III SA/Wr 388/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-10-25

Skład orzekający: Anna Moskała, Maciej Guziński, Magdalena Jankowska-Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu ustalająca wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi, która opiera się na maksymalnych stawkach ustawowych bez uwzględnienia rzeczywistych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu ustalająca wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi, która opiera się na maksymalnych stawkach ustawowych bez uwzględnienia rzeczywistych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, jest niezgodna z prawem. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, ustalając te opłaty, musi kierować się dwoma kryteriami: koniecznością sprawnej realizacji zadań oraz rzeczywistymi kosztami usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Ustalenie stawek w oderwaniu od tych kosztów, w szczególności na maksymalnym poziomie ustawowym, stanowi istotne naruszenie prawa i prowadzi do stwierdzenia nieważności uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Prokuratury Regionalnej zaskarżył uchwałę Rady Powiatu O. dotyczącą wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi. Zarzucił, że uchwała została podjęta z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, ponieważ stawki opłat ustalono na maksymalnym poziomie, nie uwzględniając rzeczywistych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na terenie powiatu. Rada Powiatu argumentowała, że stawki oparto na ofertach komercyjnych podmiotów świadczących podobne usługi oraz na potrzebie zapewnienia sprawnej realizacji zadań.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Regionalnej we W. na uchwałę Rady Powiatu O. z dnia[...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Uchwałą NR [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, na podstawie art. 12 pkt 11 i 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1868, dalej u.s.p.) oraz art.130a ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017r. poz. 1260 ze zm., dalej p.r.d.) w związku z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2017 r., poz. 772) Rada Powiatu O. uchwaliła w § 1 wysokość opłat za usunięcie pojazdu z drogi na koszt właściciela. Opłaty ustalono w zależności od rodzaju pojazdu i jego dopuszczalnej masy całkowitej: - roweru, motoroweru, w kwotach odpowiednio: 110 zł i 17 zł; - motocykla 218 zł i 24 zł: - pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t: 476 zł i 37 zł; - pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 t: 594 zł i 49 zł; - pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 16 t: 841 zł, 71 zł; - pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 t: 1.239 zł i 132 zł; - pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne: 1.508 zł i 196 zł. W § 2 ustalono wysokość stawek kwotowych kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów, obowiązujących w 2018 roku:1) rower lub motorower - 55 zł; 2) motocykl - 109 zł; 3) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - 239 zł; 4) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 t – 297 zł; 5) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 16 t – 420,5 zł; 6) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 t – 619,5 zł; 7) pojazd przewożący materiały niebezpieczne - 754 zł. W § 3 orzeczono o utracie mocy uchwały nr [...] Rady Powiatu O. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu. W § 4. wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Powiatu O. Paragraf 5. Uchwały stanowi, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego, z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2018 r. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej we W. zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości. Złożył skargę na podstawie art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 53 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5, pkt 3 oraz art 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zarzucając naruszenie prawa materialnego z art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260) polegające na przekroczeniu granic ustawowego upoważnienia poprzez przyjęcie w § 1 pkt od 1-7 stawek opłat za usunięcie pojazdów oraz stawek opłat za przechowywanie pojazdów w wysokości przekraczającej koszty ich usuwania i przechowywania na obszarze powiatu, podczas gdy powyższy przepis ustawy upoważniając radę powiatu do określenia wysokości tychże opłat, jednocześnie zobowiązał radę do uwzględnienia "kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu". W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że wskazane przepisy uchwały są wadliwe, gdyż wydane zostały z przekroczeniem zakresu ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Prokurator stwierdził, że z powyższego przepisu ustawy wynika, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego przy ustalaniu stawki opłat za usunięcie pojazdu z drogi oraz za każdą dobę przechowywania pojazdu, zobowiązany jest uwzględnić dwa kryteria: "konieczność zapewnienia sprawnej realizacji zadania" oraz "koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu". Innymi słowy, przepis ustawy jakkolwiek zakreślił maksymalną wysokość opłat za realizację powyższego zadania, to jednocześnie wyraźnie ograniczył swobodę organu stanowiącego jednostki samorządy terytorialnego poprzez sformułowanie kryteriów, którymi musi się kierować przy ustalaniu wysokości tychże opłat. Wobec powyższego rada powiatu nie może w sposób arbitralny uchwalać opłat w wysokości stawek maksymalnych lub oscylujących w tej granicy, z pominięciem rzeczywistych kosztów realizacji zadania. W ocenie Prokuratora w celu uwzględnienia drugiej z powyższych przesłanek organ powiatu musi uprzednio oszacować, jakie są koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Dopiero po ustaleniu tego parametru, powinien wziąć go pod uwagę przy podejmowaniu uchwały określającej wysokość stawek opłat, o których mowa w art. 130a ust. 5c - Prawo o ruchu drogowym. W przedmiotowej sprawie, w opinii Prokuratora, Rada Powiatu O. nie uwzględniła wskazanego kryterium. Prokurator wyjaśnił, że stawki opłat za usunięcie pojazdów z drogi i przechowywanie ich na parkingach strzeżonych zostały ustalone w spornej uchwale na maksymalnym, dopuszczalnym przez prawo poziomie, wynikającym z postanowień obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2017r. w zupełnym oderwaniu od rzeczywistych kosztów, jakie wiążą się z holowaniem pojazdów na obszarze powiatu. W ocenie Prokuratora w uzasadnieniu uchwały formalnie tylko podano, że na wysokość ustalonych opłat miały wpływ czynniki takie jak: koszt dojazdu do miejsca zdarzenia, podjęte czynności na miejscu zdarzenia, tj. załadunek i rozładunek, czas pracy kierowcy, zużycie paliwa, zaangażowanie specjalistycznego sprzętu itp. Prokurator zaznaczył, że z umowy z dnia [...] grudnia 2017 r. o świadczenie usług w zakresie usuwania pojazdów i przechowywania ich na parkingach, zawartej pomiędzy Powiatem O. a przedsiębiorcą [...] D. P. wynika, że stawki podane w uchwale w porównaniu ze stawkami wynikającymi z umowy są znacznie wyższe. I stwierdził, że zgodnie z zasadą prawidłowej legislacji stanowiącą emanację zasady praworządności, w sytuacji gdy organ powiatu na podstawie upoważnienia ustawowego nakłada na obywateli określony obowiązek, w szczególności gdy ustawodawca pozostawił organowi margines swobody, w stosowym uzasadnieniu uchwały właściwy organ winien wskazać argumenty przemawiające za przyjęciem konkretnych rozwiązań, w tym przypadku wysokości stawek za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu. Brak umotywowania uchwalenia ww. stawek na poziome stawek maksymalnych nosi cechę arbitralności. Podsumowując Prokurator podkreślił, że zaskarżona uchwała została podjęta bez przeanalizowania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i z pominięciem kryteriów zawartych w upoważnieniu ustawowym. W ocenie skarżącego doszło zatem do przekroczenia granic swobody regulacyjnej, gdyż organ stanowiący nie wziął pod uwagę kryterium działania wskazanego przez ustawodawcę. W odpowiedzi na skargę Starosta nie zgodził się z twierdzeniem skargi, że podejmując uchwałę nie podjęła jakichkolwiek ustaleń w zakresie kosztów i cen usług dotyczących usuwania i przechowywania pojazdów na terenie powiatu. Starosta podkreślił, że przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały, co do zasady uwzględniono drugą z przesłanek, tj. koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. W przypadku drugiej przesłanki chodzi bowiem o koszty, które są odpowiednikiem cen za usługi usuwania i przechowywania pojazdów pobieranych przez podmioty świadczące tego rodzaju usługi komercyjne na terenie powiatu. Starosta wyjaśnił, że przed podjęciem uchwały Rada dysponowała danymi dotyczącymi cen za usługi usuwania i przechowywania pojazdów pobieranych przez podmiot świadczący tego rodzaju komercyjne usługi na rzecz powiatu w roku poprzednim, który to podmiot został wyłoniony w wewnętrznej procedurze udzielania zamówień, w sposób przejrzysty, obiektywny z zachowaniem zasad celowości wydatków, oszczędności, gospodarności i legalności. Podstawę do ustalenia stawek opłat w skarżonej uchwale stanowiła więc m.in. oferta podmiotu świadczącego usługi w roku przyjęcia uchwały, przy czym założono wzrost stawek za przechowywanie pojazdu w stosunku do stawek obowiązujących w aktualnej na moment analizy ofercie przedsiębiorcy. Starosta wyjaśnił, że wysokość opłat przyjętych w skarżonej uchwale w większości przypadków odpowiada stawkom przedsiębiorcy lub odbiega od nich w sposób nieznaczny, mieszcząc się w granicach delegacji zawartej w art. 130a ust. 6 u.p.r.d. Natomiast Starosta odnosząc się wskazanych w skardze zarzutów dotyczących stawek za przechowywanie pojazdu o masie do 3,5 tony oraz powyżej 7,5 tony, przyznał, że stawki te w sposób znaczący odbiegają od cen oferowanych przez przedsiębiorcę, jednakże nie sposób, w opinii organu, przyjąć, iż jest to wyrazem polityki fiskalnej. W tym zakresie Starosta wskazał, że wysokość opłaty uwzględnia przesłankę konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi. Opłaty w tej wysokości mają charakter prewencyjny, a w konsekwencji powinny gwarantować sprawną realizację zadań, dzięki szybkiemu odbiorowi pojazdu przez właściciela, który ponosi wysokie koszty jego przechowywania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przedmiotem zaskarżenia jest Uchwała nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuniecie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu. Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, bowiem określa zakres obowiązku ponoszenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Dotyczy zatem sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, a przy tym adresatami tej uchwały są osoby określone generalnie, a nie imiennie. Uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego Według art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, organy stanowiąc akty prawa miejscowego muszą działać na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Przy ich podejmowaniu organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego powinien kierować się przesłankami przewidzianymi w ustawie stanowiącej podstawę prawną do jego wydania. Stosownie do art. 79 ust. 1 u.s.p. uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna. Na podstawie argumentacji a contrario do treści art. 79 ust. 4, u.s.p., zgodnie z którym w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (por. T. Woś (w:) T.Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Postępowanie sądowoadministracyjne", Warszawa 2004, s. 310). Pojęcie istotnego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych. Podzielić należy prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że odesłanie zawarte w art. 79 ust. 5 ustawy o samorządzie powiatowym do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie uprawnia do stosowania w zakresie oceny wadliwości uchwały lub zarządzenia organu gminy art. 156 § 1 k.p.a., ustanawiającego w sposób taksatywny przypadki kwalifikowanej wadliwości orzeczenia administracyjnego, obligującej właściwy organ do stwierdzenia jego nieważności. W związku z tym, przyjmuje się, że istotnymi naruszeniami prawa, o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie ustrojowym, są takie naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Ponadto, niewątpliwym jest, że istotnie naruszają prawo przepisy aktu prawa miejscowego pozostające w sprzeczności z przepisami ustawowymi. Z treści art. 130a ust. 6 p.r.d., będącego podstawą prawną wydania zaskarżonej uchwały, wynika, że rada powiatu ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłaty za usunięcie pojazdu z drogi oraz opłaty za każdą dobę przechowywania pojazdu na parkingu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu (oba w/w warunki dotyczą także kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia a następnie odstąpieniem od usunięcia pojazdu). Wysokość opłat (kosztów) nie może przekraczać maksymalnych stawek kwotowych ustalonych w art. 130a ust. 6a p.r.d. Maksymalne stawki opłat ulegają corocznej zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b p.r.d.). Wysokość stawek na 2017 r. została określona w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2017 r., poz. 772). Z zawartego w art. 130a ust. 6 p.r.d. upoważnienia ustawowego wynika, że ustawodawca przyznał radzie powiatu kompetencję prawodawczą zastrzegając powinność uwzględnienia dwóch kryteriów: 1) konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi, 2) kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu (rzeczywistych kosztów). Organ ma obowiązek wziąć pod uwagę powyższe przesłanki materialnoprawne, co daje organowi pewną elastyczność w kształtowaniu treści uchwały. Uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usuniecie pojazdu i jego przechowywanie będzie zgodna z prawem wtedy, gdy jej treść będzie zdeterminowana wyłącznie koniecznością sprawnej realizacji tych zadań i kosztami usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, a wysokość przyjętych stawek opłat będzie wynikiem wzięcia pod uwagę wyłącznie powyższych przesłanek. Uzasadnienie uchwały powinno szczegółowo określać jakie dane zostały wzięte pod uwagę, w taki sposób, aby poddawała się ona kontroli w szczególności w zakresie tego, czy uchwałodawca ustalając wysokość poszczególnych stawek nie wykroczył poza granice ustawowego upoważnienia, uwzględniając kryteria nie przewidziane w ustawie. Podkreślenia bowiem wymaga, że ustawodawca określając w art. 130a ust. 6 jedynie dwa opisane wyżej kryteria, które powinny stanowić podstawę ustalenia wysokości opłat, wykluczył jednocześnie możliwość kierowania się przy podejmowaniu uchwały innymi względami, aniżeli te, które zostały wymienione w treści tego przepisu. Oznacza to, że żadne inne względy, nie mogą być brane pod uwagę. Ponadto w sytuacji gdy właściwy organ, na podstawie upoważnienia ustawowego, nakłada na obywateli określony obowiązek, w szczególności, gdy ustawodawca pozostawił organowi margines swobody, w stosownym uzasadnieniu projektu tego aktu właściwy organ winien wskazać argumenty przemawiające za przyjęciem konkretnych rozwiązań, w tym przypadku wysokości stawek za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu (kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów). Brak natomiast umotywowania uchwalenia ww. stawek (kosztów) na poziomie stawek maksymalnych w kontekście określonych kryteriów ustawowych, nosi niewątpliwie cechę arbitralności i nie buduje zaufania członków wspólnoty samorządowej do organów samorządu stanowiących prawo (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z 13 grudnia 2017 r., III SA/Wr 739/17, dostępny w CBOSA). Zdaniem Sądu rację ma strona skarżąca, że Rada Powiatu O. nie uwzględniła przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze konkretnego powiatu. Zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem art. 130a ust. 6 ustawy prawo o ruchu drogowym, bowiem lektura jej uzasadnienia prowadzi do wniosku, że uchwałodawca, ustalając wysokość opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów na parkingach strzeżonych kierował się kryteriami nieprzewidzianymi w ustawie, nie biorąc w ogóle pod uwagę kosztów usuwania pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów na parkingach strzeżonych oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Za niedozwolone w świetle granic upoważnienia wynikającego z art. 130a ust. 6 p.r.d. należy uznać ustalanie wysokości stawek w oparciu o jakiekolwiek dodatkowe kryteria, takie jak powołane przez Radę Powiatu w krótkim i ogólnym uzasadnieniu projektu skarżonej uchwały. Analiza uzasadnienia przedmiotowej uchwały prowadzi do wniosku, że wśród przesłanek, którymi kierował się Organ podejmując tę uchwałę był: 1) fakt, że w sytuacji nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie trzech miesięcy kosztami związanymi z postępowaniem sądowym, opinią techniczna, kosztami przechowywania i sprzedaży pojazdu obciążony zostanie Powiat. 2) Okoliczność, że opłaty te będą dotyczyć przede wszystkim osób, które naruszają przepisy ruchu drogowego. Z tego powodu, zdaniem Sądu, rację ma strona skarżąca, że rada Powiatu O. nie uwzględniła przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze konkretnego powiatu. Powyższe "elementy kalkulacyjne" nie odpowiadają kryteriom wynikającym z art. 130a ust. 6 p.r.d. i prowadzą przez ich zastosowanie do nieuzasadnionego rozszerzenia uprawnień ustawodawcy lokalnego, dodatkowo powodując bezprawne obciążenie mieszkańców Powiatu kosztami działania organu tj. Starostwa Powiatowego. Usuwanie z drogi pojazdów i ich przechowywanie jest zadaniem Powiatu, realizowanym przez pracowników Starostwa, których koszty zatrudnienia ponosi Powiat, niezależnie od tego, jakie czynności wykonują oni w ramach swoich obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Co istotne w rozpoznawanej sprawie, niekwestionowane stawki opłat za usunięcie pojazdu i przechowywanie tego pojazdu wynikające z umowy zawartej na rok 2018 pomiędzy Powiatem O. a przedsiębiorą D. P. odbiegają w dużej części od stawek wynikających z treści spornej uchwały. Stawki wynikające z uchwały w duże części są wyższe od stawek, które pobiera przedsiębiorca za odholowanie pojazdu i przechowanie go na parkingu strzeżony. Biorąc pod uwagę faktyczne stawki określone w umowie, nie ma znaczenia, podnoszony przez organ w odpowiedzi na skargę argument, że przed podjęciem uchwały Rada dysponowała danymi dotyczącymi cen za usługi usuwania i przechowywania pojazdów pobieranych przez podmiot świadczący tego rodzaju komercyjne usługi na rzecz powiatu w roku poprzednim oraz, że podstawę do ustalenia stawek opłat w skarżonej uchwale stanowiła więc m.in. oferta podmiotu świadczącego usługi w roku przyjęcia uchwały, przy czym założono wzrost stawek za przechowywanie pojazdu w stosunku do stawek obowiązujących w aktualnej na moment analizy ofercie przedsiębiorcy. Nie ma to znaczenia, w sytuacji gdy w umowie znalazły się znacznie niższe stawki opłat. Tym samym, organ nie uwzględnił drugiego z kryteriów (kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu), którym powinien się kierować podejmując uchwałę na podstawie art. 130a ust. 6 u.p.r.d.. Przy ustalaniu wysokości opłat organ uprawniony był bowiem do wzięcia pod uwagę rzeczywistych kosztów usunięcia i przechowania pojazdów, czyli wynagrodzenia uzyskiwanego z tego tytułu przez firmę zewnętrzną na podstawie umowy zawartej z organem. (zob. wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1916/17 opublikowany na stronie dostępny w CBOSA) Nie zasługują również na akceptację stanowisko Starosty przyjęte w odpowiedzi na skargę, gdzie Organ wskazał, że wysokość opłaty uwzględnia przesłankę konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi, gdyż opłaty w tej wysokości mają charakter prewencyjny, a w konsekwencji powinny gwarantować sprawną realizację zadań, dzięki szybkiemu odbiorowi pojazdu przez właściciela, który ponosi wysokie koszty jego przechowywania. W zakresie bowiem wskazanej przesłanki (konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi), rada powiatu powinna przeanalizować przede wszystkim jakie działania powinny zostać podjęte, aby realizacja zadania przebiegała sprawnie, bez zbędnej zwłoki, przy zapewnieniu ciągłości usług również w dni ustawowo wolne od pracy. Ustawodawca sformułował bowiem przesłankę jako "sprawną realizację zadań" a nie koszty sprawnej realizacji tych zadań, czemu dał wyraz, że w ramach tego kryterium należy brać pod uwagę jedynie kwestię organizacyjne usuwania pojazdów i ich przechowywania. Jeszcze raz podkreślić należy, że uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usunięcie pojazdu i jego przechowywanie będzie zgodna z prawem tylko wtedy, gdy jej treść będzie zdeterminowana jedynie koniecznością sprawnej realizacji tych zadań i kosztami przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, a wysokość przyjętych stawek opłat będzie wynikiem uwzględnienia wyłącznie powyższych przesłanek. Z treści art. 130a ust. 6 u.p.r.d. wynika bowiem, że żadne inne przesłanki - poza wymienionymi w tym przepisie - nie mogą wpłynąć na sposób realizowania upoważnienia ustawowego przez organ. Sąd rozpoznając niniejsza sprawę stwierdził, że stawki przedmiotowych opłat zostały określone w sposób arbitralny, a tym samym niezgodnie z wytycznymi wynikającymi z art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym. Uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa. Z powyższych przyczyn, zdaniem Sądu, należało stwierdzić nieważność również § 2 uchwały, który w swojej treści regulując wysokość stawek powstałych wobec odstąpienia od nasunięcia pojazdu jako punkt wyjścia przyjmuje stawki podstawowe wskazane w § 1 uchwały. Konsekwentnie należało wyeliminować z obrotu prawnego także § 3 – 5 zaskarżonej uchwały, ich pozostawienie czyni bowiem uchwałę kadłubowa, niezrozumiałą. Mając na uwadze powyższe, Sąd - na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. - stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło