II SA/Po 144/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-05-10
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej może zostać wydana bez ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na dzień złożenia wniosku?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznając, że zarówno organ I, jak i II instancji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące wymogu posiadania ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę. Zgodnie z przepisami, wniosek taki może być złożony dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji środowiskowej, a dołączenie jej na późniejszym etapie postępowania nie konwaliduje pierwotnego braku.Stan faktyczny
Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, ponieważ inwestor nie dołączył ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że inwestor przedłożył ostateczną decyzję środowiskową w postępowaniu odwoławczym. WSA uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że decyzja środowiskowa nie była ostateczna na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r., znak [...], nr [...] Starosta K. działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 - tekst jednolity ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - tekst jednolity) odmówił K. z siedzibą w S. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej EW 17 o mocy 3,2 MW wraz z drogą wewnętrzną oraz placem montażowym na działce nr ew. [...], położonej w m. N. , gm. K. B..
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2016 r. wpłynął wniosek inwestora K. o. z siedzibą w S. o wydanie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej EW 17 o mocy 3,2 MW wraz z drogą wewnętrzną oraz placem montażowym na działce nr ew. [...], położonej w m. N., gm. K. B.. Wskazał także na treść art. 35 ust. 1 nakładającego na organ obowiązek weryfikacji zgłaszanego projektu budowlanego. Następnie stwierdził, że wniosek inwestora K. z siedzibą w S. z dnia [...] maja 2016 r. nie zawierał ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Pomimo wezwania organu i upływu terminu wskazanego w tym wezwaniu, inwestor nie dołączył ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i tym samym nie uzupełnił braku wniosku, co w konsekwencji uniemożliwia weryfikację zgłaszanego projektu budowlanego pod tym kątem.
Pismem datowanym na dzień [...] października 2016 r. K. . w S. odwołała się od powyższej decyzji zarzucając jej:
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., polegające na ich niezastosowaniu i wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia mimo braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się w:
a) niezastosowaniu się przez organ I instancji do zawartych w postanowieniu Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016 r. (wydanym w sprawie o sygnaturze akt: [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia) wskazań tego Organu co do dalszego procedowania w sprawie,
b) bezpodstawnym pominięciu wniosków odwołującej, zawartych w piśmie z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie zawieszenia niniejszego postępowania, na podstawie treści art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz także na podstawie treści art. 98 § 1 K.p.a. i wydaniu zaskarżonej decyzji bez możliwości rozpatrzenia tychże wniosków przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia;
- naruszenie art. 6, 8 i 10 § 1 K.p.a. polegające na ich niezastosowaniu i naruszeniu w tym samym prawa Odwołującej do rzetelnego i zgodnego z prawem procedowania w sprawie, z poszanowaniem słusznych interesów strony, umożliwieniem czynnego udziału w sprawie, wyrażające się w:
a) braku zawiadomienia strony, na zasadzie art. 10 § 1 K.p.a., o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i braku umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
b) braku umożliwienia wypowiedzenia się odwołującej w przedmiocie postanowienia Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. dotyczącego odmowy zawieszenia niniejszego postępowania,
c) wydaniu postanowienia z dnia [...] września 2016 r. rozstrzygającego o wniosku odwołującej z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie o zawieszenie postępowania, bez formalnie złożonego w tym zakresie wniosku w sprawie,
(e) wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie, bez oczekiwania na wyjaśnienia odwołującej na wezwanie Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. (organ wydał decyzję w dniu [...] września 2016 r., jeszcze przed wpływem wyjaśnień odwołującej z dnia [...] września 2016 r.),
- naruszenie art. 98 § 1 K.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i braku zwrócenia się przez Starostę K. do pozostałych stron postępowania z informacją, iż odwołująca pismami z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz z dnia [...] września 2016 r. wniosła o zawieszenie postępowania, w celu umożliwienia im zajęcia stanowiska w sprawie,
- naruszenie art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wydanej decyzji, wyrażające się w:
a) braku wyczerpującego odniesienia się Starosty K. w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do wszystkich wniosków odwołującej, w tym co do kwestii wniosków o zawieszenie postępowania,
b) braku wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, braku wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych zaskarżonej decyzji,
- naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. polegające na nieuwzględnieniu wskazówek Wojewody, zawartych w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. dotyczących rozpoznania wniosku odwołującej z dnia [...] czerwca 2016 r. i braku zwrócenia się do pozostałych stron o wyrażenie stanowiska w tym zakresie oraz braku rozstrzygnięcia tego wniosku,
- art. 35 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia Prawo budowlane polegające na ich niezastosowaniu i wbrew tym przepisom wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia w sytuacji, kiedy przedłożony wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę odwołująca załączyła projekt budowlany zgodny ze wskazanymi przepisami a żaden przepis prawa nie wymaga, aby decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach była na moment złożenia wniosku ostateczna.
Strona odwołująca się argumentowała, że wnosiła o zawieszenie postępowania przed organem do czasu uzyskania przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przymiotu ostateczności. Jednakże organ I instancji wydał postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie informując o wniosku odwołującego pozostałych stron postępowania. Tym samym doszło do naruszenia przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W toku postępowania odwoławczego Spółka przy piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. przedłożyła organowi II instancji odpis decyzji Wójta G. K. B. z dnia [...] maja 2016 r., znak [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie parku elektrowni wiatrowych "K. B." wraz z infrastrukturą towarzyszącą o łącznej mocy do 64 MW, zlokalizowanego na terenie gminy K. B. w obrębach geodezyjnych: N. , K. , S. – gmina K. B. oraz w obrębie geodezyjnym S. – gmina K. opatrzonej adnotacją organu, który ją wydał, iż jest ona ostateczna z dniem [...] lipca 2016 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał, że odwołujący w postępowaniu odwoławczym wraz z pismem z dnia [...] listopada 2016 r. przedłożył decyzję ostateczną Wójta G. K. B. o środowiskowych uwarunkowaniach.
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż choć co do istoty wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przez Starostę K. było słuszne, to nie ma możliwości utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy, ze względu na zgromadzenie nowego materiału dowodowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie brak jest możliwości orzeczenia przez organ II instancji co do istoty sprawy i wydania pozwolenia na budowę, albowiem powodowałoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności, w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego tylko w jednej instancji, a nie w dwóch.
W wytycznych co do dalszego toku prowadzenia postępowania Wojewoda wskazał, że Starosta k. analizując ponownie powyższą sprawę winien sprawdzić zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami prawa w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł w terminie prawem przewidzianym K. B. zarzucając naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji Starosty K. nr [...] z dnia [...] września 2016 r. (znak [...]) i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w sytuacji gdy decyzja organu pierwszej instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wydanie przez Wojewodę decyzji o charakterze kasacyjnym. W oparciu o ten zarzut, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a, wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Skarżący wskazywał, że wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności jest właśnie rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym. Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji uchylającej decyzję pierwszoinstancyjną jest brak możliwości załatwienia sprawy w sposób merytoryczny przez organ II instancji. Skarżący podniósł także, że organ I instancji nie naruszył w żaden sposób przepisów postępowania, a czynności przez niego podejmowane były zgodne z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z ust. 1.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Również z żądaniem oddalenia skargi wystąpił inwestor. Podważył legitymację procesową czynną skarżącego wskazując, że pomimo iż jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z działką objętą postępowaniem administracyjnym, nie wykazał interesu prawnego w sprawie. Nadto inwestor stwierdził, że organ II instancji w postępowaniu administracyjnym wydaje zawsze swoje rozstrzygnięcie w oparciu o materiał dowodowy zebrany zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym jak i odwoławczym; w niniejszej sprawie Wojewoda musiałby przeprowadzić od nowa całe postępowanie dowodowe w sprawie na skutek złożenia do akt sprawy przez inwestora ostatecznej decyzji środowiskowej. Co za tym idzie wydanie orzeczenia reformatoryjnego naruszyłoby przepisy art. 15 oraz 136 K.p.a. w zakresie naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje bowiem tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze oraz dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Rozpatrując sprawę w tak określonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Zaskarżoną decyzja wydana bowiem została z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 72 ust. 1 pkt 1 i art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm., dalej u. u. i. ś.), które to naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a polegało na braku zastosowania tychże przepisów przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy.
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody [...] grudnia 2016 r., znak [...] uchylająca decyzję Starosty K. z dnia [...] września 2016 r., nr [...], znak [...] o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy są zaś przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej P.b.) oraz ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.u.iś. Stosownie do ust. 3 razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Natomiast art. 71 ust. 1 u.u.i.ś. stanowi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.
W art. 71 ust. 2 u.u.i.ś. ustawodawca wskazuje, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Z kolei art. 72 tej ustawy uszczegóławia powyższe. Zgodnie z ust. 1 pkt. 1 wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie P.b. Stosownie do ust. 3 decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b.
Odnosząc powyższe do analizowanej sprawy stwierdzić w pierwszym rzędzie należy, iż okoliczność, czy dana inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest elementem materialnej kontroli podania o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie pozwolenia budowlanego, co wynika z jednej strony z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy określających zamknięty katalog inwestycji (przedsięwzięć) dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co a contrario oznacza, że istnieją także takie przedsięwzięcia (inwestycje), dla których wymóg takowy nie zachodzi, a jednocześnie pośrednio wynika także z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. stanowiącego, że organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Powyższe oznacza, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdzając zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska w pierwszym rzędzie dokonać musi oceny, czy dane zamierzenie inwestycyjne wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc dokonać kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia pod kątem regulacji zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i w przypadku ustalenia, iż wymóg takowy istnieje, a jednocześnie do podania inicjującego postępowanie nie dołączono decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wezwać stronę do usunięcia tego braku w trybie przewidzianym w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, to jest poprzez nałożenie postanowieniem obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia pod rygorem wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Nie może bowiem budzić jakichkolwiek wątpliwości, iż brak dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w przypadku zamierzenia inwestycyjnego dla którego uzyskanie takowej decyzji jest wymagane, jest naruszeniem objętym zakresem sprawdzenia projektu określonym w art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., albowiem wiąże się z badaniem zgodności projektu z wymogami ochrony środowiska, a jednocześnie nie stanowi braku formalnego podania o jakim mowa w art. 33 ust. 6 P.b., albowiem stwierdzenie jego wystąpienia każdorazowo wymaga od organu administracji architektoniczno-budowlanej przystąpienia do merytorycznego badania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę.
W niniejszej sprawie nie było sporne między stronami, jak również nie budzi wątpliwości Sądu, że przedsięwzięcie jakie zamierzał zrealizować inwestor, to jest budowa elektrowni wiatrowej o wysokości słupa wynoszącej 110 metrów i maksymalnej wysokości obiektu uwzględniającej średnicę skrzydeł wynoszącej 175 metrów (k s. 28 projektu) i mocy 3,2 MW stanowiło (zgodnie z § 3 ust. 1 pkt pkt 6 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Co za tym idzie za trafne uznać należy nałożenie przez organ I instancji na inwestora postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązku usunięcia tej nieprawidłowości poprzez przedłożenie ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącej zamierzonego przedsięwzięcia.
Błędem organu I instancji było natomiast pominięcie w powyższym postanowieniu wymogu by decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach była wsteczna na dzień składania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Uchybienie to nie miało jednakże wpływu – jak wykazane zostanie poniżej – na treść rozstrzygnięcia organu I instancji.
Zauważyć bowiem w tym miejscu trzeba, iż z regulacji zawartych w z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a zupełnie pominiętych w rozważaniach organów obu instancji wynika, że wniosek o udzielnie pozwolenia pozwolenie na budowę może zostać złożony dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji administracyjnej ustalającej środowiskowe uwarunkowania planowanego przedsięwzięcia.
Powyższe wynika z art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. stanowiącego, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o którym mowa w ust. 1 tegoż samego artykułu, to jest między innymi do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś wymóg by byłą to decyzja ostateczna wynika wprost ze zdania drugiego tegoż przepisu stanowiącego, że złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się wsteczna.
Przepis powyższy wyznacza zatem zarówno datę końcową jak i datę początkową okresu w którym dopuszczalne prawnie jest złożenie podania o udzielenie pozwolenia na budowę obiektu stanowiącego przedsięwzięcie objęte obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy czym datą początkową jest właśnie moment uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.
Tymczasem w niniejszej sprawie na dzień składania podania o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej elektrowni wiatrowej (co nastąpiło [...] maja 2016 r.) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia wprawdzie była wydana (nastąpiło to [...] maja 2016 r.), jednakże nie posiadała przymiotu ostateczności i na skutek ewentualnego zaskarżenia jej przez stronę postępowania potencjalnie mogła być wycofana z obrotu prawnego, a uzyskanie przez nia przymiotu wsteczności było zdarzeniem przyszłym i niepewnym.
Za przyjęciem powyższej wykładni przemawiają także pośrednio regulacje art. 35 ust. 3 P.b. odczytywane łącznie z art. 35 ust. 6 pkt 1 tej samej ustawy. Skoro bowiem organ administracji architektoniczno-budowlanej winien wydać decyzje w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji, to oczywistym jawi się, że określając termin usunięcia nieprawidłowości o jakim mowa w art. 35 ust. 3 musi uwzględniać również termin przewidziany przez ustawodawcę dla zakończenia postępowania, co wskazuje że termin z art. 35 ust. 3 nie może być terminem nadmiernie długim, a z całą pewnością nie może być terminem umożliwiającym przeprowadzenie całego odrębnego i skomplikowanego postępowania administracyjnego, jakim niewątpliwie jest postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Powyższa okoliczność dodatkowo wzmacnia stanowisko, iż podmiot ubiegający się o pozwolenie na budowę obiektu stanowiącego przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (jak też przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko) obowiązany jest dysponować ostateczną decyzją w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań tegoż przedsięwzięcia już na dzień składania wniosku o udzieleniu mu pozwolenia na budowę.
Co za tym idzie brak uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę o wskazaną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia automatycznie prowadzić winien do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, co też słusznie organ I instancji uczynił.
W konsekwencji czynności podejmowane w toku postępowania przed organem II instancji w żaden sposób nie mogły dokonać konwalidacji wniosku, bowiem załączona przez inwestora decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie posiadała przymiotu ostateczności na dzień złożenia wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Tym samym bezprzedmiotowe stają się dywagacje na temat dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, bowiem nawet dołączenie decyzji ostatecznej o środowiskowych uwarunkowaniach na etapie postępowania drugoinstancyjnego nie zmienia faktu, że decyzja ta przymiot ostateczności uzyskała dopiero [...] lipca 2016 r., a więc blisko dwa miesiące po złożeniu przez inwestora wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę.
Powyższe prowadzi do wniosku, że wbrew twierdzeniom organu II instancji stan prawny sprawy nie uległ zmianie w zakresie okoliczności istotnych dla jej rozpoznania, albowiem uzyskanie przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przymiotu ostateczności nastąpiło w czasie, gdy nie miało to już wpływu na ocenę spełniania przez podanie inicjujące postępowanie wymogów wynikających z art. 72 ust. 1 pkt 1 i art. 72 ust. 3 u.u.i.ś.
Odnosząc się natomiast do pisma inwestora złożonego już po wszczęciu postępowania przed tutejszym Sądem, wskazać należy, że argumentacja w nim zawarta na poparcie twierdzenia o braku legitymacji czynnej skarżącego jest chybiona.
Zauważyć bowiem należy, iż jak wskazał na rozprawie pełnomocnik skarżącego, a której to okoliczności nie zakwestionował uczestnik postępowania skarżący jest właścicielem między innymi działki gruntu nr [...], która to działka jak wynika z samego projektu budowlanego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu ze względu na okoliczność, iż znajduje się w zakresie izofony 45 db. Zauważyć przy tym trzeba, że zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym w myśl definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 20 P.b. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Niezależnie zatem od tego w jaki sposób aktualnie wykorzystywane są należące do skarżącego nieruchomości, w tym działka nr [...] i czy natężenie hałasu w związku z realizacją inwestycji nie przekroczy dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku przewidzianych dla aktualnego przeznaczenia terenu, dla ustalenia czy dane nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu istotne znaczenia ma czy realizacja tegoż obiektu nie spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie tegoż terenu. Co za tym idzie już sama okoliczność, że nieruchomość skarżącego znajduje się w zasięgu emisji hałasu o takim natężeniu, który uniemożliwi w przyszłości zmianę sposobu jej zagospodarowania i na przykład realizację na niej zabudowy zagrodowej, bądź innej zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi, przesądza o tym, iż skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę tego rodzaju inwestycji.
Reasumując stwierdzić należy, iż przepisami odrębnymi, wprowadzającymi związane z planowanym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie nieruchomości skarżącego były niewątpliwie przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska i z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, które w przypadku realizacji inwestycji objętej wnioskiem o udzielnie pozwolenia na budowę w obszarach w których natężenie hałasu w środowisku przekraczałoby dopuszczalne poziomy określone w tym rozporządzeniu dla określonych rodzajów terenów uniemożliwiałoby w przyszłości zmianę zagospodarowania nieruchomości skarżącego poprzez realizację np. zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zabudowy zagrodowej, względnie innej zabudowy określonej w § 1 pkt 1 tegoż rozporządzenia.
Podkreślić przy tym trzeba, iż podnoszona w piśmie procesowym uczestnika okoliczność, że poziomy hałasu dopuszczalne dla aktualnego sposobu zagospodarowania nieruchomości sąsiednich względem inwestycji są zachowane nie stanowi przesłanki dla odmowy uznania właścicieli tych nieruchomości za strony postępowania, lecz podlegającą badaniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej materialnoprawną przesłankę udzielenia, względnie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę ze względu na brak zgodności z wymaganiami ochrony środowiska.
Stąd też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Wojewody będzie rozpoznanie odwołania K. z siedzibą w S. z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (pkt II sentencji). W tym zakresie Sąd miał na uwadze przedmiot sprawy i wysokość poniesionych przez stronę kosztów sądowych, jak również koszty związane zastępstwem procesowym strony (wynagrodzenie radcy prawnego wynoszące [...] zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło