II SA/Po 887/18

Dnia 31 października 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ R. Talaga Skarżąca E. K. we wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z przedłożonego wniosku wynika, że E. K. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m² położony na działce o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o obszarze [...] ha oddaną w dzierżawę. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych innych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty chorobowej z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł oraz z czynszu z dzierżawy w wysokości [...] zł. E. K. w następujący sposób określiła stałe miesięczne wydatki: [...] zł - opłaty na utrzymanie mieszkania; [...] zł - koszty leczenia, [...] zł - wydatki na żywność i odzież oraz opłacenie nieprzewidzianych okoliczności. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302, dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednocześnie w myśl art. 246 § 3 P.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Mając na uwadze powyższe regulacje w rozpoznawanej żądanie skarżącej o ustanowienie radcy prawnego nie mogło zostać uwzględnione, z uwagi na wystąpienie negatywnej przesłanki, o jakiej jest mowa w art. 246 § 3 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z adwokat J. S.-M., która na podstawie pełnomocnictwa udzielonego dnia [...] roku reprezentuje skarżącą w postępowaniu ze skargi wniesionej w niniejszej sprawie (k. 6 akt sądowych). Pozostawanie przez skarżącą w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem z wyboru, jest okolicznością przemawiającą za nieuwzględnieniem jej wniosku i to bez względu na to, czy skarżąca posiada rzeczywiste środki finansowe na opłacenie wynikających z tego stosunku usług. Pogląd taki ugruntowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym m.in. w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 456/07, LEX nr 969726; por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 22 kwietnia 2013 roku , sygn. akt I SA/Wr 1095/12). W takim stanie rzeczy należało rozpoznać merytorycznie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową wnioskodawczyni. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie jej prawa pomocy w części. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczeń w łącznej wysokości [...] zł. Dochód ten w całości jest przeznaczany na opłacenie bieżących kosztów koniecznego swojego utrzymania. Ponadto wnioskodawczyni ponosi zwiększone wydatki związane z leczeniem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie, choć jedynie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż z uwagi na opisaną sytuację majątkową skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Reasumując w rozpoznawanej sprawie niezasadny pozostaje wniosek skarżącej w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata i w tym zakresie należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy, o czym na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. art. 246 § 1 pkt 2, § 3 P.p.s.a. orzeczono w pkt. I sentencji postanowienia. Jednocześnie zasadny pozostaje wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i w tym zakresie należało przyznać skarżącej prawo pomocy o czym na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono w pkt. II sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga