II OSK 1417/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-28
Skład orzekający: Robert Sawuła, Jerzy Stelmasiak, Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego bez wykazania istnienia stanu zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub bezpieczeństwa mienia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy i wykazania, które elementy budynku mogą stanowić zagrożenie dla wartości prawem chronionych. Nakładanie obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej powinno dotyczyć tylko tych części obiektu, których stan techniczny budzi uzasadnione wątpliwości. Ponadto, możliwość zastosowania art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nie wymaga spełnienia dodatkowych pozaustawowych przesłanek, a jedyną przesłanką jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mogącego spowodować zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej z powodu stwierdzonych nieprawidłowości i zaniedbań w utrzymaniu budynku. Wspólnota zaskarżyła decyzję, kwestionując istnienie zagrożenia dla zdrowia i mienia oraz zasadność nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, a WSA we Wrocławiu uchylił ją, wskazując na brak wyczerpującej analizy materiału dowodowego i naruszenie zasad postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 kwietnia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 708/18 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 708/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) we Wrocławiu w sprawie ze skargi [...] (Wspólnota) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] (DWINB) z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej, w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję; w pkt II. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, na podstawie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, uPb), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, K.p.a.), decyzją z [...] maja 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (PINB) nakazał Wspólnocie przeprowadzenie kontroli budynku mieszkalnego przy ul. [...] we [...] w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 uPb (przegląd 5 letni) – polegającej na sprawdzeniu stanu faktycznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, jego estetyki oraz otoczenia i sporządzenia z przeprowadzonej czynności stosownego protokołu, a także sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny tego budynku, w szczególności odnoszącej się do stanu technicznego elementów konstrukcyjnych obiektu: "poziom posadowienia", ścian zewnętrznych i wewnętrznych, stropów (nad piwnicami, międzypiętrowych), dachu, elewacji budynku, obróbek blacharskich, odwodnienia obiektu, zawilgocenia przyziemia i piwnic, wentylacji piwnic, biegów schodowych.
W uzasadnieniu swej decyzji organ powiatowy wyjaśnił, że podczas kontroli stanu technicznego opisanego wyżej budynku, która przeprowadzona została w dniu 26 marca 2018 r. stwierdzono szereg nieprawidłowości. W wyroku II SA/Wr 708/18 przywołano te ustalenia, podając, że z uwagi na nie PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nieprawidłowości w stanie technicznym opisanego budynku, w toku którego pozyskał przedłożone przez Wspólnotę dokumenty z uprzedniej, okresowej kontroli budynku. Organ I instancji krytycznie ocenił protokół z przeglądu rocznego budynku z 2017 r. PINB w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznał, że stopień zużycia poszczególnych elementów budynku świadczy o wieloletnich zaniedbaniach jego współwłaścicieli polegających na braku wykonywania remontów i bieżących napraw (w zakresie elementów o nadmiernie pogorszonym stanie technicznym). Stwierdzono, że stan techniczny budynku jest nieodpowiedni i może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał jednak – zdaniem organu – na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia, gdyż nie wyjaśniał dokładnie stanu faktycznego sprawy. Dlatego za konieczne uznano przeprowadzenie kontroli obiektu oraz sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej w zakresie wskazanym w przedmiotowej decyzji.
W wyroku przytoczono dalej, że nie zgadzając się z powyższą decyzją Wspólnota wniosła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w I instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Odwołująca się podniosła, że nie wskazano w jaki sposób stwierdzone nieprawidłowości mogą spowodować potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, przedstawione protokoły kontroli budynku nie utraciły swojej ważności, pozostając w pełni aktualnymi i obrazującymi rzeczywisty stan przedmiotowej nieruchomości.
Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że opisaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2018 r. DWINB utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego.
Argumentując zajęte stanowisko DWINB, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy i przytoczeniu treści art. 62 ust. 3 uPb powtórzył ocenę organu I instancji wskazując, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż nieodpowiedni stan techniczny budynku może stanowić zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa mienia, ponieważ stwierdzono brak wykonywania remontów, bieżących napraw, a także brak realizacji zaleceń zawartych w protokołach z okresowej kontroli obiektu (przeglądu rocznego i pięcioletniego). Organ odwoławczy powtórzył także, że widocznym przejawem zaniedbań jest znaczne zawilgocenie piwnic, korozja z rozwarstwieniem stalowych belek stropowych w piwnicy, pęknięć ściany konstrukcyjnej od strony podwórza, stan elewacji budynku. W związku z powyższym, bezsprzeczne – zdaniem DWINB – jest, że stan techniczny obiektu może powodować stan zagrożenia dla oznaczonych dóbr. Działanie organu I instancji na podstawie art. 62 ust. 3 uPb uznano za niezbędne, albowiem dołączone do akt sprawy protokoły nie były wystarczające, aby stwierdzić aktualny stan techniczny budynku.
Z wyroku sądu wojewódzkiego wynika dalej, że nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Wspólnota w skardze wniesionej do WSA we Wrocławiu zarzuciła DWINB naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 15 w zw. z art. 104 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., przez nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu,
a w konsekwencji naruszenie:
2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 62 ust. 3 uPb poprzez jego błędną wykładnię objawiającą się przyjęciem, że dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli budynku w trybie art. 62 ust. 3 uPb oraz nałożenia fakultatywnego obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części – nie musi istnieć stan zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 62 ust. 3 uPb polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że:
- w przedmiotowej sprawie stan techniczny może spowodować stan zagrożenia dla zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, podczas gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż stan techniczny ww. nieruchomości nie tworzy nawet potencjalnej sytuacji zagrożenia dla dóbr w postaci zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia;
- w ocenie organu z uwagi na wystąpienie stanu technicznego obiektu mogącego spowodować zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia niezbędnym jest przedstawienie przez Wspólnotę ekspertyzy technicznej budynku, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że bezzasadnym jest nakładanie fakultatywnego obowiązku jej sporządzenia, bowiem organ administracji publicznej dysponuje dowodowo relewantnymi dokumentami;
- przedłożony przez stronę protokół z przeglądu rocznego budynku z 2017 r. sporządzony został w sposób ogólnikowy z pominięciem zachowania należytej staranności pozostając nieaktualnym, z kolei protokół z okresowej kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, jego estetyki oraz otoczenia z sierpnia 2014 r. nie odzwierciedla aktualnego stanu faktycznego, co w ocenie organu I instancji uniemożliwia dokładne wyjaśnienie stanu technicznego przedmiotowego budynku, podczas gdy ww. dokumenty stanowią relewantny materiał dowodowy, który winien stanowić podstawę formułowania przez organ administracji publicznej ustaleń faktycznych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono obszerną argumentację na poparcie przedstawionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA we Wrocławiu uwzględnił skargę.
W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził, że zawarta w uzasadnieniu decyzji odwoławczej argumentacja wskazuje, iż organ II instancji – wbrew obowiązkowi wynikającemu z zasady dwuinstancyjności postępowania – nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie i dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 15 K.p.a. Słusznie – w ocenie sądu wojewódzkiego – strona skarżąca podnosi, że organ odwoławczy nie wykazał w jaki sposób stwierdzone przez organ powiatowy nieprawidłowości mogą spowodować potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia oraz pozostają w hipotetycznym związku kauzalnym. DWINB powinien, jak trafnie eksponować to ma skarżąca, odnieść się do każdego ze stwierdzonych naruszeń stanu technicznego budynku przez pryzmat możliwości wystąpienia stanu zagrożenia poszczególnych dóbr prawem chronionych. Podkreślono następnie, że to na organie ciążył obowiązek wykazania i udokumentowania okoliczności faktycznych, które mogą spowodować opisane wyżej zagrożenia. Zdaniem tegoż sądu zakres nałożonego obowiązku wynikający z decyzji PINB budził uzasadnione wątpliwości.
W ocenie sądu pierwszej instancji DWINB nie przeprowadził merytorycznego postępowania i nie dokonał też analizy ani oceny materiału dowodowego ograniczając się tylko do powtórzenia (i to w sposób skrótowy) argumentacji organu I instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł DWINB, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając to orzeczenie w całości, opierając ją na naruszeniu:
- prawa procesowego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., Ppsa) w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji nieuzasadnione zarzucenie organowi braku wykazania nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, mogącego spowodować zagrożenie wartości prawem chronionych, w tym braku analizy zgromadzonego materiału dowodowego i jednoznacznego ustalenia, czy wszystkie wymienione w osnowie decyzji I instancji elementy budynku znajdują się w stanie technicznym mogącym powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, podczas gdy organy zgromadziły i oceniły wyczerpujący materiał dowodowy, a organ odwoławczy dokonał jego szczegółowej analizy, w uzasadnieniu decyzji w sposób precyzyjny wykazując, że szereg istniejących nieprawidłowości stanu technicznego budynku stanowić może zagrożenie dla wartości prawem chronionych: zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 Ppsa;
- prawa procesowego, mającym istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez zarzucenie organowi nieuwzględnienia protokołu z przeglądu 5-letniego (z maja 2014 r.) i niewykazanie przez organ czy, a jeśli tak, to w jaki sposób i w jakim zakresie od wskazanej daty pogorszył się stan techniczny obiektu, podczas gdy organ przyjął ustalenia wskazanego protokołu jako dowód w sprawie i m. in. na jego podstawie ustalił okoliczności faktyczne sprawy, tj. na przesłance z art. 174 pkt 2 Ppsa;
- prawa procesowego, mającym istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że obowiązek sporządzenia ekspertyzy obejmuje również elementy znajdujące się w dobrym stanie technicznym, podczas gdy z "sentencji" decyzji organu I instancji jednoznacznie wynika, poprzez użycie określenia "w szczególności", które elementy obiekty winny zostać ocenione przez osobę posiadającą wiadomości specjalne, tj. na przesłance z art. 174 pkt 2 Ppsa;
- prawa materialnego, a to przepisu art. 62 ust. 3 uPb poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że możliwość zastosowania ww. unormowania wymaga spełnienia dodatkowych, pozaustawowych przesłanek, podczas gdy jedyną, ale i wystarczającą przesłanką warunkującą zastosowanie trybu z art. 62 ust. 3 uPb jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 Ppsa.
Strona skarżąca kasacyjnie wnosi o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Jednocześnie mając na uwadze dyspozycję art. 176 § 2 Ppsa, skarżący kasacyjnie organ nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy dawał podstawę do stwierdzenia, że budynek podlegający kontroli jest w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenia życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, o czym świadczyły istniejące liczne jego wady. Zgromadzony materiał dowodowy nie powinien budzić wątpliwości co do stanu technicznego budynku. Niewłaściwy stan techniczny budynku nie powinien budzić jakichkolwiek wątpliwości w kontekście zgromadzonego przez organy materiału dowodowego. Właściciel obiektu doprowadził do zaniedbania tego stanu w odniesieniu do znacznej ilości elementów budynku, mając jednocześnie świadomość, że obiekt ten jest stale zamieszkiwany. W zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący przeanalizowano istotne aspekty faktyczne i prawne sprawy. Wbrew zarzutom sądu wojewódzkiego wskazano w niej, na czym opierano ustalenia w sprawie. Sąd ten zignorować miał, że już protokół z przeglądu 5-letniego wskazywał na nieprawidłowości, które zostały usunięte jedynie w części.
Sąd pierwszej instancji wadliwie miał odczytać treść "sentencji" decyzji organu I instancji, albowiem z "zapisu" jednoznacznie ma wynikać, jakich elementów ma dotyczyć ekspertyza. Wbrew sądowi wojewódzkiemu został zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, który pozwalał na zastosowanie przepisu art. 62 ust. 3 uPb. Wystarczające jest przy tym, że stan techniczny obiektu może stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, wywód w tym zakresie wspierano motywami przywołanego judykatu. Działanie organu miało charakter prewencyjny, a stan zagrożenia określonych dóbr, warunkujący zastosowanie wyżej wskazanego przepisu jest stanem hipotetycznym.
WSA we Wrocławiu miał wadliwie przyjąć, że możliwość zastosowania art. 62 ust. 3 uPb wymaga spełnienia dodatkowych, pozaustawowych przesłanek, a okoliczność istnienia aktualnego przeglądu technicznego, choć na granicy jego ważności, uzasadniać może odstąpienie przez organ od nałożenia obowiązku wykonania kontroli i ekspertyzy. Ustawodawca nie uzależnił skorzystania z przepisu art. 62 ust. 3 uPb od braku aktualnego przeglądu 5-letniego budynku, ani od uprzedniego wykazania fachowej wiedzy pracowników nadzoru budowalnego. DWINB wywodzi, że w niemal równolegle wydanym wyroku II SA/Wr 651/18 wyrażać miano odmienne poglądy, niż w kwestionowanym orzeczeniu.
Z "daleko posuniętej ostrożności procesowej" skarżący kasacyjnie organ wskazuje, że z uwagi na wielość wad stanu technicznego obiektu, zasadnym i koniecznym jest zobowiązanie strony nie tylko do przeprowadzenia kontroli, ale i do wykonania ekspertyzy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu niedopuszczalne było ograniczenie możliwości stosowania art. 62 ust. 3 uPb z powołanych przez sąd pierwszej instancji przyczyn.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.
Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały, stosownie do art. 182 § 2 Ppsa, przeprowadzenia rozprawy.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
A. Nie są trafne zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Trafnie WSA we Wrocławiu zwrócił uwagę na obowiązki organu odwoławczego, słusznie także dochodząc do wniosku, że wydając zaskarżoną decyzję DWINB nie zastosował się do wymagań wynikających z przepisu art. 15 oraz art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. i nie rozpoznał ponownie sprawy w jej całokształcie, ani też nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący przesłanek swojego rozstrzygnięcia. Zasadnie wyłuszczono, że organ II instancji ograniczył się w istocie tylko do powtórzenia ustaleń organu powiatowego. Może i nie cała argumentacja sądu a quo w aspekcie istoty postępowania dwuinstancyjnego, w szczególności afirmowanie takiego modelu orzekania przez organ odwoławczy, jakby rozstrzygnięcia organu I instancji nie było, jest możliwa do podzielenia przez ten Sąd, to jednak trafnie sąd pierwszej instancji stwierdził wyjątkową lakoniczność zaskarżonej decyzji, gdy idzie o jej warstwę merytoryczną. Ta wyjątkowa "oszczędność" argumentacyjna stanowiska organu II instancji wyrażona w zaskarżonej decyzji jest szczególnie widoczna, gdy porównać ją z wysiłkiem pełnomocnika organu, w aspekcie obszerności i treści samej skargi kasacyjnej. Nie można jednak, doceniając wagę tego wysiłku intelektualnego autora środka odwoławczego, uznać iż stanowi on tego rodzaju rekompensatę niedomogów zaskarżonej decyzji, a co prowadzić miałoby do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
B. Trafnie sąd pierwszej instancji eksponował obowiązek organu odwoławczego merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, a co nakłada nań obowiązek rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy i żądań strony – w tym także zarzutów odwołania – oraz ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji. Podzielić trzeba i te wywody sądu wojewódzkiego, gdzie wskazywano, że brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji, stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a., a ponadto odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów a także stanowi wyraz zrealizowania przez organ wynikającej z art. 11 K.p.a. zasady przekonywania.
Słusznie ponadto WSA we Wrocławiu w swym wyroku zwrócił uwagę, że w zaskarżonej decyzji brak jest analizy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego i jednoznacznego ustalenia, czy wszystkie wymienione w osnowie decyzji organu I instancji elementy budynku znajdują się w takim (nieodpowiednim) stanie technicznym, który może spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, czy tylko niektóre z nich.
Nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej, jakoby sąd pierwszej instancji wadliwie miał odczytać treść "sentencji" decyzji organu I instancji, albowiem z "zapisu" jednoznacznie ma wynikać, jakich elementów ma dotyczyć ekspertyza. Pomijając tę formalną wadę skargi kasacyjnej, że jej autor w sposób nieuprawniony używa pojęcia "sentencji", które można odnosić wyłącznie do wyroku sądu (por. np. art. 138 Ppsa), nie zaś do elementu decyzji administracyjnej (pilniejsza egzegeza treści art. 107 § 1 K.p.a. łatwo prowadzi do stwierdzenia, że ustawodawca nie posługuje się określeniem "sentencja" dla oznaczonego składnika decyzji administracyjnej – uwaga Sądu), co rodzi zasadne przypuszczenie, że chodzić może skarżącemu kasacyjnie o "rozstrzygnięcie", jako składnika decyzji administracyjnej (por. art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a.), to trzeba przyznać rację sądowi wojewódzkiemu w powyższym aspekcie. Treść rozstrzygnięcia organu powiatowego, a przede wszystkim użycie zwrotu "w szczególności" istotnie budzi wątpliwości co do adekwatności nałożonego obowiązku na Wspólnotę. Słusznie przeto zalecono, aby organ odwoławczy, przy uwzględnieniu dobrego stanu kominów i pokrycia dachowego budynku, rozważył zakres przedmiotowy nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy.
C. W kontekście powyższych uwag, za nieusprawiedliwiony przyjdzie uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 62 ust. 3 uPb poprzez jego błędną wykładnię. Wbrew skarżącej kasacyjnie sąd wojewódzki nie wywodził o tym, by możliwość zastosowania powyższego unormowania wymagała spełnienia dodatkowych, pozaustawowych przesłanek. Nie jest także trafne przypisywanie sądowi pierwszej instancji stwierdzenia, jakoby aktualność przeglądu 5-letniego uzasadniała odstąpienie od nałożenia obowiązku wykonania kontroli i ekspertyzy. Sąd wojewódzki zasadnie – w kontekście odrzucenia przez organ odwoławczy przydatności protokołu z przeglądu okresowego 5-letniego – wywodził tylko tyle, że protokół taki można by było pominąć, gdyby pomiędzy jego sporządzeniem a wydaniem rozstrzygnięcia minęło 5 lat, a ponadto, gdyby w krótszym okresie od jego sporządzenia zaistniały takie okoliczności faktyczne o charakterze istotnym, szczególnym lub nadzwyczajnym, które powodują, że ocena obiektu zawarta w ważnym protokole okresowym jest całkowicie nieprzydatna i nieaktualna ze względu na zupełną lub istotną zmianę stanu technicznego budynku lub jego części. W tym zatem aspekcie, a także eksponując, że to na organie ciążył obowiązek wykazania i udokumentowania okoliczności faktycznych, które mogą spowodować oznaczone zagrożenia, sąd pierwszej instancji wywiódł usprawiedliwiony wniosek, że w zasadzie Wspólnota zobowiązana została do sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy obejmującej cały obiekt, podczas gdy z akt sprawy wynika, że tylko niektóre elementy budynku budzą wątpliwości organu co do stanu technicznego. Trafnie zatem sąd wojewódzki stwierdził, że w takiej sytuacji organ odwoławczy winien rozważyć, czy zasadne jest nakładanie na Wspólnotę obowiązku sporządzenia ekspertyzy całego obiektu, czy może tylko określonych jego części, których stan techniczny może zagrażać życiu, zdrowiu ludzkiemu lub mieniu.
W dalszych wywodach sądu a quo nawiązywano do związku regulacji zawartej w art. 62 ust. 3 uPb z art. 81c ust. 2 uPb, podkreślając kwestie kosztów sporządzenia ekspertyzy, możliwości skorzystania z wiedzy fachowej organu nadzoru budowlanego, a to w kontekście skorzystanie przez właściwy organ z uprawnień określonych w roztrząsanym przepisie w taki sposób, aby nie mogło ono być dowolne i bez żadnych ograniczeń. Z tymi motywami zaskarżonego wyroku w pełni zgadza się Sąd Naczelny. Dodatkowo należy zauważyć, że w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2016 r., II OPS 4/15 (ONSAiwsa 2016, nr 4, poz. 55) przyjęto, że art. 62 ust. 3 uPb, w zakresie przewidzianej w nim możliwości zobowiązania właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego, nie jest unormowaniem samodzielnym, lecz stosowanym w związku z art. 81 c ust. 2-4 uPb. To spostrzeżenie wzmacnia trafność wywodów sądu wojewódzkiego w powyższym zakresie.
Wyrok WSA we Wrocławiu kwestionowany skargą kasacyjną DWINB został oparty na uznania skuteczności zarzutów odnośnie naruszenia przepisów procesowych przez organ odwoławczy, na co wskazuje zastosowana w tym wyroku podstawa prawna (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa) i zasadnicze jego motywy. Wyrażane w tym wyroku wywody odnośnie wykładni art. 62 ust. 3 uPb zostały dokonane w celu wyeksponowania obowiązków organu II instancji w ramach postępowania odwoławczego i nie są one wadliwe. Z tych wszystkich powodów nietrafne jest przypisywanie temu sądowi naruszenia cyt. przepisu.
D. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, podlegała oddaleniu stosownie do art. 184 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło