszczenie w znaczeniu procesowym, które również, tak jak roszczenie obejmujące prawo podmiotowe, może być przedmiotem ochrony tymczasowej. Wnioskodawca powołał się na postanowienie NSA z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II GW 23/18, w którym podniesiono, że wstrzymanie wykonania uchwały w zaskarżonej części do czasu zakończenia postępowania wywołanego wniesieniem odwołania zapobiegnie powstaniu nieodwracalnej sytuacji, w której nastąpi objęcie urzędu sędziego Sądu Najwyższego. W ocenie wnioskodawcy, ponieważ mimo wydania postanowienia zabezpieczającego i wbrew jego treści w dniu 10 października 2018 r. Prezydent RP przyjął ślubowanie od uczestników postępowania wymienionych w punkcie 1 zaskarżonej uchwały, a tym samym doszło do objęcia przez nich stanowisk sędziego Sądu Najwyższego, zasadne stało się zastosowanie dalej idącej ochrony tymczasowej dla zapobieżenia nieodwracalnym skutkom obsadzenia stanowisk na podstawie dotkniętej sankcją nieważności procedury. Ma to znaczenie zwłaszcza w kontekście podniesionych w odwołaniu zarzutów opierających się na niekonstytucyjności regulacji i aktów urzędowych, w oparciu o które prowadzone było postępowanie zwieńczone zaskarżoną uchwałą KRS. Wnioskodawca zauważył, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt III PO 5/18 zastosował, na podstawie art. 388 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm. – powoływanej dalej jako k.p.c.), który w związku z art. 39821 k.p.c. jest stosowany na podstawie art. 44 ust. 3 ustawy o KRS, sposób zabezpieczenia polegający na nakazie powstrzymania się od określonych czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny jest wniosek o udzielenie zabezpieczenia i wstrzymanie wykonania uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 330/2018 w przedmiocie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Cywilnej. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został pogląd, że w postępowaniu toczącym się w związku z wniesieniem, na podstawie art. 44 ust. 1a ustawy o KRS, odwołania od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa wydanych w sprawach indywidualnych dotyczących powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego, dopuszczalne jest zastosowanie przez Sąd środków ochrony tymczasowej przewidzianych w art. 388 § 1 k.p.c., tj. wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Podstawą udzielenia zabezpieczenia w tego rodzaju sprawach nie są natomiast przepisy art. 730 i nast. k.p.c., stanowiące odrębną regulację dotyczącą postępowania zabezpieczającego. Należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 10 października 2018 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej - na podstawie art. 179 Konstytucji RP - powołał Jacka Grelę, Beatę Janiszewską, Marcina Krajewskiego, Małgorzatę Manowską, Joannę Misztal-Konecką, Tomasza Szanciło oraz Kamila Zaradkiewicza do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Cywilnej. Osoby te zgłosiły KRS swoje kandydatury na wolne stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Cywilnej i uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 330/2018 zostały przedstawione Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. Dnia 10 października 2018 r. Prezydent RP wręczył wyżej wymienionym uczestnikom postępowania akty powołania i odebrał od nich - stosownie do art. 34 § 1 i 2 ustawy o Sądzie Najwyższym - ślubowanie. Zaskarżona uchwała Krajowej Rady Sądownictwa została, jak już wspomniano, wydana w przedmiocie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. W związku z powyższym należy uznać, że zaskarżona uchwała została wykonana, a w konsekwencji wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej jest spóźniony. Wykonanie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr 330/2018 niweczy cel zastosowania instytucji wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 388 § 1 k.p.c. Żądanie wnioskodawcy, obejmujące nakazanie powołanym sędziom powstrzymania się od podejmowania czynności w charakterze sędziego Sądu Najwyższego, wykracza natomiast poza zakres zaskarżonej uchwały, która została wykonana z chwilą wręczenia wymienionym w niej osobom aktów powołania i odebrania od nich ślubowania. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w dniu 19 października 2018 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał postanowienie sygn. C-619/18, mocą którego zobowiązał Rzeczpospolitą Polską m.in. do zawieszenia stosowania przepisów art. 37 § 1-4 i art. 111 § 1 i 1a ustawy o Sądzie Najwyższym, art. 5 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1045) oraz wszelkich środków podjętych w celu stosowania tych przepisów, a także powstrzymania się od wszelkich działań zmierzających do powołania sędziów Sądu Najwyższego na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego, których dotyczą przepisy stanowiące podstawę uchybienia i będące przedmiotem postępowania głównego. Jednak w rozpoznawanej sprawie obwieszczenie Prezydenta RP nr 127.1.2018 z dnia 24 maja 2018 r. o wolnych stanowiskach sędziego Sądu Najwyższego (M.P. z 2018 r., poz. 633) dotyczące siedmiu wolnych stanowisk w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego, nie dotyczy stanowisk sędziego Sądu Najwyższego zwolnionych wskutek zastosowania przepisów, o których mowa we wspomnianym postanowieniu TSUE. Z tej przyczyny postanowienie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do zastosowania art. 388 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.