I FSK 1906/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 3949/17 odrzucającego skargę P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Praga z dnia 24 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem z 26 kwietnia 2018 r., III SA/Wa 3949/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników VAT. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa), jako że skarżąca nie wyczerpała w sprawie poprawnie trybu, o którym mowa w art. 52 § 3 ww. ustawy, w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r., tj. złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po upływie terminu do dokonania tej czynności. W skardze kasacyjnej od ww. postanowienia spółka wniosła o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 52 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa poprzez uznanie, że wniesienie skargi było niedopuszczalne wskutek uchybienia terminowi do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, bez odniesienia się merytorycznie do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tegoż wezwania, pomimo że skarżąca taki wniosek zgłosiła, zaś w odpowiedzi na ww. wezwanie organ zajął merytoryczne stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Prawidłowe co do zasady jest ustalenie Sądu pierwszej instancji, że przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie strona nie wyczerpała trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie przewidzianym w art. 52 § 3 Ppsa, w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r., które znajduje zastosowanie z mocy art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935). Jak bowiem wynika z akt sprawy, zawiadomienie o wykreśleniu z rejestru podatników VAT spółka otrzymała 5 września 2016 r. (k. 87 akt adm.), natomiast ww. wezwanie złożono 3 sierpnia 2017 r. (k. 23 i 26 akt adm.). Trafnie jednak wskazuje skarżąca, że odrzucając skargę Sąd nie odniósł się w żaden sposób do wskazanych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa przyczyn uchybienia terminowi (k. 24 akt adm). Spółka sformułowała tamże wniosek o przywrócenie terminu do dokonania przedmiotowego wezwania. Termin ten (z art. 52 § 3 Ppsa), jak wywiódł NSA w wyroku z 14.03.2011 r., I FPS 5/10 (ONSAiWSA z 2011 r., nr 3, poz. 50), ma charakter przywracalny. Stanowisko to potwierdziły następnie zmiany prawodawcze, począwszy bowiem od 15 sierpnia 2015 r. (nowela z dnia 9 kwietnia 2015 r., Dz.U. z 2015 r., poz. 658) przepis powyższy przewiduje w zdaniu drugim, że "sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu (do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa – uwaga Sądu) nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę". Wskazane unormowanie przyznaje zatem wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznającemu skargę kompetencję do oceny kwestii uchybienia terminowi do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że w sytuacji gdy Sąd nie stwierdził podstaw do rozpoznania skargi, tj. uznał, że uchybienie terminowi do złożenia ww. wezwania nastąpiło z winy skarżącego, i wobec tego odrzucił skargę, powinien był dać temu wyraz w motywach orzeczenia. W okolicznościach sprawy ma to tym większe znaczenie, że merytoryczna odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (k. 21 akt adm.) mogła wywołać u strony uzasadnione przekonanie, że wniesienie skargi w ustawowym terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa czyniło zadość warunkom formalnym w sposób pozwalający na merytoryczne rozpoznanie skargi (art. 53 § 2 Ppsa). Należy w konsekwencji podzielić zarzut strony, że "pominięcie okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminowi wskazane w treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa" naruszało art. 52 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa (s. 3 skargi kasacyjnej) i czyniło odrzucenie skargi przedwczesnym. Z tych powodów postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 Ppsa. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosków o zwrot kosztów postępowania przede wszystkim z tego względu, że art. 203-204 Ppsa nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwałę NSA z 4.02.2008 r., I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23).