VI SA/Wa 1593/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-07

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Izabela Głowacka-Klimas, Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która zawarła umowę o współpracę z przedsiębiorcą organizującym imprezy turystyczne, wykorzystującą jej wizerunek i markę, posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia wykonywania przez tego przedsiębiorcę działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu do rejestru?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym naruszenia przepisów ustawy o usługach turystycznych przez przedsiębiorcę. Interes skarżącego, wynikający z umowy o współpracę i toczącego się postępowania cywilnego o ochronę dóbr osobistych, został zakwalifikowany jako interes faktyczny, a nie prawny, ponieważ nie opierał się na konkretnym przepisie prawa materialnego, który bezpośrednio wpływałby na jego sytuację prawną w kontekście tego postępowania administracyjnego. Postępowanie to dotyczyło wyłącznie relacji między organem a przedsiębiorcą.
Stan faktyczny
Skarżący W. C. wniósł odwołanie od decyzji Ministra Sportu i Turystyki, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie naruszenia przez H. Sp. z o.o. przepisów ustawy o usługach turystycznych (organizowanie imprez turystycznych bez wymaganego wpisu do rejestru). Skarżący twierdził, że posiada interes prawny do bycia stroną w tym postępowaniu ze względu na umowę o współpracę z H. Sp. z o.o. dotyczącą wykorzystania jego wizerunku i marki, a także z uwagi na toczące się postępowanie cywilne o ochronę dóbr osobistych. Minister Sportu i Turystyki umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Minister Sportu i Turystyki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), zwanej dalej "Kpa", w związku z wniesieniem przez Pana W. C. (strona/skarżący) odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] listopada 2017 r. [...]umarzającej w całości postępowanie w sprawie naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1533), tj. organizowania imprez turystycznych bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych przez H. Sp. z o.o. z siedzibą w W., umorzył postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie. Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następujących stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Marszałek Województwa [...] stwierdził wykonywanie działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu do rejestru i zakazał wykonywania tej działalności przez okres 3 lat. Odwołanie z dnia [...] listopada 2016 r. wywiodła H. Sp. z o.o. W uzasadnieniu podniosła, że jej działania miały na celu jedynie rozeznanie na rynku, a nie prowadzenie działalności organizatora turystyki. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Minister Sportu i Turystyki uchylił wyżej wskazaną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, że H. Sp. z o.o. zrealizowała imprezę turystyczną. W dniu [...] lutego 2016 r. Pan S. S. został poinformowany o odwołaniu wycieczki do Meksyku. Do realizacji imprezy nie doszło z powodu odmowy uczestnictwa przez Pana W. C. w przedmiotowej wycieczce. Decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. Marszałek Województwa [...], działając na podstawie art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1553), umorzył w całości postępowanie w sprawie naruszenia przez H. Sp. z o.o. (uczestnik) art. 4 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych, tj. organizowania imprez turystycznych bez wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Organ wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych w związku z dowodem w postaci umowy o imprezę turystyczną z dnia [...] lutego 2016 r., jaka została dostarczona do organu I instancji przez S. S. jak i przez samą stronę podczas kontroli w dniu [...] sierpnia 2016 r. W toku postępowania administracyjnego nie ujawniono dodatkowych innych okoliczności świadczących o tym, że H. Sp. z o.o. może organizować imprezy turystyczne bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Mając powyższe na uwadze Marszałek Województwa [...] uznał, że okoliczności organizowania imprez turystycznych nie została udowodniona. Działając zgodnie z treścią art. 105 § 1 Kpa organ I instancji umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Powyższa decyzja została doręczona H. Sp. z o.o. w dniu [...] grudnia 2017 r. Odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...] grudnia 2017 r. złożył skarżący. Domagał się: ˗ zastosowania przez organ I instancji instytucji autokontroli i uchylenia zaskarżonej decyzji na zasadzie przepisu art. 132 § 1 Kpa, ˗ wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia wykonywania działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu do rejestru. Jednocześnie skarżący w przypadku nieuwzględnienia powyższego żądania i przekazania odwołania do organu II instancji wniósł o: ˗ uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia wykonywania działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu do rejestru. W sytuacji braku podstaw do wydania decyzji orzekającej co do istoty sprawy skarżący wniósł o: ˗ uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący wskazał, że jego interes prawny do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony postępowania wynika z faktu, że między skarżącym a H. Sp. z o.o. przed Sądem Okręgowym w W. toczy się obecnie postępowanie cywilne, w sprawie o sygn. akt: [...] w przedmiocie ochrony dóbr osobistych. W powyższym zakresie, na okoliczność związku obu postępowań (cywilnego oraz administracyjnego) vide istnienia interesu prawnego W. C. w występowaniu w niniejszej sprawie w charakterze strony. Skarżący jako dowód dołączył do odwołania postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] listopada 2017 r., w sprawie o sygn. akt: [...]. W postanowieniu tym Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie o zabezpieczenie powództwa Pana W. C. w sprawie o ochronę dóbr osobistych ([...]) w ten sposób, że wniosek o zabezpieczenie oddalił. Jednocześnie Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał się na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] marca 2017 r., uchylającą decyzję stwierdzającą organizowanie imprez turystycznych bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, przez H. Sp. z o.o., z siedzibą w W., jako mającą wpływ na ustalenia w toczącym się między stroną postępowaniu cywilnym. Skarżący wskazując na związek obu toczących się postępowań podniósł ponadto, że: "nie budzi najmniejszych wątpliwości, że powiązanie wizerunku W. C. z nielegalnym prowadzeniem działalności gospodarczej wiązać się dla niego może z powstaniem znacznych szkód tak materialnych, jak i niematerialnych, godzących w dobra osobiste W. C., ale co istotne narusza interes prawny W. C.". Rozpatrując sprawę w II instancji Minister Sportu i Turystyki zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 Kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Organ wskazał, że koncepcja strony postępowania administracyjnego, a także legitymacji procesowej w sprawach administracyjnych była wielokrotnie komentowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sądów administracyjnych. Między innymi w wyroku z 20 października 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny, w sprawie o sygn. II OSK 282/16 wskazał, że postępowanie odwoławcze jest oparte w pełni na zasadzie skargowości co oznacza, że może ono być skutecznie uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania, nie może zaś być wszczęte z urzędu. Legitymację do wniesienia odwołania ma strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki wypływające z art 28, 29 i 30 Kpa lub przepisów szczególnych. Następnie organ II instancji wyjaśnił, jak należy rozumieć pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 28 Kpa. Na poparcie swoich twierdzeń Minister przywołał między innymi wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 września 2017 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2711/16. W orzeczeniu tym Sąd zwrócił uwagę, na potrzebę pojmowania interesu prawnego jako obiektywnej, czyli rzeczywiście istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Zdaniem Sądu interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Interes prawny, bowiem, jest kategorią prawa materialnego i nie wywodzi się z wewnętrznego przekonania osoby, która się na niego powołuje, ale wynika z przepisów prawa materialnego rzeczywistego, bezpośredniego i aktualnego związku pomiędzy sferą indywidualnych praw, a prowadzonym postępowaniem. Oceniając status podmiotu, żądającego podjęcia czynności przez organ administracji publicznej, organ ten musi ponadto dokonać analizy, czy interes prawny, na którego posiadanie powołuje się strona, jest bezpośredni, konkretny, realny i czy znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie prawa materialnego. Interes prawny musi być ponadto aktualny, a zatem uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które wystąpią dopiero w przyszłości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt: I OSK 831/17). W wyroku z 26 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie o sygn. akt: II SA/Go 179/17 wskazał na różnice między interesem prawnym, a interesem faktycznym, jako kategorii, które muszą podlegać ocenie przez organ administracji publicznej rozważający posiadanie przez podmiot legitymacji procesowej w danej sprawie administracyjnej. Zdaniem Sądu, od interesu prawnego, którego może dotyczyć postępowanie administracyjne, należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Pogłębionej analizy omawianego zagadnienia dokonał także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt: l OSK 1817/15. W świetle argumentów przedstawionych przez Skarżącego w odwołaniu oraz wobec przedstawionych powyżej, ugruntowanych twierdzeń judykatury, zdaniem organu, nie sposób jest przyznać skarżącemu przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie organizowania imprez turystycznych bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych przez H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Skarżący w odwołaniu wskazał, że interes prawny do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony postępowania wynika z faktu, że między skarżącym, a H. Sp. z o.o. przed Sądem Okręgowym w W. toczy się obecnie postępowanie cywilne, w sprawie o sygn. akt: [...] w przedmiocie ochrony dóbr osobistych Pana W. C. Organ odwoławczy zauważa, że zgodnie z art. 9 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1553), w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru i o zakazie wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego przez okres 3 lat, marszałek województwa wszczyna postępowanie z urzędu. Ustawa nie dopuszcza w tym zakresie możliwości udziału w tym postępowaniu innych podmiotów, niż prowadzący postępowanie organ administracji publicznej oraz przedsiębiorca, wobec którego toczy się postępowanie. Nie zmienia powyższego okoliczność, iż skarżący, może być zainteresowany wynikiem toczącego się postępowania administracyjnego wobec H. Sp. z o.o. Jednakże organ odwoławczy podziela w tym zakresie pogląd, zgodnie z którym "interes prawny nie może wynikać jedynie z zainteresowania określonej osoby toczącym się postępowaniem, którego stronami są inne podmioty, ani nawet faktyczne skutki wynikające dla zainteresowanego z takiego toczącego się postępowania, ale nie znajdujące bezpośredniej podstawy w przepisach prawa. Musi być jednak, [...] "twardy" przepis prawa, który jest podstawą stwierdzenia interesu prawnego zainteresowanej osoby. Jeśli takiego "twardego" przepisu nie ma w systemie prawa administracyjnego, to organ nie może stwierdzić, że zainteresowanemu przymiot strony przysługuje (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2017 r., w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 259/17)". Należy wskazać, że skarżący w odwołaniu nie wskazał żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który mógłby stanowić uprawdopodobnienie posiadania przez niego interesu prawnego, który legitymowałby go do uczestnictwa na prawach strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Zainteresowanie skarżącego wynikiem postępowania administracyjnego oraz jego wpływem na toczące się postępowanie cywilne jest w pewien sposób zrozumiałe, aczkolwiek zdaniem organu odwoławczego skarżący w nieodpowiedni sposób ustalił powiązania między obiema sprawami. Należy zauważyć, że ewentualne stwierdzenie wykonywania działalności organizatora turystyki przez H. Sp. z o.o. bez wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych może mieć wpływ na toczące się postępowanie cywilne, jednakże przesłanka ta ewentualnie podlegać będzie wyłącznej ocenie sądu cywilnego. Stosunku odwrotnego między powyższymi sprawami, w kontekście ustalonych przez organ I instancji i jedynie legitymowanych do występowania w postępowaniu administracyjnym stron postępowania, organ odwoławczy nie zauważa. Podsumowując, zdaniem organu odwoławczego skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego, wobec czego nie można uznać, że skarżący jest stron niniejszego postępowania w myśl art. 28 Kpa. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, to jest przepisu art. 28 k.p.a. w zw. z przepisem art. 471 k.c. w zw. z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że W. C., pomimo zawarcia z H. Sp. z o.o. umowy z dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie której H. Sp. z o.o. miała prowadzić działalność turystyczną polegającą na organizowaniu imprez turystycznych, nie posiada interesu prawnego, a tym samym nie jest stroną w niniejszym postępowaniu administracyjnym, co też doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji, 2. obrazę przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść skarżonej decyzji, to jest przepisu art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania z urzędu, polegające na odstąpieniu przez organ administracji publicznej od przeprowadzenia dowodu z akt postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w W., pod sygn. akt: [...]. Mając na uwadze powyższe, wnosił o: 1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji przez organ drugiej instancji w ramach autokontroli; ewentualnie w razie przekazania skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, wnosił o: 2. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, 3. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał między innymi, że wskazana powyżej decyzja została zaskarżona przez W. C. – będącego kontrahentem H. Sp. z o.o., z którą w dniu [...] listopada 2014 ro. zawarł umowę o współpracę, na podstawie której wspomniana spółka miała prowadzić działalność organizatora turystyki z wykorzystaniem wizerunku W. C. oraz jego marki "[...]". W tym miejscu wskazać należy, że jednym z warunków sine qua non, wspomnianej powyżej umowy było prowadzenie działalności organizatora turystyki przez H. Sp. z o.o. lege artis. Dnia [...] listopada 2014 r. W. C. zawarł ze spółką H. Sp. z o.o. umowę o współpracy, na podstawie której spółka H. Sp. z o.o. miała rozpocząć działalność turystyczną, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, z wykorzystaniem wizerunku skarżącego, który jest osobą powszechnie znaną i cieszącą się dużym autorytetem w branży turystycznej. Z uwagi na łączący strony stosunek zobowiązaniowy, okoliczność niewywiązania się przez H. Sp. z o.o. z obowiązku uzyskania wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych – to jest obowiązku ustawowego, o którym mowa w przepisie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych aktualizuje po stronie W. C., nie tylko roszczenia z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych, co skarżący podnosił w treści odwołania, ale również roszczenie, o którym mowa w przepisie art. 471 k.c., co tym samym okoliczności te potwierdzają, że posiada on przymiot strony niniejszego postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a., bowiem legitymuje się interesem prawnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1289 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Oznacza to, że decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z kolei według art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będą jednak związany zarzutami i wnioskami skarżącego. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W tym miejscu należy wskazać, że odwołanie wniesione przez podmiot, który twierdzi, iż zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, powinno być rozpoznane przez organ odwoławczy. W przypadku stwierdzenia w toku badania, że podmiot ten nie ma jednak interesu prawnego w sprawie, organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. W sytuacji więc, gdy zachodzi konieczność zbadania interesu prawnego odwołującego, obowiązkiem organu jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, a w przypadku negatywnego wyniku weryfikacji, tj. w razie stwierdzenia braku legitymacji (interesu prawnego) po stronie podmiotu składającego odwołanie - obowiązkiem organu jest umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Skarga nie jest zasadna. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Zaskarżoną decyzją organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania W. C. uznając, że nie jest on stroną postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podkreślić jednak należy, że art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej podstawy prawnej pozwalającej na ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego. Może to bowiem nastąpić w związku z normą prawa materialnego (por. wyroki NSA z dnia 29 maja 2008 r. I OSK 826/07 i z dnia 9 stycznia 2008 r., I OSK 349/07 - wszystkie opublikowane na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznanie zatem za stronę postępowania administracyjnego (w tym przypadku postępowania w sprawie organizowania imprezy turystycznej bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych przez H. Sp. z o.o.) może nastąpić w sytuacji, gdy da się ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, którego zastosowanie może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu nie tylko w zakresie prawa administracyjnego, ale również cywilnego czy też wspólnotowego. Musi więc istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Jeśli dana norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę prawną danego podmiotu, to nie można mówić o tym, że ma ona interes prawny. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma więc osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., ll OSK 310/05). Przy czym musi być to norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm - norma, której treść można do końca ustalić, a nie tylko wywieść z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP 1997, nr 4, poz. 83). W ocenie Sądu w okolicznościach tej sprawy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie organizowania imprezy turystycznej bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych przez H. Sp. z o.o. z uwagi na to, że skarżący nie wykazał normy prawnej będącej podstawą takiego interesu. Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. poz. 2361) postępowania wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy prowadzi się na zasadach dotychczasowych, czyli w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, które obowiązywały przed 1 lipca 2018 r i obie decyzje w niniejszej sprawie zostały wydane właśnie w oparciu o te przepisy. W tym miejscu Sąd wskazuje, że organizowanie imprez turystycznych jest co do zasady działalnością regulowaną. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 196 z późn. zm.), organizowanie imprez turystycznych oraz pośredniczenie na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga uzyskania wpisu w rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Jak stanowią przepisy art. 3 pkt 4, 5 i 6 ustawy o usługach turystycznych organizator turystyki to przedsiębiorca, którego działalność polega na organizowaniu imprez turystycznych, czyli przygotowywaniu lub oferowaniu, a także realizacji imprez turystycznych, a pośrednik turystyczny to przedsiębiorca, którego działalność polega na wykonywaniu, na zlecenie klienta, czynności faktycznych i prawnych związanych z zawieraniem umów o świadczenie usług turystycznych. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 2 ww. ustawy przez imprezę turystyczną należy rozumieć co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu. Na podstawie art. 3 pkt 1 ustawy o usługach turystycznych usługami turystycznymi są usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym. W praktyce organizator turystyki oferuje klientom gotowe pakiety - przygotowane wcześniej imprezy turystyczne, podczas gdy pośrednik turystyczny przygotowuje pakiet składający się z co najmniej dwóch usług turystycznych (imprezę turystyczną) na zlecenie klienta zgodnie ze wskazanymi przez niego preferencjami. Art. 9 ust. 3 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że marszałek województwa wydaje z urzędu decyzję o stwierdzeniu wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru i o zakazie wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego przez okres 3 lat. Z powyższego wynika zatem, że w przypadku, gdy organ stwierdzi wykonywanie działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego bez wymaganego wpisu do rejestru, obowiązany jest orzec o zakazie wykonywania działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego przez okres 3 lat. W ocenie Sądu ustawa nie dopuszcza w tym zakresie możliwości udziału w postępowaniu o wydania decyzji w przedmiocie organizowania imprezy turystycznej bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych innych podmiotów, niż prowadzący postępowanie organ administracji publicznej oraz przedsiębiorca, wobec którego toczy się postępowanie, gdyż postępowanie to stanowi w rzeczywistości weryfikacje prawidłowości działalności regulowanej prowadzonej w niniejszej sprawie przez uczestnika postępowania. Nie zmienia powyższego okoliczność, iż skarżący, może być zainteresowany wynikiem toczącego się postępowania administracyjnego wobec H. Sp. z o.o., zainteresowanie to stanowi przejaw interesu faktycznego, a nie prawnego skarżącego. W doktrynie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym interes prawny nie może wynikać jedynie z zainteresowania określonej osoby toczącym się postępowaniem, którego stronami są inne podmioty, ani nawet z faktycznych skutków wynikające dla zainteresowanego z takiego toczącego się postępowania, ale nie znajdujące bezpośredniej podstawy w przepisach prawa. Interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa. Przymiotu strony nie ma podmiot, który swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego. Strona o istnieniu w okolicznościach sprawy jego interesu prawnego do wniesienia odwołania wywodzi z dwóch twierdzeń, że między skarżącym, a H. Sp. z o.o. przed Sądem Okręgowym w W. toczy się obecnie postępowanie cywilne, w sprawie o sygn. akt: [...] w przedmiocie ochrony dóbr osobistych Pana W. C.; Na etapie skargi powołała się ponadto na fakt zawarcia w dniu [...] listopada 2014 r. przez skarżącego z uczestnikiem postępowania umowy o współpracę na podstawie, której wspomniana spółka miała prowadzić działalność organizatora turystyki z wykorzystaniem wizerunku W. C. oraz jego marki "[...]". Jednym z warunków sine qua non, wspomnianej powyżej umowy było prowadzenie działalności organizatora turystyki przez H. Sp. z o.o. lege artis. W ocenie Sądu po analizie obu wskazanych powyżej okoliczności należy dojść do wniosku, że w niniejszej sprawie można mówić jedynie o interesie faktycznym, gdyż skarżący jako osoba współpracują z uczestnikiem może być zainteresowany rozstrzygnięciem tej sprawy. Nie jest to jednakże tożsame z posiadaniem przez niego interesu prawnego do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Ewentualne nieprawidłowe działanie uczestnika niezgodnie z obowiązującym prawem mógłby skarżący wykorzystać w procesie o ochronę dóbr osobistych jaki prowadzi, jednak nawet nieprawidłowe działanie uczestnika jakiego w tej sprawie nie wykazano nie czyni ze skarżącego strony postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie organizowania imprezy turystycznej bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, gdyż stroną takiego postępowania poza organem jest tylko organizator turystyki w tej sprawie uczestnik postępowania H. Sp. z o.o. W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący obrazy przepisów prawa materialnego, to jest przepisu art. 28 k.p.a. w zw. z przepisem art. 471 k.c. w zw. z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych. W tym miejscu należy wskazać, że uwagi na temat art. 28 k.p.a. w zw. z art. art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, zostały poczynione powyżej. Natomiast art. 471 k. c. stanowi, że dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Z powyższego przepisu wynika więc, że znalazłby on zastosowanie przy ewentualnej ocenie umowy zawartej dniu [...] listopada 2014 r. przez skarżącego z uczestnikiem postępowania - umowy o współpracę na podstawie, której uczestnik miał prowadzić działalność organizatora turystyki z wykorzystaniem wizerunku W. C. oraz jego marki "[...]", natomiast przepisu powyższego nie da się w żadnym razie powiązać z postępowaniem w przedmiocie organizowania imprezy turystycznej bez wymaganego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, gdyż stroną takiego postępowania poza organem jest tylko organizator turystyki, w tej sprawie uczestnik postępowania H. Sp. z o.o. Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło