II SA/Po 181/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-10-25
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak – Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, który jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, czy też może zostać zalegalizowany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, który jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie podlega legalizacji i organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podzielił stanowisko organów, że inwestor, budując halę o innych wymiarach i przeznaczeniu niż wskazane w pozwoleniach na budowę wiat gospodarczych, działał z zamiarem obejścia prawa, co wyklucza zastosowanie procedury legalizacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki hali wybudowanej przez L. G. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji ustalił, że hala, mimo posiadania pozwoleń na budowę pięciu wiat gospodarczych, została wybudowana w innym terminie i stanowi odrębny obiekt o innych wymiarach i przeznaczeniu (hodowla drobiu), niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podzielając ustalenia organu I instancji. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędną wykładnię pojęć, brak własnych ustaleń faktycznych i nieprzeprowadzenie postępowania legalizacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] delegowanego do Prokuratury Okręgowej w [...] sprawy ze skargi L. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332; dalej: "Pr. bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "K.p.a."), nakazał L. G. dokonać rozbiórki hali o wymiarach ok. [...] m i wysokości ok. [...] m w kalenicy i ok. [...] m w okapie, wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zlokalizowanej na działce nr [...] w [...], gmina [...].
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] r. przeprowadził kontrolę na działce nr [...] we wsi Ś., podczas której stwierdzono, że na działce tej znajduje się hala o wym. ok. [...] m i wysokości ok. [...] m w kalenicy i ok. [...] m w okapie. Hala jest wykonana z konstrukcji stalowej ram poprzecznych składających się z okrągłych słupów, takich ram jest 10 od strony północnej. Od środka hali w kierunku południowym lewa strona hali składa się z dwóch słupów i rygla dachowego. Natomiast prawa strona hali posiada konstrukcję drewnianą złożoną z krokwi i płatwi wspartej na słupach stalowych kwadratowych. Jej powierzchnia zabudowy to [...] m2, a kubatura to [...] m3.
Tymczasem na działce nr [...] zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowaniu przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. [...] z dnia [...] r.) obowiązuje zakaz zabudowy obiektami budowlanymi za wyjątkiem obiektów związanych z produkcją rolną o kubaturze do [...] m3 lub powierzchni zabudowy do [...] m2. Sporna hala jest więc niezgodna z ustaleniami tego planu miejscowego.
Dalej wyjaśniono, że L. G. nie przedstawił pozwolenia na budowę przedmiotowej hali. Okazał w zastępstwie 5 pozwoleń na budowę 5 wiat gospodarczych do celów rolniczych nr: [...] z dnia [...] r. oraz nr [...], [...], [...] i [...] z dnia [...] r. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że budowa hali rozpoczęła się w roku 2011, natomiast pozwolenia uzyskano w 2014 r. Budynki te znajdują się w miejscu przedmiotowej hali i suma wymiarów w rzucie poziomym są zbliżone do istniejącej na działce hali. Z oględzin konstrukcji jak i zeznań wezwanych w sprawie świadków wynika, że hala powstała w kilku etapach - jednak różnych od tych zawartych w pozwoleniach na budowę - tworząc jeden obiekt o wymiarach ok [...] m.
Następnie wskazano, że podczas przesłuchania w dniu [...] r. M. M. kierownik robót montażowych obudowy z płyt warstwowych na hali sąsiedniej zeznał, że prace przy montażu wykonane było po podpisaniu zlecania w dniu [...] r. i trwały ok. 2 tygodnie. W trakcie montażu na posesji znajdowała się już hala o podobnych wymiarach usytuowana równolegle do tej, na której wykonywał obudowę. Pan M. dodał, że w tym czasie hala była już użytkowana, co oznacza, że jesienią 2014 r. prace przy budowie przedmiotowej hali były zakończone. Natomiast L. G. zawiadomienia o rozpoczęciu robót i powołaniu kierownika budowy przy realizacji pięciu wiat do celów rolniczych dokonał w dniu [...] r. Inny ze świadków E. P. zeznał, że budowa przedmiotowej hali rozpoczęła sią już ok. 10 lat temu (rok 2007). Wtedy stanowiła wiatę o długości 20-30 m na słupach stalowych, pod którą pan G. hodował krowy. Wiata została rozbudowana ok. 3-4 lata temu (co wskazuje na lata 2013-14) w kierunku północnym oraz została obudowana ścianą z pustaków. Kolejny ze świadków R. L. wskazał, że hala była budowana w wielu etapach. Na samym początku powstała wiata z dachem jednospadowym ze spadem skierowanym w stronę zachodnim, następnie Pan G. dobudował do niej odbicie lustrzane i powstała wiata z dachem dwuspadowym. W kolejnym etapie Pan G. rozbudował wiatę w kierunku północnym i obudował ścianą z pustaków. Czwarty ze świadków T. B. zeznała, że hala początkowo była bez ścian i Pan G. trzymał pod nią bydło, następnie ją zabudował i trzymał w niej gęsi. Potwierdzenie etapowości powstawania hali znajduje się w zdjęciach satelitarnych przekazanych przez prokuraturę w marcu 2017 r. do PINB.
Wobec tego organ I instancji wskazał, że pomimo uzyskanych pozwoleń na budowę wiat gospodarczych do celów rolniczych, budowa hali o wymiarach [...] m nie może zostać potraktowana jako odstępstwo od projektu ze względu na zupełnie inne zamierzenie inwestycyjne niż ujęte w uzyskanych pozwoleniach na budowę, które dotyczyły budowy 5 wiat gospodarczych. Wybudowanie obiektu przed uzyskaniem pozwoleń na budowę tych 5 wiat gospodarczych również eliminuje potraktowanie hali jako odstępstwa od projektu. Hala, w stosunku do której prowadzone jest postępowanie, nie jest tożsama z wiatami, na które Pan G. otrzymał pozwolenia na budowę pomimo formalnego zakończenia budów pięciu wiat. Stanowi odrębny budynek - halę w wymiarach [...] m przystosowaną i służącą do hodowli drobiu. Z uwagi na fakt, że obiekt budowlany jest niezgodny z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie podlega legalizacji i organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania decyzji w myśl art. 48 ust. 1 Pr. bud.
W odwołaniu z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. L. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość, alternatywnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, 7, 11, 75 § 1, 77, 84 i 156 § 1 pkt 5 K.p.a.
W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności stanu faktycznego, w szczególności czasu powstania budynków, chronologii aktywności budowlanych podejmowanych przez inwestora oraz ilości budynków. Organ opiera się na zdjęciach satelitarnych z których wynika, że obiekty istniały w dacie wcześniejszej. Natomiast brak jakiegokolwiek śladu pozwalającego na stwierdzenie, iż są to tożsame obiekty ze stojącymi na działce w dacie wydania decyzji. Nie sposób przy tym nie zauważyć, iż organ oparł się na zeznaniach świadków, choć zaniechał przesłuchania świadków zgłoszonych przez stronę.
W dalszej kolejności wskazano, iż niepowołanie biegłego z zakresu fotogrametrii i teledetekcji, mimo wątpliwości zgłaszanych przez stronę, związanych z wiarygodnością zdjęć satelitarnych, a także ich sprzecznością z obiektami znajdującymi się na działce inwestora oraz zeznaniami świadków należy potraktować jako rażące naruszenie procedury.
Podkreślono również, że wydana decyzja, która nakazuje rozbiórkę budynków, mimo toczącego się postępowania w przedmiocie istotnych odstępstw od projektu budowlanego, winna być potraktowana jako decyzja niemożliwa do wykonania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że inwestor uzyskał pozwolenia na budowę wiat na cele rolnicze, a istniejąca hala pełni obecnie funkcję inwentarską do hodowli drobiu, co zostało potwierdzone w zeznaniach świadków E. P., R. L. oraz T. B.. Zaznania te są spójne, dokładne i nie pozostawiają wątpliwości, zatem należy dać im wiarę. Wobec tego organ I instancji słusznie stwierdził, że inwestor wybudował zupełnie inny obiekt budowlany, niż ten, na który legitymuje się pozwoleniami na budowlę.
Mając powyższe na uwadze organ II instancji wyjaśnił, że prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Pr. bud. polega między innymi na przekroczeniu granic dokonanego zgłoszenia, czy też na dokonaniu niewłaściwego zgłoszenia. Ponadto na gruncie art. 48 Pr. bud. utrwalony jest pogląd, że zgłoszenie wykonywania robót budowlanych i brak sprzeciwu organu wyłącza - co do zasady - ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie tego przepisu, chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, albowiem inwestor celowo wystąpił o udzielenie pozwolenia na budowę 5 wiat na cele rolnicze w miejscu zbliżonym istnieniu obecnego obiektu. W opinii organu miało to na celu obejście prawa, ponieważ powstanie takiego obiektu w tym miejscu, wielkości i funkcji inwentarskiej, jest i było niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem jego realizacja zgodnie z prawem byłaby niemożliwa.
Wobec tego zastosowanie w tej sprawie znajduje przepis art. 48 Pr. bud., a nie art. 50-51 tej ustawy z uwagi na fakt, iż nie jest to przebudowa, ani rozbudowa obiektów, a zamierzona samowolna realizacja zupełnie innego obiektu, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec tego organ I instancji I podjął działania we właściwym trybie. Sporny obiekt jest niezgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem podstawowy warunek do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego nie został spełniony.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania wskazano, że organ I instancji zebrał dowody i przeanalizował całość stanu faktycznego, nie narażając inwestora na dodatkowe koszty, czy uciążliwość długotrwałego postępowania. Podkreślono, że nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, a zatem co do zasady ewentualne wątpliwości w ramach swoich kompetencji może rozstrzygać we własnym zakresie. Mając na uwadze ustalenia PINB w [...] w toku kontroli i zeznania świadków dotyczące budowy spornego obiektu, nieuzasadnionym byłoby powoływanie biegłego.
Także zarzut braku przesłuchania świadków uznano za bezpodstawny, gdyż postępowanie dowodowe w dużej mierze polegało na zeznaniach świadków, co zostało odnotowane w aktach sprawy jak i w wydanym rozstrzygnięciu.
Na koniec dodano, iż niniejsze postępowanie dotyczy obiektu budowalnego - hali o wym. [...] m i wysokości ok. [...] m w kalenicy i ok. [...] m w okapie. Z akt administracyjnych nie wynika, by w stosunku do tego obiektu organ nadzoru budowlanego I instancji prowadził postępowanie w sprawie istotnych odstąpień od pozwolenia na budowę, stąd zarzut "niewykonalności" decyzji jest bezzasadny.
W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 K.p.a., a także art. 30, art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 50 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 7 Pr. bud.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organy rozstrzygające w sprawie wbrew art. 7a K.p.a. przyjęły zawężającą wykładnię pojęć "cele rolnicze" i "obiekt gospodarczy", uznając w konsekwencji, że zakres przedmiotowy tych pojęć nie obejmuje działalności związanej z prowadzeniem hodowli gęsi m.in. magazynowaniem paszy i urządzeń do karmienia drobiu. Ponadto, w opinii skarżącego organy nadzoru budowlanego nie dokonały w sprawie własnych ustaleń faktycznych, opierając się na ustaleniach prokuratora poczynionych w ramach postępowania przygotowawczego. Tymczasem ustalenia te, w przeciwieństwie do prawomocnych wyroków sądów karnych, nie mają charakteru wiążącego dla pozostałych organów władzy publicznej. Dalej wskazano, że konstrukcja spornego obiektu nie świadczy o wybudowaniu go jako całości. Posadowień nie sposób ponadto uznać za stanowiące całość techniczno-użytkową, w którym każdy elementów jest konieczny i niezbędny do realizacji funkcji, do jakiej obiekt został przeznaczony, w którym nie jest możliwe odłączenie jakiegokolwiek elementu obiektu bez negatywnego wpływu na jego możliwości eksploatacyjne i użytkowe. Urządzenia, instalacje i konstrukcje wsporcze znajdujące się w obiekcie nie są ze sobą konstrukcyjnie zintegrowane, nie przekazują wzajemnie na siebie obciążeń, nie stanowią jednolitego ustroju konstrukcyjnego. Prace w zakresie obiektów odbywały się oddzielnie, etapami i nie stanowiły one jednego zamierzenia inwestycyjnego. Wobec tego organy błędnie uznały posadowienia za jeden obiekt, nie zaś za ich zespół, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że łączna ich kubatura oraz powierzchnia zabudowy wskazują na przekroczenie przez inwestora wymogów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem organy powinny badać zgodność z planem poszczególnych obiektów, uwzględniając oddzielnie ich kubaturę i powierzchnię. Wówczas stwierdziłby ich zgodność z planem i dochowanie przez inwestora wszystkich rygorów z niego wynikających.
Następnie skarżący podkreślił, że prace nad spornymi wiatami nie rozpoczęły się w 2011 r., lecz dopiero w 2014 r., po uzyskaniu przez inwestora wymaganych prawem pozwoleń. Organ nie przeprowadził przy tym dowodu z przesłuchania świadków wskazanych przez stronę, którzy mogliby udowodnić stanowisko prezentowane przez skarżącego, dotyczące m.in. czasu powstania posadowień. Ograniczyły się one jedynie do dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, które pozostawały ze sobą w sprzeczności.
Dodatkowo wskazano, że prawidłowe zbadanie sprawy wymagało wiadomości specjalnych, przede wszystkim rozstrzygnięcia w przedmiocie konstrukcji samego obiektu, możliwości uznania posadowień za "konstrukcyjnie jeden obiekt", a także zasadności orzeczenia rozbiórki budynku i nieprzeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Organy nadzoru budowlanego, mające wprawdzie charakter fachowych pionów administracji, nie są uprawnione do rozstrzygania w ramach własnych kompetencji wszystkich ewentualnych wątpliwości stanu faktycznego.
Co więcej, organy administracji błędnie i wbrew utrwalonej wykładni prawa budowlanego przyznały prymat orzeczeniu nakazu rozbiórki i odmówiły przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, pozbawiając inwestora jego ustawowego uprawnienia. Tymczasem obiekt służy szeroko rozumianym celom rolniczym, wskazanym w pozwoleniach na budowę wiat gospodarczych. Pokrywa się również lokalizacja, a powierzchnia i kubatura jest zgodna z zapisami planu miejscowego. Nie ma zatem przeszkód, by organ nakazał ich legalizację.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., nr [...], nakazującą L. G. dokonanie rozbiórki hali o wymiarach ok. [...] m i wysokości ok. [...] m w kalenicy i ok. [...] m w okapie wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...].
Jako podstawę rozstrzygnięcia organy nadzoru budowlanego powołały przepis art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332; dalej: "Pr. bud."). Zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli w stosunku do budowy zachodzą przesłanki jej legalizacji (zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz innymi przepisami, w tym techniczno-budowanymi). Wówczas wdrożona zostaje procedura legalizacyjna określona w art. 48 ust. 3 i nast. Prawa budowlanego rozpoczynająca się wydaniem postanowienia o nałożeniu na inwestora określonych obowiązków dotyczących udokumentowania zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przedłożenia stosownej dokumentacji projektowej i dokumentacji powiązanej (art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 Pr. bud.). Jeżeli jednak inwestor nałożonych nań obowiązków nie zrealizuje, organ uzyskuje kompetencję do wydania (obligatoryjnie) nakazu rozbiórki (art. 48 ust. 4 Pr. bud.).
W niniejszej sprawie organy wydały nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego uznając, iż został on wybudowany bez stosownego pozwolenia na budowę, a ustalenia obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiają jego legalizację. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela powyższe stanowisko organów, stwierdzając jednocześnie, iż ustalony przez organy stan faktyczny nie budzi wątpliwości.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż Sąd podziela wypracowany w orzecznictwie i powołany przez organ II instancji pogląd, że realizacja robót znacząco odbiegających od warunków dokonanego zgłoszenia świadczy o zamiarze inwestora zrealizowania od początku (czyli już w chwili zgłoszenia) innego obiektu (por. wyroki NSA z 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 108/04, z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2747/15 oraz z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 732/16 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ten zamiar obejścia prawa przez inwestora skutkuje tym, że w istocie dokonane zgłoszenie nie ma znaczenia, gdyż inwestor od początku realizuje inny projekt. Nadawaniu inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu instytucji zgłoszenia ma przeciwdziałać właśnie stosowanie w takich przypadkach trybu uregulowanego w art. 48, przewidzianego dla likwidacji skutków samowoli budowlanej, zamiast korzystniejszego dla inwestorów trybu naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i 51 Pr. bud. Pogląd ten można odnieść także do sytuacji, gdy inwestor zrealizował obiekt budowlany tak znacząco różniący się od obiektu (obiektów), na których realizację uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę, iż nie budzi wątpliwości, że zamiarem inwestora od początku była budowa innego obiektu.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący uzyskał pozwolenia na budowę na działce [...] pięciu wiat gospodarczych do celów rolniczych, mianowicie z dnia [...] r., nr [...] oraz z dnia [...] r. o nr [...], [...], [...] i [...]. Natomiast z dokumentacji zgromadzonej przez PINB w [...] wynika, iż w miejscu projektowanych pięciu wiat gospodarczych zlokalizowana jest jedna hala służąca do hodowli drobiu o wymiarach ok. [...] m i wysokości ok. [...] m w kalenicy i ok [...] m w okapie, a więc o powierzchni zbliżonej do sumy powierzchni budynków, na które udzielono pozwoleń na budowę z [...] r. i [...] r.
Ze zgromadzonych materiałów wynika przy tym, iż inwestor zawiadomił o realizacji pięciu wiat gospodarczych do celów rolniczych w dniu [...] r. (odnośnie obiektów objętych pozwoleniami nr [...] i [...]) oraz w dniu [...] r. (odnośnie obiektów objętych pozwoleniami nr [...], [...] i [...]). Następnie do zawiadomień o zakończeniu budowy załączył oświadczenia kierownika budowy, iż wymienione obiekty budowlane te zostały wykonane zgodnie z uzyskami pozwoleniami na budowę wydanymi przez Starostę Kępińskiego i zgodnie z zatwierdzonymi projektami budowlanymi.
Jednakże, ustalenia organów nadzoru budowlanego wskazują, że budowa spornej hali – w miejscu zgłoszonych wiat - rozpoczęła się w roku 2011 r. Z oględzin konstrukcji jak i zeznań przesłuchanych w sprawie świadków wynika bowiem, że hala powstała w kilku etapach - jednak różnych od tych zawartych w pozwoleniach na budowę - tworząc jeden obiekt o wymiarach ok 13 38 m.
Ustalenia te są zdaniem Sądu prawidłowe i znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. Zauważyć bowiem należy, że podczas przesłuchania w dniu [...] r. M. M. – kierownik robót montażowych obudowy z płyt warstwowych na hali sąsiedniej – zeznał, że prace przy montażu wykonane były po podpisaniu zlecania w dniu [...] r. i trwały ok. 2 tygodnie. W trakcie montażu na posesji znajdowała się już hala o podobnych wymiarach usytuowana równolegle do tej, na której wykonywał obudowę. M. M. dodał, że w tym czasie hala była już użytkowana (k. 25 akt adm. organu I instancji). Z powyższego organy wywiodły, że jesienią 2014 r. prace przy budowie przedmiotowej hali były zakończone. Natomiast L. G. zawiadomienia o rozpoczęciu robót i powołaniu kierownika budowy przy realizacji pięciu wiat do celów rolniczych dokonał w dniu [...] r. Inny ze świadków E. P. zeznał, że budowa przedmiotowej hali rozpoczęła sią już ok. 10 lat temu (rok 2007). Wtedy stanowiła wiatę o długości 20-30 m na słupach stalowych, pod którą pan G. hodował krowy. Wiata została rozbudowana ok. 3-4 lata temu (co wskazuje na lata 2013-14) w kierunku północnym oraz została obudowana ścianą z pustaków (k. 23 akt adm. organu I instancji). Kolejny ze świadków R. L. wskazał, że hala była budowana w wielu etapach. Na samym początku powstała wiata z dachem jednospadowym ze spadem skierowanym w stronę zachodnią, następnie inwestor dobudował do niej odbicie lustrzane i powstała wiata z dachem dwuspadowym. W kolejnym etapie L. G. rozbudował wiatę w kierunku północnym i obudował ścianą z pustaków (k. 22 akt adm. organu I instancji). Z kolei T. B. zeznała, że hala początkowo była bez ścian i inwestor trzymał pod nią bydło, następnie ją zabudował i trzymał w niej gęsi (k. 21 akt organu I instancji).
Potwierdzenie etapowości powstawania hali znajduje się również na zdjęciach dołączonych do składanych przez skarżącego wniosków do Biura ARiMR o przyznanie płatności bezpośrednich za lata 2010 – 2016. Pomimo słabej jakości wymienionych zdjęć, wyraźnie widać na nich, że w 2010 r. w miejscu obecnej hali nie było żadnego budynku, natomiast w 2011 r. w tym miejscu pojawił się budynek, który następnie był rozbudowywany. Twierdzenia te korelują z zeznaniami świadków. Nie ma przy tym znaczenia, że dowody te zostały nadesłane przez Prokuraturę Rejonową w [...], albowiem zgodnie z art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zatem organ administracji publicznej może w toku postępowania korzystać także z dowodów zgromadzonych w innych postępowaniach (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1206/11).
Reasumując, z materiału dowodowego wynika, że hala powstała w kilku etapach, jednak różnych od tych zawartych w pozwoleniach na budowę, tworząc jeden obiekt o wymiarach ok [...] m. Sąd nie dostrzegł przy tym potrzeby weryfikacji powyższych ustaleń w drodze przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. PINB jako organ wyspecjalizowany posiada stosowne wiadomości specjalne w zakresie budownictwa. Ponadto hala inwentarska, mimo swoich rozmiarów, posiada stosunkowo prostą, łatwą do oceny, konstrukcję. Konkluzja ta wypływa przy tym z treści protokołu kontroli obiektu budowlanego z dnia [...] r. (k. 4 akt adm. organu I instancji) wraz z dokumentacją fotograficzną oraz protokołu oględzin na posesji nr [...] w [...] z dnia [...] r. (k. 14 akt adm. organu I instancji) wraz z dokumentacją fotograficzną (na nośniku CD).
W tym miejscu odnosząc się twierdzeń skarżącego, jakoby sporna hala nie była konstrukcyjnie jednolitym obiektem i zarzutu nie przeprowadzenia w tym zakresie dowodu z opinii biegłego wskazać należy, że skarżący nie poparł swoich twierdzeń co do okoliczności wykonania hali jakąkolwiek dokumentacją (chociażby techniczną czy fotograficzną itp.). Wskazał co prawda świadków, których zeznania miały przyczynić się do wyjaśnienia momentu budowy przedmiotowej hali i braku samowoli budowlanej, niemniej świadkowie ci, pomimo wezwania przez organ nadzoru budowlanego, nie stawili się na termin przesłuchania. Niewątpliwie obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 K.p.a., jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Z zasady tej wynika także obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zakres materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia, wynika z treści żądania strony, a organ winien podjąć stosowne działania, w tym również żądać od strony przedstawienia dokumentów lub innych dowodów na poparcie jej twierdzeń, służących ustaleniu stanu faktycznego. Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, iż strona może zachowywać się biernie w jego toku, dlatego też to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Jeżeli zatem organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego przeciwdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 listopada 2017 r., sygn. akt sygn. akt IV SA/Wa 2066/17). W rozpoznawanej sprawie inwestor nie przedłożył takich przeciwdowodów mogących podważyć ustalenia organów. Tym samym Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Zgromadzony przez organ materiał dowodowy uzasadniał przyjęcie, iż inwestor nie zrealizował zespołu wiat gospodarczych do celów rolniczych, na których budowę uzyskał stosowne pozwolenia, lecz w tym samym miejscu wykonał halę o funkcji inwentarskiej, a zatem pojedynczy obiekt - nie tylko o innych parametrach, ale także o innym przeznaczeniu.
Skoro z niebudzących wątpliwości ustaleń organów nadzoru budowlanego wynika, iż przedmiotowa hala jest obiektem zrealizowanym bez stosownego pozwolenia na budowę, to organy te słusznie zastosowały w sprawie przepis art. 48 Pr. bud. Sąd podziela stanowisko organów, że legalizacja przedmiotowej hali, w świetle art. 48 ust. 2 Pr. bud. jest niemożliwa, a to z uwagi na brzmienie przepisów obowiązującego na tym terenie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. W. poz. [...] z dnia [...] r.). Z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń organów nadzoru budowlanego wynika, że działka nr [...] leży na terenie oznaczonym w wymienionym planie symbolem [...] Dla tej jednostki bilansowej – zgodnie z postanowieniami planu, a w szczególności § 33 ust. 2 pkt 1 oraz § 6 pkt. 8 lit b – obowiązuje zakaz zabudowy obiektami budowlanymi, za wyjątkiem obiektów związanych z produkcją rolną o kubaturze do 1000 m3 lub powierzchni zabudowy do 200 m2. Jakkolwiek zrealizowana hala użytkowana jest dla celów związanych z produkcją rolną, to jednak jej wymiary - powierzchnia zabudowy oraz kubatura - znacząco przekraczają parametry maksymalne wskazane w powołanym wyżej planie miejscowym. Stąd też organy budowlane słusznie zastosowały w sprawie przepis art. 48 ust. 1 Pr. bud.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło