II SA/Wa 493/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Firmy Handlowej "[...]" S.A. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie - oddala skargę - W dniu [...] sierpnia 2017 r. Firma Handlowa [...] S.A. z siedzibą w R., wystąpiła do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] o wypłatę dwutygodniowej odprawy w związku z powołaniem pracownika – K. Z. - do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie. Pismem z dnia [...] września 2017 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] wezwał Pracodawcę do uzupełnienia braków formalnych, które zostały usunięte w dniu [...] września 2017 r. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. odmówił wypłaty świadczenia pieniężnego dla Pracodawcy - Firmie Handlowej [...] S.A. z siedzibą w R. - z tytułu wypłaconej odprawy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej przez K. Z. W uzasadnieniu powyższej decyzji ustalono, że K. Z. pełnił terytorialną służbę wojskową w okresie od dnia [...] sierpnia 2017 r. a zwolnienie go z pełnienia tej służby nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2017 r. Jednocześnie organ I instancji, na podstawie posiadanej ewidencji wojskowej ustalił, że w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, K. Z. nie był żołnierzem rezerwy, natomiast stosownie do treści art. 134a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1430 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.o.o.RP", świadczenie pieniężne przysługuje Pracodawcy zatrudniającego pracownika, będącego żołnierzem rezerwy w związku z powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie. Odwołanie od wymienionej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu, złożyła Firma Handlowa [...] S.A. z siedzibą w R., zarzucając m.in. "wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 134a ust. 1 i 2 ustawy u.p.o.o.RP poprzez odmowę wypłaty skarżącemu stosownego świadczenia pieniężnego w związku z poniesieniem przez niego kosztów związanych z powołaniem jego pracownika do pełnienia służby wojskowej, podczas gdy zostały spełnione przez pracodawcę wszelkie niezbędne przesłanki warunkujące wypłatę w/w świadczenia pieniężnego". Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), po rozpatrzeniu odwołania - wniesionego przez Firmę Handlową [...] S.A. w R. – decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał art. 125 u.p.o.o.RP, zgodnie z którym pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby. Przywołał też przepis art. 134a ust. 1 i ust. 2 powołanej wyżej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej który określa, że pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT przysługuje świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza. Świadczenie obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza rezerwy, o którym mowa w ust. 1, lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125. Z treści powołanych przepisów w ocenie organu II instancji jednoznacznie wynika, że świadczenie pieniężne, obejmujące wypłaconą odprawę, o której mowa w art. 125 u.p.o.o.RP, przysługuje Pracodawcy zatrudniającego pracownika, będącego żołnierzem rezerwy w związku z jego powołaniem w przedmiotowej sprawie do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie. Stosownie zaś do treści art. 99 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.o.RP, żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej. Tylko więc takiej osobie przysługuje tytuł żołnierza rezerwy. Organ wyjaśnił również, iż z powołanymi wyżej przepisami u.p.o.o.RP, korespondują zapisy § 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. poz. 1497) wskazujące, że rozporządzenie określa sposób obliczania poniesionych przez pracodawcę kosztów z tytułu wypłaty odprawy pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy, powołanemu po raz pierwszy do pełnienia okresowej służby wojskowej lub pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy powołanemu po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z prowadzonej ewidencji wojskowej, w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, K. Z. nie był żołnierzem rezerwy. Z tego faktu organ wywiódł, że w świetle powołanych wyżej przepisów - Pracodawcy nie przysługuje zwrot wypłaconej pracownikowi odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Firma Handlowa [...] S.A. wywiodła do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2018r. zarzucając organowi : I. naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności na podstawie których należy przyjąć iż Pan K. Z. posiada status żołnierza rezerwy. II. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 161, poz. 1278) w związku z art. 18 ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 22 poz. 120), poprzez jego niewłaściwe zastosowania oraz przyjęcie, że pracownik skarżącego K. Z. nie był żołnierzem rezerwy w momencie powołania do terytorialnej służby wojskowej i w związku z tym skarżącemu nie należy się wypłata stosowanego świadczenia pieniężnego w związku z poniesieniem przez niego kosztów związanych z powołaniem do pełnienia służby wojskowej w/w pracownika. III. Wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 134 a ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1430) poprzez odmowę wypłaty skarżącemu stosownego świadczenia pieniężnego w związku z poniesieniem przez niego kosztów związanych z powołaniem do pełnienia służby wojskowej pracownika Pana K. Z, podczas gdy zostały spełnione wszelkie niezbędne przesłanki warunkujące wypłatę w/w świadczenia pieniężnego. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o: • zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku skarżącego w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego, • rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych prawem. względnie • uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż pracownik skarżącego Pan K. Z. w momencie powołania do terytorialnej służby wojskowej był żołnierzem rezerwy zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 161, poz. 1278) w związku z art. 18 ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 22 poz. 120). Jak wynika z treści art. 18 ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych ustaw osoby stawiające się po dniu wejścia w życie ustawy do kwalifikacji wojskowej, o której mowa w art. 32 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wojskowy komendant uzupełnień z urzędu przenosi do rezerwy i nadaje tytuł żołnierza rezerwy oraz mianuje na stopień wojskowy szeregowego, z dniem, w którym orzeczenie właściwej komisji lekarskiej o ich zdolności do czynnej służby wojskowej stało się ostateczne, o ile nie zgłoszą one sprzeciwu w tej sprawie. Natomiast treść art. 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw wskazuje, iż osoby, które na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 (ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416, z późn. zm.), były żołnierzami rezerwy, ale dotychczas nie odbywały lub nie pełniły czynnej służby wojskowej, zachowują tytuł żołnierza rezerwy w okresie podlegania obowiązkowi czynnej służby wojskowej. Z powyższego według strony skarżącej jednoznacznie wynika, iż pracownik skarżącego Pan K. Z. był żołnierzem rezerwy w momencie powołania do terytorialnej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do nowego w niniejszym postępowaniu zarzutu opisanego w pkt. II skargi organ wyjaśnił, że przepis art. 18 ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 22 poz. 120) obowiązywał w okresie od 11 lutego 2009r. do dnia 31 grudnia 2009r. i został uchylony na podstawie art.12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr.161, poz.1278). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ prawidłowo zastosował normę art.134a ust.1 powołanej wyżej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Treść wyżej powołanej normy prawnej wskazuje na to, że znajduje ona zastosowanie do żołnierzy rezerwy odbywających ćwiczenia wojskowe, pełniących okresową służbę wojskową lub terytorialną służbę wojskową rotacyjnie. Aby pracodawcy żołnierza przysługiwało skuteczne roszczenie o przyznanie świadczenia pieniężnego za okres odbywania przez pracownika ćwiczeń wojskowych czy za okres pełnienia przez niego okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie muszą łącznie zaistnieć dwie przesłanki tj. pracownik będący żołnierzem musi pełnić powyższe czynności oraz pracownik ten musi być żołnierzem rezerwy. Brak zaistnienia jednej z powyższych przesłanek wyklucza więc możliwość przyznania pracodawcy omawianego świadczenia. W świetle powyższego, koniecznym było także odkodowanie pojęcia "żołnierz rezerwy". Definicja tego pojęcia została umieszczona przez ustawodawcę w przepisie art. 99 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.o.RP, zgodnie z którym żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej. Przenosząc powyższe uwagi na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, iż skarżona decyzja odpowiada prawu. Pracownik skarżącego, którego dotyczy dochodzone w sprawie świadczenie pieniężne, nie wypełnia definicji pojęcia "żołnierz rezerwy" sformułowanej w w/powołanym art. 99 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.o.RP. To zaś sprawia, iż w sprawie nie można było zastosować normy art.134a omawianej ustawy gdyż – jak to już wyżej podkreślono – znajduje ona zastosowanie wyłącznie do żołnierzy rezerwy. Wbrew twierdzeniom skargi w niniejszej sprawie organ nie mógł kwalifikować pracownika strony skarżącej, według treści art. 18 ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 22 poz. 120). Jak bowiem słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę przepis ten obowiązywał w okresie od 11 lutego 2009r. do dnia 31 grudnia 2009r. i został uchylony na podstawie art.12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr.161, poz.1278). Oczywistym jest wiec iż nie znajdował zastosowania do stanu faktycznego mającego miejsce w roku 2017. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).