II OSK 1429/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-05-11
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Andrzej Jurkiewicz, Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zatwierdzić projekt budowlany zamienny w sytuacji, gdy pierwotne pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a inwestycja została zrealizowana na jego podstawie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały procedurę naprawczą określoną w art. 51 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że wybudowanie obiektu na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie czyni obiektu samowolą budowlaną, a postępowanie naprawcze jest właściwe w takich okolicznościach. Ponadto, sąd uznał, że projekt budowlany zamienny został prawidłowo oceniony pod kątem zgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i przepisami technicznymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji, która została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie ta decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ nadzoru budowlanego zatwierdził projekt zamienny w ramach postępowania naprawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od tego wyroku. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie procedury naprawczej oraz niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 maja 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 583/18 w sprawie ze skargi A.M. na decyzje Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 7 listopada 2018 r. II SA/Gl 583/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:
Decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] wydana przez Prezydenta Miasta D. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorowi - R. H. pozwolenia na budowę obiektu budowlanego pn. "[...]" przy ul. [...] w D., na działce nr [...], km [...], usytuowanego w granicy z sąsiednimi działkami nr [...], [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego ostatecznie decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., a postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę – umorzone. Stwierdzono także nieważność decyzji o warunkach zabudowy, na podstawie której została wydana decyzja z dnia [...] listopada 2011 r.
Następnie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. postępowanie naprawcze. Ostatecznie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.), zatwierdził projekt budowlany zamienny dotyczący inwestycji pn. "[...]" zrealizowanej na działce nr [...] oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ww. obiektu. Wydanie tej decyzji poprzedziło wydanie przez ten organ pozostającej w obrocie decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] zobowiązującej inwestora do przedłożenia zamiennego projektu budowlanego przedmiotowego obiektu, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
W związku z wniesionym od tej decyzji odwołaniem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "k.p.a.", oraz art. 51 ust. 4 i art. 83 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332), decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. (zaskarżoną w tej sprawie) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji co do braku podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Wskazał, że projekt ten odpowiada prawu, w tym nie narusza warunków technicznych.
Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r. wniósł wymieniony na wstępie Skarżący, zarzucając jej naruszenie:
- art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane - polegające na braku jego zastosowania,
- art. 51 ww. ustawy - przyjęcie błędnej interpretacji trybu postępowania, który te przepisy opisują;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepełne uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego inwestycji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jej oddalenie nastąpiło na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że w momencie wznoszenia obiektu działania prowadzone przez inwestora były legalne, bo prowadzone na podstawie decyzji zezwalającej na budowę z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. Pozwolenie to zostało następnie usunięte z obrotu prawnego na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 listopada 2012 r. II SA/GI 746/12 oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. Konieczne więc było przeprowadzenie odpowiedniego postępowania naprawczego.
W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego zastosowały prawidłowy tryb postępowania. Nie można tu było zastosować procedury przewidzianej w art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane, gdyż obiekt został wzniesiony legalnie. Zasadnie zatem wykorzystano rozwiązania przewidziane w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Dalej Sąd wskazał, że w sprawie została wydana decyzja PINB w D. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zobowiązano inwestora do przedłożenia zamiennego projektu budowlanego obiektu budowlanego. Ta decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Inwestor przedstawił projekt budowlany zamienny. Jak wynika z ustaleń organów jest on zgodny z funkcjonującą w obrocie prawnym decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W aktach sprawy znajduje się również ocena techniczna obiektu budowlanego, zawierająca m.in. analizę zacienienia i zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia działek nr [...] i nr [...] wraz z wykresem zacienienia. Obejmuje ona także zbadanie zgodności przedmiotowego obiektu z obowiązującymi przepisami § 13, § 57, § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Ocena ta została przygotowana przez osobę posiadającą kwalifikacje w tym zakresie.
Biorąc pod uwagę powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. w sposób uzasadniony decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany zamienny inwestycji. Inwestor spełnił bowiem wszystkie wymagania przewidziane prawem. Zdaniem Sądu zarzuty skargi są niezasadne, do czego odniesiono się w uzasadnieniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący, zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie:
1/ przepisów prawa materialnego – art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przypadku zrealizowania inwestycji w oparciu o ostateczną decyzję w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, która następnie została usunięta z obrotu prawnego, organ nadzoru powinien zastosować procedurę naprawczą określoną we ww. przepisach, podczas gdy w tego rodzaju sytuacjach należy przeprowadzić procedurę o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 oraz ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, co w konsekwencji skutkowało bezzasadnym oddaleniem skargi;
2/ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez bezzasadne oddalenie skargi mimo ewidentnego naruszenia ww. przepisów postępowania przez organy administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego, które to naruszenie polegało na:
a) nieuwzględnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności oceny społeczno-gospodarczych skutków technicznego oddziaływania tej inwestycji w aspekcie nasłonecznienia i przesłaniania nieruchomości należącej do Skarżącego i wpływu tej inwestycji na sposób korzystania z ww. nieruchomości przez Skarżącego,
b) niewyczerpującym zgromadzeniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie przez organy, w szczególności poprzez zaniechanie zlecenia sporządzenia dodatkowych ekspertyz sporządzonych przez niezależnego rzeczoznawcę, pomimo licznych uwag, zastrzeżeń i wątpliwości zgłaszanych w tym zakresie przez Skarżącego w toku postępowania administracyjnego,
- co w konsekwencji doprowadziło do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla spornej inwestycji, pomimo że projekt nie spełniał wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.
Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 p.p.s.a.), ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi (art. 188 p.p.s.a.) poprzez: a) stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 w zw. z art. 193 p.p.s.a.), b) w razie nieuwzględnienia powyższego – uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego (art. 145 § 3 w zw. z "§ 1 ust. pkt 1 lit. c)" i art. 135 w zw. z art. 193 p.p.s.a.), rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego jego Zastępca wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik inwestora R. H. oświadczył, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej i wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na mocy zarządzenia z dnia 16 lutego 2022 r., stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania podniesionych we wniesionym środku odwoławczym zarzutów trzeba wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji w ramach dokonywanej kontroli legalności była decyzja organów nadzoru budowlanego zatwierdzająca, na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, projekt budowlany zamienny. Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane kończy postępowanie naprawcze, wyrażając tym samym stanowisko organu o doprowadzeniu inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W trakcie procedury zatwierdzającej projekt zamienny, zadaniem organu nadzoru budowlanego jest skontrolowanie zgodności przedłożonego projektu budowlanego przede wszystkim z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, jak też z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi.
Przede wszystkim niesporne w niniejszej sprawie jest to, iż inwestor R. H. na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę obiektu "[...]" na działce nr [...] w D. przy ul.[...], zrealizował sporną inwestycję. Nie jest również kwestionowane, iż po zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji, przywoływana wyżej decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, a postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone (patrz: wyrok WSA w Gliwicach z 8 listopada 2012 r. II SA/Gl 746/12, decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. znak [...]).
W tych okolicznościach sprawy wdrożono następnie postępowanie naprawcze zmierzające do doprowadzenia tak zrealizowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z analizy akt rozpatrywanej sprawy wynika, że inwestor legitymuje się ostateczną i prawomocną decyzją Prezydenta Miasta D. z dnia [...] grudnia 2015 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji (WSA w Gliwicach wyrokiem z 27 marca 2017 r. II SA/Gl 541/16 oddalił skargę A. M. na decyzję SKO w K. z [...] kwietnia 2016 r.). W dalszej kolejności ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do 30 listopada 2016 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych bez wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Z uwagi na fakt, iż w rozpoznawanej sprawie ujawniony stan faktyczny nie w pełni odzwierciedlał przesłanki zastosowania wprost normy art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (nie odstąpiono bowiem w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego), wdrożono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przywołanej wyżej decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. W efekcie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności tejże decyzji – skarga A. M. na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 listopada 2018 r. VII SA/Wa 652/18. Tym samym niezależnie od kwestionowania w skardze kasacyjnej prawidłowości zastosowania w tej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a w jego konsekwencji wydania decyzji na podstawie z art. 51 ust. 4 cytowanej ustawy, gdy tymczasem zdaniem Skarżącego w sprawie winien mieć zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 oraz ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, to taki zarzut skargi kasacyjnej w realiach tej sprawy jest całkowicie nieusprawiedliwiony. Przede wszystkim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę w sprawie VII SA/Wa 652/18, w której przedmiotem oceny było rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji podjętej właśnie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowane (decyzja z [...] sierpnia 2016 r.) przesądził o tym, iż pozostaje ona w obrocie prawnym i w dalszym ciągu wiąże organy nadzoru budowlanego. Stanowisko to w trybie art. 153 p.p.s.a., jak też w trybie art. 170 p.p.s.a. wiąże nie tylko organy administracji, ale również i sądy orzekające w realiach tej sprawy.
Zatem, skoro w tej sprawie podjęto pozostającą w obrocie prawnym decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. zobowiązującą inwestora do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, to konsekwencją tej decyzji w przypadku prawidłowego wykonania tego obowiązku jest decyzja w trybie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Dlatego też nie można generalnie podzielić zarzutu nr 1 skargi kasacyjnej błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w sposób opisany w jej petitum. Zastosowanie przewidzianej wyżej procedury naprawczej wynika w szczególności ze związania wydanymi w tej sprawie wyrokami sądów administracyjnych.
Poza tym powszechnie przyjmuje się, że zarówno uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i stwierdzenie jej nieważności nie powoduje, że wybudowany na podstawie tej decyzji obiekt budowlany staje się samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W dacie wykonywania robót budowlanych inwestor takim pozwoleniem na budowę skutecznie się legitymował, a więc wykonywał je zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a przyczyny utraty tego pozwolenia (wyeliminowania decyzji administracyjnej) zasadniczo leżą po stronie organów, gospodarzy postępowania, które tego pozwolenia udzieliły.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż w stosunku do robót budowlanych wykonanych na podstawie wyeliminowanych z obrotu prawnego decyzji postępowanie winno toczyć się nie na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, lecz właśnie na podstawie art. 50-51 tej ustawy (patrz m.in. wyrok NSA z 14 września 2011 r. II OSK 1336/10 oraz z 25 lutego 2014 r. II OSK 2286/12; z 20 października 2017 r. II OSK 306/16). Podobnie uznano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2000 r. IV SA 1814/98, gdzie przyjęto, iż prace budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji, która z jakichkolwiek przyczyn później okazała się wadliwa, nie mogą być uznane za samowolę budowlaną.
Poza tym należy podnieść, iż nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane przez bezpodstawne oddalenie skargi mimo jak zaznaczono ewidentnego naruszenia ww. przepisów. Zdaniem Skarżącego nie wzięto pod uwagę oceny społeczno-gospodarczych skutków technicznych oddziaływania tej inwestycji w aspekcie nasłonecznienia i przesłaniania nieruchomości należącej do Skarżącego, jak też zaniechano zlecenia sporządzenia dodatkowych ekspertyz sporządzonych przez niezależnego rzeczoznawcę, pomimo uwag zgłaszanych przez Skarżącego.
Wbrew powyższemu zarzutowi, w realiach niniejszego postępowania, brak było uzasadnionych przesłanek do zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i stwierdzenia nieważności wydanej w sprawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, albowiem w sprawie tej nie ujawniono wad kwalifikowanych tej decyzji. Również i podnoszone w skardze kasacyjnej przesłanki odnoszące się, zdaniem Skarżącego, do nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego w opisanym w kasacji zakresie nie świadczą o kwalifikowanym naruszenia prawa, lecz co najwyżej gdyby zaistniały uzasadniałyby naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Jednakże i z takim naruszeniem nie mamy do czynienia w tej sprawie. Stąd też prawidłowo w tej sprawie Sąd pierwszej instancji zastosował konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., bowiem ta nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy nadzoru budowlanego wydając zaskarżoną decyzję dokonały prawidłowej oceny projektu budowlanego zamiennego poddając go merytorycznej ocenie i w ramach tej oceny przyjęły zasadnie, że jest on zgodny z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i nie jest sprzeczny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji w sprawie tej inwestor przedstawił ocenę techniczną w której zawarł między innymi analizę zacienienia i zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia działki nr [...]. [...] przy ul. [...] w D. i nr [...] [...] przy ul. [...] w D. wraz z wykresem zacienienia, a także zgodności spornego obiektu z przepisami § 13, 57 i 60 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wykonana analiza zacieniania i odpowiedniego nasłonecznienia działek Skarżącego i brak naruszeń prawa w tym zakresie, wbrew temu co zarzuca Skarżący, realizuje w pełni wymóg prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w realiach niniejszego postępowania. Odmienne stanowisko Skarżącego w tym przedmiocie stanowi wyłącznie polemikę z prawidłowo zebranym i ocenionym materiałem dowodowym. Działki Skarżącego, co potwierdziło to postępowanie, mogą być prawidłowo zagospodarowane zgodnie z obowiązującymi przepisami i otrzymanymi przez niego decyzjami (o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę). W sprawie tej nie było potrzeby przeprowadzania dodatkowej oceny technicznej, gdyż nie zachodziła taka konieczność. Samo stwierdzenie skargi kasacyjnej o potrzebie przedstawienia niezależnej opinii rzeczoznawcy nie zasługuje na aprobatę w sytuacji, gdy Skarżący nie przedstawił merytorycznie uzasadnionych wątpliwości, w odniesieniu do złożonej w sprawie oceny technicznej obiektu budowlanego. Stąd też czynione w tym zakresie zarzuty pozostają chybione.
Przedstawione zatem powyższe rozważania pozwalają jednoznacznie uznać, iż przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty pozostają nieusprawiedliwione. Dlatego też tak wniesioną skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Nie było podstawy prawnej do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, ani dla organu jak i uczestnika postępowania. W zakresie bowiem kosztów tego postępowania dla uczestnika postępowania R. H. przepisy art. 203-210 p.p.s.a. nie dają podstaw do rozstrzygania o kosztach postępowania kasacyjnego między skarżącym kasacyjnie, a uczestnikiem postępowania. Zwrot kosztów postępowania jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wynika to wprost z przepisu, a we wszystkich innych sytuacjach obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania przez strony (art. 199 p.p.s.a.).
Nie zasądzono zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego dla organu, gdyż odpowiedź na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, lecz pod tą odpowiedzią podpisał się przedstawiciel organu. Stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a., w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Organ nie wykazał poniesionych kosztów o jakich wyżej mowa.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 19 listopada 2012r. II FPS 4/12, przyjął, iż przepisy art. 204 i art. 205 § 2 - 4 p.p.s.a. stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. Tutaj z takim przypadkiem nie mamy do czynienia.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło