IV SA/Po 1508/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-11-24
Skład orzekający: Maciej Busz, Tomasz Grossmann, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla przebudowy istniejącego budynku młyna na budynek mieszkalny wielorodzinny, ze zmianą sposobu użytkowania, może zostać wydana, jeśli istnieją wątpliwości co do legalności sposobu użytkowania sąsiedniego budynku wielorodzinnego oraz czy organ prawidłowo ocenił wpływ planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo rozpoznały wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Wskazał, że kwestie zgodności z prawem budowlanym i wpływu na sąsiednie nieruchomości są badane na etapie pozwolenia na budowę, a nie ustalania warunków zabudowy. Sąd stwierdził, że poprzednie orzeczenie sądu administracyjnego przesądziło o kontynuacji funkcji mieszkalnej wielorodzinnej na sąsiedniej działce i że organy prawidłowo wykonały wytyczne sądu dotyczące wyjaśnienia stanu prawnego sąsiedniego budynku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. o ustaleniu warunków zabudowy dla przebudowy istniejącego budynku byłego młyna na budynek mieszkalny wielorodzinny. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, braku uwzględnienia jej nieruchomości jako sąsiednich, wpływu inwestycji na jej nieruchomość oraz nieprawidłowości w analizie urbanistycznej i określeniu parametrów dachu. Sprawa miała długą historię proceduralną, z wcześniejszymi uchyleniami decyzji przez organy i sądy administracyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę w całości
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2019 r. sygn. [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego budynku byłego młyna na budynek mieszkalny wielorodzinny – zmiana sposobu użytkowania, dla dz. nr ewid.[...], Gm. K., obręb P..
Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu [...] czerwca 2015 r. R. M. (dalej też jako: "Wnioskodawca" lub "Inwestor") wystąpił do Wójta Gminy K. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie istniejącego budynku byłego młyna na budynek mieszkalny wielorodzinny – zmiana sposobu użytkowania dla działki o nr ewid.[...], obr. P. , gm. K..
Decyzją z [...] sierpnia 2015 r., Nr [...] Wójt Gminy K. (dalej jako "Wójt" lub "organ I instancji") ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Na skutek odwołania wniesionego przez K. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] października 2015 r. Nr [...], uchyliło w całości powyższą decyzję Wójta i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że złożony przez Inwestora wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w świetle art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. był niekompletny, gdyż nie zawierał określenia zapotrzebowania na wodę i energię. W aktach sprawy brak było jakiegokolwiek oświadczenia jednostek, które mają zapewnić dostarczanie wody i energii elektrycznej, że istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla obsługi planowanej inwestycji. Wniosek nie zawierał również określenia obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Uchybienia te, zdaniem SKO, stanowiły naruszenie przepisów postępowania – art. 7 i art. 77 k.p.a. – które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] – wskazując w podstawie prawnej na art. 4 ust. 2 pkt 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 104 i art. 107 k.p.a. – ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji na działce nr [...].
Od opisanej decyzji Wójta odwołanie złożyła K. S. (dalej też jako "Odwołująca" lub "Skarżąca"), podnosząc, że nie wyraża zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku usługowego na cele mieszkaniowe na dz. nr [...]. Wyjaśniła, że nieruchomości będące jej własnością graniczą z nieruchomością, której dotyczy sprawa, albowiem nieruchomości te zabudowane były razem jako wspólne z podziałem na role od drogi publicznej nr [...]: usługi dla ludności, zaplecze socjalne, budynki gospodarcze (obory) po stronie prawej budynek mieszkalny (tzw. Pałacyk) zbudowany w 1931 r., objęty ochroną. Odwołująca podkreśliła, że planowana w budynku usługowym ([...]) zmiana sposobu użytkowania na cele mieszkaniowe wielorodzinne spowoduje ograniczenie sposobu użytkowania Jej nieruchomości, w ciągłej zwartej zabudowie ([...]), mającej charakter gospodarczy (hodowla zwierząt, składowanie siana i słomy, warsztat gospodarczy). Z kolei plac, na którym znajdować się mają miejsca parkingowe, graniczy z domem mieszkalnym Odwołującej (działka nr [...]). Jej zdaniem projekt decyzji zupełnie pomija istnienie tych nieruchomości, wskazuje natomiast na nieruchomość leżącą po drugiej stronie drogi – nr [...] – która nie pozostaje w tak bliskim sąsiedztwie, jak nieruchomości Odwołującej. Te ostatnie w decyzji o warunkach zabudowy powinny być uwzględnione jako sąsiednie, co powoduje konieczność dostosowania warunków zabudowy w taki sposób, aby nowa zabudowa nie oddziaływała negatywnie na nieruchomości sąsiednie. Obszar oddziaływania obiektu wymaga konkretyzacji oraz indywidualizacji na podstawie znajdujących zastosowanie w sprawie szczególnych przepisów prawa administracyjnego oraz ustaleń faktycznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiodła K. S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] września 2016 r. sygn. IV SA/Po [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że działka nr [...], na której znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny jest "działką sąsiednią" w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. względem działki nr [...] (teren inwestycji) oraz że inwestycja ta kontynuuje funkcje wyznaczoną zabudową wielorodzinną na działce nr [...]. Mając jednak na uwadze, że budynek zlokalizowany na tej ostatniej działce jest jedynym, w obszarze analizowanym, budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, w dodatku usytuowanym bardzo nietypowo, bo w zabudowie zagrodowej (zob. pkt 5 analizy; k. 104 akt adm. I inst.), to Sąd nakazał organowi wyjaśnienie również jego stanu prawnego, tj. czy ów budynek został wzniesiony i jest użytkowany zgodnie z prawem. Organowi nakazano również uzupełnienie postępowanie wyjaśniające – w tym przeprowadzenie nowej, wolnej od wad analizy architektoniczo-urbanistycznej – i na podstawie jej wyników podjęcie właściwego rozstrzygnięcia, należycie uzasadnionego, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Wójt Gminy K. ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji obejmującej przebudowę istniejącego budynku byłego młyna na budynek mieszkalny wielorodzinny – zmiana sposobu użytkowania, dla dz. nr ewid.[...], Gm. K., obręb P..
W przewidzianym prawem terminie odwołanie od tej decyzji wniosła K. S. podnosząc zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 107 § 1 i 3 k.p.a i wskazując, że określając wysokość dachu Wójt użył zwrotu "istniejąca" podczas gdy od pożaru w 2000 r. dach nie istnieje. Takie sformułowanie Wójta, jak wskazała Skarżąca, rodzi podejrzenie że przed wydaniem decyzji nie przeprowadzono wizji lokalnej. Skarżąca podniosła nadto, że w jej ocenie z uwagi na dopuszczone decyzją nachylenie dachu (od 0-15%) może dojść do zmiany kubatury budynku, a to oznacza, że powinno dojść do wydania decyzji w przedmiocie nadbudowy, a nie przebudowy budynku. Dalej Skarżąca wskazała, że w związku z dopuszczeniem nadbudowy w granicy działki, warunki zabudowy w ogóle nie powinny zostać wydane, bowiem taka budowa byłaby dopuszczalna tylko gdyby plan miejscowy przewidywał taką możliwość. W ocenie Skarżącej, w myśl przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie niemożliwe będzie usytuowanie miejsc parkingowych oraz miejsc gromadzenia odpadów na zasadach określonych w zaskarżonej decyzji, bowiem niemożliwe będzie zachowanie przewidzianych prawem odległości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2019 r. sygn. [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego budynku byłego młyna na budynek mieszkalny wielorodzinny – zmiana sposobu użytkowania, dla dz. nr ewid.[...], gm. K., obręb P..
W przewidzianym prawem terminie skargę do sądu administracyjnego wywiodła K. S. podnosząc zarzuty naruszenia art.7, art. 8, art. 9, art. 107 § 1 i 3 k.p.a i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi w znacznej mierze powtórzono argumentację odwołania. Skarżąca zaakcentowała, że w jej ocenie decyzja "nie spełnia wymogu dobrego sąsiedztwa".
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Pismem z dnia [...] października 2020 r. K. S. wniosła o wnikliwe rozpoznanie jej sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji. W piśmie zatytułowanym "Wyjaśnienia do skargi z dnia [...] stycznia 2020 r." Skarżąca wskazała, że wydając decyzję Wójt naruszył prawo budowlane oraz praw dobrego sąsiedztwa, bo niedopuszczalne jest aby planować mieszkanie wielorodzinne w ciągu zabudowań rolniczo-gospodarczych. W ocenie Skarżącej na działce nr [...] nie ma warunków dla mieszkańców domu ośmiorodzinnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd jest zobowiązany zasygnalizować, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs? ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa w stopniu, który uzasadniałby ich uchylenie.
Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego - które miało wpływ na wynik sprawy - jak również przepisów postępowania, które - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł też naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczenia, bowiem może ono nastąpić tylko wówczas, jeżeli uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie, w przypadku naruszenia przepisów postępowania, przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2005, s. 458). Jednocześnie przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji gdy przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji byłaby taka sama (por. A. Kabat [w;] B. Dauter, A. Kabat, M. N.-M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2016, s. 624). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd musi zatem mieć na uwadze, czy uchylenie zaskarżonego aktu z uwagi na stwierdzone uchybienia może doprowadzić do wydania decyzji o innej treści na skutek ponownego rozpoznania sprawy.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257 – aktualnie: Dz.U. z 2020, poz. 256 – dalej jako: k.p.a.) oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017, poz. 1073 – aktualnie: Dz.U. z 2020, poz. 293 – dalej jako: u.p.z.p) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588 – dalej jako: Rozporządzenie).
Stosownie do treści przepisu art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka [...], publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.
Uprzedzając zatem zasadnicze rozważania, należy stwierdzić że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, która czyniłaby nieaktualnymi poglądy prawne wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] września 2016 r. sygn. IV SA/Po [...].
Podkreślić należy też, że Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK [...] z dnia [...] października 2011 r.; LEX nr 1069805).
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. dokonana w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] września 2016 r. sygn. IV SA/Po [...], co do dalszego postępowania, prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podkreślić trzeba, że wnioskodawca zwrócił się do Wójta Gminy K. z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na realizację inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego budynku byłego młyna na budynek mieszkalny wielorodzinny - zmiana sposobu użytkowania, obręb P., dz. nr [...], gmina K.. Organy rozpoznały wniosek zgodnie z żądaniem inwestora. Podkreślić trzeba, że rolą organów prowadzących postępowanie w sprawie warunków jest rozpoznanie wniosku złożonego przez wnioskodawcę. Kwestią odrębną, pozostającą poza sferą kompetencji organów prowadzących postępowanie w sprawie warunków zabudowy jest to czy przedsięwzięcie wskazane we wniosku o warunki zabudowy będzie spełniać wymagania przewidziane przepisami prawa budowlanego. Te kwestie badane są na etapie pozwolenia na budowę.
Przedmiotem wniosku o warunki zabudowy – zgodnie z żądaniem wnioskodawcy – jest przebudowa istniejącego budynku młyna, wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny wielorodzinny. W tym kontekście należy wskazać, że w wiążącym strony, organy i Sąd w niniejszej sprawie wyroku z [...] czerwca 2016 r. sygn. IV SA/Po [...] Sąd przesądził, że "działka nr [...] jest "działką sąsiednią" w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. względem działki nr [...] (teren inwestycji) oraz że inwestycja wskazana we wniosku kontynuuje funkcje wyznaczoną zabudową wielorodzinną na działce nr [...]". Sąd nakazał organom jednak wyjaśnienie stanu prawnego tego budynku, tj. czy ów budynek został wzniesiony i jest użytkowany zgodnie z prawem. Stosownie do zaleceń Sądu ustalono, że w 2011 r. Starosta K. wydał zaświadczenie potwierdzające, że w budynku tym znajduje się łącznie 7 samodzielnych lokali, w tym 6 lokali mieszkalnych i jeden lokal użytkowy, które mogą stanowić odrębne nieruchomości. Z zaświadczenia S. K. z dnia [...].04.2011 r. Nr [...] wynika zatem, że budynek mieszkalny znajdujący się w P. ul. [...], gm. K. jest budynkiem mieszkalnym z siedmioma samodzielnymi lokalami w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (karta nienumerowana, tom. I akt adm.). Organ wskazał nadto, że z oświadczenia właścicieli dz. [...] z dnia [...].07.2017 r. wynika, że budynki znajdujące się na gruncie pochodzą z lat 30-tych i nie zachowała się żadna dokumentacja związana z realizacją tych budynków. Do oświadczenia tego załączono kopie aktów notarialnych, w tym Aktu Nr Rep. [...] w którym wskazano, że na dz. nr [...] położonej w P. , przy ul. [...], gm. K. posadowiony jest budynek, w którym znajduje się 6 lokali mieszkalnych oraz lokal nr [...] o innym przeznaczeniu (garaż) - (karta nienumerowana, tom. I akt adm.). Nadto Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w K. w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. (karta nienumerowana, tom. II akt adm.) wskazał, że w archiwum Starostwa nie figurują akta dotyczące pozwoleń na budowę obejmujące działkę oznaczoną nr ewid. [...] położoną w obrębie P., gmina K.. Również PINB w K. w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. (karta nienumerowana, tom. II akt adm.) wskazał, że w swoich rejestrach nie posiada informacji na temat decyzji o pozwoleniu na budowę czy wznowieniu robót, ani pozwoleniu na użytkowanie dla tego budynku. W świetle powyższego organy prawidłowo, za potwierdzony uznały legalny charakter zabudowy i sposobu użytkowania obiektu na działce nr [...]. Kontynuacja wskazanej we wniosku o warunki zabudowy na dz[...], funkcji wyznaczonej zabudową wielorodzinną na działce nr [...] została natomiast prawomocnie przesądzona w wyroku z [...] czerwca 2016 r. sygn. IV SA/Po [...], a legalność tego sposobu użytkowania udokumentowana w aktach sprawy. Należy podkreślić, że nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń organów w tym zakresie, bowiem zasadnie Kolegium podniosło, że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r., jak też wcześniej obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia [...] stycznia 1961 r. (Dz. U. Nr 7, poz. 46) nie zobowiązywały do dokonywania archiwizacji dokumentów dotyczących budowy. Właściciel obiektu nie miał zatem obowiązku do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów związanych z jego budową, dokumentacji powykonawczej, czy też dokumentów z okresu jego użytkowania.
Reasumując, wytyczne Sądu we wskazanym zakresie, tj. dotyczącym wyjaśnienia stanu prawnego budynku wielorodzinnego na działce nr [...] zostały zrealizowane prawidłowo i rzetelnie udokumentowane w aktach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt IV SA/Po [...] przesądził, iż nie ulega wątpliwości, że działka nr [...] jest "działką sąsiednią" w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. pod względem działki nr [...] (teren inwestycji) oraz że inwestycja ta kontynuuje funkcję wyznaczoną zabudową wielorodzinną na działce nr [...]. W tym stanie rzeczy kontynuacja funkcji wskazanej we wniosku inwestora jako przesądzona prawomocnym wyrokiem nie może być już skutecznie kwestionowana.
Jak wynika z akt sprawy, zgodnie z wytycznymi Sądu, załącznik do decyzji organu I instancji stanowią "Wyniki analizy". Niezależnie, dodatkowym załącznikiem uczyniono również samą Analizę. Jak przesądził Sąd w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt IV SA/Po [...] załącznikiem do decyzji o warunkach zabudowy może być cała analiza (w części opisowej i graficznej), pod warunkiem, że zawiera ona wyodrębnione wyniki analizy i jest niewadliwa. W okolicznościach badanej sprawy obydwa te warunki zostały spełnione.
Jak wynika z akt z zachowaniem warunków określonych przepisami art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) przeprowadzona została analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 - 5 ustawy w obszarze analizowanym wyznaczonym na kopii mapy zasadniczej w skali 1:1000. Analizę budynków (gabaryty i parametry zabudowy) dokonano dla obiektów budowlanych wchodzących w wyznaczony obszar analizowany.
Jak wskazywał Sąd w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt IV SA/Po [...] z decyzji musi wynikać czy – a jeśli tak, to w jaki sposób – zostały uwzględnione w analizie te działki, które przecina linia graniczna obszaru analizowanego (czy uwzględniono je w całości, czy tylko w tych częściach, które leżą w granicach wykreślonego obszaru analizowanego). Kwestię tę winien rozważyć i jednoznacznie rozstrzygnąć organ administracji. Jak bowiem podkreślono, problem, czy cała działka zabudowana powinna znaleźć się w obszarze analizowanym, to kwestia do rozważenia w każdym indywidualnym przypadku; organ sam musi podjąć decyzję o zakresie i granicach obszaru analizowanego, przy czym zasadniczo obszar ten powinien obejmować całe działki wyodrębnione geodezyjnie, a nie ich części, chociaż odstępstwa w tym zakresie mogą się zdarzać, np. w przypadku działek o dużych rozmiarach (por. wyrok NSA z [...].08.2008 r., II OSK [...], CBOSA). Sąd wskazał, że wynik tych rozważań – wskazujący sposób uwzględnienia "pogranicznych" działek w dokonywanej analizie, wraz z uzasadnieniem takiego, a nie innego wyboru – powinien znaleźć się w części tekstowej analizy urbanistycznej. A w przypadku objęcia analizą owych działek w całości – także w części graficznej, w postaci wytyczenia linii rozgraniczającej obszar analizowany wzdłuż granic analizowanych działek.
Realizując wytyczne Sądu zarówno w Analizie, jak i w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że budynki mieszkalne, które nie znajdują się na wyznaczonym obszarze analizowanym, a jedynie część działek na, których są usytuowane znajduje się w wyznaczonym obszarze, nie ma wpływu na zachowanie ładu przestrzennego (ich elewacje frontowe - wejścia do budynków) znajdują się przy innych drogach niż wnioskowana inwestycja. Numery działek oraz części działek (części działek w celu informacyjnym), które znajdują się w wyznaczonym obszarze analizowanym: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (funkcję i rodzaj zagospodarowania opisano na załączniku graficznym do analizy).Powyższe wyjaśnienie stanowi realizację wytycznych zawartych w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt IV SA/Po [...] i z uwagi na zakres żądania wniosku inwestora stanowisko organu w tym zakresie należy uznać za uzasadnione okolicznościami sprawy. Należy podkreślić, że – zgodnie z żądaniem inwestora – planowana przebudowa nie spowoduje zmian wysokości elewacji frontowej budynku, wysokości do szczytu dachu, szerokości elewacji frontowej. Odbudowany ma zostać tylko dach (który spłonął) ze spadkiem do 15%. Wniosek inwestora obejmuje zatem przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania, przy czym dopuszczalność wskazanego we wniosku sposobu użytkowania (budynek mieszkalny wielorodzinny) została przesądzona w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt IV SA/Po [...]. Podkreślić trzeba, że wnioskodawca zwrócił się do Wójta Gminy K. z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na realizację inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego budynku byłego młyna na budynek mieszkalny wielorodzinny - zmiana sposobu użytkowania, obręb P., dz. nr [...], gmina K.. R. M. pismem z dnia września 2019 r. podkreślił, że "planowana inwestycja to wyłącznie przebudowa ("bez dobudowy klatki schodowej) lub czegoś innego").Również kąt pochylenia dachu ma zostać odtworzony zgodnie ze stanem sprzed pożaru, co jak wskazano, jest możliwe gdyż zarys kątów dachu jest widoczny na ścianach wewnętrznych budynku. Kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość oraz liczba kondygnacji pozostaje bez zmian - stan istniejący. Emisja zanieczyszczeń i hałas mieszczą się w granicy działki (w obrębie objętym inwestycji). Działka ma powierzchnię ok [...] ha, znajduje się w obrębie użytków klasy B i znajduje się na niej budynek usługowy (stary młyn w złym stanie technicznym). Tak też wnioskodawca wskazywał we wniosku z dnia [...] marca 2019 r. (karta nienumerowana, tom II akt adm.).
Organ II instancji wyjaśnił, że parametry zabudowy (analizę gabarytów oraz formę zabudowy sąsiedniej) przeanalizowano dla działek zabudowanych wchodzących w skład analizy nr: [...], [...], [...], [...]. Podkreślono, że wskazano numery działek aktualne na dzień sporządzenia analizy - nie należy natomiast kierować się numerami działek z poprzednich akt sprawy (podziały geodezyjne np. dz. nr [...] powstała w wyniku podziału, aktualizacja ewidencji budynków dokonana przez PODGiK w K. (np. dz.nr [...] -obecnie użytki klasy B, RV wcześniej Br-RV oraz RV).
Uzasadniając swoją decyzję Kolegium szczegółowo wskazało, że w sąsiedztwie planowanej inwestycji wzdłuż drogi powiatowej występuje: Budynek objęty wnioskiem - [...] (dz.nr [...]). Scharakteryzowano sąsiedztwo wskazując, że stanowi je: zabudowa wielorodzinna - (dz. nr [...] [...]) budynek mieszkalny wielorodzinny (zabudowa wielorodzinna z przyległymi garażami - organ ustalił na podstawie danych ewidencyjnych oraz pisma Starostwa Powiatowego, że znajduje się 7 wyodrębnionych lokali mieszkalnych); zabudowa zagrodowa - na dz. nr [...], 774 - budynki mieszkalne wraz z budynkami gospodarczymi; zabudowa jednorodzinna - dz. nr [...] budynek mieszkalny jednorodzinny i budynki gospodarcze; Kanał S. T., Topiec - dz. nr [...]. Pozostałe grunty objęte analizą to; grunty rolne, leśne, łąki, pastwiska - opisane na załączniku graficznym.
Wskazano, że w analizowanym obszarze brak jednoznacznie zdefiniowanej linii zabudowy. Kolegium zauważyło, że dla zmiany sposobu użytkowania obiektu już istniejącego, zbędna jest analiza linii zabudowy, natomiast wskaźnik zabudowy dla przedmiotowej inwestycji - pozostaje istniejący - dlatego analiza średniego wskaźnika zabudowy na działkach sąsiednich nie jest wymagana.
Wyjaśniono też, że na działce inwestora z budynku młyna pozostały tylko ściany, budynek posiada trzy kondygnacje nadziemne i wysokość ok. 10,0 m, ma powierzchnię zabudowy ok. [...],0m2. Budynek przylega do obiektu znajdującego się na działce sąsiedniej nr [...] (ma wspólną ścianę boczną z budynkiem objętym inwestycją), budynek nie posiada dachu (dach uległ zniszczeniu).
Działka ma zapewniony dostęp do drogi publicznej powiatowej dz. nr [...], zatem za spełniony uważa się warunek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Wskazać należy, że ustalenia w tym zakresie pozostają niezmienne. Znane były Sądowi rozpoznającemu sprawę po raz pierwszy i nie zostały przez Sąd zakwestionowane.
W wiążącym w niniejszej sprawie wyroku wskazano, że organy winny rozważyć zasadność powtórzenia procedury uzgodnień, decyzji o warunkach zabudowy z organami wymienionymi w art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., tj. w szczególności z: wojewódzkim konserwatorem zabytków – w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków (pkt 2); starostą, jako właściwym organem ochrony środowiska – w odniesieniu do terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych (pkt 5a); organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych – w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami (pkt 6); regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż park narodowy obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (pkt 8). Do tych zaleceń organ I instancji się zastosował i prawidłowo je zrealizował. Jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy K. pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. za pośrednictwem platformy e-PUAP (UPP - Urzędowe Poświadczenia Przedłożenia w aktach sprawy), zwrócił się do Starosty K. , Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., Ministerstwa Środowiska Departament Polityki Surowcowej i Analiz w W., Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w P., i Zarządu Dróg Powiatowych w K. oraz Wojewódzkiego; Urzędu Ochrony Zabytków w P. o uzgodnienie projektu decyzji dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego budynku byłego młyna na budynek mieszkalny wielorodzinny - zmiana sposobu użytkowania. Wobec tego, że Starosta K. ., Ministerstwo Środowiska Departament Polityki Surowcowej i Analiz w W., Państwowe Gospodarstwo Wodne [...] w K. (w zakresie melioracji wodnych), Zarząd Dróg Powiatowych w K. i Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w P. nie zajęli stanowiska w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia projektu decyzji, zgodnie z art. 53 ust. 5 i art. 60 ust. la ustawy z dnia 27 marca 2003r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2018r., póz. 1945 ze zm.) oraz wobec tego, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. nie zajął stanowiska w terminie 21 dni od dnia doręczenia projektu decyzji, zgodnie z art. 53 ust. 5 i 5c oraz art. 60 ust. 1 u.p.z.p. uzgodnienia uważa się za dokonane (doszło bowiem do wydania "milczącego" uzgodnienia).
W dalszej kolejności wyjaśniono, że inwestycja znajduje się na terenach objętych formami ochrony przyrody ([...] Obszar Chronionego Krajobrazu) oraz na terenie GZWP. Inwestycja nie znajduje się na obszarze i terenie górniczym, nie zgaduje się na terenie złóż kopalni czy też na terenie powodziowym oraz osuwaniu się mas ziemi. Zgodnie z Rozporządzeniem rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wnioskowana inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Podkreślono, że inwestycją objęto murowany budynek dawnego młyna wodnego, zbudowany w 1933 r., który podlega ochronie konserwatorskiej, znajduje się w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków. Ochronie konserwatorskiej podlega - bryła budynku i historyczna forma elewacji - w tym elewacyjny detal architektoniczny. Działkę pokrywają grunty klasy Bi. Grunt pod projektowaną inwestycją zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych(tj. Dz. U. z 2017 póz. 1161 ze zm.), nie wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. - Kierownika Delegatury w K., do wniosku o wydanie pozwolenia należy dołączyć projekt architektoniczno - budowlany inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] września 2019 r. zwróciło się do Wójta Gminy K. o uzupełnienie materiału dowodowego o określenie odległości o których mowa w art. 4 ust. 1 w oparciu o przepis art. 5 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w stosunku do planowanej inwestycji. Wójt Gminy K. przy piśmie z dnia [...] września 2019 r. przekazał mapę z wyrysowanym sposobem określenia odległości planowanej inwestycji od wysokości elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w miejscowości P.. Ustalono, że działka objęta inwestycją o nr ewid.[...] nie podlega ograniczeniu w zagospodarowaniu w związku z ustawą z dnia [...] maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, znajduje się bowiem poza okręgiem opisanym na obrysie wieży elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na dz. nr [...]. Wszystkie ustalenia uzgodnieniowe zostały udokumentowane w aktach sprawy i ich weryfikacja prowadzi do wniosku, że zamierzenie wskazane we wniosku jest zgodne z przepisami odrębnymi. Wytyczne Sądu w tym zakresie zostały zrealizowane prawidłowo i udokumentowane w aktach sprawy.
Podkreślić trzeba, że w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt IV SA/Po [...] nie zakwestionowano ustaleń dotyczących wymaganego, dla wskazanej we wniosku inwestycji, uzbrojenia. Z materiału dowodowego wynika natomiast, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego: zaopatrzenie w wodę - zgodnie z oświadczeniem ZUW w K. z dnia [...] luty 2019 r.; odprowadzenie ścieków - do szczelnego zbiornika na nieczystości płynne, docelowo do gminnej kanalizacji sanitarnej; zaopatrzenie w energię elektryczną -zgodnie z pismem Spółki A nr [...] z dnia [...] marca 2019 roku; odprowadzanie wód opadowych - wody opadowe z placów utwardzonych odprowadzane do gruntu; ogrzewanie - we własnym zakresie; wjazd na działkę - istniejący z drogi powiatowej nr [...] (dz. nr [...]) gromadzenie i segregacja odpadów, zgodnie z obowiązującymi przepisami odrębnymi.
Zauważyć należy, iż uzgodnieniu podlegała przebudowa budynku, która zgodnie z zgodnie z art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), polega na wykonywaniu robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest "geometria dachu". Wójt Gminy K. w kwestionowanej decyzji określił bowiem na dach płaski ze spadkiem do 15%. Zgodnie z § 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: geometrię dachu (kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych, a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki) ustala się odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym. Geometria dachu planowanej zabudowy powinna nawiązywać do form istniejących, występujących na obiektach o różnym przeznaczeniu (mieszkalnym, usługowym, gospodarczym), tworząc z nimi harmonijną całość w myśl zasad wynikających z u.p.z.p. Żaden przepis prawa nie uzależnia przyjęcia konkretnego rozwiązania w kwestii dachu od tego, czy na badanym obszarze dany kształt dachu jest dominujący i równocześnie nie nakazuje, by pod uwagę brać tylko budynki o tym samym przeznaczeniu.
Ze znajdującej się w aktach sprawy analizy urbanistyczno-architektonicznej wynika, że na obszarze analizowanym zabudowa posiada dachy płaskie, jedno- i wielospadowe, o różnym kącie nachylenia (od 2° do 45°). Budynek gospodarczy na działce [...] przyległy do wnioskowanego budynku ma kąt połaci 6°. Ustaleniom zaskarżonej decyzji w tym zakresie nie sposób zatem zasadnie zarzucać wadliwość.
Budynek, który ma zostać przebudowany, nie jest pokryty dachem. Jak wynika z pisma z dnia [...] września 2019 r. (karta nienumerowana, tom II akt adm.) wolą Inwestora z uwagi na charakter tego zabytkowego budynku jest odtworzenie kąta pochylenia dachu. Inwestor ocenił, że taka możliwość istnieje gdyż zarys kątów dachu jest widoczny na ścianach wewnętrznych budynku. W związku z powyższym uznać należy, iż możliwe jest odtworzenie formy dachu przy istniejących gabarytach wysokości. Zgodzić należy się z Kolegium, że wobec tak ustalonych cech zabudowy istniejącej w obszarze analizowanym nie budzi zastrzeżeń dopuszczenie dla wnioskowanego budynku dachu płaskiego ze spadkiem do 15°, przy istniejącej wysokości elewacji frontowej budynku i istniejących trzech kondygnacjacji nadziemnych. Ustalona przez organ I instancji geometria dachu planowanej zabudowy odpowiada wymogom prawa.
Stosownie do wytycznych Sądu w aktach sprawy wyjaśniono jak przedstawia się krąg stron postępowania. Wyjaśniono, że emisja zanieczyszczeń i hałas mieszczą się w granicach działki. Zaznaczenia też wymaga, że projekt decyzji o warunkach zabudowy sporządzony został przez osobę posiadającą wymagane prawem uprawnienia.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy zgodzić się z organami, że wskazana we wniosku planowana inwestycja dotyczy istniejącej bryły budynku i dotyczącej tego budynku zmiany sposobu użytkowania. W kwestii argumentacji skargi dotyczącej oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, należy wyjaśnić, że kwestia ta będzie podlegać badaniu na etapie pozwolenia na budowę, gdzie status strony postępowania uzależniony jest od położenia nieruchomości w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Kwestie zacieniania obiektów sąsiednich będą badane więc na etapie pozwolenia na budowę. Na tym też etapie badane są przepisy dotyczące warunków technicznych inwestycji. Poza sferą postępowania w sprawie warunków zabudowy pozostaje natomiast sposób rozmieszczenia na dz. [...] miejsc postojowych, zbiornika na nieczystości ciekłe, miejsca gromadzenia odpadów czy też placu zabaw. Wszelkie te kwestie mogą być dopiero podnoszone na etapie pozwolenia na budowę, kiedy to Inwestor przedłoży projekt architektoniczno - budowlany inwestycji.
Mając zatem na uwadze, wiążące w sprawie wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarte w prawomocnym wyroku z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt IV SA/Po [...] oraz to, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw a Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło