II SA/Gl 459/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał H. i A. K. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej wiaty położonej na działce nr 1 i 2 przy ul. [...] w W.. Decyzja ta stała się ostateczna. W związku z niewykonaniem nakazu rozbiórki organ powiatowy dnia [...] r. wydał upomnienie nr [...], którym wezwał A. K. do wykonania w terminie 7 dni obowiązku nałożonego decyzją PINB w W. Dnia [...] r. PINB wydał postanowienie nr [...] znak: [...], nakładające na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości - 83.323 60 zł. (słownie: osiemdziesiąt trzy tysiące trzysta dwadzieścia trzy złotych 60/100) z powodu uchylenia się przez zobowiązanego od wykonania całego obowiązku określonego w decyzji nr [...]. Ostatecznie Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tego postanowienia. W związku z tym, iż zobowiązany dalej uchylał się od realizacji nakazu rozbiórki PINB w W. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nałożył na A. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000,00 zł. Zażalenie na to postanowienie złożył A. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzucił w nim organowi I instancji: - naruszenie art. 7 k.p.a., przez nieuwzględnienie, przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, słusznego interesu A. K., który ma bardzo niską emeryturę, mieszka wraz z żoną, która ma niskie uposażenia, a gdyby nie pomoc ich syna J., sytuacja bytowa byłaby jeszcze trudniejsza, a nałożona na niego grzywna w wysokości 10.000 zł jest rażąco wygórowana, - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że skarżący rozbudował obiekt na działce nr 1 i 2, albowiem rozbudowana wiata nie znajduje się na działce 2, co więcej skarżący w ogóle nie jest właścicielem działki nr 1, nie wie czyja to działka i na takowej działce nie dokonywał żadnego rozbudowania, dlatego orzeczenie to ma wady prawne, albowiem obejmuje obowiązki co do działek nie będących własnością skarżącego. Zaskarżonym postanowieniem Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. Wskazał, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania "zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym. Podniósł, że w przypadku, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, to wierzyciel zgodnie z dyspozycją art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity - Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm. zwanej dalej u.p.e.a.), powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Stosownie do treści art. la pkt 12b u.p.e.a. środkami egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnych są - grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Przy egzekucji dotyczącej spełnienia obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego, z uwagi na charakter tegoż postępowania, organ egzekucyjny ma możliwość zastosowania jednego z dwóch środków egzekucyjnych, tj. grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego Organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie faktycznie doszło do zaistnienia przesłanek wymierzenia grzywny w celu przymuszenia. Stan niewykonania decyzji nakazującej rozbiórkę trwa ok. 3,5 roku, co jest okresem stanowczo za długim. Grzywna w celu przymuszenia wymierzana w związku z naruszeniem przepisów prawa budowlanego może być tylko jednorazowa i musi od razu wywrzeć taki wpływ, aby doprowadzić do skutecznego wykonania obowiązku. Zatem jej wysokość musi być od razu wystarczającym bodźcem dla zobowiązanego. Pamiętać należy, iż zobowiązany może wnioskować o uchylenie grzywny zaraz po wykonaniu obowiązku. Charakter obowiązku wiąże się zaś z zabezpieczeniem takich wartości jak ochrona praworządności i poszanowania ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co także przemawia za wymierzeniem grzywny z górnego przedziału jej dopuszczalności, ponieważ zabezpiecza ważkie aksjologicznie wartości. Skargę na to postanowienie złożył A. K.. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji podniósł argumentację w istocie tożsamą, jak w złożonym poprzednio zażaleniu. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1314) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego". Wysokość tej grzywny w odniesieniu do osób fizycznych nie może przekraczać kwoty 10000 zł (art. 121 § 1 ustawy). W rozstrzyganej sprawie bezsporne jest, że skarżący nie wykonał nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionej wiaty mimo, że od orzeczenia powyższego nakazu, w chwili zastosowania środka przymusu, upłynęły ponad trzy lata. Skarżący został wezwany do wykonania obowiązku, został mu również doręczony tytuł wykonawczy. Zatem zasadne było nałożenie na A. K. grzywny w celu przymuszenia, gdyż nie zamierzał (co wynika z akt sprawy) zrealizować obowiązku w sposób dobrowolny. Nie można mieć również zastrzeżeń, co do wysokości nałożonej grzywny. Ma ona skutecznie wymusić realizację nakazów wynikających z aktu administracyjnego. Niezależnie od tego, skarżący może wystąpić o uchylenie grzywny – po wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] r. Wówczas nie poniesie żadnych dolegliwości o charakterze finansowym. Za zupełnie nieuzasadnione Sąd uznaje zarzuty skargi dotyczące wadliwości decyzji nakazującej wykonanie rozbiórki. Możliwość kwestionowania jej zasadności istniała na etapie zmierzającym do wydania decyzji z dnia [...] r. Obecnie jest to akt ostateczny i organowi egzekucyjnemu nie wolno kwestionować dokonanych tam ustaleń. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. ----------------------- 2