I SA/Wa 615/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z [...] stycznia 2018 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyło postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek M.J. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1969 r. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało na następujące okoliczności sprawy. W dniu 23 czerwca 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek M.J. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1969 r., Nr rej. [...], którą ustanowiono na rzecz [...] Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej w [...] ul. [...] wieczyste użytkowanie na lat 99 terenu o pow. [...] m2, położonego w [...] przy ul. [...], [...], [...], objętego lokalizacją szczegółową Nr [...] z [...] kwietnia 1963 r. oraz nr [...] z [...] stycznia 1967 r. w granicach oznaczonych literami [...] na planie geodezyjnym Nr ew. [...] z [...] marca 1969 r. oraz ustalono opłatę roczną za ten teren na [...] zł. Decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1969 r. została wydana na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, tereny państwowe mogą być przekazywane jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie, innym zaś osobom prawnym i osobom fizycznym w wieczyste użytkowanie. Przepis art. 18 ust. 1 tej ustawy wskazywał natomiast, iż umowę wieczystego użytkowania zawiera na podstawie decyzji organu gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej, przedstawiciel tego organu. Przepis ustępu 2 tego artykułu stanowił, że decyzja wymieniona w ust. 1 powinna określać osobę wieczystego użytkownika oraz przedmiot i warunki wieczystego użytkowania. M.J. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 1969 r. podniosła, że jest właścicielem nieruchomości lokalowej nr [...], położonej w budynku przy ul. [...] w [...]. Z treści księgi wieczystej tej nieruchomości Nr [...] wynika, że prawo własności do tej nieruchomości lokalowej przysługuje poza nią, również S.J., na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej. Ponadto z treści tej księgi wynika, iż wnioskodawcy przysługuje prawo użytkowania wieczystego gruntu w udziale wynoszącym [...], a także, iż nieruchomość lokalową wyodrębniono z księgi wieczystej Nr [...]. Z treści księgi wieczystej nieruchomości Nr [...] wynika, iż nieruchomość ta obejmuje działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2. Granice terenu oddanego w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej zostały precyzyjnie określone w załącznikach graficznych: do decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1963 r. o ustaleniu lokalizacji szczegółowej Nr [...] dla inwestycji - budownictwo mieszkaniowe na terenie położonym w [...] przy ul. [...], a także do decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z [...] stycznia 1967 r., którą ustalono lokalizację szczegółową Nr [...] na budowę pawilonu usługowo - handlowego oraz urządzenie zieleńca na terenie położonym przy ul. [...], stanowiącym dalszą rozbudowę osiedla mieszkaniowego realizowanego na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z [...] kwietnia 1963 r. Z treści obu decyzji wynika, że teren przekazany w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej w [...] decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1969 r. nie obejmował nieruchomości stanowiącej obecnie działkę nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że grunt, co do którego M.J. posiada prawo rzeczowe w postaci prawa własności wyodrębnionego lokalu znajdującego się w budynku posadowionym na tym gruncie oraz udział w prawie użytkowania wieczystego tego gruntu, obejmował ówcześnie grunt, na którym znajdował się budynek oznaczony Nr [...]. Z załącznika graficznego do decyzji Nr [...] z [...] kwietnia 1963 r. wynika, że grunt pod budynkami przy ul. [...], oznaczonymi nr [...], oznaczony literami [...] został wyraźnie i najwidoczniej celowo wyłączony z tej lokalizacji. Obszar ten został na legendzie do tego załącznika opisany jako "budynki istn. adoptowane". Teren lokalizacji, o którym mowa w decyzji z [...] stycznia 1967 r. o lokalizacji szczegółowej nr [...] obejmuje jedynie wycinek gruntu położonego przy ul. [...] i nie obejmuje gruntu przy ul. [...], do którego udział w prawie użytkowania wieczystego posiada M.J. Mając na względzie powyższe SKO stwierdziło, że decyzją z [...] marca 1969 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] ustanowiło wieczyste użytkowanie wobec terenu, co do którego M.J. nie posiada tytułu prawnego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika bowiem, aby posiadała prawo użytkowania wieczystego wobec gruntu, którego dotyczy ta decyzja, przy czym nieruchomość objęta KW [...] nie znajduje się na obszarze objętym tą decyzją. Mając na względzie powyższe ustalenia SKO stwierdziło, że przyznanie M.J. statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu mającym na celu stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1969 r. nie jest możliwe, bowiem decyzja ta nie dotyczy jej interesu prawnego. SKO stanęło również na stanowisku, że wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu, co organ ustali dopiero w trakcie postępowania wyjaśniającego, jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a., wniosła M.J. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. błędne ustalenie, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w inicjowaniu sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego na nieruchomości, na której znajduje się budynek z nieruchomością lokalową, będącą we współwłasności małżeńskiej M.J., a w konsekwencji bezzasadne zastosowanie art. 28 k.p.a. i umorzenie sprawy; 2. obrazę prawa materialnego, a to art. 235 § 1 i 2 k.c. poprzez ich pominięcie przy badaniu istnienia interesu prawnego wnioskodawczyni; 3. obrazę art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali; 4. obrazę przepisów art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania i powierzchowne zbadanie złożonego prawnie stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi wskazano między innymi, że M.J. oraz jej mąż, jako właściciele nieruchomości Iokalowej położonej w kamienicy przy ul. [...] (obecnie oznaczanej jako [...]) winni być równocześnie współwłaścicielami bądź współużytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowej, na której ta kamienica jest posadowiona. W żadnym razie nie kompensuje im tego posiadanie udziału w wieczystym użytkowaniu działki, na której znajduje się część frontowa kamienicy. Tak więc gdyby organy gminy prawidłowo stosowały prawo materialne przy ustanawianiu odrębnej własności nieruchomości lokalowych, to skarżąca posiadałaby udział w prawie wieczystego użytkowania, które zostało nieprawidłowo ustanowione z pominięciem istniejących na gruncie budynków. Tym samym ograniczenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji do stwierdzenia, że M.J. nie posiada udziału w prawie, które zostało ustanowione decyzją, którą próbuje kwestionować w trybie stwierdzenia nieważności, jest nieuprawnioną ucieczką od rozpoznania zawiłej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie sądu skarga podlegała oddaleniu. SKO prawidłowo ustaliło bowiem, że nieruchomość objęta księgą wieczystą [...], w użytkowaniu wieczystym której M.J. i jej mężowi przysługuje udział [...] – nie była objęta decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1969 r., Nr rej. [...]. Skarżąca nie ma więc interesu prawnego (art. 28 k.p.a.) w stwierdzeniu nieważności tej decyzji, a skoro tak, to postępowanie nieważnościowe, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu (art. 105 § 1 k.p.a.). Stan faktyczny i prawny w tej sprawie przedstawia się następująco. Przy ul. [...] w [...] znajdowały się dwa budynki: "frontowy" od ul. [...] i "oficyna" w podwórzu. Były one położone na osobnych działkach, w sensie wieczystoksięgowym stanowiących odrębne nieruchomości. Budynek frontowy położony był na działce o obecnym nr [...] (KW nr [...]), a oficyna na działce nr [...] (KW nr [...]), obecnie działka nr [...] (KW nr [...]). W latach 2007-2008 dokonano weryfikacji porządkowej, przypisując nieruchomości [...] "oficyna" adres [...] (zob. k. 423 akt adm.). Budynki powyższe miały wspólną numerację lokali, a lokal nr [...] stanowiący odrębną własność skarżącej i jej męża znajduje się w oficynie. Własność lokalu nr [...] w oficynie małżonkowie [...] nabyli od M.G. w 1994 r., a ten ostatni nabył go w 1988 r. wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym nieruchomości objętej KW nr [...] (obecnie KW nr [...]) – zob. k. 404 akt adm. Powyższe okoliczności są bezsporne, gdyż pełnomocnik skarżącej sam przyznaje w skardze, że M.J. i jej mężowi przysługuje udział w wieczystym użytkowaniu działki, na której znajduje się "część frontowa kamienicy". Jednocześnie również okolicznością bezsporną jest, co wynika z załącznika graficznego do decyzji Nr [...] z [...] kwietnia 1963 r., że grunt pod budynkami przy ul. [...], oznaczonymi nr [...], oznaczony literami [...] został wyłączony z tej lokalizacji, a jest to jednocześnie grunt, na którym stoi budynek frontowy pod obecnym adresem [...]. Reasumując, skarżąca posiadając prawo własności lokalu nr [...] położonego w oficynie pod obecnym adresem [...] (działka nr [...]), ma przypisany udział w użytkowaniu wieczystym nieruchomości objętej KW nr [...] (działka nr [...]), która nie była objęta decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1969 r., Nr rej. [...]. W ocenie sądu ta okoliczność powoduje, że skarżąca nie może wykazać się żadnym tytułem prawnym do nieruchomości objętej decyzją z [...] marca 1969 r. Jednocześnie, zdaniem sądu, nie jest rolą organu nadzoru i sądu administracyjnego ocena poprawności, czy zgodności z prawem, czynności cywilnoprawnej polegającej na ustanowieniu odrębnej własności lokalu wraz z odpowiednim prawem do gruntu, wbrew temu, co wynika z treści księgi wieczystej. Tego typu weryfikacji mógłby dokonać wyłącznie sąd powszechny w odpowiednim trybie. Dopóki jednak takie orzeczenie sądu powszechnego nie zapadło, to należy uznać, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości objętej decyzją z [...] marca 1969 r., a tym samym nie posiada interesu prawnego w prowadzeniu postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności tej decyzji. W takiej sytuacji umorzenie postępowania nie narusza prawa. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.