I SA/Wa 474/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W.T. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w S. gmina [...], powiat [...], o powierzchni [...] ha. Z ustaleń organu wynika, że z wnioskiem o potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W.T. udziału w nieruchomości wskazanej w decyzji spadkobierczyni B.K. wystąpiła [...] sierpnia 2014 r. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ ustalił, że W.T. od urodzenia zamieszkiwał nieprzerwanie na byłym terytorium RP w P. Wobec tego, w ocenie organu, zmiany dokonane ustawą z [...] grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP nie miały wpływu na ocenę spełnienia wymogu zamieszkiwania przez W.T. w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP i niezłożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. do 31 grudnia 2008 r. Zdaniem organu podnoszone przez wnioskodawczynię fakty związane z mobilizacją do wojska W.T. nie świadczą o zmianie miejsca zamieszkania przez niego, nawet jeżeli w dniu 1 września 1939 r. nie przebywał on na byłym terytorium R. P. Miejsce zamieszkiwania należy bowiem analizować w kontekście miejsca koncentracji interesów życiowych, a nie przebywania dokładnie 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP. W skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji B.K. zarzuciła : I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływa na wynik sprawy, a to: 1. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że sytuacja, w której właściciel nieruchomości pozostawionej poza granicami obecnej Rzeczypospolitej Polskiej nie przebywał w dniu 1 września 1939 roku na terenach byłej Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na odbywaną służbę wojskową, jest sytuacją irrelewantną dla oceny spełnienia wymogu zamieszkiwania na tych terenach z perspektywy zmian dokonanych w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, 2. art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędne przyjęcie, iż wnioskodawczyni nie wykazała spełnienia przesłanek uzasadniających złożenie przez nią wniosku o przyznanie jej prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami obecnej Rzeczypospolitej Polskiej przez W.T. w terminie wskazanym w ust. 1 tej ustawy, 3. art. 3 ust. 2 w zw. z art. 5 ust 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię, że złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP bądź spadkobierców właściciela takiej nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości bądź ich spadkobierców, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 5 ust. 2 ustawy prowadzi do konkluzji, iż złożenie wniosku o potwierdzenie przyznania prawa do rekompensaty w terminie do 31 grudnia 2008 r. przez jednego ze spadkobierców jest wystarczające do prowadzenia postępowania wobec wszystkich spadkobierców, nawet tych, którzy takiego wniosku nie złożyli lub złożyli go z uchybieniem terminu, II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i nierozpoznanie istoty sprawy, 2. art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest nieuzasadniona. Postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami R. P., uregulowane w ustawie z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 2042, ze zm.), jest postępowaniem wnioskowym co oznacza, że zostaje wszczęte na wniosek osoby uprawnionej złożony w terminie wskazanym w art. 5 ust. 1 tej ustawy tj. do 31 grudnia 2008 r. Złożenie wniosku po tym terminie skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty, co wynika z art. 7 ust. 2 powołanej ustawy. W związku ze zmianą powołanej ustawy dokonaną ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r., która weszła w życie 27 lutego 2014 r., w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej przyznano osobom, które nie złożyły wniosku w terminie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zmienianej, możliwość wystąpienia o potwierdzenie prawa do rekompensaty w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, jeżeli wykażą, że na ocenę spełnienia przez nie wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP. mają wpływ zmiany dokonane ustawą zmieniającą. W trybie powołanego art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożyła skarżąca B.K. co miało miejsce [...] sierpnia 2014 r. Należy wskazać, że w zakresie oceny spełnienia wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium R. P. zmiana znowelizowaną ustawą art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. sprowadza się do tego, że miejsce zamieszkania na byłym terytorium RP. oceniane jest w rozumieniu przepisów wymienionych w art. 2 pkt. 1 lit. a-c tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że miejscem zamieszkania W.T. od urodzenia nieprzerwanie był P. a więc byłe terytorium RP. Wynika to z takich dokumentów, zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego, jak postanowienie S.R. w S. z dnia [...] grudnia 1944 r. sygn. akt [...], w którym postanowiono uznać za zmarłego W. T., urodzonego [...] lipca 1904 r. w P., ostatnio stale zamieszkałego w P., zgłoszenie zamieszkania w P. przy ul. [...], dokonane [...] kwietnia 1931 r. To na byłym terytorium RP znajdowało się centrum życiowe W.T. czego dowodzi fakt, że posiadał tam majątek, tu urodził się [...] J.T. w dniu [...] kwietnia 1938 r., co wynika z wyciągu z aktu urodzenia. Tam również do września 1939 r. mieszkała jego [...] R.S. wraz z synem co zostało stwierdzone przez nich osobiście w ankietach złożonych celem otrzymania dowodu osobistego z 1952 r. i 1954 r. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że w sierpniu 1939 r. został powołany do wojska i odbywał służbę wojskową przy zachodniej granicy RP nie zmienia faktu, że miejscem jego zamieszkania był P. Tu bowiem mieszkała jego najbliższa rodzina i tam znajdował się majątek, który zapewniał byt rodzinie. Czasowy pobyt na innym terenie związany z powołaniem do wojska, nie oznacza, że wolą W. T. było wyprowadzenie się z P. Ponieważ W.T. w dniu 1 września 1939 r. miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium RP to zmiany dokonane ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. nie mają wpływu na ocenę spełnienia przez niego wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. Wobec tego wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty winien być złożony do 31 grudnia 2005 r. Złożenie go w sierpniu 2014 r. słusznie organ uznał za spóźniony i odmówił prawa do rekompensaty. Ponieważ zaskarżana decyzja jest zgodna z prawem to zarzuty skargi naruszenia tak prawa materialnego jak i procesowego nie znajdują uzasadnienia. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.