IV SA/Wr 381/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-11-07

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Ireneusz Dukiel, Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na leczenie i wykup okularów była zasadna, biorąc pod uwagę dochód z fikcyjnie przyjętego gospodarstwa rolnego oraz rzeczywiste potrzeby i sytuację życiową osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie poczyniły wyczerpujących ustaleń faktycznych i nie rozważyły prawidłowo, czy w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie zasiłku celowego mimo przekroczenia kryterium dochodowego, zwłaszcza w kontekście rzeczywistego stanu dochodowego, majątkowego rodziny oraz ciężkiego stanu zdrowia osoby ubezwłasnowolnionej. Organy pominęły istotne okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą, naruszając przepisy KPA dotyczące postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, opiekun prawny osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, wniosła o przyznanie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na leczenie i wykup okularów. Organy odmówiły przyznania świadczeń, opierając się na dochodzie z fikcyjnie przyjętego gospodarstwa rolnego, który przekraczał kryterium dochodowe. Strona skarżąca podnosiła, że gospodarstwo rolne jest zaniedbane i nie przynosi dochodów, a osoba ubezwłasnowolniona wymaga drogiego leczenia. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt IV SA/Wr 381/18 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 7 listopada 2018 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r., sprawy ze skargi D. Ż. opiekuna prawnego J. R., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego, , , uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji., , , , Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Wójta Gminy w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. ([...]), odmawiającą przyznania stronie skarżącej D. Ż. opiekunowi prawnemu J. R. zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego na leczenie i wykup okularów. Organ pierwszej instancji, po rozpatrzeniu wniosku strony skarżącej z dnia 26 lipca 2016 r., który wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 7 marca 2018 r., opisaną na wstępie decyzją, odmówił przyznania zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego na leczenie i wykup okularów. Od decyzji tej, nie zgadzając się z nią, odwołanie wniósł opiekun prawny, wskazując, że niezrozumiałym jest, dlaczego do dochodu rodziny zaliczono dochód z "zapuszczonego" gospodarstwa rolnego, a także zaznaczono, iż podopieczny - ubezwłasnowolniony całkowicie brat - "musi być leczony". Rozpoznając odwołanie organ drugiej instancji wpierając swą argumentację orzeczeniami sądów administracyjnych podkreślił, że stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.; dalej zwanej "ustawą") potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ administracji publicznej musi zatem brać pod uwagę własne możliwości finansowe i konieczność zaspokajania elementarnych potrzeb bytowych również innych osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, a zwłaszcza takich, które w ogóle nie posiadają dochodu. Według zaś art. 39 ust. 1-2 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Okoliczności, określone w art. 39 ust. 2 ustawy, których wystąpienie uprawnia do przyznania zasiłku celowego, wskazane zostały przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Ocenę okoliczności uzasadniających przyznanie zasiłku celowego pozostawiono uznaniu organu administracji publicznej. Według natomiast art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł. W dalszych wywodach organ odwoławczy zaznaczył, że stosownie zaś do art. 41 pkt 1 ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przyznanie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego uzależnione jest więc od zaistnienia przesłanki w postaci wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku. Wprowadzenie tego rodzaju kryterium wynika z tego, że w tego rodzaju przypadkach chodzi o udzielenie pomocy osobom albo rodzinom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Specjalny zasiłek celowy ma więc niewątpliwie charakter wyjątkowy, przy czym ustawodawca nie zdefiniował "szczególnie uzasadnionego przypadku". Jest to zatem pojęcie nieostre, wymagające konkretyzacji w okolicznościach faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Pod pojęciem tym należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego takimi okolicznościami w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych nie są, przykładowo - ani konieczność zapłacenia rocznego podatku od nieruchomości czy brak wystarczających środków finansowych pozwalających na uregulowanie rachunków za energię elektryczną. Nie są to zdarzenia nadzwyczajne, odbiegające od typowych sytuacji w jakich znajdują się inne rodziny, spełniające kryterium dochodowe, których potrzeby winny być zaspokajane w pierwszym rzędzie. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, iż szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Świadczenie to powinno być traktowane jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Po takim wywodzie następnie organ odniósł się do treści art. 8 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Podkreślono dalej, że przyjmuje się, iż z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 288 zł (art. 8 ust. 9 ustawy, w związku z § 1 pkt 3 wymienionego rozporządzenia z dnia 14 lipca 2015 r.). Sam fakt posiadania określonej ilości hektarów przeliczeniowych powoduje, że istnieje domniemanie osiągania dochodu w określonej prawem wysokości. W świetle tego unormowania nie ma zatem znaczenia, czy właściciel rzeczywiście osiąga dochody z gospodarstwa rolnego. W judykaturze utrwaliło się stanowisko, że bez znaczenia prawnego jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody. Powyższe unormowanie oraz uregulowanie w art. 8 ust. 4 ustawy oznaczają zdaniem organu, że do dochodu należy zaliczyć wszystkie dochody poza tymi, które mocą wyraźnego postanowienia ustawy zostały wyłączone. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy organ wskazał, że podopieczny jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, która posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Opiekunem prawnym jest jego siostra. Na dochód trzyosobowej rodziny strony składają się dochody ubezwłasnowolnionego z tytułu gospodarstwa rolnego w wysokości 2196,57 zł (7,627 ha x 288 zł) oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153,00 zł, świadczenie emerytalne opiekunki prawnej w wysokości 854,00 zł oraz świadczenie emerytalne jej małżonka w wysokości 1471,40 zł. Łącznie daje to kwotę 4674,97 zł. Dochód na osobę w rodzinie strony skarżącej wynosi 1558,32 zł (4674,97 zł/ 3 osoby) i przekracza kwotę 514 zł. W tych okolicznościach w ocenie organu odwoławczego - organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania zasiłku celowego. Następnie organ wywiódł, że z analizy akt sprawy nie wynika, by w ostatnim czasie w życiu ubezwłasnowolnionego zaistniały nadzwyczajne wydarzenia, które uzasadniałyby przyznanie zasiłku specjalnego celowego na leczenie i wykup okularów. Potrzeby strony nie zostały wywołane zbiegiem wydarzeń wykraczających poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości i nie są okazjonalne, a tym samym w analizowanym przypadku brak podstaw do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Dochód rodziny strony (w wysokości 4674,97 zł) pozwala na leczenie i wykup okularów, biorąc pod uwagę to, iż strona udokumentowała wydatki na leczenie (a dokładnie zakup w lutym 2018 r. określonych produktów w aptece) na kwotę 34,89 zł. W ocenie Kolegium, rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne nie zostało podjęte z przekroczeniem uznania administracyjnego. Organ gminy wyjaśnił stan faktyczny i prawny oraz przedstawił ich ocenę w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. W skardze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji, zarzucając naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne przyjęcie, że brat uzyskuje dochód w wysokości 2196,57 zł z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego podczas gdy jego stan zdrowia uniemożliwia mu prowadzenie gospodarki rolnej, z tytułu posiadanego gospodarstwa nie otrzymuje żadnych dochodów nie ze swojej winy a z powodu stwierdzonej choroby psychicznej, nadto zarzuciła także naruszenie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez przyjęcie, iż brak środków finansowych na wykup leków i okularów oraz odmowę udzielenia pomocy socjalnej z powodu domniemania uzyskania przychodu z gospodarstwa rolnego, które nie jest i nie może być przez ubezwłasnowolnionego brata uprawiane z powodu jego ciężkiej choroby i złego stanu, nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, podczas gdy analiza sytuacji życiowej podopiecznego w sposób jednoznaczny przemawia za zasadnością przyznania mu specjalnego zasiłku celowego. Jakkolwiek uzyskała zgodę Sądu na zbycie gospodarstwa rolnego brata, jednakże od kilku miesięcy mimo jej starań nie doszło do sprzedaży z braku chętnych nabywców. Nie osiągnęła zatem dochodu z tego tytułu. Gospodarstwo jest zaniedbane, nie generuje żadnego dochodu, lecz jedynie wiąże się z koniecznością opłacania podatków. Brata przyjęła pod swój dach, lecz ma z tego powodu stwarzane problemy. Uprzednio przebywał w domu pomocy społecznej, gdzie nie był leczony przez 11,5 roku; żąda się teraz zwrotu kwoty 52 tys. zł z tytułu jego pobytu w tej placówce. Od maja zeszłego roku przebywał dwa razy w szpitalu psychiatrycznym. Na zrealizowanie recept wydatkowano ok. 400 zł. Ponadto spłacane są po 250 zł pożyczki, a po uwzględnieniu pozostałych kosztów utrzymania (woda, energia, wywóz śmieci etc.), zostaje miesięcznie jedynie 700 złotych. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. W kontekście zaś załączonej do skargi kopii postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2018 r., sygn. akt [...], zezwalającego opiekunce prawnej na sprzedaż wskazanego wyżej gospodarstwa rolnego będącego we władaniu podopiecznego na prawach własności, organ zauważył, że nieruchomość ta jest warta co najmniej 200.000 zł, a zatem strona posiada zasoby (także jako dochód w rozumieniu ustawy) pozwalające na przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.;, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym kontekście stwierdzić należało, że skarga okazała się zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.; dalej zwanej "ustawą"). Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Jak wynika przy tym z art. 39 ust. 2 zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytków domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym unormowanie zawarte w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058), nakazuje uwzględnić kryterium dochodowe przy ustalaniu prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej stanowiąc, że przysługuje ono osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł. Przepis art. 8 ust. 3 tej ustawy z kolei nakazuje zbadać sytuację dochodową wnioskodawcy na podstawie dochodu z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Ustalenie, czy dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego następuje na podstawie uregulowań zawartych w art. 8 ust. 3 do ust. 13, a w tym z uwzględnieniem (o czym mowa w ustępie 9), że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 288 zł na mocy § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058). Wykładnia art. 8 ust. 9 ustawy była wielokrotnie dokonywana w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym jednolicie przyjmuje się, iż przepis ten zakładający swego rodzaju fikcję prawną, nakazuje obligatoryjne przyjęcie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego w wysokości wskazanej w tym przepisie bez względu na okoliczności czy i z jakich przyczyn gospodarstwo przynosi rzeczywiste dochody. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy wskazać zatem, że przy ocenie możliwości przyznania osobie zasiłku celowego w pierwszej kolejności badane jest spełnienie przez wnioskodawcę kryterium dochodowego według reguł ustawowych. Generalnie ujmując, organy orzekając na tle samego art. 39 ust. 2 ustawy niewadliwie ustaliły, że kryterium dochodowe 514 złotych zostało przekroczone, co eliminowało uwzględnienie wniosku na podstawie samego art. 39 ustawy, czyli w zakresie "zwykłego" zasiłku celowego. Organy rozważyły również możliwość przyznania stronie specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy. Przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: "1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową." Użycie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że organ i w tej sytuacji orzeka w ramach konstrukcji uznania administracyjnego, a zatem jest zobligowany do szczególnie wnikliwego rozpatrzenia sprawy, dokonania wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i do rozważenia wszystkich okoliczności na podstawie zebranego materiału dowodowego po myśli art. 80 k.p.a. oraz do zaprezentowania według art. 107 § 3 k.p.a. wszystkich przesłanek jakimi się kierował przy wyborze kierunku rozstrzygnięcia w danej sprawie. Na tle wykładni art. 41 ustawy trzeba podkreślić jeszcze dwie inne kwestie. Po pierwsze - ustawodawca nie zdefiniował "szczególnie uzasadnionego przypadku", a zatem jako pojęcie niedookreślone, wymaga ono konkretyzacji w okolicznościach faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Orzecznictwo sądowe wypracowało w tej materii jednolity pogląd, że o możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego decyduje sytuacja życiowa, w której znalazła się dana strona. Po drugie - z brzmienia unormowania art. 41 wynika, że ustawodawca uznał za stosowne przyznać możliwość udzielenia takiej formy wsparcia osobom lub rodzinom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, a wobec tego przyjąć należy, że organy rozważając możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego na gruncie omawianego przepisu nie mogą abstrahować od sytuacji majątkowej strony. Tym samym dla oceny, czy zachodzi w danej sprawie szczególnie uzasadniony przypadek, organ powinien ustalić sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową strony, w tym rzeczywiste dochody miesięczne, niezbędne wydatki ponoszone dla jej utrzymania (czynsz za mieszkanie, opłaty za energię, wodę, i inne media etc.), z uwzględnieniem stanu zdrowia strony i ponoszonych kosztów leczenia. Dopiero ustalenie tych wszystkich elementów pozwala na ocenę, czy sytuacja strony jest szczególna i czy w danej sprawie, w konkretnych okolicznościach faktycznych strona winna otrzymać pomoc społeczną w omawianej formie. W tej materii jednakże, w ocenie Sądu, organy nie poczyniły wyczerpujących ustaleń faktycznych i nie rozważyły prawidłowo czy w sprawie nie zachodzą jednak szczególne okoliczności, które usprawiedliwiałyby przyznanie stronie skarżącej zasiłku celowego na tej podstawie prawnej, mimo przekroczenia kryterium ustawowego, pominęły zwłaszcza podnoszone w toku postępowania przez stronę skarżącą okoliczności związane właśnie z rzeczywistym stanem dochodowym, majątkowym rodziny oraz ciężkim stanem zdrowia ubezwłasnowolnionego. Tymczasem należy zauważyć, że jego długoletnia choroba obniża bezsprzecznie jakość życia i uniemożliwia samodzielną egzystencję oraz radzenie sobie, skoro doszło do całkowitego ubezwłasnowolnienia i ustanowienia opieki prawnej. Sąd nie podziela zatem przekonania organu, ze nie występuje w sprawie nadzwyczajność występującego zdarzenia, które jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba nie jest w stanie sobie z nim poradzić, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Przeciwnie - doświadczenie życiowe wskazuje na to, że uciążliwość tego rodzaju schorzenia na jakie cierpi, dla niego samego oraz bezsprzecznie dla otoczenia (rodziny sprawującej pieczę) jest bezdyskusyjna co potwierdza fakt, że doszło do całkowitego ubezwłasnowolnienia, nie w każdym bowiem przypadku przy tego rodzaju schorzeń dochodzi do wydania orzeczenia o całkowitym ubezwłasnowolnieniu, czy też nawet częściowym. Z natury rzeczy w pewnych przypadkach, nasilenie tego rodzaju choroby może wykluczać podjęcie "jakiejkolwiek zapobiegliwości". Zły stan zdrowia znamionuje nadto okoliczność, że w ciągu ostatniego roku skarżący przebywał z powodu swego schorzenia dwukrotnie w szpitalu, jak utrzymuje się w skardze. Poza tym organy nie żądały doprecyzowania przez stronę, działającą samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika - o jakie konkretnie koszty leczenia chodzi i czy jest to związane z koniecznością zapewnienia stałej opieki medycznej i stałego zaopatrzenia farmakologicznego lub terapeutycznego, dla zapewnienia dobrostanu tej osoby. Lektura akt administracyjnych wskazuje, że te okoliczności strona skarżąca podnosiła konsekwentnie w toku postępowania administracyjnego utrzymując, że brat nie jest ubezpieczony, a wymaga leczenia, które jest bardzo drogie. Okoliczność konieczności stałego przyjmowania leków potwierdza karta medycznych czynności ratunkowych, a także wydruki faktur za leki, co nie było przedmiotem analizy i oceny organów. Jakkolwiek dochodowość gospodarstwa rolnego według przyjętej fikcji prawnej musiała być wzięta pod uwagę przy oznaczaniu spełnienia kryterium dochodowego, ale już w kontekście badania stanu majątkowego jest iluzoryczna, na co wskazywała opiekun prawna podnosząc, że gospodarstwo rolne jest opuszczone i zaniedbane, nie przynosi dochodów, zaś rodzina skarżącej de facto otrzymuje tylko dochody z zasiłku pielęgnacyjnego oraz świadczeń emerytalnych, przy czym występują koszty utrzymania w postaci różnych opłat. Faktyczne zasoby finansowe pozostające do dyspozycji rodziny nie zostały zatem ustalone. Godzi się przy tym zauważyć, że w rozpoznawaniu wniosku chodzi o realizację aktualnych potrzeb (potrzeby) wnioskodawcy, według aktualnego na dzień rozstrzygania sprawy stanu faktycznego i prawnego. W tej sytuacji trzeba zauważyć, że ewentualna sprzedaż gospodarstwa rolnego (na dokonanie której to czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem uzyskał opiekun prawny zgodę Sądu) może nastąpić dopiero w przyszłości. Decyzja wydawana w ramach instytucji tzw. uznania administracyjnego powinna być przekonująca, aby nie było wątpliwości, że okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Uzasadnienie rozstrzygnięcia musi odnosić się w swych rozważaniach także do argumentów podnoszonych przez stronę postępowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie uczyniło wszak zadość tym wymogom, czym naruszono przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W ponownym postępowaniu, organ, związany oceną prawną tu wyrażoną, usunie opisane wady postępowania. Z przytoczonych powodów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło