VII SA/Wa 594/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz, sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. i O. M. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie braku stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzenia oddala skargę Przedmiotem skargi, wniesionej przez małoletnie Z. M. oraz O. M. (dalej: "skarżące"), jest decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes ULC", "organ") z [...] listopada 2017 r., nr [...], którą stwierdzono brak naruszenia przez przewoźnika, S.sp. z o.o. z siedzibą w W., w odniesieniu do lotu z [...] lipca 2016 r., o oznaczeniu kodowym [...], na trasie [...] ([...]) – [...] ([...]), przepisów rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L 46 z 17.2.2004, zwanego dalej "rozporządzeniem WE nr 261/2004"). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 205b ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 209b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 roku - Prawo lotnicze (tekst jednolity Dz. U. z 2017 poz. 959, dalej: "Prawo lotnicze") w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 poz. 1257, dalej: "k.p.a."), w związku z art. 7, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 2 w zw. z art. 6 rozporządzenia WE nr 261/2004. Organ wskazał, że odległość z POZ do BOJ mierzona metodą trasy po ortodromie wynosi 1357 km. Następnie organ stwierdził, że ze skargi pasażerów wynika, że przylot do miejsca docelowego był zaplanowany na godz. 12.35, natomiast faktyczną godziną przybycia pasażerów do miejsca docelowego była godz. 14.35, tj. przylot został opóźniony o 2 godz. Tym samym opóźnienie nie wyniosło co najmniej 3 godz., aby przewoźnik był zobowiązany do wypłaty odszkodowania i nie doszło do naruszenia art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia WE nr 261/2004. Organ podniósł, że pasażerowie skorzystali z lotu opóźnionego, a więc dokonali wyboru, o którym mowa w art. 8 ust. 1 lit. a rozporządzenia WE nr 261/2004, wobec czego nie doszło do naruszenia tego przepisu. W odniesieniu do realizacji obowiązków wynikających z art. 9 rozporządzenia WE nr 261/2004 organ stwierdził, że organizacja pomocy przy dwugodzinnym opóźnieniu dla pasażerów mogłaby skutkować zwiększeniem opóźnienia lotu, wobec czego Prezes ULC stwierdził brak naruszenia powołanego przepisu. W odniesieniu do realizacji, określonego w art. 14 rozporządzenia WE nr 261/2004, obowiązku poinformowania pasażerów o przysługujących im prawach organ wskazał, że z treści skargi wynika, iż pasażerowie nie otrzymali stosownej informacji od przewoźnika. Jednakże przeprowadzone przez Komisję Ochrony Praw Pasażerów, na lotnisku w P. wielokrotne kontrole potwierdziły stałą obecność plakatów informacyjnych w hali odlotów oraz czytelnej informacji z zakresu uprawnień pasażerów linii lotniczych znajdujących się przy stanowiskach odprawy biletowobagażowej jak również ulotek informacyjnych traktujących o prawach pasażerów. W związku z powyższym według organu nie budzi wątpliwości, iż na tym lotnisku każdy pasażer ma obiektywną możliwość zapoznania się z pisemną informacją o prawach pasażera określonych przepisami rozporządzenia WE nr 261/2004. W skardze na decyzję Prezesa ULC z [...] listopada 2017 r. skarżące zaskarżyły w całości to rozstrzygnięcie, zarzucając mu naruszenie następujących przepisów: 1. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu oraz rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym poprzez niewłączenie do niniejszej sprawy materiału dowodowego spraw rozpoznawanych przez organ pod sygn. [...] oraz [...], mimo, że sprawy te dotyczyły tego samego lotu, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia przez organ błędnych ustaleń faktycznych co do wielkości opóźnienia lotu skarżących, w szczególności przez nieustalenie rzeczywistego czasu przylotu skarżących do miejsca docelowego, 2. art. 7 ust. 1 lit. a w zw. z art. 6 rozporządzenia WE nr 261/2004 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżącym nie przysługuje odszkodowanie z tytułu opóźnionego lotu, przewidziane w art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia WE nr 261/2004. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżące wniosły o: 1. na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączenie przedmiotowej sprawy oraz sprawy ze skargi M. i R. małżonków M. (rodziców skarżących), na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] listopada 2017 r. (sygn. [...]), złożonej do tut. sądu za pośrednictwem organu 22 grudnia 2017 r., do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia - z uwagi na istnienie między przedmiotowymi sprawami związku w postaci tych samych okoliczności faktycznych, jak również podstaw prawnych stanowiących podstawę ich rozstrzygnięć (sprawy te dotyczą bowiem tego samego lotu); 2. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów - załączonych wydruków fotografii wykonanych przez R. M. (ojca skarżących) w trakcie lotu i bezpośrednio po wylądowaniu, celem ustalenia prawidłowej godziny rzeczywistego czasu przylotu lotu [...] do miejsca docelowego, a w konsekwencji - prawidłowej wielkości opóźnienia lotu; 3. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a w konsekwencji na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. zobowiązanie organu do wydania decyzji stwierdzającej naruszenie przez przewoźnika przepisów art. 7 ust. 1 lit. a w zw. z art. 6 rozporządzenia WE nr 261/2004 i orzekającej o obowiązku wypłaty przez przewoźnika na rzecz skarżących odszkodowania w kwocie 250 EUR dla każdej ze skarżących; 4. na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem wydanym na rozprawie 26 października 2018 r. sąd połączył sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 368/18 i VII SA/Wa 594/18 do wspólnego rozpoznania oraz odrębnego rozstrzygnięcia. W toku rozprawy pełnomocnik organu wyjaśnił, że raport MVT przygotowywany jest przez kapitana statku i jest przekazywany do obsługi lotniska, i dane w nim zawarte stanowią treść depeszy, przy czym depesza AA oznacza czas faktycznego zakończenia lądowania i umożliwienia pasażerom zakończenia lotu. Widniejąca na wykazie godzina 12:37.04 w dacie 26 lipca 2016 r. oznacza godzinę wprowadzenia danych do systemu lotniska. Wydruk depeszy został złożony przez przewoźnika lotniczego, ale pochodzi z systemu lotniska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, a zatem ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec połączenia niniejszej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 368/18, sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne opisane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezesa ULC z [...] listopada 2017 r. nr [...], zaskarżonego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 368/18. Sąd przyjął za prawidłowe w niniejszej sprawie ustalenia stanu faktycznego dokonane we wskazanym rozstrzygnięciu Prezesa ULC z [...] listopada 2017 r., albowiem obie połączone sprawy dotyczą tego samego lotu, a skarżącymi w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 368/18 są rodzice małoletnich skarżących w niniejszej sprawie, którzy odbywali lot wspólnie z nimi (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Zgodnie art. 7 ust. 1 rozporządzenia WE nr 261/2004 pasażerowie mogą dochodzić odszkodowania od przewoźnika lotniczego za opóźnienie lotu o co najmniej trzy godziny. W uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2017 r. Prezes ULC wskazał, że z depeszy [...] dla rejsu [...] z [...] lipca 2016 r. wynika, że samolot o znakach rejestracyjnych [...], dedykowany do wykonania skarżonego lotu, zrealizował rejs na trasie [...] ([...]) – [...] ([...]) w godzinach 10:31 UTC (12:31 czasu lokalnego) [take off] - 12:29 UTC (15:29 czasu lokalnego) [landing] - 12:34 UTC (15:34 czasu lokalnego) [on-block]. W stosunku do planowanej godziny startu, tj. 09:20 czasu lokalnego (07:20 UTC) i lądowania, tj. 12:35 czasu lokalnego (09:35 UTC), opóźnienie wyniosło odpowiednio: 3 godziny i 11 minut w wylocie z P. oraz 2 godziny i 59 minut w przylocie do B. (on-block), przy czym należy mieć na uwadze, że samolot o znakach rejestracyjnych [...] wylądował w B. o godz. 12:29 UTC, tj. z opóźnieniem wynoszącym 2 godziny i 54 minuty. W ocenie Prezesa ULC powyższe oznacza, że w świetle przytoczonego wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 19 listopada 2009 r., skarżący nie nabyli prawa do odszkodowania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) 261/2004, przewoźnik lotniczy dowiódł bowiem, że opóźnienie w przylocie do miejsca docelowego nie przekroczyło trzech godzin. Organ przytoczył ponadto art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 i podtrzymał ustalenia, że przeprowadzane przez członków Komisji Ochrony Praw Pasażerów kontrole na lotnisku w [...] ([...]) dowodzą stałej obecności plakatów informacyjnych w hali odlotów oraz czytelnych informacji z zakresu uprawnień pasażerów linii lotniczych, znajdujących się przy stanowiskach odprawy biletowo-bagażowej. Tym samym nie budzi wątpliwości Prezesa Urzędu, że na lotnisku w [...] ([...]) każdy pasażer ma obiektywną możliwość zapoznania się z pisemną informacją o prawach pasażera, określoną przepisami rozporządzenia (WE) 261/2004. W ocenie sądu organ, rozpatrując skargę na podstawie art. 205a ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego, w sposób wyczerpujący ustalił okoliczności opóźnienia lotu na podstawie dokumentów - depesz [...]. W odniesieniu do każdej operacji przewoźnik zobowiązany jest do przesyłania do lotniskowych systemów informatycznych depesz [...], zgodnych ze standardem IATA. Dokumenty te obrazują przebieg całego lotu i jednoznacznie wynika z nich też godzina wylądowania samolotu na lotnisku docelowym oraz godzina otwarcia drzwi w samolocie po zakończeniu lotu (on-block). Depesze [...] są dokumentami oficjalnymi, zawierającymi informacje wprowadzone przez kapitana samolotu i przekazywanymi do systemu informatycznego lotniska, są zatem wiarygodnymi dowodami na okoliczności w nich stwierdzone. Organ nie miał wobec tego obowiązku prowadzenia dalszych ustaleń i poszukiwania innych dowodów, skoro dowody na których się oparł nie budzą wątpliwości i w sposób spójny przedstawiają stan faktyczny. Dołączone przez skarżących dokumenty w postaci fotografii wykonanych przez R. M. (skarżącego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 368/18) z płyty lotniska, już po opuszczeniu przez niego samolotu, nie podważają prawdziwości danych zawartych w depeszach [...]. Z depesz wynika, że otwarcie drzwi samolotu (on - block) nastąpiło o 12:34 UTC (godz. 15:34 czasu lokalnego), natomiast ze zdjęcia wykonanego przez skarżącego wynika, że zostało ono wykonane o godz. 14:39 tj. 15:39 czasu lokalnego, czyli pięć minut później. Czas pięciu minut jest okresem, który zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego mógł upłynąć pomiędzy otwarciem drzwi samolotu, a opuszczeniem przez pasażerów samolotu. Zdjęcia przedstawione przez skarżących nie podważają tym samym danych zawartych w depeszach [...]. Należy przy tym zwrócić uwagę, że przy wydawaniu decyzji organ nie miał możliwości zapoznania się z dowodami w postaci zdjęć, które zostały złożone dopiero wraz ze skargą, zatem prawidłowo oparł się na jedynych dostępnych mu dowodach w postaci depesz [...]. Przed wydaniem decyzji pełnomocnik skarżących został przez organ prawidłowo poinformowany o dołączeniu do sprawy materiału dowodowego ze sprawy [...], która dotyczyła tego samego rejsu, i o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Skarżący nie zgłosili żadnych zastrzeżeń do przedstawionego przez przewoźnika lotniczego wydruku depesz [...], obrazujących przebieg całego lotu. Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie zawiera wszelkie określone prawem elementy. Organ w sposób wystarczający wyjaśnił również motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia, a uzasadnienie decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.