I GSK 1207/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-05-17

Skład orzekający: Piotr Pietrasz, Joanna Salachna, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku WSA do zarzutów skargi jest zasadny, gdy uzasadnienie pozwala na odtworzenie toku myślenia sądu i kontrolę instancyjną?
Ratio decidendi
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny, gdy uzasadnienie wyroku WSA pozwala na odtworzenie toku myślenia sądu i kontrolę instancyjną, nawet jeśli nie odniesiono się do każdej szczegółowej kwestii. Sąd I instancji rozpoznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, dokonał analizy prawidłowości ustaleń organu i odniósł się do zgromadzonych dowodów, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu. Zarzut naruszenia art. 54 rozporządzenia 1306/2013 jest niezasadny, ponieważ przepis ten jest adresowany do państw członkowskich UE i nakłada na nie obowiązki dotyczące zwrotu środków, a nie bezpośrednio na beneficjentów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi. WSA oddalił skargę. M. B. złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania (art. 151, 145 § 1, 141 § 4, 134 § 1 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozporządzenie UE nr 1306/2013). NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1541/18 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 3 lipca 2018 r., nr ONW/17/18 w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. B. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1541/18 oddalił skargę M. B. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: organ) z dnia 3 lipca 2018 r. nr ONW/17/18 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, w której zaskarżył orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono: 1) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wyrażające się w oddaleniu skargi, pomimo nie wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy, co doprowadziło do wadliwego rozpoznanie skargi na skutek pominięcia zarzutów skargi skarżącego, wskazujących naruszenia przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na rozpoznanie sprawy, co doprowadziło do niemożności poznania stanowiska WSA w przedmiocie zarzutów postawionych przez skarżącego decyzji administracyjnej i to pomimo tego, że Sąd I instancji nie był nią związany, to jednak postawione zarzuty objęte były granicami sprawy i mogły mieć bezpośredni wpływ na jej całokształt i istotę rozstrzygnięcia, w tym poprzez nieodniesienie się do wyjaśnień skarżącego w zakresie podnoszonych przez niego rozbieżności w zakresie powierzchni działek ujawnionych w poszczególnych dokumentach - ortofotomapach, protokołach kontroli i zdjęciach; 2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez brak odniesienia się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności w zakresie zarzutu naruszenia art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. a nadto przepisu art. 79a § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na treść skarżonego wyroku, gdyż uchybienie to nie pozwala na prawidłową ocenę instancyjną skarżonego wyroku i poznanie motywów, którymi kierował się WSA; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz.U. z 2015 r., poz. 338; dalej: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi) poprzez niezastosowanie go w sprawie i nie uznanie, że ilość zadrzewienia wykryta na działkach skarżącego mieści się w granicach przewidzianych w rozporządzeniu, co skutkowało oddaleniem skargi podczas gdy zastosowanie tego przepisu prawa mogłoby prowadzić do ograniczenia (wyłączenia) zakresu obowiązku skarżącego do zwrotu nienależnie pobranych środków; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 54 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm.; dalej: rozporządzenie 1306/2013) poprzez jego niezastosowanie w sprawie i przyjęcie, że termin przedawniania żądania zwrotu nienależnie pobranych środków wynosi 4 lata i liczony jest od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności podczas gdy organ zobowiązany był do odstąpienia od zwrotu kwoty wsparcia z upływem 18 miesięcy od dnia wydania decyzji z dnia 20 maja 2016r., bowiem wszczęcie przedmiotowego postępowania o ustalenie nienależnie pobranych kwot płatności nastąpiło w dniu [...] lutego 2018 r. tj. po upływie terminu określonego w przedmiotowym przepisie. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a - oceny zarzutów skargi kasacyjnej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. Skargę kasacyjną oparto o obie podstawy. Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów i sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny mocą art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poczynienie powyższych uwag natury ogólnej było konieczne, ponieważ w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została skonstruowana w sposób nieuwzględniający wszystkich wskazanych wyżej wymogów. Ze względu na wagę i charakter jako pierwszy rozpoznano zarzut sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, który dotyczy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności zarzutu naruszenia art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., art. 79a § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. Nie jest to zarzut usprawiedliwiony. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jedynie niezajęcie przez sąd pierwszej instancji stanowiska co do zarzutów mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, może prowadzić do stwierdzenia, że doszło do istotnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co z kolei mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku z tego powodu (por. np. wyrok NSA z 17 maja 2019 r., II OSK 1683/17). Nadto wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wzorcowi formalnemu określonemu w art. 141 § 4 p.p.s.a., pozwalając na odtworzenie toku myślowego sądu i kontrolę instancyjną orzeczenia. Sąd I instancji rozpoznając sprawę odniósł się do stawianych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów postępowania. W tym zakresie WSA dokonał analizy prawidłowości ustaleń organu w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody, co znalazło stosowne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego kasacyjnie wyroku. I tak, WSA wskazał m.in. (zob. s. 9 uzasadnienia zaskarżonego kasacyjnie wyroku), że skarżący kwestionował weryfikację powierzchni działek dokonaną w oparciu o zdjęcia satelitarne wykonane w dniach [...] kwietnia, [...] i [...] maja oraz [...] lipca 2015 r., stąd też przeprowadzono dowody dodatkowe, w tym i te o przeprowadzenie których wnioskował skarżący. W dalszej kolejności Sąd I instancji przedstawił szczegółowy przebieg weryfikacji powierzchni działek z wskazaniem dowodów oraz wnioskami z nimi płynącymi. Odniósł się przy tym do uzyskanych przez organ informacji ze zaktualizowanej ortofotomapy, która potwierdzała ustaloną powierzchnię kwalifikującą się do uzyskania płatności za 2015 r. w kontekście ustaleń organów na podstawie materiału fotograficznego wykonanego w dniu [...] kwietnia 2017 r. w trakcie weryfikacji terenowej powierzchni PEG, w ramach której stwierdzono liczne zaniedbania oraz brak użytkowania na części deklarowanych przez skarżącego gruntów, a także tereny częściowo zadrzewione o zagęszczeniu uniemożliwiającym prowadzenie działalności rolniczej, jak i zakrzaczone w tym wieloletnią suchą roślinność wskazującą na brak podejmowania jakichkolwiek czynności agrotechnicznych bądź wypasu zwierząt także w roku 2015. Sąd I instancji odnosząc się do tych ustaleń wyraził pogląd, że wniosek co do stanu nieruchomości (zgłoszonych do płatności) także w roku 2015 był w pełni usprawiedliwiony nie tylko ze względu na stan ujawniony na gruncie w roku 2017, ale i obraz zdjęć satelitarnych wykonanych w 2015 roku. Zauważył przy tym, że skoro na części działek rosły drzewa i krzaki to musiały pojawić się tamże wcześniej. W przeciągu jednego roku czasu nie doszłoby bowiem do takiego stanu zakrzaczenia i zadrzewienia na gruncie jaki stwierdzony został w sprawie. Odniósł się także (zob. s. 10 uzasadnienia) do dowodów przedstawionych przez skarżącego (zdjęć z [...] maja 2018 r.), jak i oświadczeń świadków (z których nie wynikał jaki był zakres użytkowania rolniczego na działkach skarżącego), konstatując ostatecznie, iż w realiach przedmiotowej sprawy dowód z dokumentu potwierdzający stan na gruncie ma większą moc dowodową niż oświadczenie świadka złożone w tym przedmiocie. Wyrażając swoją ocenę w sprawie przeprowadzenia postępowania dowodowego WSA stwierdził, że nie sposób uznać iż organ odwoławczy dokonał błędnych ustaleń faktycznych i że na ich podstawie zaprezentował bezpodstawne wywody prawne. Stąd też w toku postępowania organ II instancji nie naruszył żadnego z przepisów k.p.a. wskazanych w skardze w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 79a, art. 140 i art. 138 § 1 k.p.a. Sąd I instancji wskazał także z jakich względów zarzut naruszenia art. 19 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 nie zasługiwał na uwzględnienie (zob. s. 10 uzasadnienia wyroku). Jakkolwiek WSA podał w tym względzie błędne uzasadnienie, pozostaje ono bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Skarżący podnosił bowiem, że w sprawie zastosowanie ma art. 19a ust. 1 ww. rozporządzenia. Tymczasem przepis ten dotyczy spraw dotyczących wniosków o płatność składanych od roku 2016, rozpoznawana zaś sprawa dotyczyła wniosku z roku 2015 (a zatem zastosowanie znajdował art. 19 ust. 1 rozporządzenia 640/2014). W kontekście powyższego NSA uznał zarzuty skarżącego kasacyjnie wyartykułowane w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej za niesłuszne. WSA nie miał bowiem obowiązku odnosić się do każdej szczegółowej kwestii odrębnie. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że z uzasadnienia tych zarzutów wynika także, że skarżący kwestionuje prawidłowość ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego będącego podstawą zaskarżonej decyzji. W świetle wskazanych na początku wymogów stawianych skardze kasacyjnej kwestie te nie mogły zostać rozpoznane wobec braku wyartykułowania adekwatnego w tym zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut sformułowany w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Niezależnie od jego wadliwości formalnej (która jednak nie była tego rodzaju aby uniemożliwiała jego rozpoznanie), Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przywołany § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi określa maksymalne zagęszczenie drzew, o którym mowa w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy lit. b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014. Sam zaś art. 9 ust. 3 rozporządzenia 640/2014 formułuje dwa warunki zakwalifikowania obszaru będącego działką rolną zawierającą rozrzucone drzewa, które muszą być spełnione łącznie, mianowicie: działalność rolniczą można prowadzić w podobny sposób jak na działkach bez drzew położonych na tym samym obszarze (lit. a) oraz liczba drzew na kwalifikujący się hektar nie przekracza maksymalnego zagęszczenia (lit. b). Skoro zatem w sprawie nie podważono ustalenia, że na spornym obszarze występował kompleks drzew, który ograniczał działalność rolniczą, a zatem nie była spełniona przesłanka istnienia "rozrzuconych drzew" oraz warunek możliwości prowadzenia działalności rolniczej w podobny sposób jak na działkach bez drzew, tym samym nie było potrzeby zliczania drzew i ustalania ich zagęszczenia (warunek z lit b). Brak ziszczenia się zarówno przesłanki "rozrzuconych drzew" na działce rolnej, jak też brak jednego z warunków (w rozpoznawanej sprawie – warunku określonego w art. 9 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 640/2014) powoduje bezprzedmiotowość badania zaistnienia kolejnego warunku, a zatem stosowania § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, bowiem ustalone warunki muszą być spełnione łącznie. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 54 rozporządzenia 1306/2013 zawarty w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej. W jego ramach skarżący kwestionuje prawidłowość uznania 4-letniego terminu przedawnienia żądania zwrotu nienależnie pobranych środków, wskazując na termin 18 miesięcy od dnia wydania decyzji o przyznaniu płatności. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarówno ze sformułowania zarzutu, jak i jego uzasadnienia nie wynika naruszenie którego z przepisów art. 54 ww. rozporządzenia wskazuje skarżący kasacyjnie. Wobec tego, że przywołana regulacja posiada trzy ustępy, zarzut ten jest formalnie wadliwy. Niemniej jednak, mając na względzie, że skarżący wskazuje na termin 18-miesieczny, uznać należy, iż chodzi o dyspozycję zawartą w art. 54 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia. Zgodnie z tą regulacją: W przypadku jakichkolwiek nienależnych płatności wynikających z nieprawidłowości lub zaniedbań państwa członkowskie występują do beneficjenta o zwrot odnośnej kwoty w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach po otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość. Odpowiednie kwoty zapisuje się w księdze dłużników agencji płatniczej w momencie wystąpienia o ich zwrot. W rozpoznawanym zakresie rację ma Sąd I instancji wskazując, że art. 54 rozporządzenia 1306/2013 jest adresowany do państw członkowskich UE i nakłada na nie określone prawa i obowiązki. Przesądza o tym nie tylko sama jego treść - jak uznał WSA, ale także odczytywanie systemowe. Otóż ulokowany jest on w rozdz. "Rozliczanie rachunków" znajdującym się w Tytule IV "Zarządzanie finansami funduszy", co potwierdza zaprezentowaną przez WSA ocenę. Wynika to także wprost także m.in. z motywu 4 i 7, a przede wszystkim z motywu 37 i 39 preambuły przedmiotowego rozporządzenia. W motywie 37 prawodawca unijny wskazał w odniesieniu właśnie do dyspozycji zawartej w art. 54, że "(...) państwa członkowskie powinny zwrócić się do beneficjenta o zwrot stosownych kwot w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach - otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności, sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu potwierdzającego, że zaistniała nieprawidłowość. Należy wprowadzić przepis dotyczący systemu odpowiedzialności finansowej w przypadku gdy dopuszczono się nieprawidłowości i w przypadku gdy pełna kwota nie została odzyskana." Z kolei w motywie 39 podkreślono m.in., że "(...) Państwa członkowskie powinny ponadto zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. W tym celu zastosowanie ma rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95." Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że to właśnie ten wymieniony w motywie 39 akt określa okres przedawnienia (jest to art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95). Dotychczasowe ustalenia determinują uznanie jako niezasadnych zarzutów naruszenia art. 151 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej). Przepis art. 151 p.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. WSA nie naruszył zatem art. 151 p.p.s.a., oddalając skargę, ani art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło