VII SA/Wa 387/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-26

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Jadwiga Smołucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli mimo wadliwości proceduralnej (brak czynnego udziału strony) ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy doprowadziłoby do wydania decyzji o tożsamej treści, a ponadto istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo wadliwości proceduralnej (braku zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji), organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 KPA. Stwierdzono, że ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy doprowadziłoby do wydania decyzji o tożsamej treści jak decyzja umarzająca postępowanie, a ponadto istniała ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, która potwierdzała legalność obiektu budowlanego, co uniemożliwiało prowadzenie postępowania naprawczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Państwa M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) umarzającą postępowanie w sprawie legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb i mnicha monolitycznego. WINB stwierdził wydanie decyzji PINB z naruszeniem prawa, wskazując na brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, ale jednocześnie uznał, że ponowne rozpatrzenie sprawy doprowadziłoby do wydania decyzji o tożsamej treści. Skarżący kwestionowali legalność budowy urządzeń wodnych, argumentując, że pozwolenie na budowę stawu nie obejmowało tych urządzeń zlokalizowanych na działce rzecznej, a także podnosili kwestię potencjalnego przestępstwa przy wydawaniu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk ( spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz, sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. i I. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 rv poz. 1257) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1332) po rozpatrzeniu odwołania Państwa I. i Z. M. z dnia [...] października 2017 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017 r., odmawiającej uchylenia własnej decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o stwierdzeniu wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalony stan faktyczny wskazując, że decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W dniu [...] grudnia 2016 r. do PINB w Powiecie [...] wpłynął wniosek Państwa I. i Z. M. datowany na dzień [...] grudnia 2016 r. o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją organu powiatowego, w którym powołano się na art. 145 § 1 pkt 2,3 i 4 Kpa. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. PINB w Powiecie [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., [...]WINB uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. PINB w Powiecie [...] odmówił uchylenia własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyli Państwo I. i Z. M.. Oceniając prawidłowość powyższej decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego: "§ 1 Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw ¡.do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. § 2 W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na $ skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji". Natomiast w myśl § 2 art. 146 w/w ustawy: "Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej". Organ odwoławczy wskazał, że mimo nieumożliwienia stronie (Państwu I. i Z. M.) czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Nr [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia w oparciu o przepisy prawa materialnego i procesowego sprawa zostałaby rozstrzygnięta w sposób odpowiadający treści decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 Kpa). Przepis art. 151 § 2 Kpa ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowanie) wystąpiła (w omawianej sprawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa), zaistniały zatem podstawy do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jednak w wyniku ponownego rozstrzygania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zdaniem organu odwoławczego błędna sentencja decyzji i niewłaściwa podstawa prawna nie może być powodem uchylenia decyzji PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż spowodowałoby to w istocie wydanie tożsamej decyzji z niniejszym rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego. Organ podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 09.12.2015r. sygn. akt II SA/Rz 1074/15: "Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 Kpa. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, bowiem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 Kpa". Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją lub postanowieniem ostatecznym wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ta podstawa wznowienia opiera się na dwóch przesłankach tj. na fakcie niebrania udziału w postępowaniu oraz na braku winy strony. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział strony w całym ciągu czynności przygotowawczych postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ administracji publicznej. W kontekście powołanej przez wnioskodawców przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa uznano, że skarżący posiadają interes prawny, a zatem legitymację prawną do skutecznego wnoszenia podań do organu nadzoru budowlanego w przedmiocie legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Jakkolwiek staw znajduje się na wyłącznej działce inwestora tj. nr [...], niemniej jednak zastawka piętrząca znajduje się na działce nr [...] tj. na działce rzecznej - na rzece [...], która ma większy zakres oddziaływania niż sam staw na działce nr [...]. Skarżący swój interes prawny wywodzą nie tylko z bezpośredniego sąsiedztwa z przedmiotową inwestycją. [...]WINB wskazał, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 Kpa, może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Taką więc normę może stanowić również art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodnie z którym "W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą". Skarżący wielokrotnie podnosili, że przedmiotowa inwestycja ogranicza i utrudnia korzystanie z ich nieruchomości. W ocenie [...]WINB wskazane przez wnioskodawców okoliczności, wpływają na wykonywanie przez nich prawa własności jako właścicieli sąsiedniej nieruchomości i tym samym skarżący jako właściciele nieruchomości sąsiedniej, mają interes prawny wynikający z art. 140 kc. W zakresie m. in. urządzenia piętrzącego wodę oraz mnichów Starosta [...] udzielając pozwolenia wodnoprawnego uznał Państwa I. i Z. M. za stronę postępowania bowiem usytuowane są w biegu rzeki a nie na terenie działki inwestora. Również [...]WINB wydając decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] uznał skarżącą - Panią I. M. za stronę postępowania. Pomimo tego w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zachodzi konieczność pozostawienia w obrocie prawnym decyzji PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...]. Wadliwość procesowa polegająca na braku zapewnienia stronie postępowania czynnego udziału przed organem nadzoru budowlanego I instancji nie wpłynęła bowiem na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Pomimo istnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa słusznie organ powiatowy dokonał merytorycznej oceny zasadności decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Organ odwoławczy przypomniał, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. organ powiatowy uczynił legalność budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Wskazano w związku z tym, że inwestor legitymuje się decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę stawu na działce nr ewid. [...] we wsi [...], a także decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. zatwierdzającą projekt zamienny. Przedmiotem w/w decyzji była budowa stawu wraz z urządzeniami wodnymi: tj. 1. zastawka piętrząca typ Z-3 prostokątna, monolityczna, 2. Przepławka dla ryb, 3. mnich monolityczny typ MN-3 - 1 szt. oraz roboty ziemne polegające na wykonaniu czaszy stawu, plantowaniu skarp (str. 4 projektu). Wskazane decyzje poprzedzone były decyzją Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].11.2006 o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu ziemnego na działce nr ewid. [...] oraz zastawki piętrzącej na rzece [...] na dz. nr ew. [...] a także decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na: budowę stawu, budowę urządzenia piętrzącego - zastawki monolitycznej betonowej typu Z-3 w km 17+748 biegu rzeki [...] o świetle 0,8 m i maksymalnej rzędnej piętrzenia 118,30 m n.p.m., h=l,3 m oraz piętrzenie wody wymienionym urządzeniem wodnym, wykonanie mnicha wylotowego typ MN 3 w km 17+750 biegu rzeki [...], wykonanie mnicha wylotowego typ MN 3 w km 17+740 biegu rzeki [...], pobór wody dla napełnienia stawu. Po zakończeniu w/w inwestycji inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie - decyzja PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego skierowanym na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Instytucja pozwolenia na użytkowanie została wprowadzona między innymi w celu zagwarantowania inwestorowi takiego zakończenia prawnego procesu inwestycyjnego, aby mógł on korzystać ze zrealizowanej i zakończonej prawnie inwestycji - użytkować obiekt. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości określoną w art. 16 Kpa, stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, iż może on prawnie korzystać ze zrealizowanego w sposób legalny obiektu budowlanego i to w pełnym znaczeniu tego "korzystania", jako korzystanie z rzeczy, tak w znaczeniu publiczno-prawnym jak i prywatno-prawnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11). W konsekwencji istnienie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie determinuje postawę organów nadzoru budowlanego w kwestii ewentualnego prowadzenia procedury naprawczej, przewidzianej w art. 50 -51 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie pozostaje w obrocie prawnym. Ponadto z ustaleń organu I instancji wynika, że "stan inwestycji, zarówno w aspekcie faktycznym, tj. wykonanych robót budowlanych, jak i w aspekcie formalno - prawnym nie uległ zmianie, co wykazała kontrola na gruncie dnia [...].05.2016 r. oraz kwerenda prawna". Z powyższych okoliczności, wynika, że przedmiot postępowania, tj. zastawka piętrząca, przepławki dla ryb oraz mnich monolityczny, tj. obiekty budowlane zlokalizowane na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] zostały zrealizowane w toku prac związanych z budową stawu a następnie wydano pozwolenie na użytkowanie dla całej budowli. W ocenie organu odwoławczego oznacza to, że w stosunku do stawu wraz z urządzeniami towarzyszącymi nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Skoro zastawka piętrząca, przepławki dla ryb oraz mnich monolityczny, tj. obiekty budowlane zlokalizowane na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) zostały zrealizowane w ramach budowy stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], a następnie wydano pozwolenie na użytkowanie, to zasadna jest argumentacja organu I instancji, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie przepisów Prawa budowlanego. Jak wskazał w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11 "Istnienie w obrocie prażonym decyzji o zezwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego, którego to pozwolenie dotyczy. Nie można prowadzić postępowania naprawczego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Jest to sprzeczne z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności - art. 6 i 7 k.p.a. i podważa zaufanie do organów państwa". Ustalenie, że zastawka piętrząca, przepławki dla ryb oraz mnich monolityczny, tj. obiekty budowlane zlokalizowane na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) wybudowane w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] zostały oddane do użytkowania decyzją PI NB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., stanowiło podstawę do przyjęcia przez organ nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego i uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...]. A zatem w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, stąd należało stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa (w związku z niezapewnieniem czynnego udziału w postępowaniu skarżącym). Zdaniem organu II instancji argumenty przedstawione przez skarżących w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. W istocie argumentacja skarżących dotyczy zakłócania stosunków wodnych a nie realizacji inwestycji niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową. [...]WINB za uzasadnione uznał wnioski organu powiatowego na tle art. 145 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 145 § 1 pkt 3 Kpa. Podobnie jak uzasadnił to organ I instancji, [...]WINB wyjaśnił, że popełnienie przestępstwa winno być stwierdzone orzeczeniem sądu. Subiektywne przekonanie skarżących, niepoparte orzeczeniem sądu nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym. Regułą jest, że popełnienie przestępstwa przy wydawaniu decyzji winno być potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Wynika to wprost z wykładni przepisu art. 145 § 2 Kpa, zgodnie z którym "Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego". Samo złożenie wniosku do Prokuratury i prowadzone przez nią obecnie postępowania przygotowawczego (sygn. [...]) jest niewystarczające. Powyższe nie wyklucza możliwości złożenia kolejnego wniosku w przypadku zaistnienia w/w przesłanki. W sprawie nie zachodzą także okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 Kpa. Zarzuty zawarte we wniosku nie są poparte konkretnymi dowodami oraz są sformułowane w sposób niejasny, wobec czego należy uznać ich bezzasadność dla postępowania w tej sprawie. W tożsamy sposób ocenić należy także powołaną przez wnioskodawców podstawę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 3 Kpa. W rozpatrywanym przypadku skarżący powołując się na podstawę do wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] od udziału w postępowaniu skarżący wskazali m. in. brak rzetelności w rozpatrzeniu sprawy legalności budowy zastawki piętrzącej, przepławki dla ryb oraz mnicha monolitycznego, tj. obiektów budowlanych zlokalizowanych na rzece [...] (dz. nr ew. [...], obr. [...] [...]) w związku z realizacją stawu usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W ocenie [...]WINB wskazane okoliczności nie pozostają w związku z przesłankami wyłączenia organu zawartymi w art. 25 Kpa. Niezadowolenie skarżących z działań organu powiatowego podejmowanych w ramach postępowania dowodowego nie może czynić wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r. zasadnym w zakresie przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 3 Kpa. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2885/15 "Strona postępowania nie może żądać wyłączenia organu z innych przyczyn, niż wymienione w art. 25 k.p.a., nawet jeżeli jej zdaniem mogą zachodzić wątpliwości co do bezstronności organu". W omawianej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 25 Kpa. W świetle brzmienia art. 151 § 2 Kpa i art. 146 § 2 Kpa, organ odwoławczy uznał za uzasadnione uchylenie decyzji PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. i orzeczenie o stwierdzeniu wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. z naruszeniem prawa. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli I.i Z. M.. Wskazali w niej, że zaskarżają decyzję w zakresie uzasadnienia i zarzucają poświadczenie nieprawdy w uzasadnieniu, tym samym tuszowanie nie zgodnej z prawem działalności PIMB w [...]. oraz uniemożliwienie usunięcia z obrotu prawnego decyzji, która zapadła prawdopodobnie w wyniku przestępstwa i stwarza zagrożenie dla życia oraz doprowadziła do uszkodzenia mienia. Wnosili o uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpatrzenia ewentualnie orzeczenie w zakresie zaskarżenia i stwierdzenie błędnego ustalenia stanu faktycznego. Podkreślili w rozwinięciu skargi, że w uzasadnieniu decyzji Nr [...] organ poświadczył nieprawdę na okoliczność, że inwestor posiadał pozwolenie na budowę urządzeń wodnych piętrzących wodę w rzece na działce nr ew. [...] tj. zastawki piętrzącej typ Z-3, przepławki dla ryb, micha monolitycznego typ MN-3, którego miał udzielić Starosta [...]. W ich ocenie inwestor dysponuje tylko pozwoleniem na budowę wyłącznie stawu na działce [...]. Decyzja pozwolenia na budowę stawu nie obejmuje urządzeń wodnych zlokalizowanych na działce [...] należącej do Skarbu Państwa. Wskazali, że w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie znajduje się pismo Starosty [...] z dnia [...].03.2016 znak [...] które zainicjowało postępowanie w sprawie legalności urządzeń wodnych. Starosta zwraca się do PINB w Powiecie [...] o zbadanie legalności istnienia zastawki jednocześnie informuje, że pozwolenie na budowę stawu na działce nr [...] nie obejmuje zastawki na działce rzecznej nr [...]. Inwestor uzyskał pozwolenie wodnoprawne nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r między innymi na budowę urządzenia piętrzącego wodę w rzece [...] o wysokości piętrzenia wody h= 1,3 m. Zgodnie z Art. 29 ust 1 pkt 14 Ustawy Prawo Budowlane na taką inwestycję obowiązuje pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 82 ust. 3 pkt 2 Ustawy Prawo Budowlane organem właściwym do udzielenia pozwolenia na budowę urządzeń hydrotechnicznych piętrzących jest wojewoda. W zgromadzonym materiale nie ma decyzji pozwolenia na budowę wydanego przez wojewodę. W ich ocenie w obrocie prawnym jest decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektów budowlanych, które stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia, doprowadziły do uszkodzenia mienia oraz jest duże prawdopodobieństwo, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa to też uzasadnienie decyzji, której dotyczy skarga winno zawierać prawdę wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego. Ponad to decyzja [...]WINB w [...] nr [...] będzie stanowiła materiał dowodowy w postępowaniu karnym prowadzonym przez prokuraturę, więc zaskarżone uzasadnienie ma kluczowe znaczenie w prowadzonej sprawie. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. wskazali, że rozszerzają zakres zaskarżenia do całości postępowania i wnosili o uchylenie zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w istocie stan faktyczny sprawy nie budzi kontrowersji. Poza sporem pozostaje to, że inwestor działał w oparciu o decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę stawu na działce nr ewid. [...] we wsi [...], a także decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. zatwierdzającą projekt zamienny. Wskazane decyzje poprzedzone były decyzją Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].11.2006 o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu ziemnego na działce nr ewid. [...] oraz zastawki piętrzącej na rzece [...] a także decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na: budowę stawu, budowę urządzenia piętrzącego - zastawki monolitycznej betonowej typu Z-3 w km 17+748 biegu rzeki [...] o świetle 0,8 m i maksymalnej rzędnej piętrzenia 118,30 m n.p.m., h=l,3 m oraz piętrzenie wody wymienionym urządzeniem wodnym, wykonanie mnicha wylotowego typ MN 3 w km 17+750 biegu rzeki [...], wykonanie mnicha wylotowego typ MN 3 w km 17+740 biegu rzeki [...], pobór wody dla napełnienia stawu. Po zakończeniu w/w inwestycji inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie - decyzja PINB w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Okolicznością, którą kwestionują Skarżący jest zakres udzielonego pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie. Skarżący w tym zakresie wywodzą, że skoro działka nr [...], na której znajdują się urządzenia piętrzące i mnichy, nie należy do inwestora to na działce tej nie mógł realizować inwestycji. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że Sąd w całości podziela argumentację organu II instancji co do zakresu udzielonego pozwolenia na budowę. Nie może budzić wątpliwości, że przedmiotem w/w decyzji była budowa stawu wraz z urządzeniami wodnymi: tj. 1. zastawka piętrząca typ Z-3 prostokątna, monolityczna, 2. Przepławka dla ryb, 3. mnich monolityczny typ MN-3 - 1 szt. oraz roboty ziemne polegające na wykonaniu czaszy stawu, plantowaniu skarp (str. 4 projektu). Pozwolenia te również wprost wskazywały, że budowa obejmuje urządzenia budowlane położone na brzegach rzeki [...], stanowiącej działkę nr [...]. Nie można też kwestionować tego, że inwestycja ma sens wyłącznie jako całość. Sam staw nie może funkcjonować samodzielnie, podobnie pozostałe urządzenia. Całej inwestycji dotyczyły warunki zabudowy jak i pozwolenia wodnoprawnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie stawu, stwierdzając, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z udzielonymi pozwoleniami na budowę. Decyzja ta został poprzedzona obowiązkową kontrolą, w protokole z której stwierdzono wykonanie w całości prac budowlanych objętych udzielonymi pozwoleniami na budowę. Okoliczności te w ocenie Sądu świadczą o tym, że zakres udzielonej zgody organu architektoniczno-budowlanego obejmował nie tylko sam staw ale również urządzenia konieczne do jego funkcjonowania i wymienione w zatwierdzonych projektach budowlanych. Niewątpliwie wadliwością decyzji udzielających pozwolenia na budowę było pominięcie działki nr [...] a co za tym idzie zabrakło skontrolowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością w tym zakresie na cele budowlane. Dopóki jednak decyzje te funkcjonują w obrocie prawnym, są dla organów administracyjnych wiążące. W związku z pozostawaniem w obrocie prawnym pozwolenia na użytkowanie, które obejmuje zdaniem Sądu również wymienione w opisie technicznym urządzenia, za niedopuszczalne należy uznać prowadzenie postępowania badającego legalność zrealizowanych robót budowlanych. Zgodnie z art. 59a ustawy prawo budowlane, właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. 2. Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie: 1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu; 2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie: a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych), d) wykonania urządzeń budowlanych, e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem, f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego; 3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego; 4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu; 5) uporządkowania terenu budowy. Jak zatem wynika z przytoczonych wyżej przepisów, wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu oznacza, że został on wykonany zgodnie z projektem budowlanym, zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ nadzoru budowlanego przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie dokonał kontroli obiektu pod kątem zgodności wykonanych robót z projektem i pozwoleniem na budowę. Wydanie zatem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wskazuje na brak podstaw do prowadzenia w przedmiotowej sprawie postępowania naprawczego w zakresie odstępstw od projektu budowlanego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lutego 2018 r. sygn.. akt II OSK 1628/17 "1. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest konsekwencją stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym. 2. Mimo różnicy w sformułowaniu przepisów art. 59a ust. 2 i 36a ust. 5 p.b. nie ulega wątpliwości, że właściwy organ administracji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego sprawdza, czy obiekt ten został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w szczególności, czy nie wykonano go z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazuje na to zawarte w przepisach dotyczących udzielenia pozwolenia na użytkowanie odesłanie do art. 51 p.b. w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany nie został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Skutkiem obowiązywania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest zatem rozstrzygnięcie kwestii zgodności przeprowadzonych robót budowlanych z warunkami określonymi w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę." Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego skierowanym na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Instytucja pozwolenia na użytkowanie została wprowadzona między innymi w celu zagwarantowania inwestorowi takiego zakończenia prawnego procesu inwestycyjnego, aby mógł on korzystać ze zrealizowanej i zakończonej prawnie inwestycji - użytkować obiekt. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości określoną w art. 16 k.p.a., stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, iż może on prawnie korzystać ze zrealizowanego w sposób legalny obiektu budowlanego i to w pełnym znaczeniu tego "korzystania", jako korzystanie z rzeczy (obiektu stanowiącego nieruchomość lub jej część), tak w znaczeniu publiczno-prawnym jak i prywatno-prawnym (A. Plucińska-Filipowicz, Prawo Budowlane w Orzecznictwie Sądów Administracyjnych (w:) Nieruchomości 2012, nr 8). Istnienie w obrocie prawnym decyzji o zezwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego, którego to pozwolenie dotyczy. Nie można prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Jest to sprzeczne z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności - art. 6 i 7 k.p.a. i podważa zaufanie do organów państwa (tak: NSA w Warszawie w wyroku z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 2012/11, który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w całości podziela) Nie można też podzielić zastrzeżeń Skarżących co do właściwości organów orzekających w niniejszej sprawie. Kwestię tę rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn.. akt VII SA/Wa 941/15. W tym stanie rzeczy nie zasługują na aprobatę zarzuty podnoszone w skardze, związane z zastosowaniem art. 105 k.p.a. Ewentualne prowadzenie postępowania co do zgodności wykonanych robót budowlanych z prawem byłoby możliwe dopiero po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jednakże kwestia ta wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło