III SA/Kr 879/18

|Sygn. akt III SA/Kr 879/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Renata Czeluśniak (spr.), Sędziowie: WSA Halina Jakubiec, WSA Janusz Kasprzycki, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r., sprawy ze skargi M. L. na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 14 czerwca 2018 r. [...] w przedmiocie egzekucji alimentów skargę oddala. Prezes Sądu Okręgowego działając na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz. U. UE. L. z dnia 10 stycznia 2009 r.) zarządzeniem z 14 czerwca 2018 r. zamknął sprawę z wniosku skarżącej M. L. o egzekucję alimentów od A. L. Powyższe zarządzenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Sąd Rejonowy Wydział III Rodzinny i Nieletnich wyrokiem zaocznym z dnia 4 października 2012 r. sygn. [...] zasądził na rzecz skarżącej M. L. od pozwanego A. L. (syna) alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie, począwszy od 30 stycznia 2012 r. Wobec powyższego, skarżąca pismem z dnia 2 lipca 2013 r. złożyła wniosek o egzekucje ww. alimentów, do Sądu Okręgowego, jako organu przesyłającego wnioski na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych. Wniosek skarżącej został przesłany do egzekucji stronie brytyjskiej w dniu 22 lipca 2013 r. Ponadto, skarżąca w dniu 26 listopada 2013 r. złożyła pozew o podwyższenie alimentów. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2014 r. sygn. akt [...] zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sygn. [...]. W efekcie rozpoznania sprzeciwu od wyroku zaocznego z dnia 4 października 2012 r. złożonego przez A. L., Sąd Rejonowy Wydział III Rodzinny i Nieletnich wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt [...], uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo. Po rozpoznaniu apelacji skarżącej od ww. wyroku z dnia 19 listopada 2014 r., Sąd Okręgowy Wydział Cywilny - Rodzinny Sekcja ds. Odwoławczych wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt [...], oddalił apelację strony. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 5 marca 2015 r. W następstwie powyższego, Sąd Rejonowy Wydział III Rodzinny i Nieletnich, postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt [...] umorzył postępowanie o podwyższenie alimentów. Mając to na względzie Prezes Sądu Okręgowego, jako organ przesyłający, wydał opisane na wstępie zarządzenie. W uzasadnieniu wskazał on, że wobec uchylenia tytułu wykonawczego, oddalenia apelacji złożonej przez powódkę M. L. i tym samym odpadnięcia podstawy prawnej do egzekucji alimentów, przedmiotową sprawę należało uznać za bezprzedmiotową, a efekcie ją zamknąć. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i na rozprawie M. L. wyraziła swoje niezadowolenie z tak wydanego rozstrzygnięcia, wskazując na uchybienia Sądu Okręgowego związane z trwającymi od ponad 3,5 roku skierowanymi do niej wezwaniami, jak również na wydawane przez ten Sąd w niniejszej sprawie sprzeczne decyzje (zarządzenia). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wszelkie obowiązki Sądu działającego jako organ przesyłający zostały wypełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego zostało wydane na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz. U. UE. L. 2009.7.1 z dnia 2009.01.10). W odniesieniu do postępowania uregulowanego w ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą sporządzonej w Nowym Jorku w dniu 20 czerwca 1956 r. (Dz. U. z 1961r. nr 17, poz. 87) Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 23 marca 1998 r., sygn. akt OPS 10/97 (ONSA 1998/3/75) wyjaśnił, iż sprawa o przekazanie przez polski organ przyjmujący organowi przyjmującemu innego państwa wniosku osoby uprawnionej, w którym domaga się ona od zobowiązanego dostarczenia utrzymania, na podstawie art. 3 i 4 Konwencji jest załatwiana w postępowaniu administracyjnym, do którego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że organ przesyłający nie załatwia sprawy w zakresie uznania i wykonania zobowiązania alimentacyjnego między uprawnionym a zobowiązanym, lecz jedynie ułatwia uprawnionemu załatwienie takiej sprawy w innym państwie przez jej przekazanie w trybie Konwencji organowi przyjmującemu, z czym wiąże się obowiązek podjęcia określonych działań przez organ przyjmujący. Oznacza to, że przedmiotem sprawy załatwianej przez organ przesyłający jest podjęcie ściśle określonych działań techniczno-organizacyjnych, dotyczących jedynie sprawy z zakresu prawa rodzinnego. W razie złożenia wniosku przez osobę uprawnioną powstaje stosunek prawny pomiędzy tą osobą a organem przesyłającym, którego istota sprowadza się do konkretyzacji przez organ przesyłający uprawnienia tej osoby, którego treścią jest prawo domagania się przekazania wniosku organowi przyjmującemu w innym państwie, stosunek ten spełnia cechy stosunku administracyjnoprawnego. Sprawa administracyjna załatwiana w trybie art. 3 i 4 Konwencji jest załatwiana przez organ przesyłający w postępowaniu uregulowanym wyłącznie przepisami Konwencji. Na wydane w takim postępowaniu akty lub podjęte czynności przysługuje skarga do sądu administracyjnego, jeżeli dotyczą one przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa, po uprzednim wezwaniu właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Na gruncie obowiązujących obecnie przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne możliwość zaskarżenia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, innych niż decyzje i postanowienia, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa została przewidziana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 53 § 2 p.p.s.a. nadanym mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W poprzednim stanie prawnym w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można było wnieść dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie zaskarżone zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego mieści się w kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nadto zostało one wydane w dniu 14 czerwca 2018 r., a zatem zastosowanie co do jego zaskarżenia do sądu mają przepisy obowiązujące, dające możliwość wniesienia skargi na taki akt w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o jego wydaniu. Skarżąca pomimo błędnego pouczenia zawartego w treści zaskarżonego zarządzenia, prawidłowo w terminie przewidzianym ustawą wniosła przedmiotową skargę, która jako dopuszczalna, podlega rozpoznaniu przez tut. Sąd. Dokonując zatem oceny zgodności z prawem wydanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w dniu 14 czerwca 2018 r. jako organ przysyłający, zarządzania o zamknięciu sprawy z wniosku M. L., wskazać należy, że pomimo wskazanych przez skarżącą uchybień i omyłek tegoż sądu związanych z podejmowanymi czynnościami (wezwaniami, zarządzeniami, pismami), sam akt, który jest przedmiotem skargi oraz przedmiotem kontroli tut. Sądu, został wydany prawidłowo. Jak wynika bowiem z akt przedmiotowej sprawy, w dniu 5 marca 2015 r. uprawomocnił się wyrok Sądu Okręgowego sygn. akt [...], oddalający apelację skarżącej (karta 14 akt adm.), co spowodowało tym samym uprawomocnienie się wyroku Sądu Rejonowego z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt [...], którym Sąd uchylił wyrok zaoczny z dnia 4 października 2012 r. zasądzający od A. L. na rzecz skarżącej – jego matki, alimenty po 500 zł miesięcznie, płatne do rąk skarżącej, do dnia 10 każdego kolejnego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w płatności którejkolwiek z rat w terminie, począwszy od dnia 30 stycznia 2012 r. Z uwagi na powyższe, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt [...] umorzył również wcześniej zawieszone postępowanie w sprawie o podwyższenie alimentów, zainicjowane pozwem skarżącej z dnia 26 listopada 2013 r. W tym stanie rzeczy zasadne jest twierdzenie organu – Prezesa Sądu Okręgowego, że wobec uchylenia tytułu wykonawczego, oddalenia apelacji i odpadnięcia podstawy prawnej do egzekucji alimentów, przedmiotową sprawę należało uznać za bezprzedmiotową i tym samym wydać zaskarżone zarządzenie. Nie mniej zaznaczyć należy, że pomimo prawidłowego wydania przedmiotowego aktu, jego uzasadnienie zostało sporządzone z naruszaniem art. 107 § 3 kpa, gdyż nie odniesiono się w nim do zarzutów i twierdzeń skarżącej, nie wyjaśniono też w żaden sposób zmiany stanowiska organu. Naruszenie to nie miało jednak, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazać należy, że podnoszone przez nią uchybienia co do prowadzonego przez organ przesyłający postępowania, tj. wzywanie jej od ponad 3,5 roku do składania i wypełniania tabeli zadłużenia alimentacyjnego, czy też wydawania sprzecznych ze sobą pism, w kontekście uprawomocnienia się już z dniem 5 marca 2015 r. wyroku z dnia 19 listopada 2014 r. uchylającego wyrok zaoczny zasadzający alimenty (będącego podstawą egzekucji), nie mogą być oceniane na gruncie przedmiotowej sprawy, bowiem dotyczy ona legalności wydania przez Prezesa Sądu Okręgowego zarządzenia z dnia 14 czerwca 2018 r., które jak już wskazano wyżej jest prawidłowe. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku, o oddaleniu skargi.